Quan điểm của các luật sư về vụ ông Đinh Tiến Sử bị truy tố tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”: Hành vi của ông Sử chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm (kì

Vụ ông Đinh Tiến Sử, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ du lịch Bạch Việt (Công ty Bạch Việt), bị Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng khởi tố về tội: “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, Báo Người cao tuổi đã có loạt bài phân tích, chứng minh làm rõ 2 nội dung: Ông Sử có phạm tội lừa đảo hay không và nếu phạm tội, thì thẩm quyền giải quyết vụ án là của ai? Nhằm góp phần làm sáng tỏ thêm vụ việc, chúng tôi tiếp tục có loạt bài giới thiệu ý kiến của các luật sư, về mặt pháp lí xung quanh nội dung vụ việc này…

Phóng viên: Trước đây có nhà đầu tư thứ cấp đã gửi đơn đến các cơ quan có thẩm quyền và ngành chức năng, tố cáo ông Đinh Tiến Sử về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Tuy nhiên, cơ quan có thẩm quyền và ngành chức năng cho rằng, hành vi đó không có yếu tố lừa đảo, mà chỉ là quan hệ dân sự, nên đã hướng dẫn người tố cáo gửi đơn đến Tòa án để được giải quyết. Các luật sư cho biết ý kiến của mình về vấn đề này như thế nào?

Luật sư Võ Ngọc Dao, Công ty luật ATD, Đoàn luật sư TP Hà Nội và luật sư Đào Thanh Tuấn, Công ty luật T&D, Đoàn luật sư Khánh Hòa: Trong quan hệ giữa chủ đầu tư, nhà đầu tư thứ cấp, bên mua căn hộ condotel, góp vốn hoặc thanh toán một khoản tài chính cho chủ đầu tư, cùng chủ đầu tư xây dựng, hợp tác kinh doanh đối với căn hộ condotel này, với các quyền lợi cụ thể cho nhà đâu tư thứ cấp như: được quyền nhận bàn giao căn hộ du lịch, sử dụng, quản lí hoặc chuyển nhượng lại căn hộ condotel cho nhà đầu tư khác; được quyền nghỉ dưỡng 12 - 15 ngày/1 năm miễn phí và được cam kết chia lợi nhuận cụ thể.

Đây là các giao dịch dân sự dựa trên cơ sở thỏa thuận, đàm phán, thương lượng và kí kết hợp đồng giữa các bên. Thực chất, quan hệ kinh doanh condotel là biểu hiện mối quan hệ kinh tế, gắn liền với quá trình tạo lập và sử dụng vốn đầu tư, nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu vốn cho quá trình đầu tư, xây dựng và hợp tác kinh doanh, theo nguyên tắc tự nguyện, thỏa thuận. Thực tiễn cho thấy, trong lĩnh vực kinh doanh condotel, không phải lúc nào các chủ đầu tư cũng thực hiện được đầy đủ các cam kết lợi nhuận cho nhà đầu tư thứ cấp. Một số trường hợp đến thời hạn thanh toán lợi nhuận cam kết, chủ đầu tư không thực hiện được, nhà đầu tư thứ cấp áp dụng một số biện pháp để gây áp lực đòi lợi nhuận như: thu hồi, thu giữ, niêm phong, tự quản lí căn hộ condotel, đồng thời tố giác chủ đầu tư lừa đảo, hoặc lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản của mình đến các cơ quan chức năng có thẩm quyền. Trường hợp đối với ông Đinh Tiến Sử là một điển hình.

Trong các trường hợp đến hạn không trả được lợi nhuận cam kết cho nhà đầu tư thứ cấp, việc xác định có hay không hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, là vấn đề rất khó khăn. Việc phân định ranh giới giữa trách nhiệm hình sự và trách nhiệm vật chất, theo hợp đồng mua bán condotel, đối với hành vi không trả được lợi nhuận cam kết, là rất mờ nhạt và khó xác định. Thông thường, nếu chủ đầu tư đến hạn không trả được khoản lợi nhuận cam kết, do các nguyên nhân khách quan như: kinh doanh gặp rủi ro; thị trường du lịch khó khăn, bị thua lỗ… dẫn đến thiếu hoặc mất khả năng thanh toán, không hoặc chưa trả được lợi nhuận cam kết, nhưng chưa hoặc không có nghĩa là chủ đầu tư đã chiếm đoạt căn hộ condotel, gây thiệt hại tài sản cho nhà đầu tư thứ cấp. Hành vi chưa hoàn trả vốn đầu tư hay lợi nhuận cam kết, ông Đinh Tiến Sử với các nhà đầu tư thứ cấp, mới chỉ là vi phạm hợp đồng và phải chịu chế tài vật chất theo hợp đồng, như áp dụng lãi suất quá hạn, phạt vi phạm hợp đồng, xử lí tài sản bảo đảm thu hồi vốn đầu tư v.v… Trường hợp vẫn không thu hồi được vốn đầu tư, lợi nhuận cam kết, nhà đầu tư thứ cấp có quyền yêu cầu tòa án dân sự, tòa án kinh tế giải quyết, kể cả yêu cầu tuyên bố phá sản theo pháp luật phá sản doanh nghiệp… mà chưa thể cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và áp dụng chế tài hình sự. Hành vi chưa trả lợi nhuận cam kết, chưa hoàn trả vốn đầu tư trong mua bán condotel, chỉ có dấu hiệu hình sự trong trường hợp nhà đầu tư có hành vi lừa đảo để chiếm đoạt tài sản, theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (Điều139 Bộ luật Hình sự 2009). Nhưng hành vi lừa đảo ở đây phải được hiểu, nhà đầu tư sử dụng những thủ đoạn gian dối, cố ý đưa ra thông tin không đúng sự thật, che giấu sự thật để lừa đảo nhà đầu tư thứ cấp. Lừa đảo là phương pháp, đồng thời là điều kiện để người phạm tội thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Trong lĩnh vực kinh doanh condotel, dấu hiệu lừa đảo thường biểu hiện dưới dạng:

- Cố ý làm ra và cung cấp cho nhà đầu tư thứ cấp các thông tin, loại chứng từ, hợp đồng giả mạo, số liệu khống, không trung thực về tình hình tài chính, về khả năng kinh doanh, trả lợi nhuận cam kết của chủ đầu tư, cũng như các giấy tờ tài liệu về tính khả thi của dự án đầu tư, kế hoạch kinh doanh v.v… để được nhà đầu tư thứ cấp đồng ý và kí hợp đồng đầu tư, mua bán căn hộ condotel và hợp tác kinh doanh.

Luật sư Đào Thanh Tuấn, Công ty luật T&D, Đoàn luật sư Khánh Hòa
Luật sư Đào Thanh Tuấn

- Chủ đầu tư làm giả hồ sơ dự án, hồ sơ về căn hộ condotel; dùng tài sản không thuộc sở hữu hợp pháp của mình, nhưng hợp thức hồ sơ làm cho nhà đầu tư thứ cấp tin là dự án, tài sản của mình… để kêu gọi đầu tư, bán cho nhà đầu tư thứ cấp tài sản mà mình không có.

- Làm hồ sơ nâng khống giá trị tài sản của dự án để kêu gọi đầu tư, bán cho các nhà đầu tư thứ cấp. Hành vi có dấu hiệu phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, chỉ khi có sự chênh lệch giữa giá trị thực của tài sản và giá trị chủ đầu tư kê khai, khai báo tại thời điểm kêu gọi đầu tư, bán căn hộ condotel thông qua việc cố ý sửa đổi, che giấu giấy tờ, hoá đơn, sổ sách hoặc những hành vi tương tự để lừa dối nhà đầu tư thứ cấp.

- Tẩu tán, bán, chuyển nhượng tài sản thế chấp; đã bán hay hợp tác đầu tư với nhà đầu tư thứ cấp, mà không được sự đồng ý của ngân hàng nhận thế chấp, các nhà đầu tư thứ cấp, hoặc bán tài sản có sự đồng ý của ngân hàng, nhà đầu tư thứ cấp, nhưng khoản tiền thu được từ việc bán tài sản không chuyển cho ngân hàng cho vay, không hoàn trả vốn và lợi nhuận cam kết cho nhà đầu tư thứ cấp.

Bản chất của quan hệ kinh doanh căn hộ condotel là quan hệ đầu tư - hưởng lợi nhuận, trên cơ sở tín nhiệm, tức dựa vào khả năng quản lí, năng lực kinh doanh, uy tín của chủ đầu tư mà Nhà đầu tư thứ cấp thiết lập quan hệ đầu tư - kinh doanh dưới hình thức hợp đồng.

Hành vi cấu thành của tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” trong vụ án này, phải bảo đảm hai yếu tố: “lừa đảo” và “chiếm đoạt tài sản”. Lừa đảo là phương pháp, phương tiện cho hành vi chiếm đoạt. Lừa đảo chưa thể cấu thành tội phạm trong trường hợp không có hành vi chiếm đoạt. Cần xác định thế nào là hành vi chiếm đoạt, các yếu tố cấu thành của hành vi chiếm đoạt, thời điểm hoàn thành của hành vi chiếm đoạt. Ở vụ án này, cả hai yếu tố đều chưa xảy ra, do đó chưa có dấu hiệu cấu thành tội “Lừa đảo…”.

Loạt bài của Báo Người cao tuổi đã phân tích, chứng minh rõ về điều này. Ông Đinh Tiến Sử không có hành vi gian dối trong việc kí hợp đồng kinh doanh với các nhà đầu tư thứ cấp; tài sản là căn hộ đang hiện hữu và hậu quả của hành vi lừa đảo chưa xảy ra. Do đó, theo quan điểm của chúng tôi, cần xem xét một cách khách quan, toàn diện khi buộc ông Đinh Tiến Sử tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Viện KSND Tối cao, Quân ủy Trung ương, Quân khu V, UBND tỉnh Khánh Hòa, Công an tỉnh Khánh Hòa đều có quan điểm như vậy.

Nguyễn Xuân (Thực hiện)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Vvụ cưỡng chế thi hành án tài sản nhà, đất 319 đường Lê Duẩn, TP Đà Nẵng: Căn nhà đã chuyển giao và sang tên từ 10 năm trước

Vvụ cưỡng chế thi hành án tài sản nhà, đất 319 đường Lê Duẩn, TP Đà Nẵng: Căn nhà đã chuyển giao và sang tên từ 10 năm trước

Mới đây, gửi kiến nghị cho cơ quan thi hành án TP Đà Nẵng liên quan đến cưỡng chế, thu hồi tài sản nhà, đất số 319 đường Lê Duẩn, ông Trương Văn Đông, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Xây dựng Bắc Nam 79 cho biết, tài sản này không còn thuộc về sở hữu của doanh nghiệp, vì cách đây 10 năm đã chuyển giao và sang tên để đảm bảo một khoản vay mà công ty đã vay của ông Phan Văn Anh Vũ.
Bao giờ TP Hà Nội mới có kết luận giải quyết?

Bao giờ TP Hà Nội mới có kết luận giải quyết?

Bà Nguyễn Thị Oanh, cùng 29 hộ dân ở thôn Đìa, xã Bình Minh có đơn phản ánh, Chi ủy, chính quyền xóm Đìa và UBND xã Bình Minh cùng toàn thể Nhân dân họp đồng ý cho doanh nghiệp vào thuê đất để xây dựng nhà máy trong 12 năm, sau năm 2013, phải chia ruộng lại cho dân sản xuất theo quy định. Tuy nhiên, đến năm 2013, các hộ dân yêu cầu doanh nghiệp phải trả tiền thuê đất sau năm 2013, hoặc trả lại đất cho dân, nhưng không được chấp nhận…
Mong muốn tỉnh, thị xã sớm cho phép xây dựng, khôi phục đình Vị Dương

Mong muốn tỉnh, thị xã sớm cho phép xây dựng, khôi phục đình Vị Dương

Tạp chí Người cao tuổi nhận được đơn đề nghị của các cụ cao niên, đại diện cho 15 dòng họ và các tầng lớp Nhân dân thôn Vị Dương, xã Liên Vị gửi UBND tỉnh Quảng Ninh, các sở, ngành có liên quan và cấp ủy, chính quyền, MTTQ thị xã Quảng Yên, với mong muốn sớm được các cấp, các ngành cho phép Nhân dân phục dựng lại đình Vị Dương...
Quảng Bình: Khởi tố đối tượng buôn bán hơn 62kg pháo trái phép

Quảng Bình: Khởi tố đối tượng buôn bán hơn 62kg pháo trái phép

Nguyễn Tiến Trung dùng 20 triệu đồng mua 62 kg pháo của một người không quen biết để đem đi tiêu thụ. Khi y đang bốc xếp số pháo sang xe của mình thì bị lực lượng chức năng bắt giữ, khởi tố và tạm giam 4 tháng để điều tra xử lý theo pháp luật.
Tỉnh Lạng Sơn: Mượn đất ở nhờ rồi làm giả giấy chuyển nhượng để chiếm đoạt

Tỉnh Lạng Sơn: Mượn đất ở nhờ rồi làm giả giấy chuyển nhượng để chiếm đoạt

Chuyển công tác về Trường Đảng tỉnh Lạng Sơn (nay là Trường chính trị Hoàng Văn Thụ) nhưng chưa có đất ở. Được người quen cho dựng nhà tạm ở trên đất vườn chè, hứa khi nào được phân đất ở thì sẽ trả lại. Thế nhưng, khi được cấp đất ở, không những không trả lại đất, mà còn chiếm luôn đất mượn, giả mạo chữ kí trong Giấy chuyển nhượng đất thổ cư, để làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) trên diện tích đất ở nhờ. Đó là hành vi của ông Hoàng Tuấn Kỳ, cựu cán bộ Trường Đảng tỉnh Lạng Sơn. Vụ việc được khởi kiện ra tòa, nhưng TAND TP Lạng Sơn giải quyết không thỏa đáng khiến gia chủ phải tiếp tục hành trình tìm công lí…

Tin khác

Vợ Phan Văn Anh Vũ khiếu nại thi hành án tài sản 319 đường Lê Duẩn

Vợ Phan Văn Anh Vũ khiếu nại thi hành án tài sản 319 đường Lê Duẩn
Cho rằng tài sản nhà, đất số 319 đường Lê Duẩn, quận Thanh Khê, TP Đà Nẵng là tài sản chung của vợ chồng bị cơ quan thi hành án cưỡng chế là không đúng pháp luật, nên bà Nguyễn Thị Thu Hiền (vợ Phan Văn Anh Vũ) đã gửi đơn khiếu nại đến nhiều cơ quan chức năng xem xét, giải quyết.

Tỉnh Lai Châu: Người dân tố bản án chưa công tâm và đúng pháp luật

Tỉnh Lai Châu:  Người dân tố bản án  chưa công tâm và đúng pháp luật
Ông Chẻo Oán Niền, người cao tuổi, ở xã Tả Phìn, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu cho rằng, TAND tỉnh Lai Châu trả lại đơn khởi kiện, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông trong vụ kiện hành chính số 166/2019/TLST-HC ngày 17/4/2020 “Yêu cầu hủy quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai và quyết định cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính” là chưa đúng pháp luật....

TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk: Cần thanh tra toàn diện về tài chính tại Trường THCS Lương Thế Vinh

TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk:  Cần thanh tra toàn diện về tài chính tại Trường THCS Lương Thế Vinh
Những năm gần đây, tình trạng lạm thu đầu năm học trong các nhà trường trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk nói riêng và cả nước nói chung luôn là vấn đề nóng được dư luận quan tâm. Đặc biệt, là trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, trong 3 năm gần đây, năm nào UBND tỉnh, UBND TP Buôn Ma Thuột và Sở GD&ĐT đều có văn bản chỉ đạo, chấn chỉnh về vấn đề này. Đồng thời khẳng định quan điểm xử lý nghiêm minh những tổ chức, cá nhân sai phạm. Tuy nhiên, tình trạng lạm thu trong trường học đâu đó vẫn diễn ra khiến phụ huynh học sinh vô cùng bức xúc.

Công ty GEOVIETNAM rao bán “lúa non” tại mặt bằng 4961

Công ty GEOVIETNAM  rao bán “lúa non”  tại mặt bằng 4961
Mặc dù chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, hoàn thiện cơ sở hạ tầng nhưng Công ty CP GEOVIETNAM đã ủy quyền cho một đơn vị khác rao bán đất một cách rầm rộ tại mặt bằng 4961.

Quận Bắc Từ Liêm, TP Hà Nội: 4 năm trước, Chủ tịch phường Thụy Phương “đánh tráo số liệu” để bao che cho người vi phạm

Quận Bắc Từ Liêm, TP Hà Nội: 4 năm trước, Chủ tịch phường Thụy Phương “đánh tráo số liệu” để bao che cho người vi phạm
Kết luận số 69/KL-UBND ngày 18/11/2020 của Chủ tịch UBND quận Bắc Từ Liêm chỉ rõ: Tại Kết luận số 08/KL-UBBC ngày 12/5/2016 của Ủy ban bầu cử phường Thụy Phương khi kết luận nội dung tố cáo bà Nguyễn Thị Bích Lại có hành vi lấn chiếm đất đai có nêu: “Theo biên bản kiểm tra hiện trạng, diện tích gia đình bà Lại đang sử dụng thực tế là 58m2” là không chính xác. Trách nhiệm này thuộc về bà Nguyễn Thị Bình khi đó là Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử phường Thụy Phương, hiện là Chủ tịch UBND phường Thụy Phương.

Chính quyền làm trái luật, Tòa quan liêu, hộ nghèo mất đất

Chính quyền làm trái luật, Tòa quan liêu, hộ nghèo mất đất
Ông Lê Văn Thái làm nghề phụ hồ, vợ là bà Trần Thị Kim Liên bán vé số, là hộ nghèo, được người anh là ông Trần Liếp cho 40m2 đất cất nhà ở. Kế đó rất nhiều đất hoang, nhưng ít có nhu cầu, nên ông Thái chỉ sử dụng 86m2 làm chuồng bò. Năm 2017, ông Thái, bà Liên bị bà Phạm Thị Thu tranh chấp đất, do bà Thu đã có sổ đỏ đối với cả khu đất này…
Xem thêm
Khởi tố vụ án BN 1342 làm lây lan dịch Covid-19

Khởi tố vụ án BN 1342 làm lây lan dịch Covid-19

Trưa ngày 3/12, Công an TP.Hồ Chí Minh đã tổ chức cuộc họp báo cung cấp thông tin khởi tố vụ án hình sự đối với BN 1342 làm lây ...
Quảng Bình: Khởi tố đối tượng buôn bán hơn 62kg pháo trái phép

Quảng Bình: Khởi tố đối tượng buôn bán hơn 62kg pháo trái phép

Nguyễn Tiến Trung dùng 20 triệu đồng mua 62 kg pháo của một người không quen biết để đem đi tiêu thụ. Khi y đang bốc xếp số pháo sang ...
Quảng Bình: Chiếm đoạt hàng cứu trợ lụt bão, một đối tượng bị khởi tố

Quảng Bình: Chiếm đoạt hàng cứu trợ lụt bão, một đối tượng bị khởi tố

Được nhờ chở 7.200 hộp cá, với trị giá khoảng 160 triệu đồng để cứu trợ cho đồng bào bị lũ lụt, Ngô Xuân Sĩ đã tự ý chia nhỏ ...
Vvụ cưỡng chế thi hành án tài sản nhà, đất 319 đường Lê Duẩn, TP Đà Nẵng: Căn nhà đã chuyển giao và sang tên từ 10 năm trước

Vvụ cưỡng chế thi hành án tài sản nhà, đất 319 đường Lê Duẩn, TP Đà Nẵng: Căn nhà đã chuyển giao và sang tên từ 10 năm trước

Mới đây, gửi kiến nghị cho cơ quan thi hành án TP Đà Nẵng liên quan đến cưỡng chế, thu hồi tài sản nhà, đất số 319 đường Lê Duẩn, ...
Cưỡng chế cụ bà 89 tuổi nhập viện, để thi hành án!?

Cưỡng chế cụ bà 89 tuổi nhập viện, để thi hành án!?

Đó là trường hợp của cụ Nguyễn Thị Chín, 89 tuổi, ở số 402 đường Hai Bà Trưng, phường Tân Định, quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Ngày 16/9/2020, Chi ...
Quận 9, TP Hồ Chí Minh: Vì sao chậm đưa vụ án ra xét xử?

Quận 9, TP Hồ Chí Minh: Vì sao chậm đưa vụ án ra xét xử?

Một vụ kiện từ năm 2007, qua 6 cấp tòa, người dân mòn mỏi trông chờ công lí. Mới đây, Tạp chí Người cao tuổi tiếp tục nhận được đơn ...
Thanh Hóa: Sao lại cấp bò bị bệnh cho dân nghèo?

Thanh Hóa: Sao lại cấp bò bị bệnh cho dân nghèo?

Tạp chí Người cao tuổi vừa nhận được đơn của công dân phản ánh về việc Hội Nông dân (ND) tỉnh Thanh Hóa cấp bò bệnh lở mồm long móng ...
Tư vấn pháp lí về Bình đẳng giới và Quyền của Người cao tuổi

Tư vấn pháp lí về Bình đẳng giới và Quyền của Người cao tuổi

Con cái ngược đãi ông bà, cha mẹ bị xử lí thế nào?
Xã Hợp Châu, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc: Nhân dân mong muốn rút sư để tự quản lý chùa Nga Hoàng

Xã Hợp Châu, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc: Nhân dân mong muốn rút sư để tự quản lý chùa Nga Hoàng

Vừa qua, rất nhiều người cao tuổi và nhân dân xã Hợp Châu có đơn phản ánh về việc sau khi sư Thích Huệ Tịnh và Thích Thiên Tín về ...
Công khai tiền, hàng cứu trợ Nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai

Công khai tiền, hàng cứu trợ Nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai

Về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ Nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, sự ...
Thay đổi biện pháp ngăn chặn

Thay đổi biện pháp ngăn chặn

Cơ quan điều tra, Viện KSND, TAND hủy bỏ biện pháp ngăn chặn khi thấy không còn cần thiết hoặc có thể thay thế bằng biện pháp ngăn chặn khác.
Hành vi ngược đãi ông bà, cha mẹ

Hành vi ngược đãi ông bà, cha mẹ

Người có hành vi ngược đãi, hành hạ ông bà, cha mẹ có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Phiên bản di động