Quan điểm của các luật sư về vụ ông Đinh Tiến Sử bị truy tố tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”: Hành vi của ông Sử chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm (kì

Vụ ông Đinh Tiến Sử, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ du lịch Bạch Việt (Công ty Bạch Việt), bị Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng khởi tố về tội: “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, Báo Người cao tuổi đã có loạt bài phân tích, chứng minh làm rõ 2 nội dung: Ông Sử có phạm tội lừa đảo hay không và nếu phạm tội, thì thẩm quyền giải quyết vụ án là của ai? Nhằm góp phần làm sáng tỏ thêm vụ việc, chúng tôi tiếp tục có loạt bài giới thiệu ý kiến của các luật sư, về mặt pháp lí xung quanh nội dung vụ việc này…

Phóng viên: Trước đây có nhà đầu tư thứ cấp đã gửi đơn đến các cơ quan có thẩm quyền và ngành chức năng, tố cáo ông Đinh Tiến Sử về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Tuy nhiên, cơ quan có thẩm quyền và ngành chức năng cho rằng, hành vi đó không có yếu tố lừa đảo, mà chỉ là quan hệ dân sự, nên đã hướng dẫn người tố cáo gửi đơn đến Tòa án để được giải quyết. Các luật sư cho biết ý kiến của mình về vấn đề này như thế nào?

Luật sư Võ Ngọc Dao, Công ty luật ATD, Đoàn luật sư TP Hà Nội và luật sư Đào Thanh Tuấn, Công ty luật T&D, Đoàn luật sư Khánh Hòa: Trong quan hệ giữa chủ đầu tư, nhà đầu tư thứ cấp, bên mua căn hộ condotel, góp vốn hoặc thanh toán một khoản tài chính cho chủ đầu tư, cùng chủ đầu tư xây dựng, hợp tác kinh doanh đối với căn hộ condotel này, với các quyền lợi cụ thể cho nhà đâu tư thứ cấp như: được quyền nhận bàn giao căn hộ du lịch, sử dụng, quản lí hoặc chuyển nhượng lại căn hộ condotel cho nhà đầu tư khác; được quyền nghỉ dưỡng 12 - 15 ngày/1 năm miễn phí và được cam kết chia lợi nhuận cụ thể.

Đây là các giao dịch dân sự dựa trên cơ sở thỏa thuận, đàm phán, thương lượng và kí kết hợp đồng giữa các bên. Thực chất, quan hệ kinh doanh condotel là biểu hiện mối quan hệ kinh tế, gắn liền với quá trình tạo lập và sử dụng vốn đầu tư, nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu vốn cho quá trình đầu tư, xây dựng và hợp tác kinh doanh, theo nguyên tắc tự nguyện, thỏa thuận. Thực tiễn cho thấy, trong lĩnh vực kinh doanh condotel, không phải lúc nào các chủ đầu tư cũng thực hiện được đầy đủ các cam kết lợi nhuận cho nhà đầu tư thứ cấp. Một số trường hợp đến thời hạn thanh toán lợi nhuận cam kết, chủ đầu tư không thực hiện được, nhà đầu tư thứ cấp áp dụng một số biện pháp để gây áp lực đòi lợi nhuận như: thu hồi, thu giữ, niêm phong, tự quản lí căn hộ condotel, đồng thời tố giác chủ đầu tư lừa đảo, hoặc lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản của mình đến các cơ quan chức năng có thẩm quyền. Trường hợp đối với ông Đinh Tiến Sử là một điển hình.

Trong các trường hợp đến hạn không trả được lợi nhuận cam kết cho nhà đầu tư thứ cấp, việc xác định có hay không hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, là vấn đề rất khó khăn. Việc phân định ranh giới giữa trách nhiệm hình sự và trách nhiệm vật chất, theo hợp đồng mua bán condotel, đối với hành vi không trả được lợi nhuận cam kết, là rất mờ nhạt và khó xác định. Thông thường, nếu chủ đầu tư đến hạn không trả được khoản lợi nhuận cam kết, do các nguyên nhân khách quan như: kinh doanh gặp rủi ro; thị trường du lịch khó khăn, bị thua lỗ… dẫn đến thiếu hoặc mất khả năng thanh toán, không hoặc chưa trả được lợi nhuận cam kết, nhưng chưa hoặc không có nghĩa là chủ đầu tư đã chiếm đoạt căn hộ condotel, gây thiệt hại tài sản cho nhà đầu tư thứ cấp. Hành vi chưa hoàn trả vốn đầu tư hay lợi nhuận cam kết, ông Đinh Tiến Sử với các nhà đầu tư thứ cấp, mới chỉ là vi phạm hợp đồng và phải chịu chế tài vật chất theo hợp đồng, như áp dụng lãi suất quá hạn, phạt vi phạm hợp đồng, xử lí tài sản bảo đảm thu hồi vốn đầu tư v.v… Trường hợp vẫn không thu hồi được vốn đầu tư, lợi nhuận cam kết, nhà đầu tư thứ cấp có quyền yêu cầu tòa án dân sự, tòa án kinh tế giải quyết, kể cả yêu cầu tuyên bố phá sản theo pháp luật phá sản doanh nghiệp… mà chưa thể cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và áp dụng chế tài hình sự. Hành vi chưa trả lợi nhuận cam kết, chưa hoàn trả vốn đầu tư trong mua bán condotel, chỉ có dấu hiệu hình sự trong trường hợp nhà đầu tư có hành vi lừa đảo để chiếm đoạt tài sản, theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (Điều139 Bộ luật Hình sự 2009). Nhưng hành vi lừa đảo ở đây phải được hiểu, nhà đầu tư sử dụng những thủ đoạn gian dối, cố ý đưa ra thông tin không đúng sự thật, che giấu sự thật để lừa đảo nhà đầu tư thứ cấp. Lừa đảo là phương pháp, đồng thời là điều kiện để người phạm tội thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Trong lĩnh vực kinh doanh condotel, dấu hiệu lừa đảo thường biểu hiện dưới dạng:

- Cố ý làm ra và cung cấp cho nhà đầu tư thứ cấp các thông tin, loại chứng từ, hợp đồng giả mạo, số liệu khống, không trung thực về tình hình tài chính, về khả năng kinh doanh, trả lợi nhuận cam kết của chủ đầu tư, cũng như các giấy tờ tài liệu về tính khả thi của dự án đầu tư, kế hoạch kinh doanh v.v… để được nhà đầu tư thứ cấp đồng ý và kí hợp đồng đầu tư, mua bán căn hộ condotel và hợp tác kinh doanh.

quan diem cua cac luat su ve vu ong dinh tien su bi truy to toi lua dao chiem doat tai san hanh vi cua ong su chua du yeu to cau thanh toi pham ki
Luật sư Đào Thanh Tuấn

- Chủ đầu tư làm giả hồ sơ dự án, hồ sơ về căn hộ condotel; dùng tài sản không thuộc sở hữu hợp pháp của mình, nhưng hợp thức hồ sơ làm cho nhà đầu tư thứ cấp tin là dự án, tài sản của mình… để kêu gọi đầu tư, bán cho nhà đầu tư thứ cấp tài sản mà mình không có.

- Làm hồ sơ nâng khống giá trị tài sản của dự án để kêu gọi đầu tư, bán cho các nhà đầu tư thứ cấp. Hành vi có dấu hiệu phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, chỉ khi có sự chênh lệch giữa giá trị thực của tài sản và giá trị chủ đầu tư kê khai, khai báo tại thời điểm kêu gọi đầu tư, bán căn hộ condotel thông qua việc cố ý sửa đổi, che giấu giấy tờ, hoá đơn, sổ sách hoặc những hành vi tương tự để lừa dối nhà đầu tư thứ cấp.

- Tẩu tán, bán, chuyển nhượng tài sản thế chấp; đã bán hay hợp tác đầu tư với nhà đầu tư thứ cấp, mà không được sự đồng ý của ngân hàng nhận thế chấp, các nhà đầu tư thứ cấp, hoặc bán tài sản có sự đồng ý của ngân hàng, nhà đầu tư thứ cấp, nhưng khoản tiền thu được từ việc bán tài sản không chuyển cho ngân hàng cho vay, không hoàn trả vốn và lợi nhuận cam kết cho nhà đầu tư thứ cấp.

Bản chất của quan hệ kinh doanh căn hộ condotel là quan hệ đầu tư - hưởng lợi nhuận, trên cơ sở tín nhiệm, tức dựa vào khả năng quản lí, năng lực kinh doanh, uy tín của chủ đầu tư mà Nhà đầu tư thứ cấp thiết lập quan hệ đầu tư - kinh doanh dưới hình thức hợp đồng.

Hành vi cấu thành của tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” trong vụ án này, phải bảo đảm hai yếu tố: “lừa đảo” và “chiếm đoạt tài sản”. Lừa đảo là phương pháp, phương tiện cho hành vi chiếm đoạt. Lừa đảo chưa thể cấu thành tội phạm trong trường hợp không có hành vi chiếm đoạt. Cần xác định thế nào là hành vi chiếm đoạt, các yếu tố cấu thành của hành vi chiếm đoạt, thời điểm hoàn thành của hành vi chiếm đoạt. Ở vụ án này, cả hai yếu tố đều chưa xảy ra, do đó chưa có dấu hiệu cấu thành tội “Lừa đảo…”.

Loạt bài của Báo Người cao tuổi đã phân tích, chứng minh rõ về điều này. Ông Đinh Tiến Sử không có hành vi gian dối trong việc kí hợp đồng kinh doanh với các nhà đầu tư thứ cấp; tài sản là căn hộ đang hiện hữu và hậu quả của hành vi lừa đảo chưa xảy ra. Do đó, theo quan điểm của chúng tôi, cần xem xét một cách khách quan, toàn diện khi buộc ông Đinh Tiến Sử tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Viện KSND Tối cao, Quân ủy Trung ương, Quân khu V, UBND tỉnh Khánh Hòa, Công an tỉnh Khánh Hòa đều có quan điểm như vậy.

Nguyễn Xuân (Thực hiện)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

xa phu trung o huyen tan phu tinh dong nai noi doi va bia dat khong the che lap mat troi

Xã Phú Trung, ở huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai: Nói dối và bịa đặt, không thể che lấp mặt trời!

Nói dối rằng: Đất “đồi Mỹ”, nhưng “lòi” ra cái sự: “Không công bằng”; và “bịa đặt” thể hiện dấu hiệu vu khống các bậc cao niên, để bác đơn của ông Nguyễn Văn Binh. Hành vi này của một số cán bộ xã Phú Trung và huyện Tân Phú, cụ thể ra sao? Và liệu có còn cái “cớ” nào nữa trong sự việc cụ thể dưới đây?
tinh kien giang nguoi dan kien quyet dinh chong lan dat cua huyen phu quoc

Tỉnh Kiên Giang: Người dân kiện quyết định "chồng lấn đất" của huyện Phú Quốc!

Ngày 5/8/2020, TAND tỉnh Kiên Giang nhận đơn khởi kiện của bà Trần Thị Hồng và bà Đỗ Hồng Phượng yêu cầu hủy 4 quyết định của UBND huyện Phú Quốc thu hồi đất của người khác nhưng lại chồng lấn lên đất của bà Hồng, bà Phượng. Đó là các quyết định thu hồi đất giao cho doanh nghiệp làm dự án, khá điển hình của tình trạng quản lí đất lộn xộn ở huyện đảo Phú Quốc…
noi dung to cao la co co so

Nội dung tố cáo là có cơ sở

Ông Nguyễn Văn Thương cho rằng, ông Huỳnh Quang Hưng, Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Quốc, kí cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho một phụ nữ, gây thiệt hại đến quyền lợi của gia đình ông. Qua các chứng cứ ông Thương thu thập được, nội dung tố cáo ông Hưng là có cơ sở…
thi xa ayun pa tinh gia lai lam gia ho so gian lan thue cong ty xuan huong van lien tiep trung thau

Thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai: Làm giả hồ sơ, gian lận thuế… Công ty Xuân Hương vẫn liên tiếp trúng thầu!?

Ngày 13/8/2020, Ngày mới Online đăng bài: “Thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai: Công ty TNHH Xây dựng Xuân Hương sử dụng vật liệu không đúng thiết kế ?”, phản ánh việc Sở KH&ĐT tỉnh Gia Lai đề nghị UBND tỉnh Gia Lai cấm tham gia đấu thầu đối với Công ty TNHH Xây dựng Xuân Hương, do có hành vi gian lận trong công tác tham gia đấu thầu.
vu viec dat o lau nam bong dung bi thi hanh an chuyen gia phap ly noi gi

Vụ việc “Đất ở lâu năm, bỗng dưng bị thi hành án”: Chuyên gia pháp lý nói gì?

Trên số báo trước, Ngày mới Online có bài: “Đất ở lâu năm bỗng dưng bị thi hành án”phản ánh việc ba hộ dân ở huyện Phong Điền, TP Cần Thơ có nhà và đất vườn, canh tác đã mấy chục năm, bỗng dưng bị thi hành án cho một bản án mà họ chưa từng thấy. Trước vụ việc trên, chuyên gia pháp lí nhận định như thế nào về vụ việc?    

Tin khác

Thị trấn Yên Bình, tỉnh Yên Bái: Mua nhà, đất nhưng… bị người khác chiếm giữ!?

thi tran yen binh tinh yen bai mua nha dat nhung bi nguoi khac chiem giu
Vừa qua, Tạp chí Người cao tuổi nhận được đơn của ông Bùi Văn Thương trú tại thôn Thanh Lương, xã Tân Thịnh, TP Yên Bái phản ánh về việc chính quyền địa phương có dấu hiệu “làm ngơ” để cho ông Nguyễn Viết Bình chiếm dụng trái phép tài sản của ông hơn 7 năm nay...

Huyện Thường Tín, TP Hà Nội: Cần xử lý nghiêm nhà, xưởng, sân bóng... xây dựng trái phép ở Cụm làng nghề Văn Tự

huyen thuong tin tp ha noi can xu ly nghiem nha xuong san bong xay dung trai phep o cum lang nghe van tu
Nhiều công trình là nhà, xưởng, sân bóng... không phép xây dựng trên đất dự án Cụm công nghiệp làng nghề xã Văn Tự, huyện Thường Tín vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Theo nhiều người cao tuổi, một số cán bộ chính quyền địa phương đang "tiếp tay" "bao che" cho sự tồn tại này?

TP Cần Thơ: Tang vật vụ án hình sự sao không được thu hồi, giải quyết trả cho bị hại?

tp can tho tang vat vu an hinh su sao khong duoc thu hoi giai quyet tra cho bi hai
Đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng hình thức mua nhiều xe mô - tô nhưng không trả tiền, sau đó đem số tài sản này cầm cố, bán cho người khác để lấy tiền tiêu xài mà không trả tiền cho chủ xe. Phát hiện sự việc, bị hại có đơn và cung cấp chứng cứ, tang vật cho cơ quan có thẩm quyền điều tra, truy tố, xét xử. Tuy nhiên, tang vật vụ án không được thu hồi để giải quyết trả cho bị hại mà tài sản này được đăng ký sang chủ mới…    

Cựu Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng và đồng phạm gây thiệt hại hơn 2.700 tỉ đồng

cuu bo truong vu huy hoang va dong pham gay thiet hai hon 2700 ti dong
Ngày 14/9, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã ban hành cáo trạng truy tố ông Vũ Huy Hoàng (từng là Bộ trưởng Bộ Công Thương) và các đồng phạm trong vụ án sai phạm liên quan đến dự án 2-4-6 Hai Bà Trưng, TP Hồ Chí Minh.

Tuyên án các bị cáo trong vụ án đặc biệt nghiêm trọng tại xã Đồng Tâm

tuyen an cac bi cao trong vu an dac biet nghiem trong tai xa dong tam
Chiều 14/9, sau thời gian nghị án, phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án “Giết người” và “Chống người thi hành công vụ” xảy ra tại xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội bước vào phần tuyên án.

Mỹ phẩm TBD thần thánh: Vì nhan sắc phụ nữ Việt hay nhẫn tâm để trục lợi bất chính?

my pham tbd than thanh vi nhan sac phu nu viet hay nhan tam de truc loi bat chinh
Được tung hô như là một nữ doanh nhân có tâm, có tầm, với nỗ lực vì nhan sắc phụ nữ Việt. Thế nhưng chủ nhân của dòng mỹ phẩm TBD thần thánh lại “nhẫn tâm” sản xuất và kinh doanh hàng trôi nổi, nhái nhãn mác nước ngoài lừa người tiêu dùng, thu lợi bất chính. Bà Mai Thị Ái Thi đã đặt hàng ở cơ sở, địa chỉ nào để sản xuất ra mỹ phẩm TBD. Đây là một “bí ẩn” cần được cơ quan chức năng điều tra, làm rõ?    
Xem thêm
thi xa ayun pa tinh gia lai lam gia ho so gian lan thue cong ty xuan huong van lien tiep trung thau

Thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai: Làm giả hồ sơ, gian lận thuế… Công ty Xuân Hương vẫn liên tiếp trúng thầu!?

Ngày 13/8/2020, Ngày mới Online đăng bài: “Thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai: Công ty TNHH Xây dựng Xuân Hương sử dụng vật liệu không đúng thiết kế ?”, ...
huyen thuong tin tp ha noi can xu ly nghiem nha xuong san bong xay dung trai phep o cum lang nghe van tu

Huyện Thường Tín, TP Hà Nội: Cần xử lý nghiêm nhà, xưởng, sân bóng... xây dựng trái phép ở Cụm làng nghề Văn Tự

Nhiều công trình là nhà, xưởng, sân bóng... không phép xây dựng trên đất dự án Cụm công nghiệp làng nghề xã Văn Tự, huyện Thường Tín vẫn chưa được ...
cuu bo truong vu huy hoang va dong pham gay thiet hai hon 2700 ti dong

Cựu Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng và đồng phạm gây thiệt hại hơn 2.700 tỉ đồng

Ngày 14/9, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã ban hành cáo trạng truy tố ông Vũ Huy Hoàng (từng là Bộ trưởng Bộ Công Thương) và các đồng ...
xa phu trung o huyen tan phu tinh dong nai noi doi va bia dat khong the che lap mat troi

Xã Phú Trung, ở huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai: Nói dối và bịa đặt, không thể che lấp mặt trời!

Nói dối rằng: Đất “đồi Mỹ”, nhưng “lòi” ra cái sự: “Không công bằng”; và “bịa đặt” thể hiện dấu hiệu vu khống các bậc cao niên, để bác đơn ...
vu ba nguyen thi phi co don to giac toi pham lanh dao bo cong an chi dao giai quyet

Vụ bà Nguyễn Thị Phi có đơn tố giác tội phạm: ​​​​​​​ Lãnh đạo Bộ Công an chỉ đạo giải quyết!

Ngày 31/10/2019, Viện KSND tỉnh Vĩnh Long chuyển đơn tố cáo bà Nguyễn Thị Kim Huyền chiếm giữ trái pháp luật tài sản 3,9 tỉ đồng của bà Nguyễn Thị Phỉ ...
tand huyen long thanh tinh dong nai xet xu tranh chap quyen su dung dat co nhieu dau hieu the hien khong khach quan

TAND huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai, xét xử “tranh chấp quyền sử dụng đất”: Có nhiều dấu hiệu thể hiện không khách quan!

Bà Mạc Thị Tư, sinh năm 1961, ngụ 443, đường Phùng Hưng, tổ 10, ấp Long Đức 3, phường Tam Phước, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai; là mẹ, đại ...
tu van phap li ve binh dang gioi va quyen cua nguoi cao tuoi

Tư vấn pháp lí về Bình đẳng giới và Quyền của Người cao tuổi

  Bình đẳng giới trong gia đình
tu van phap li ve binh dang gioi va quyen cua nguoi cao tuoi

Tư vấn pháp lí về Bình đẳng giới và Quyền của Người cao tuổi

Chính sách của Nhà nước về bình đẳng giới
tu van phap li ve binh dang gioi va quyen cua nguoi cao tuoi

Tư vấn pháp lí về Bình đẳng giới và Quyền của Người cao tuổi

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Chủ tịch UBND cấp huyện trong lĩnh vực bình đẳng giới
hanh vi nguoc dai ong ba cha me

Hành vi ngược đãi ông bà, cha mẹ

Người có hành vi ngược đãi, hành hạ ông bà, cha mẹ có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự
hanh vi vi pham quy tac giao thong duong bo

Hành vi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ

Hành vi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ tùy tính chất, mức độ vi phạm mà có thể bị xử phạt
phap luat quy dinh the nao ve tha tu truoc thoi han

Pháp luật quy định thế nào về thả tù trước thời hạn?

Tha tù trước thời hạn có điều kiện là việc cho phép người đang chấp hành hình phạt tù có đủ điều kiện theo quy định được quay trở về ...
Phiên bản di động