Sức khỏe não bộ

Kì 18: Tai biến mạch máu não và những vấn đề cần biết  (Tiếp theo)

Ở kì trước chúng tôi đã chia sẻ về điều trị tai biến mạch máu não, trong đó có nhắc đến việc sử dụng các phương pháp điều trị của Y học cổ truyền như châm cứu, xoa bóp để phục hồi chức năng cho bệnh nhân. Kì này chúng tôi xin được tiếp tục chia sẻ tới quý vị về các giai đoạn tập phục hồi chức năng và tai biến mạch máu não dưới góc nhìn của y học cổ truyền…

7. Các giai đoạn tập phục hồi chức năng cho bệnh nhân tai biến mạch máu não:

Giai đoạn đầu: Tập vận động thụ động nửa người bên liệt để duy trì tầm vận động của các khớp và phòng ngừa các biến chứng và thương tật thứ phát, đặc biệt là loét do đè ép, cứng khớp, teo cơ, co rút.

Giai đoạn sau:

Tập theo tầm vận động: Tập vận động có trợ giúp, vận động chủ động.

Tập vận động ở các tư thế: Nằm, ngồi, đứng, đi.

Tập vận động với các dụng cụ trợ giúp.

Tập thực hiện các hoạt động tự chăm sóc bản thân như ăn uống, tắm rửa, vệ sinh cá nhân trong sinh hoạt hằng ngày.

Tập nói, giao tiếp (với những bệnh nhân thất ngôn).

Giai đoạn hòa nhập:

Phòng ngừa di chứng và tai biến tái phát cho bệnh nhân.

Cải tạo nhà ở và môi trường xung quanh phù hợp với bệnh nhân.

Tham gia các hoạt động hòa nhập cộng đồng: Nhóm trợ giúp, hội người khuyết tật, tiếp cận các dịch vụ công cộng, các hoạt động của cộng đồng.

Đối với những bệnh nhân không thể phục hồi, người bệnh trở thành người khuyết tật, cần được hỗ trợ, tư vấn tâm lí, để luôn sống vui vẻ, lành mạnh.

Việc làm và thu nhập (đối với những bệnh nhân trẻ, còn đang trong độ tuổi lao động): Xem xét về khả năng tiếp tục nghề cũ, hoặc là người bệnh phải học một nghề mới, hoặc có những hoạt động gì tạo thu nhập để người bệnh sớm hòa nhập lại với cộng đồng.

suc khoe nao bo
Tập phục hồi chức năng cho bệnh nhân tai biến mạch máu não.        Ảnh minh họa

8. Tai biến mạch máu não dưới góc nhìn của Y học cổ truyền

Bệnh tai biến mạch máu não thuộc phạm vi chứng “trúng phong”, “bán thân bất toại” (nửa người không hoạt động theo ý muốn được) của Y học cổ truyền. Đối với các trường hợp tai biến mạch máu não ở NCT, nguyên nhân chủ yếu là do cơ thể hư yếu bên trong mà sinh phong, trường hợp ngoại cảm phong tà rất ít gặp. Như vậy, nguyên nhân gây tai biến mạch máu não ở NCT bao gồm nội phong và ngoại phong:

Ngoại phong: Do cơ thể NCT chính khí hư suy, vệ khí bất cố, lạc mạch hư trống, phong tà thừa cơ xâm nhập vào kinh mạch khiến cho kinh mạch bị bế tắc, khí huyết không thông mà gây bệnh.

Nội phong: Do đàm: Do việc ăn uống không điều độ; hoặc do lo nghĩ quá độ hay do uống rượu quá nhiều mà làm tổn thương tạng tì. Tì bị tổn thương không vận hóa được thủy thấp, làm cho thủy thấp đình trệ lại mà sinh đàm (đàm ở đây có thể hiểu là mỡ máu). Từ đó có hai con đường gây tai biến mạch máu não như sau:

- Đàm nhiệt: Đàm tích trệ trong cơ thể lâu ngày hóa hỏa, hỏa động sinh phong mà gây tai biến mạch máu não.

Phong đàm: Do cơ thể dương hư, đàm thấp tích trệ, lại thêm phiền lao quá độ hoặc do tình chí bị kích thích làm cho phong dương nội động, phong cùng đàm thấp đi lên che lấp khiếu trên mà gây bệnh.

Nội phong do can thậm âm hư: NCT thận tinh hư tổn không nuôi dưỡng được can âm, âm hư không tiềm được dương làm cho can dương vượng lên và sinh phong. Hoặc do NCT can thận âm hư, can dương vượng, lại thêm tình chí uất ức lâu ngày, cáu giận quá độ làm ảnh hưởng tới chức năng sơ tiết của tạng can, can hỏa vượng sinh phong (biểu hiện huyết áp tăng cao) mà gây tai biến mạch máu não. 

Sức khỏe não bộ Sức khỏe não bộ
Sức khỏe não bộ Sức khỏe não bộ
Sức khỏe não bộ Sức khỏe não bộ

Tùy theo các biểu hiện, triệu chứng trên lâm sàng, y học cổ truyền chia tai biến mạch máu não thành hai nhóm chính đó là trúng phong kinh lạc (bệnh nhân không hôn mê) và trúng phong tạng phụ (bệnh nhân hôn mê). Đồng thời căn cứ vào nguyên nhân gây bệnh mà chia ra các thể bệnh bao gồm: Lạc mạch hư trống, phong tà xâm nhập; phong đàm; can thận âm hư; đàm nhiệt nội bế; nguyên khí bại thoát.

Điều trị tai biến mạch máu não ở NCT cần phải chú ý điều sau: Bệnh xuất hiện có gốc bệnh là do cơ thể hư yếu (chính khí hư suy, can thận âm hư, tì hư). Chính vì vậy trong quá trình điều trị cần phải nâng cao chính khí, điều chỉnh chức năng các tạng can, tì, thận.

So sánh với y học hiện đại, chứng trúng phong tạng phủ là biểu hiện nặng của tai biến mạch máu não. Ở giai đoạn đầu của bệnh, cần có các biện pháp xử trí cấp cứu để giảm nguy cơ tử vong cho bệnh nhân bằng các phương pháp điều trị của y học hiện đại như: Hút đờm dãi, thở oxy hỗ trợ, kiểm soát huyết áp, đường máu….

Sau khi bệnh nhân đã vượt qua giai đoạn nguy kịch, khi các triệu chứng bệnh đã ổn định, không xuất hiện thêm các triệu chứng mới thì có thể chuyển sang điều trị phục hồi chức năng bằng y học cổ truyền.

Khi nhắc đến điều trị tai biến mạch máu não theo y học cổ truyền, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến An cung ngưu hoàng hoàn. Vậy An cung ngưu hoàng hoàn là thuốc gì và được sử dụng như thế nào?

An cung ngưu hoàng hoàn được coi là một loại thuốc để cấp cứu, có thể điều trị chứng hôn mê do sốt cao hoặc do não trúng phong nguy chứng (tai biến mạch máu não). Theo y học cổ truyền thì người bị sốt cao rơi vào hôn mê là do nhiệt nhập tâm bào (bên ngoài tạng tâm), An cung ngưu hoàng hoàn thông qua tác dụng thanh nhiệt, giải độc, khai khiếu giúp bệnh nhân hồi phục thần chí.

Ngày nay, nhờ sự phát triển của khoa học kĩ thuật, các nhà nghiên cứu đã phát hiện An cung ngưu hoàng hoàn có tác dụng làm tan cục máu đông, chính vì vậy nó được sử dụng phối hợp trong điều trị các trường hợp tai biến mạch máu não do nhồi máu não. Còn với các trường hợp tai biến mạch máu não do xuất huyết não, tuyệt đối không được sử dụng An cung ngưu hoàng hoàn trong giai đoạn đầu của bệnh, khi tình trạng chảy máu vẫn đang diễn ra. Ở giai đoạn sau của bệnh, việc sử dụng An cung ngưu hoàng hoàn cần có chỉ định của bác sĩ. (Còn tiếp)…

Mời quý độc giả đón đọc kì tiếp theo của: “Tai biến mạch máu nãovà những vấn đề cần biết” trong chuyên đề “Sức khỏe não bộ”.

Chuyên mục được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại Việt - Phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt - Thành viên Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam.

Địa chỉ: Số 18 Nguyễn Đổng Chi, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội.

Điện thoại: 0243.207.26.26 - Di động: 084.777.6863.

www.facebook.com/toasangtroiyeuthuong www.saodaiviet.vn

Email: saodaiviet.vn@gmail.com Youtube: Sao Đại Việt

Mọi ý kiến về bài viết, xin quý vị vui lòng liên lạc với địa chỉ trên.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

8 loai thuc uong tot cho nguoi benh tieu duong

 8 loại thức uống tốt cho người bệnh tiểu đường 1

Nước ép mướp đắng, cà chua, bưởi hay trà lá xoài, hoa cúc… đều là những thức uống rất tốt cho người cao tuổi bị tiểu đường. 
dau hieu canh bao roi loan mo mau nguoi cao tuoi can luu y

Dấu hiệu cảnh báo rối loạn mỡ máu, người cao tuổi cần lưu ý

Hầu hết người bị rối loạn mỡ máu ban đầu thường ít có triệu chứng rõ ràng, nhưng một số dấu hiệu như chân đau, tê bì, đau ngực hoặc lạnh chân… có thể đang “tố cáo” bạn đã bị tăng cholesterol máu.
dinh chi hoat dong phong kham tu lam chet thai phu o ha noi

Đình chỉ hoạt động phòng khám tư làm chết thai phụ ở Hà Nội

Cơ quan chức năng của Hà Nội đã thu hồi giấy phép và đình chỉ hoạt động của phòng khám tư gây chết thai phụ mang thai 15 tuần tuổi.
can phai co hoi dong y khoa doc lap nham danh gia khach quan nguyen nhan

Cần phải có hội đồng y khoa độc lập, nhằm đánh giá khách quan nguyên nhân

Bà Trương Thị Tuyết Nga, 55 tuổi, trú tại đường Đông Hưng Thuận, phường Đông Hưng Thuận, quận 12, TP Hồ Chí Minh vào khám, điều trị tại Bệnh viện Quốc tế chấn thương chỉnh hình Sài Gòn (Sài Gòn ITO) ngày 18/11/2019, được chẩn đoán viêm khớp Gout (gút) và cắt thuốc cho uống. Sau đó, bà Nga được người nhà đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Quân y 175, với chẩn đoán: Hội chứng Steven Johnson do dị ứng thuốc Allopurinol. Hiện bà Nga đã giữ được mạng sống, nhưng vẫn phải điều trị mắt với tiên liệu xấu. Gia đình nhiều lần làm việc với Bệnh viện Sài Gòn ITO, nhưng chưa đạt được thỏa thuận như ý muốn. Gia đình đã khởi kiện và đang được Tòa thụ lí giải quyết…   
2 can bo o tp sam son bi de nghi dinh chi cong tac do lo la chong dich

2 cán bộ ở TP Sầm Sơn bị đề nghị đình chỉ công tác do lơ là chống dịch

Tại cuộc họp giao ban trực tuyến toàn tỉnh về công tác phòng, chống dịch Covid-19 tối 6/8, ông Nguyễn Đình Xứng, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu TP Sầm Sơn đình chỉ công tác 2 cán bộ thuộc phường Quảng Vinh, TP Sầm Sơn để làm rõ trách nhiệm do lơ là trong công tác phòng chống dịch bệnh Covid-19.

Tin khác

Người cao tuổi bị tăng huyết áp nên và không nên ăn gì?

nguoi cao tuoi bi tang huyet ap nen va khong nen an gi
Người bị tăng huyết áp nên tăng cường rau xanh, trái cây mọng nước, ăn thịt ít mỡ, các loại hạt...tránh xa thực phẩm giàu năng lượng, nội tạng động vật, thức ăn nhanh.

Bệnh nhân Covid-19 thứ 10 tử vong

benh nhan covid 19 thu 10 tu vong
Bệnh nhân nữ, 67 tuổi, ở Đà Nẵng, bị đau tủy tương bào ác tính, đái tháo đường type 2, nhiễm trùng huyết.

Sức khỏe não bộ

suc khoe nao bo
Kì 18: Tai biến mạch máu não và những vấn đề cần biết  (Tiếp theo)

Nóng: Bắc Giang có 2 ca mắc COVID - 19

nong bac giang co 2 ca mac covid 19
Tiền sử dịch tễ của hai bệnh nhân này di du lịch tại TP Đà Nẵng từ ngày 21/7- 24/7/2020.

Bắc Giang: Thiết lập vùng cách ly 3 thôn vì có 2 người nghi mắc Covid-19

bac giang thiet lap vung cach ly 3 thon vi co 2 nguoi nghi mac covid 19
Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang vừa ban hành quyết định thiết lập vùng cách ly y tế để thực hiện công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn xã Yên Định.

Dùng thực dưỡng chữa ung thư: Những hồi chuông cảnh báo

dung thuc duong chua ung thu nhung hoi chuong canh bao
Thực dưỡng là một thuật ngữ không còn xa lạ, nhưng không phải ai cũng hiểu đúng và đầy đủ về thực dưỡng.
Xem thêm
tin vui 4 benh nhan covid 19 dau tien o da nang duoc cong bo khoi benh

Tin vui: 4 bệnh nhân Covid-19 đầu tiên ở Đà Nẵng được công bố khỏi bệnh

Lãnh đạo Bệnh viện Phổi Đà Nẵng thông tin, hiện đã có 4 bệnh nhân mắc Covid -19 đầu tiên của thành phố trong đợt dịch này được điều trị ...
them hai benh nhan tu vong vi benh ly nang va mac covid 19

Thêm hai bệnh nhân tử vong vì bệnh lý nặng và mắc COVID-19

Sáng ngày 8/10, Bộ Y tế  xác nhận có thêm 2 bệnh nhân tử vong vì bệnh lý nền nặng và mắc COVID-19. Đây là ca tử vong do COVID-19 thứ ...
dinh chi hoat dong phong kham tu lam chet thai phu o ha noi

Đình chỉ hoạt động phòng khám tư làm chết thai phụ ở Hà Nội

Cơ quan chức năng của Hà Nội đã thu hồi giấy phép và đình chỉ hoạt động của phòng khám tư gây chết thai phụ mang thai 15 tuần tuổi.
dau hieu canh bao roi loan mo mau nguoi cao tuoi can luu y

Dấu hiệu cảnh báo rối loạn mỡ máu, người cao tuổi cần lưu ý

Hầu hết người bị rối loạn mỡ máu ban đầu thường ít có triệu chứng rõ ràng, nhưng một số dấu hiệu như chân đau, tê bì, đau ngực hoặc ...
nguoi cao tuoi bi tang huyet ap nen va khong nen an gi

Người cao tuổi bị tăng huyết áp nên và không nên ăn gì?

Người bị tăng huyết áp nên tăng cường rau xanh, trái cây mọng nước, ăn thịt ít mỡ, các loại hạt...tránh xa thực phẩm giàu năng lượng, nội tạng động ...
dau hieu canh bao benh tang huyet ap

Dấu hiệu cảnh báo bệnh tăng huyết áp

Mặc dù, tăng huyết áp gần như không có dấu hiệu đặc trưng nhưng nếu có những biểu hiện như đau đầu, choáng váng thường xuyên, đỏ mặt, buồn nôn ...
8 loai thuc uong tot cho nguoi benh tieu duong

 8 loại thức uống tốt cho người bệnh tiểu đường 1

Nước ép mướp đắng, cà chua, bưởi hay trà lá xoài, hoa cúc… đều là những thức uống rất tốt cho người cao tuổi bị tiểu đường. 
loi song gian di giup ban song lau

Lối sống giản dị giúp bạn sống lâu

Không phải là người giàu có, không cần phải ăn cao lương mĩ vị, cũng chẳng cần phải tìm uống những loại thuốc trường sinh bất lão,... bạn vẫn có ...
8 thuc pham an hang ngay de gay ngo doc

8 thực phẩm ăn hàng ngày dễ gây ngộ độc

Trong quà cà chua xanh có chứa Solanine, một loại glyco-alkaloid đắng và độc, ăn nhiều có nguy cơ ngộ độc rất cao. Trong khi đó, khoai lang có đốm đen thường ...
Phiên bản di động