Chuẩn bị tuổi già từ tuổi 40

Tuổi 40 là một ngưỡng quan trọng để bắt đầu chuẩn bị cho tuổi già. Theo ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, đây là giai đoạn nhiều yếu tố nguy cơ bệnh tật bắt đầu bộc lộ, trong khi cơ thể vẫn còn khả năng điều chỉnh và kiểm soát.

Ở tuổi này, thành mạch máu bắt đầu kém đàn hồi, huyết áp có xu hướng tăng, chuyển hóa đường và chất béo chậm lại, cân nặng dễ tăng trong khi mức độ vận động thường giảm do công việc và gia đình. Đáng lưu ý, nhiều người vẫn cảm thấy khỏe, không có triệu chứng rõ rệt, nhưng quá trình xơ vữa động mạch có thể đã âm thầm diễn ra.

Các bệnh tim mạch, đột qụy và nhiều bệnh mạn tính không xuất hiện đột ngột ở tuổi 60-70 mà thường là kết quả của quá trình tích lũy nguy cơ từ nhiều năm trước. Vì vậy, can thiệp từ tuổi 40 có ý nghĩa phòng bệnh và giảm nguy cơ biến chứng về sau.

Bộ Y tế đề xuất trang bị kiến thức, kỹ năng chuẩn bị cho tuổi già đối với người từ 40 tuổi trở lên. Ảnh Bệnh viện Đa khoa Đông Anh.

Một thực tế đáng lưu ý là tuổi thọ tăng nhưng số năm sống khỏe chưa tăng tương xứng. Nhiều người cao tuổi phải sống nhiều năm với bệnh mạn tính, thuốc men, bệnh viện hoặc sự phụ thuộc vào người khác. Trong đó, bệnh tim mạch và đột qụy là những nguyên nhân quan trọng gây tử vong và tàn phế. Đột qụy không chỉ đe dọa tính mạng mà còn có thể để lại di chứng như liệt, mất khả năng tự chăm sóc, ảnh hưởng lâu dài đến cả người bệnh và gia đình.

Theo bác sĩ, người từ 40 tuổi nên bắt đầu bằng những việc đơn giản nhưng cần duy trì đều đặn. Trước hết, cần biết các chỉ số sức khỏe cơ bản của mình như huyết áp, đường huyết, mỡ máu, cân nặng và vòng eo. Kiểm tra định kỳ giúp phát hiện bất thường từ khi mới biểu hiện qua các chỉ số, trước khi trở thành bệnh lý rõ ràng.

Vận động cũng cần được duy trì thường xuyên. Không nhất thiết phải tập luyện cường độ cao; đi bộ nhanh, đạp xe hoặc các hình thức vận động vừa sức đều đặn có thể góp phần duy trì sức khỏe mạch máu và kiểm soát huyết áp.

Chế độ ăn nên giảm muối, mỡ động vật, đồ ngọt và rượu bia; tăng rau xanh. Đặc biệt, bỏ thuốc lá là một trong những biện pháp chủ động loại bỏ yếu tố nguy cơ tim mạch.

Về tầm soát, người từ 40 tuổi nên có một lần kiểm tra sức khỏe tim mạch tương đối bài bản và duy trì định kỳ. Các kiểm tra cơ bản gồm đo huyết áp, xét nghiệm đường huyết, mỡ máu và điện tâm đồ. Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch, đột qụy sớm, hút thuốc lâu năm, thừa cân, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường cần được thăm khám và tư vấn chuyên sâu hơn tùy chỉ định của bác sĩ.

Mục tiêu của việc kiểm tra không phải để tạo tâm lý lo lắng mà giúp mỗi người biết mình đang ở đâu trên bản đồ nguy cơ, từ đó chủ động điều chỉnh lối sống và điều trị khi cần.

Bên cạnh nỗ lực cá nhân, việc đưa các chương trình phát hiện sớm bệnh thường gặp ở người cao tuổi đến tận xã, phường cũng có ý nghĩa quan trọng. Khám sàng lọc tại cộng đồng giúp giảm những rào cản về khoảng cách, chi phí và tâm lý ngại đi khám khi chưa có triệu chứng, đồng thời tạo hệ thống theo dõi để người có nguy cơ được tiếp cận chăm sóc phù hợp.

“Sức khỏe tuổi già không phải là điều tự nhiên mà có, cũng không phải thứ đến tuổi mới lo. Nó là kết quả của những lựa chọn nhỏ được thực hiện mỗi ngày, từ hôm nay”, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh nhấn mạnh.