Tiếng Việt: lịch sử, văn hóa và tính pháp lí; đôi điều bàn luận và kiến nghị

Năm 2017 và cuối năm 2019 đầu năm 2020, xuất hiện các “nhà ngôn ngữ học”: PGS.TS Bùi Hiền, anh Kiều Trường Lâm và ông Trần Tư Bình (quốc tịch Úc), tự công bố 2 bộ chữ Việt mới. Ông Hiền thì cho rằng, công trình của ông đã nghiên cứu 40 năm nay; còn Trường Lâm thì ít hơn, nhưng cũng công bố 27 năm, trong đó 11 năm anh đang ở độ tuổi vị thành niên. Hai ông tỏ ra đắc chí với sản phẩm của mình, cho rằng nó sẽ làm thay đổi bộ mặt tiếng Việt, đem lại nhiều tiện ích cho xã hội và khoa học. Tuy nhiên, khi cả 2 vừa “khai sinh công trình”, lập tức bị xã hội “ném đá”...

Dưới góc độ nhà báo, tôi không đi sâu bàn luận về nội dung hai “công trình” của các tác giả, thực tế cũng chưa đủ điều kiện để bàn luận. Bởi thế, tôi chỉ xin phép được trao đổi vài nét về tính lịch sử, văn hóa và pháp lí của tiếng Việt, trên cơ sở đó đưa ra đôi điều bình luận và kiến nghị.

Tiếng Việt, ở góc độ tiếng nói thì đã có từ lâu đời. Lúc đó con người dùng tiếng nói để giao dịch trong cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên, thời bấy giờ chưa xuất hiện tiếng phổ thông, mà chủ yếu mang tính bộ lạc, vùng miền, cả về mặt từ vựng và ngữ điệu. Mãi sau này, khi đất nước trải qua ngàn năm phương Bắc đô hộ, đến khi giành được độc lập, các triều đại phong kiến xây dựng được quốc gia Đại Việt, thì tiếng nói của người Kinh trở thành phổ thông, được coi là tiếng Việt. Riêng chữ viết thì ra đời muộn hơn, khi nhà nước phong kiến hình thành và bộ máy cai trị dần hoàn thiện. Ở nước ta, trong hơn 1.000 năm Bắc thuộc, chữ viết được sử dụng là chữ Hán.

Sau khi giành được độc lập vào năm 930 của thời đại Ngô Quyền, các triều đại phong kiến tiếp theo, bên cạnh công cuộc giữ nước và giữ nước, các thế hệ cha ông còn cải tiến dần từ chữ Hán thành chữ Hán Nôm. Sự ra đời của chữ Hán Nôm, thể hiện phần nào bản sắc văn hóa của dân tộc Việt. Vào thế kỉ XVI, các nhà truyền giáo phương Tây, trong quá trình truyền đạo, đã đưa chữ viết mới vào Việt Nam. Đó là bộ chữ viết gồm 27 kí tự la tinh (chữ cái), cùng 6 thanh âm: ngang (không dấu), sắc, bằng (huyền), ngã, hỏi, nặng do các nhà truyền giáo Bồ Đào Nha và Italia mang đến. Bộ chữ ra đời, nhanh chóng đi vào cuộc sống của người dân bản địa. Năm tháng trôi đi, tiếng Việt tiếp tục được các thế hệ cha ông bổ sung, hoàn thiện, nâng tầm, trở thành đẹp mĩ miều như một dải lụa hồng; sâu lắng, thầm kín, tế nhị, sắc sảo như một nhà hiền triết; chân chất, giản dị, gần gũi như hạt lúa, củ khoai của người nông dân.

tieng viet lich su van hoa va tinh phap li doi dieu ban luan va kien nghi
PGS.TS Bùi Hiền, người đưa ra bộ chữ Việt cải cách khiến dư luận bức xúc

Sự sâu sắc, thâm thúy của tiếng Việt được thể hiện từ từng từ ngữ, dấu chấm, phẩy đến thanh trắc, bằng, hỏi, ngã. Cũng là d, nhưng d trên khác với g dưới. Dành (dành cho nhau thì d trên) giành (giành giật thì g dưới). Cũng là chữ y, nhưng y dài, i ngắn đã khác nhau một trời một vực. Thúy hoàn toàn khác với thúi. Dấu hỏi, ngã cũng vậy. Sửa chữa thì sửa ở đây là dấu hỏi; nhưng “sữa cô gái Hà Lan” thì phải là ngã, chứ không thể là hỏi. Bộ chữ của các nhà truyền giáo thế kỉ XVI, XVII phong phú đa nghĩa đến mức kì lạ và vì thế, nó nhanh chóng đi vào lòng người, dần trở thành Quốc ngữ của Việt Nam dưới các triều đại phong kiến thuộc Pháp; ngày càng trở nên đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.

Bộ chữ của của các nhà truyền giáo đã đi vào Hiến pháp nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và nước Cộng hòa XHCN Việt Nam. Hiến pháp năm 1946, tuy chưa xác định cụ thể ngôn ngữ Việt Nam là tiếng Việt, nhưng đã sử dụng Quốc ngữ (Tiếng Việt) để soạn thảo Hiến pháp. Đặc biệt, Hiến pháp năm 2013, tại Chương I, Mục 3, Điều 5 đã xác định rõ ràng: Ngôn ngữ Quốc gia là Tiếng Việt.

tieng viet lich su van hoa va tinh phap li doi dieu ban luan va kien nghi
Anh Kiều Trường Lâm, người đưa ra “Bộ chữ Việt song song 4.0”, cũng bị dư luận lên án

Wikipedia Tiếng Việt định nghĩa: “Tiếng Việt còn gọi là tiếng Việt Nam, tiếng Kinh hay Việt Ngữ, là ngôn ngữ của người Việt Nam. Tiếng Việt dùng bảng chữ cái la tinh, gọi là chữ Quốc ngữ cùng các dấu thanh sắc để viết. Tiếng Việt được ghi vào Hiến pháp Nước Cộng hòa XHCN Việt Năm năm 2013, là ngôn ngữ Quốc gia của Việt Nam. Tiếng Việt bao gồm cách phát âm tiếng Việt (tiếng nói) và chữ Quốc ngữ để viết”. Wikipedia Tiếng Việt còn phân tích, đánh giá: “Tiếng Việt là ngôn ngữ có nguồn gốc bản địa, xuất xứ từ nền văn minh lúa nước khu vực sông Hồng và sông Mã của Việt Nam. Chữ Quốc ngữ là chữ ghi âm, chỉ sử dụng 27 kí tự và 6 dấu thanh, đơn giản, tiện lợi và có tính khoa học cao, dễ học, dễ nhớ, thông dụng”.

Tiếng Việt đã được ghi vào Hiến pháp như là tên Nước, Quốc kì, Quốc ca, Thủ đô, chế độ chính trị… Do đó, Tiếng Việt trở thành tài sản Quốc gia, bản sắc văn hóa dân tộc. Chương XI: Hiệu lực của Hiến pháp và việc sửa đổi Hiến pháp. Mục 1, Điều 120 quy định: “Chủ tịch nước, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ hoặc ít nhất một phần ba tổng số đại biểu Quốc hội, có quyền đề nghị làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp. Quốc hội quyết định làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp, khi có hai phần ba đại biểu Quốc hội bỏ phiếu tán thành”. Mục 2, Điều 120 quy định: “Quốc hội thành lập Ủy ban dự thảo Hiếp pháp, thành phần, số lượng thành viên, nhiệm vụ và quyền hạn…”. Mục 3 điều này nêu rõ: “Ủy ban dự thảo Hiến pháp dự thảo, soạn thảo, tổ chức lấy ý kiến Nhân dân, trình Quốc hội dự thảo Hiến pháp”.

tieng viet lich su van hoa va tinh phap li doi dieu ban luan va kien nghi
Ông Trần Tư Bình (quốc tịch Úc)

Như vậy để nói: PGS.TS Bùi Hiền, cũng như anh Kiều Trường Lâm và ông Trần Tư Bình không có cơ sở nào để đưa ra cái gọi là “Bộ chữ Việt cải cách”, hoặc “Bộ chữ Việt song song 4.0”. Sự mạo nhận là “công trình nghiên cứu khoa học”, nhưng như các nhà ngôn ngữ học đánh giá là “phản khoa học”; với kì vọng đưa lại nhiều tiện ích cho xã hội, nhưng thực chất là xoá bỏ Tiếng Việt, “làm rối rắm xã hội”. Thực tế, ông Bùi Hiền cũng như anh Kiều Đình Lâm và ông Trần Tự Bình, là những “nhà khoa học”, nhưng hiểu biết pháp luật lại tỏ ra rất hạn chế, nên đã tự làm cái việc mà pháp luật không cho phép, hay nói cách khác là không thuộc thẩm quyền. Việc làm của các ông vô hình chung đã xâm hại đến tài sản Quốc gia, lợi ích và danh dự Quốc gia; làm méo mó, xấu xí và có nguy cơ hủy hoại tài sản Quốc gia. Điều đáng buồn hơn, việc làm đó lại được cơ quan quản lí Nhà nước là Cục Bản quyền Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch cổ xúy, cấp chứng nhận đăng kí bản quyền, làm cho họ ảo tưởng hơn về một tương lai không xa sẽ xóa bỏ được Tiếng Việt, đã là di sản văn hóa, tài sản thiêng liêng, vô giá của Quốc gia.

Đây là việc làm mà theo chúng tôi, cả các tác giả lẫn cơ quan quản lí, có một sự nhầm lẫn đáng tiếc, nếu không muốn nói là thâm ý nguy hiểm. Bởi vậy, chúng tôi kiến nghị: Cục Bản quyền, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch rút ngay giấy chứng nhận đăng kí bản quyền đã cấp cho anh Kiều Trường Lâm và ông Trần Tư Bình, về công trình “Chữ Việt song song 4.0”; kiến nghị cơ quan có thẩm quyền hủy bỏ hai “công trình” nghiên cứu khoa học của PGS.TS Bùi Hiền và anh Kiều Trường Lâm, ông Trần Tư Bình, vì đó là những công trình phản khoa học, có dấu hiệu vi phạm pháp luật, xúc phạm đến danh dự Quốc gia.

Nguyễn Xuân

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

afc doi the thuc bong da viet nam sang cua o san choi afc champions league 2021

AFC đổi thể thức, bóng đá Việt Nam 'sáng cửa' ở sân chơi AFC Champions League 2021

Với việc Liên đoàn bóng đá Châu Á (AFC) đổi thể thức, bóng đá Việt Nam sẽ 3 đại diện tranh tài ở  AFC Champions League và AFC Cup.
da sac mau cho phien vung cao y ty

Đa sắc màu chợ phiên vùng cao Y Tý

Có thể nói, các phiên chợ vùng cao của tỉnh Lào Cai là bức tranh đa sắc màu, phản ánh đời sống, sinh hoạt độc đáo của đồng bào các dân tộc nơi đây, đồng thời cũng là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống…
mc diep chi len tieng ve nu quan quan olympia 2020

MC Diệp Chi lên tiếng về nữ Quán quân Olympia 2020

MC Diệp Chi – người dẫn dắt cuộc thị Đường lên đỉnh Olympia năm nay – đã có “tâm thư” dài chia sẻ quan điểm cá nhân về tân quán quân Nguyễn Thị Thu Hằng.
man city phuc thu thanh cong truoc wolves

Man City phục thù thành công trước Wolves

Mặc dù thiếu hụt lực lượng nghiêm trọng, tuy nhiên Man City vẫn dễ dàng đánh bại đội chủ nhà Wolves với tỷ số 3-1. De Bruyne, Sterling và Jesus đã ghi bàn mang chiến thắng cho Man City.
nhac si pho duc phuong qua doi o tuoi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời ở tuổi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời hôm nay (19/9) sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư tụy, hưởng thọ 76 tuổi.

Tin khác

Mỗi phút ra sân của Gareth Bale có giá tới... 650 triệu đồng

moi phut ra san cua gareth bale co gia toi 650 trieu dong
Theo ước tính của tờ Marca, mỗi phút ra sân của Gareth Bale cho Real Madrid ở mùa giải 2019/20 có giá tới 23.800 euro (tương đương 650 triệu đồng).

Nét đẹp văn hóa trong trang phục dân tộc Dao

net dep van hoa trong trang phuc dan toc dao
Trang phục truyền thống là sản phẩm văn hóa, là niềm tự hào mỗi dân tộc, đồng thời chuyển tải quan niệm về vũ trụ, về nhân sinh của cộng đồng thông qua các hoa văn, họa tiết thêu, in trên đó. Khi mặc trang phục dân tộc, mỗi người đều tự ý thức về bản sắc văn hóa của dân tộc mình. 

Truyền dạy để con, cháu nhớ về câu hát cha ông

truyen day de con chau nho ve cau hat cha ong
Theo chỉ dẫn của một cán bộ văn hóa huyện, chúng tôi tìm đến nhà Nghệ nhân dân gian Lương Thiêm Phú, 82 tuổi, thôn Trang Nà, xã Tình Húc, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh…

Cờ tướng - môn thể thao trí tuệ

co tuong mon the thao tri tue
Thế kỉ V-VI, Cờ vua khởi nguồn từ môn chơi thời cổ ở Ấn Độ có tên gọi là “Chaturanga” có nghĩa là 4 binh chủng quân đội hợp thành: Chiến xa, tượng binh, kị binh và bộ binh.

Điều kì bí ở chùa Địch Lộng

dieu ki bi o chua dich long
Từ Hà Nội theo Quộc lộ 1A xuôi Ninh Bình, qua cầu Đoan Vỹ của tỉnh Hà Nam rẽ phải gần 1km du khách gặp chùa Địch Lộng (còn gọi là động Địch Lộng).

Messi trở thành tỷ phú bóng đá thứ 2 sau Ronaldo

messi tro thanh ty phu bong da thu 2 sau ronaldo
Sau Cristiano Ronaldo, Lionel Messi trở thành cầu thủ bóng đá thứ hai trên thế giới cán mốc thu nhập 1 tỷ USD, theo công bố của tạp chí Forbes.
Xem thêm
mc diep chi len tieng ve nu quan quan olympia 2020

MC Diệp Chi lên tiếng về nữ Quán quân Olympia 2020

MC Diệp Chi – người dẫn dắt cuộc thị Đường lên đỉnh Olympia năm nay – đã có “tâm thư” dài chia sẻ quan điểm cá nhân về tân quán ...
hane phat dong chuong trinh vi bien dao xanh to quoc

HANE: Phát động chương trình Vì biển đảo xanh Tổ quốc

 Sáng 19/9, tại TP. Hồ Chí Minh, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường TP. Hồ Chí Minh (HANE) kết hợp với Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA) tổ ...
trao uoc mo den nhung sinh vien ngheo

Trao ước mơ đến những sinh viên nghèo

Suntory PepsiCo Việt Nam vừa phối hợp với Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam trao 70 laptop cho sinh viên khó khăn, học khá giỏi tại Đà Nẵng, Quảng ...
nhung trai nghiem khong the bo lo vao mua thu o quy nhon

Những trải nghiệm không thể bỏ lỡ vào mùa thu ở Quy Nhơn

Nhờ cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp suốt 4 mùa, Quy Nhơn được mệnh danh là thiên đường nghỉ dưỡng lý tưởng quanh năm. Ghé thăm thành phố biển mùa ...
chiem nguong binh minh tren eo gio quy nhon trai nghiem nen thu mot lan trong doi

Chiêm ngưỡng bình minh trên Eo Gió – Quy Nhơn: Trải nghiệm nên thử một lần trong đời

Khoảnh khắc ngày mới lên nơi eo biển trải dài, sóng dập dìu làm loang những tia nắng đầu tiên phản chiếu trên mặt nước là ấn tượng không thể ...
binh thuan cong nhan mui ne la khu du lich quoc gia

Bình Thuận: Công nhận Mũi Né là Khu du lịch Quốc gia

Ngày 24/8, Bộ trưởng Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện ký Quyết định công nhận Khu du lịch Mũi Né, tỉnh Bình Thuận là Khu ...
afc doi the thuc bong da viet nam sang cua o san choi afc champions league 2021

AFC đổi thể thức, bóng đá Việt Nam 'sáng cửa' ở sân chơi AFC Champions League 2021

Với việc Liên đoàn bóng đá Châu Á (AFC) đổi thể thức, bóng đá Việt Nam sẽ 3 đại diện tranh tài ở  AFC Champions League và AFC Cup.
man city phuc thu thanh cong truoc wolves

Man City phục thù thành công trước Wolves

Mặc dù thiếu hụt lực lượng nghiêm trọng, tuy nhiên Man City vẫn dễ dàng đánh bại đội chủ nhà Wolves với tỷ số 3-1. De Bruyne, Sterling và Jesus ...
mu 1 3 crystal palace cu tat dau dieng tran ra quan

M.U 1-3 Crystal Palace: Cú tát đau điếng trận ra quân

Man Utd đã phải nhận một cú tát trời giáng từ Crystal Palace ngay trong trận ra quân ở Premier League mùa giải 2020-2021.
con chim se cut chan

Con chim sẻ cụt chân

Hôm nay ngày nghỉ, An được các bạn Quân, Tư rủ đi bẫy chim sẻ. Bẫy Quân mượn của anh mình. Nó biết cách bẫy, Tư có nhiệm vụ kiếm ...
giot nuoc mat muon mang

Giọt nước mắt muộn màng

“Ông đi đâu đấy? Chắc ông lại sang sông chứ gì?” Tôi cười, gọi khi ông Vĩ dắt xe máy đi phía sau cách tôi một quãng. Ông Vĩ quay ...
day dut

Day dứt

Chiếc Kia Morning đưa Phương Thảo vượt qua cửa khẩu Mộc Bài đến trung tâm tỉnh Battambang. Theo địa chỉ, lái xe người Việt kiều còn khá trẻ, tiếp tục ...
nhac si pho duc phuong qua doi o tuoi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời ở tuổi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời hôm nay (19/9) sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư tụy, hưởng thọ 76 tuổi.
noo phuoc thinh cong bo du an am nhac lon nhat nam 2020

Noo Phước Thịnh công bố dự án âm nhạc lớn nhất năm 2020

Nam ca sĩ đã chính thức chia sẻ về một món quà nghệ thuật bí mật sẽ được anh gửi tặng người hâm mộ trong năm nay.
nguoi dep bien nguyen thi loan va vai dien dau tay trong series phim hinh su bao ngam

Người đẹp Biển Nguyễn Thị Loan và vai diễn đầu tay trong series phim hình sự "Bão ngầm"

Nguyễn Thị Loan đã có những chia sẻ về lần đầu tiên xuất hiện trên màn ảnh nhỏ trong vai trò một diễn viên.
Phiên bản di động