Quan điểm của các luật sư về vụ ông Đinh Tiến Sử bị khởi tố tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”: Hành vi của ông Sử chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm (ki

Vụ ông ĐinhTiến Sử, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ du lịch Bạch Việt (Công ty Bạch Việt), bị Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng khởi tố về tội: “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, Báo Người cao tuổi đã có loạt bài phân tích, chứng minh làm rõ 2 nội dung: Ông Sử có phạm tội lừa đảo hay không và nếu phạm tội, thì thẩm quyền giải quyết vụ án là của ai? Nhằm góp phần làm sáng tỏ thêm vụ việc, chúng tôi tiếp tục có loạt bài giới thiệu ý kiến của các luật sư, về mặt pháp lí xung quanh nội dung vụ việc này…

Phóng viên: Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng đã có quyết định khởi tố ông Đinh Tiến Sử, Giám đốc Công ty Bạch Việt về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, đối với hành vi bán căn hộ Condotel đã thế chấp cho Ngân hàng Đầu tư CP Quân đội (MB) tại khách sạn Bavico Nha Trang và Bavico Đà Lạt. Đề nghị các luật sư cho biết, sự thật này như thế nào và đưa ra quan điểm của mình về mặt pháp lí?

Luật sư Võ Ngọc Dao, Công ty Luật ATD, Đoàn Luật sư TP.Hà Nội và luật sư Đào Thanh Tuấn, Công ty Luật T&D, Đoàn Luật sư Khánh Hòa: Phân tích tính pháp lí đối với tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 trong trường hợp này, chúng tôi thấy cần đưa ra một số căn cứ cấu thành tội lừa đảo mà pháp luật qui định. Một là, thủ phạm đã có hành vi gian dối để lừa đảo hay chưa? Hai là, tài sản trước khi chiếm đoạt là gì, của ai? Ba là, hậu quả của hành vi lừa đảo đó để lại như thế nào?

Những năm gần đây, các vụ việc liên quan đến tranh chấp, khiếu kiện, tố cáo… trong lĩnh vực mua bán căn hộ nghỉ dưỡng, kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch condotel… diễn biến phức tạp, trên địa bàn cả nước, trong khi hệ thống pháp luật và khung pháp lí điều chỉnh đối với loại hình kinh doanh mới và đặc thù này, thì chưa đầy đủ và rõ ràng. Kinh doanh mua bán căn hộ lưu trú du lịch condotel là quan hệ dân sự - kinh tế, được thiết lập trên cơ sở thỏa thuận, kí hợp đồng giữa chủ đầu tư dự án với các cá nhân có nhu cầu, sử dụng đầu tư vào loại hình kinh doanh này. Mặc dù có quy định, điều chỉnh của Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Du lịch… nhưng chưa có quy định đầy đủ, cụ thể và chi tiết đối với loại hình kinh doanh mới và đặc thù này.

Quá trình hợp tác kinh doanh, một số nơi đã xảy ra tranh chấp. Phần lớn các vụ tranh chấp giữa chủ đầu tư và nhà đầu tư thứ cấp thuộc loại án dân sự. Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp được xem xét dưới góc độ hình sự, do vay quá hạn không trả được nợ gốc; hồ sơ thủ tục vay không bảo đảm tính pháp lí, có dấu hiệu tạo dựng để chiếm đoạt tài sản; tài sản thế chấp không thuộc quyền sở hữu của bên vay… Các hành vi này được xếp vào loại “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” hoặc “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.

Thực tế, công tác điều tra, truy tố, xét xử án lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm trong lĩnh vực tín dụng, ngân hàng, kinh doanh thương mại diễn ra khá nhiều và đạt được một số kết quả khá tốt. Tuy nhiên, do loại án này khá phức tạp về thủ tục pháp lí, nên thường tồn tại một số hạn chế. Số vụ án bị trả hồ sơ để điều tra bổ sung, điều tra lại chiếm tỉ lệ tương đối cao, trong đó có việc nhận thức chưa đầy đủ và thống nhất của một số người tiến hành tố tụng, về các yếu tố pháp lí trong cấu thành tội phạm của tội danh “Lừa đảo”, “lạm dụng chiếm đoạt tài sản”; chưa nhất quán, thiếu căn cứ pháp lí, nên nhiều trường hợp phải đình chỉ điều tra vì không buộc được tội. Thực chất đây là các vụ việc thuộc quan hệ dân sự - kinh tế. Các cơ quan chức năng và người tiến hành tố tụng đôi khi còn có quan điểm khác nhau, trong xác định các yếu tố cấu thành tội phạm; đánh giá chứng cứ, định tội danh, đặc biệt là đối với những vụ án mà hành vi của can phạm không thể hiện các yếu tố cấu thành tội phạm một cách đặc trưng, rõ ràng, hoặc đối với những vụ việc mà ranh giới phân biệt giữa dấu hiệu của tội hình sự và quan hệ xã hội có tính chất dân sự - kinh tế rất mờ nhạt, thì nguy cơ hình sự hóa quan hệ kinh tế - dân sự hoặc nguy cơ bỏ lọt tội phạm là rất cao.

quan diem cua cac luat su ve vu ong dinh tien su bi khoi to toi lua dao chiem doat tai san hanh vi cua ong su chua du yeu to cau thanh toi pham ki
Luật sư Võ Ngọc Dao

Vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Bavico Nha Trang và Bavico Đà Lạt, thuộc nhóm cần xác định giữa dân sự hay hình sự. Ở đây, một số yêu cầu cần được xem xét nghiêm túc: Tình tiết nào được coi là lừa đảo, để buộc tội lừa đảo, nhằm xử lí hành vi lừa đảo? Yêu cầu này đòi hỏi điều tra viên và cơ quan tố tụng phải tập hợp phân tích, chứng minh, đánh giá, ở nhiều yếu tố của vụ án, áp dụng các văn bản pháp luật liên quan một cách thận trọng, công tâm, khách quan, thì mới xác định được có hay không dấu hiệu “lừa đảo” hay “lạm dụng” nhằm chiếm đoạt tài sản. Với vụ ông Đinh Tiến Sử, trên cơ sở các thông tin được Báo Người cao tuổi đăng tải, cùng các tài liệu chúng tôi tiếp cận được, tuy chưa phải là tất cả, nhưng cũng đủ đưa ra quan điểm pháp lí đối với hành vi của ông Sử.

Theo quyết định truy nã của Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng, ông Đinh Tiến Sử bán căn hộ condotel cho nhiều người, khi các căn hộ đó đã thế chấp cho MB. Từ đó, đưa ra đánh giá ông Sử đã “lừa đảo” chiếm đoạt tài sản của nhà đầu tư thứ cấp, theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 (Điều 139 Bộ luật Hình sự năm 2009).

Đặc điểm đặc trưng pháp lí của tội danh này là hành vi lừa dối, nên nổi bật phải là thủ đoạn gian dối của người phạm tội. Tuy nhiên, bên cạnh thủ đoạn gian dối, còn có yếu tố rất quan trọng, nếu thiếu nó thì chưa cấu thành tội phạm, đó là hành vi chiếm đoạt tài sản. Nếu chỉ có thủ đoạn gian dối, nhưng chưa chiếm đoạt được tài sản, thì chưa phải là lừa đảo chiếm đoạt tài sản, mà tùy từng trường hợp cụ thể, người có hành vi gian dối sẽ bị xem xét trách nhiệm về tội danh khác, hoặc chỉ là quan hệ dân sự - kinh tế, chứ chưa đến mức phải chịu truy cứu trách nhiệm hình sự. Bản chất, kinh doanh đầu tư mua bán condotel là mua bán thời gian lưu trú du lịch dài hạn, để hợp tác kinh doanh theo xu hướng kinh doanh ngành nghề dịch vụ, du lịch đang nở rộ và phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây.

Kinh doanh mua bán căn hộ lưu trú du lịch condotel, về bản chất là quan hệ dân sự - kinh tế, được thiết lập trên cơ sở thỏa thuận, kí hợp đồng giữa chủ đầu tư dự án với các cá nhân có nhu cầu sử dụng, đầu tư vào loại hình kinh doanh này, chịu sự điều chỉnh của Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Du lịch… Do đó, nếu có sự “trục trặc” nào đó trong mối quan hệ giữa chủ đầu tư (Công ty Bạch Việt) và nhà đầu tư thứ cấp (các chủ căn hộ) thì cũng chỉ bị chi phối bởi quan hệ dân sự.

Còn tiếp

Nguyễn Xuân (Thực hiện)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

can lam ro viec dau gia qsdd lua chon nha dau tu thuc hien du an khu dan cu tan duc jsc

Cần làm rõ việc đấu giá QSDĐ; lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án Khu dân cư Tấn Đức JSC

Dự án đã san lấp mặt bằng, xây dựng cơ sở hạ tầng, nhưng trong phương án đấu giá không nêu rõ, loại hồ sơ doanh nghiệp tham gia đấu giá thiếu thuyết phục… là những điều cần làm rõ xoay quanh việc đấu giá quyền sử dụng đất (QSDĐ), lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án Khu dân cư Tấn Đức JSC.
quang binh hieu truong truong mam non bi to ap dat cac khoan thu dau nam

Quảng Bình: Hiệu trưởng trường Mầm Non bị tố áp đặt các khoản thu đầu năm

Quá bức xúc, phụ huynh có con em học ở Trường Mầm non số 1, xã Trung Hóa, huyện Minh Hóa tỉnh Quảng Bình đã làm đơn gửi đến chính quyền và các cấp tố cáo bà Đinh Thị Hiệu, Hiệu trưởng trường này lạm quyền, áp đặt các khoản thu đầu năm. Lãnh đạo Phòng GD&ĐT huyện Minh Hóa xác nhận có sự việc xảy ra và đang thành lập đoàn để xác minh kiểm tra làm rõ.
can phai xu ly nghiem cac hanh vi ngang nguoc long hanh

Cần phải xử lý nghiêm các hành vi ngang ngược, lộng hành

Khu vực dưới chân phía Đông núi Hòn Rồng, thuộc tổ dân phố Lộc An, phường Cam Lộc, TP Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa lâu nay vốn là rừng sản xuất; người dân sống và làm vườn an bình. Thế nhưng, từ cuối năm 2018 đến nay, tình hình ở đây diễn ra nhiều điều lộn xộn, tiềm ẩn những phức tạp khó lường…
vua chiem dat vua la lang

Vừa chiếm đất, vừa “la làng”?

Như Tạp chí Người cao tuổi đã thông tin, ông Bùi Văn Thương, ở thôn Thanh Lương, xã Tân Thịnh, TP Yên Bái phản ánh việc nhà, đất bị ông Nguyễn Viết Bình chiếm dụng trái phép tài sản hơn 7 năm. Điều đáng nói, ông Thương là người bỏ tiền mua nhà, đất nhưng lại bị ông Bình tố cáo là… “kẻ trộm”(!?)...
quy trinh thuc hien thu hoi dat co sai pham va khuat tat

Quy trình thực hiện thu hồi đất có sai phạm và khuất tất

Bà Nguyễn Thị Bẩy là gia đình chính sách, người cao tuổi, thường trú tại tổ 5 phường Bồ Đề, quận Long Biên, TP Hà Nội liên tục có đơn phản ánh, cầu cứu gửi các cơ quan chức năng, do bị chính quyền quận Long Biên cưỡng chế, thu hồi đất trái pháp luật. Nhưng dường như các cơ quan "lặng im", tạo điều kiện cho quận Long Biên cưỡng chế đất của dân giao cho doanh nghiệp…

Tin khác

Nguyên Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Tài bị tuyên phạt 8 năm tù

nguyen pho chu tich ubnd tp ho chi minh nguyen thanh tai bi tuyen phat 8 nam tu
Sáng 20/9, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên án đối với nguyên Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Tài và 4 đồng phạm phạm tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”. Theo đó, Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Nguyễn Thành Tài 8 năm tù giam về tội danh trên.

Liên quan đến gần 300 người trúng tuyển viên chức tại Thanh Hóa: Nhiều “bất thường” của Sở Nội vụ?

lien quan den gan 300 nguoi trung tuyen vien chuc tai thanh hoa nhieu bat thuong cua so noi vu
Bộ Nội vụ đã vào cuộc và chỉ rõ nhiều nội dung “chưa phù hợp” của đoàn kiểm tra Sở Nội vụ tỉnh Thanh Hóa về kỳ thi tuyển dụng viên chức vào làm việc tại Văn phòng Đăng ký Đất đai (ĐKĐĐ), thuộc Sở Tài Nguyên và Môi trường (TN&MT) tỉnh Thanh Hóa. Đồng thời khẳng định, việc xét tuyển về cơ bản được thực hiện theo quy định của pháp luật.    

Xã Phú Trung, ở huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai: Nói dối và bịa đặt, không thể che lấp mặt trời!

xa phu trung o huyen tan phu tinh dong nai noi doi va bia dat khong the che lap mat troi
Nói dối rằng: Đất “đồi Mỹ”, nhưng “lòi” ra cái sự: “Không công bằng”; và “bịa đặt” thể hiện dấu hiệu vu khống các bậc cao niên, để bác đơn của ông Nguyễn Văn Binh. Hành vi này của một số cán bộ xã Phú Trung và huyện Tân Phú, cụ thể ra sao? Và liệu có còn cái “cớ” nào nữa trong sự việc cụ thể dưới đây?

Tỉnh Kiên Giang: Người dân kiện quyết định "chồng lấn đất" của huyện Phú Quốc!

tinh kien giang nguoi dan kien quyet dinh chong lan dat cua huyen phu quoc
Ngày 5/8/2020, TAND tỉnh Kiên Giang nhận đơn khởi kiện của bà Trần Thị Hồng và bà Đỗ Hồng Phượng yêu cầu hủy 4 quyết định của UBND huyện Phú Quốc thu hồi đất của người khác nhưng lại chồng lấn lên đất của bà Hồng, bà Phượng. Đó là các quyết định thu hồi đất giao cho doanh nghiệp làm dự án, khá điển hình của tình trạng quản lí đất lộn xộn ở huyện đảo Phú Quốc…

Nội dung tố cáo là có cơ sở

noi dung to cao la co co so
Ông Nguyễn Văn Thương cho rằng, ông Huỳnh Quang Hưng, Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Quốc, kí cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho một phụ nữ, gây thiệt hại đến quyền lợi của gia đình ông. Qua các chứng cứ ông Thương thu thập được, nội dung tố cáo ông Hưng là có cơ sở…

Thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai: Làm giả hồ sơ, gian lận thuế… Công ty Xuân Hương vẫn liên tiếp trúng thầu!?

thi xa ayun pa tinh gia lai lam gia ho so gian lan thue cong ty xuan huong van lien tiep trung thau
Ngày 13/8/2020, Ngày mới Online đăng bài: “Thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai: Công ty TNHH Xây dựng Xuân Hương sử dụng vật liệu không đúng thiết kế ?”, phản ánh việc Sở KH&ĐT tỉnh Gia Lai đề nghị UBND tỉnh Gia Lai cấm tham gia đấu thầu đối với Công ty TNHH Xây dựng Xuân Hương, do có hành vi gian lận trong công tác tham gia đấu thầu.
Xem thêm
nguyen pho chu tich ubnd tp ho chi minh nguyen thanh tai bi tuyen phat 8 nam tu

Nguyên Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Tài bị tuyên phạt 8 năm tù

Sáng 20/9, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên án đối với nguyên Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Tài và ...
thi xa ayun pa tinh gia lai lam gia ho so gian lan thue cong ty xuan huong van lien tiep trung thau

Thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai: Làm giả hồ sơ, gian lận thuế… Công ty Xuân Hương vẫn liên tiếp trúng thầu!?

Ngày 13/8/2020, Ngày mới Online đăng bài: “Thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai: Công ty TNHH Xây dựng Xuân Hương sử dụng vật liệu không đúng thiết kế ?”, ...
huyen thuong tin tp ha noi can xu ly nghiem nha xuong san bong xay dung trai phep o cum lang nghe van tu

Huyện Thường Tín, TP Hà Nội: Cần xử lý nghiêm nhà, xưởng, sân bóng... xây dựng trái phép ở Cụm làng nghề Văn Tự

Nhiều công trình là nhà, xưởng, sân bóng... không phép xây dựng trên đất dự án Cụm công nghiệp làng nghề xã Văn Tự, huyện Thường Tín vẫn chưa được ...
vi sao nu dai gia o vung tau no tram ti roi khoi noi cu tru

Vì sao nữ đại gia ở Vũng Tàu “nợ trăm tỉ” rời khỏi nơi cư trú?

Tạp chí Người cao tuổi nhận đơn của bà Trần Thị Kim Loan cho biết, có đơn tố cáo việc cho vay nặng lãi và quấy rối đời tư gửi ...
can lam ro viec dau gia qsdd lua chon nha dau tu thuc hien du an khu dan cu tan duc jsc

Cần làm rõ việc đấu giá QSDĐ; lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án Khu dân cư Tấn Đức JSC

Dự án đã san lấp mặt bằng, xây dựng cơ sở hạ tầng, nhưng trong phương án đấu giá không nêu rõ, loại hồ sơ doanh nghiệp tham gia đấu ...
huyen tuy phong binh thuan chinh quyen cuong che thu hoi dat khong co quyet dinh

Huyện Tuy Phong, Bình Thuận: Chính quyền cưỡng chế thu hồi đất không có quyết định(!)

Đơn kêu cứu khẩn cấp của nhiều hộ dân ngụ tại xóm 6, xã Hòa Minh, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận, phản ánh họ bị UBND xã Hòa Minh ...
hanh vi nguoc dai ong ba cha me

Hành vi ngược đãi ông bà, cha mẹ

Người có hành vi ngược đãi, hành hạ ông bà, cha mẹ có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự
hanh vi vi pham quy tac giao thong duong bo

Hành vi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ

Hành vi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ tùy tính chất, mức độ vi phạm mà có thể bị xử phạt
phap luat quy dinh the nao ve tha tu truoc thoi han

Pháp luật quy định thế nào về thả tù trước thời hạn?

Tha tù trước thời hạn có điều kiện là việc cho phép người đang chấp hành hình phạt tù có đủ điều kiện theo quy định được quay trở về ...
Phiên bản di động