Quan điểm của các luật sư về vụ ông Đinh Tiến Sử bị khởi tố tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”: Hành vi của ông Sử chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm (ki

Vụ ông ĐinhTiến Sử, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ du lịch Bạch Việt (Công ty Bạch Việt), bị Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng khởi tố về tội: “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, Báo Người cao tuổi đã có loạt bài phân tích, chứng minh làm rõ 2 nội dung: Ông Sử có phạm tội lừa đảo hay không và nếu phạm tội, thì thẩm quyền giải quyết vụ án là của ai? Nhằm góp phần làm sáng tỏ thêm vụ việc, chúng tôi tiếp tục có loạt bài giới thiệu ý kiến của các luật sư, về mặt pháp lí xung quanh nội dung vụ việc này…

Phóng viên: Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng đã có quyết định khởi tố ông Đinh Tiến Sử, Giám đốc Công ty Bạch Việt về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, đối với hành vi bán căn hộ Condotel đã thế chấp cho Ngân hàng Đầu tư CP Quân đội (MB) tại khách sạn Bavico Nha Trang và Bavico Đà Lạt. Đề nghị các luật sư cho biết, sự thật này như thế nào và đưa ra quan điểm của mình về mặt pháp lí?

Luật sư Võ Ngọc Dao, Công ty Luật ATD, Đoàn Luật sư TP.Hà Nội và luật sư Đào Thanh Tuấn, Công ty Luật T&D, Đoàn Luật sư Khánh Hòa: Phân tích tính pháp lí đối với tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 trong trường hợp này, chúng tôi thấy cần đưa ra một số căn cứ cấu thành tội lừa đảo mà pháp luật qui định. Một là, thủ phạm đã có hành vi gian dối để lừa đảo hay chưa? Hai là, tài sản trước khi chiếm đoạt là gì, của ai? Ba là, hậu quả của hành vi lừa đảo đó để lại như thế nào?

Những năm gần đây, các vụ việc liên quan đến tranh chấp, khiếu kiện, tố cáo… trong lĩnh vực mua bán căn hộ nghỉ dưỡng, kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch condotel… diễn biến phức tạp, trên địa bàn cả nước, trong khi hệ thống pháp luật và khung pháp lí điều chỉnh đối với loại hình kinh doanh mới và đặc thù này, thì chưa đầy đủ và rõ ràng. Kinh doanh mua bán căn hộ lưu trú du lịch condotel là quan hệ dân sự - kinh tế, được thiết lập trên cơ sở thỏa thuận, kí hợp đồng giữa chủ đầu tư dự án với các cá nhân có nhu cầu, sử dụng đầu tư vào loại hình kinh doanh này. Mặc dù có quy định, điều chỉnh của Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Du lịch… nhưng chưa có quy định đầy đủ, cụ thể và chi tiết đối với loại hình kinh doanh mới và đặc thù này.

Quá trình hợp tác kinh doanh, một số nơi đã xảy ra tranh chấp. Phần lớn các vụ tranh chấp giữa chủ đầu tư và nhà đầu tư thứ cấp thuộc loại án dân sự. Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp được xem xét dưới góc độ hình sự, do vay quá hạn không trả được nợ gốc; hồ sơ thủ tục vay không bảo đảm tính pháp lí, có dấu hiệu tạo dựng để chiếm đoạt tài sản; tài sản thế chấp không thuộc quyền sở hữu của bên vay… Các hành vi này được xếp vào loại “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” hoặc “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.

Thực tế, công tác điều tra, truy tố, xét xử án lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm trong lĩnh vực tín dụng, ngân hàng, kinh doanh thương mại diễn ra khá nhiều và đạt được một số kết quả khá tốt. Tuy nhiên, do loại án này khá phức tạp về thủ tục pháp lí, nên thường tồn tại một số hạn chế. Số vụ án bị trả hồ sơ để điều tra bổ sung, điều tra lại chiếm tỉ lệ tương đối cao, trong đó có việc nhận thức chưa đầy đủ và thống nhất của một số người tiến hành tố tụng, về các yếu tố pháp lí trong cấu thành tội phạm của tội danh “Lừa đảo”, “lạm dụng chiếm đoạt tài sản”; chưa nhất quán, thiếu căn cứ pháp lí, nên nhiều trường hợp phải đình chỉ điều tra vì không buộc được tội. Thực chất đây là các vụ việc thuộc quan hệ dân sự - kinh tế. Các cơ quan chức năng và người tiến hành tố tụng đôi khi còn có quan điểm khác nhau, trong xác định các yếu tố cấu thành tội phạm; đánh giá chứng cứ, định tội danh, đặc biệt là đối với những vụ án mà hành vi của can phạm không thể hiện các yếu tố cấu thành tội phạm một cách đặc trưng, rõ ràng, hoặc đối với những vụ việc mà ranh giới phân biệt giữa dấu hiệu của tội hình sự và quan hệ xã hội có tính chất dân sự - kinh tế rất mờ nhạt, thì nguy cơ hình sự hóa quan hệ kinh tế - dân sự hoặc nguy cơ bỏ lọt tội phạm là rất cao.

Luật sư Võ Ngọc Dao, Công ty Luật ATD, Đoàn Luật sư TP.Hà Nội
Luật sư Võ Ngọc Dao

Vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Bavico Nha Trang và Bavico Đà Lạt, thuộc nhóm cần xác định giữa dân sự hay hình sự. Ở đây, một số yêu cầu cần được xem xét nghiêm túc: Tình tiết nào được coi là lừa đảo, để buộc tội lừa đảo, nhằm xử lí hành vi lừa đảo? Yêu cầu này đòi hỏi điều tra viên và cơ quan tố tụng phải tập hợp phân tích, chứng minh, đánh giá, ở nhiều yếu tố của vụ án, áp dụng các văn bản pháp luật liên quan một cách thận trọng, công tâm, khách quan, thì mới xác định được có hay không dấu hiệu “lừa đảo” hay “lạm dụng” nhằm chiếm đoạt tài sản. Với vụ ông Đinh Tiến Sử, trên cơ sở các thông tin được Báo Người cao tuổi đăng tải, cùng các tài liệu chúng tôi tiếp cận được, tuy chưa phải là tất cả, nhưng cũng đủ đưa ra quan điểm pháp lí đối với hành vi của ông Sử.

Theo quyết định truy nã của Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng, ông Đinh Tiến Sử bán căn hộ condotel cho nhiều người, khi các căn hộ đó đã thế chấp cho MB. Từ đó, đưa ra đánh giá ông Sử đã “lừa đảo” chiếm đoạt tài sản của nhà đầu tư thứ cấp, theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 (Điều 139 Bộ luật Hình sự năm 2009).

Đặc điểm đặc trưng pháp lí của tội danh này là hành vi lừa dối, nên nổi bật phải là thủ đoạn gian dối của người phạm tội. Tuy nhiên, bên cạnh thủ đoạn gian dối, còn có yếu tố rất quan trọng, nếu thiếu nó thì chưa cấu thành tội phạm, đó là hành vi chiếm đoạt tài sản. Nếu chỉ có thủ đoạn gian dối, nhưng chưa chiếm đoạt được tài sản, thì chưa phải là lừa đảo chiếm đoạt tài sản, mà tùy từng trường hợp cụ thể, người có hành vi gian dối sẽ bị xem xét trách nhiệm về tội danh khác, hoặc chỉ là quan hệ dân sự - kinh tế, chứ chưa đến mức phải chịu truy cứu trách nhiệm hình sự. Bản chất, kinh doanh đầu tư mua bán condotel là mua bán thời gian lưu trú du lịch dài hạn, để hợp tác kinh doanh theo xu hướng kinh doanh ngành nghề dịch vụ, du lịch đang nở rộ và phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây.

Kinh doanh mua bán căn hộ lưu trú du lịch condotel, về bản chất là quan hệ dân sự - kinh tế, được thiết lập trên cơ sở thỏa thuận, kí hợp đồng giữa chủ đầu tư dự án với các cá nhân có nhu cầu sử dụng, đầu tư vào loại hình kinh doanh này, chịu sự điều chỉnh của Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Du lịch… Do đó, nếu có sự “trục trặc” nào đó trong mối quan hệ giữa chủ đầu tư (Công ty Bạch Việt) và nhà đầu tư thứ cấp (các chủ căn hộ) thì cũng chỉ bị chi phối bởi quan hệ dân sự.

Còn tiếp

Nguyễn Xuân (Thực hiện)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai: Đường Hùng Vương mới đưa vào sử dụng đã xuống cấp nghiêm trọng

Huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai: Đường Hùng Vương mới đưa vào sử dụng đã xuống cấp nghiêm trọng

Mặc dù mới đưa vào sử dụng, vẫn còn bảo hành, nhưng công trình Chỉnh trang đô thị huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai (Đường Hùng Vương) có dấu hiệu bong tróc, hư hỏng, xuất hiện nhiều ổ gà… xuống cấp trầm trọng. Việc này, khiến cư dân địa phương “bức xúc” nghi vấn liệu chính quyền địa phương có biết việc xuống cấp đoạn đường này?
Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An, “xem thường” chỉ đạo của UBND tỉnh

Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An, “xem thường” chỉ đạo của UBND tỉnh

Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An được thành lập năm 2008 có trụ sở tại Toà nhà Dầu khí Nghệ An, số 7 đường Quang Trung, TP Vinh, là chủ đầu tư Dự án Khu nhà ở cho người thu nhập thấp và cán bộ công nhân viên tại xã Hưng Lộc, TP Vinh, tỉnh Nghệ An. Dự án được UBND tỉnh Nghệ An chấp thuận chủ trương đầu tư tại Quyết định số 670/QĐ.UBND - XD ngày 22/02/2016.
Tỉnh Bắc Ninh: Mong chờ một bản án khách quan công tâm tại TAND Cấp cao

Tỉnh Bắc Ninh: Mong chờ một bản án khách quan công tâm tại TAND Cấp cao

Cho rằng Bản án Sơ thẩm số 62/2018/HNGT-ST ngày 16/11/2018 của TAND TP Bắc Ninh và Bản án Phúc thẩm số 14/2019/HNGT-PT ngày 1/4/2019 của TAND tỉnh Bắc Ninh xét xử chưa khách quan, có dấu hiệu bao che… Bà Nguyễn Thị Ngãi, người cao tuổi, ở số 415 Nguyễn Trãi, khu phố Bồ Sơn, phường Võ Cường, TP. Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh đã có đơn khiếu nại gửi TAND Cấp cao tại Hà Nội.
Tỉnh Lâm Đồng: Bản án phúc thẩm có dấu hiệu áp dụng sai luật

Tỉnh Lâm Đồng: Bản án phúc thẩm có dấu hiệu áp dụng sai luật

TAND tỉnh Lâm Đồng có dấu hiệu nhận định và áp dụng sai luật để ra Bản án số 146/2020/DS-PT về “Tranh chấp hợp đồng đặt cọc” ngày 17/11/2020, buộc bà Phạm Thị Kim Thắm (sinh 1962) và chồng là ông Nguyễn Kim Thanh, (sinh 1959) cùng thường trú tại 652/22, Quốc lộ 20, thôn Ánh Mai 2, xã Lộc Châu, TP Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng, có đơn khiếu nại…
Vụ cưỡng chế thi hành án tài sản nhà, đất 319 đường Lê Duẩn, TP Đà Nẵng: Căn nhà đã chuyển giao và sang tên từ 10 năm trước

Vụ cưỡng chế thi hành án tài sản nhà, đất 319 đường Lê Duẩn, TP Đà Nẵng: Căn nhà đã chuyển giao và sang tên từ 10 năm trước

Mới đây, gửi kiến nghị cho cơ quan thi hành án TP Đà Nẵng liên quan đến cưỡng chế, thu hồi tài sản nhà, đất số 319 đường Lê Duẩn, ông Trương Văn Đông, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Xây dựng Bắc Nam 79 cho biết, tài sản này không còn thuộc về sở hữu của doanh nghiệp, vì cách đây 10 năm đã chuyển giao và sang tên để đảm bảo một khoản vay mà công ty đã vay của ông Phan Văn Anh Vũ.

Tin khác

Bao giờ TP Hà Nội mới có kết luận giải quyết?

Bao giờ TP Hà Nội mới có kết luận giải quyết?
Bà Nguyễn Thị Oanh, cùng 29 hộ dân ở thôn Đìa, xã Bình Minh có đơn phản ánh, Chi ủy, chính quyền xóm Đìa và UBND xã Bình Minh cùng toàn thể Nhân dân họp đồng ý cho doanh nghiệp vào thuê đất để xây dựng nhà máy trong 12 năm, sau năm 2013, phải chia ruộng lại cho dân sản xuất theo quy định. Tuy nhiên, đến năm 2013, các hộ dân yêu cầu doanh nghiệp phải trả tiền thuê đất sau năm 2013, hoặc trả lại đất cho dân, nhưng không được chấp nhận…

Mong muốn tỉnh, thị xã sớm cho phép xây dựng, khôi phục đình Vị Dương

Mong muốn tỉnh, thị xã sớm cho phép xây dựng, khôi phục đình Vị Dương
Tạp chí Người cao tuổi nhận được đơn đề nghị của các cụ cao niên, đại diện cho 15 dòng họ và các tầng lớp Nhân dân thôn Vị Dương, xã Liên Vị gửi UBND tỉnh Quảng Ninh, các sở, ngành có liên quan và cấp ủy, chính quyền, MTTQ thị xã Quảng Yên, với mong muốn sớm được các cấp, các ngành cho phép Nhân dân phục dựng lại đình Vị Dương...

Quảng Bình: Khởi tố đối tượng buôn bán hơn 62kg pháo trái phép

Quảng Bình: Khởi tố đối tượng buôn bán hơn 62kg pháo trái phép
Nguyễn Tiến Trung dùng 20 triệu đồng mua 62 kg pháo của một người không quen biết để đem đi tiêu thụ. Khi y đang bốc xếp số pháo sang xe của mình thì bị lực lượng chức năng bắt giữ, khởi tố và tạm giam 4 tháng để điều tra xử lý theo pháp luật.

Tỉnh Lạng Sơn: Mượn đất ở nhờ rồi làm giả giấy chuyển nhượng để chiếm đoạt

Tỉnh Lạng Sơn: Mượn đất ở nhờ rồi làm giả giấy chuyển nhượng để chiếm đoạt
Chuyển công tác về Trường Đảng tỉnh Lạng Sơn (nay là Trường chính trị Hoàng Văn Thụ) nhưng chưa có đất ở. Được người quen cho dựng nhà tạm ở trên đất vườn chè, hứa khi nào được phân đất ở thì sẽ trả lại. Thế nhưng, khi được cấp đất ở, không những không trả lại đất, mà còn chiếm luôn đất mượn, giả mạo chữ kí trong Giấy chuyển nhượng đất thổ cư, để làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) trên diện tích đất ở nhờ. Đó là hành vi của ông Hoàng Tuấn Kỳ, cựu cán bộ Trường Đảng tỉnh Lạng Sơn. Vụ việc được khởi kiện ra tòa, nhưng TAND TP Lạng Sơn giải quyết không thỏa đáng khiến gia chủ phải tiếp tục hành trình tìm công lí…

Vợ Phan Văn Anh Vũ khiếu nại thi hành án tài sản 319 đường Lê Duẩn

Vợ Phan Văn Anh Vũ khiếu nại thi hành án tài sản 319 đường Lê Duẩn
Cho rằng tài sản nhà, đất số 319 đường Lê Duẩn, quận Thanh Khê, TP Đà Nẵng là tài sản chung của vợ chồng bị cơ quan thi hành án cưỡng chế là không đúng pháp luật, nên bà Nguyễn Thị Thu Hiền (vợ Phan Văn Anh Vũ) đã gửi đơn khiếu nại đến nhiều cơ quan chức năng xem xét, giải quyết.

Tỉnh Lai Châu: Người dân tố bản án chưa công tâm và đúng pháp luật

Tỉnh Lai Châu:  Người dân tố bản án  chưa công tâm và đúng pháp luật
Ông Chẻo Oán Niền, người cao tuổi, ở xã Tả Phìn, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu cho rằng, TAND tỉnh Lai Châu trả lại đơn khởi kiện, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông trong vụ kiện hành chính số 166/2019/TLST-HC ngày 17/4/2020 “Yêu cầu hủy quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai và quyết định cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính” là chưa đúng pháp luật....
Xem thêm
Tỉnh Bắc Ninh: Mong chờ một bản án khách quan công tâm tại TAND Cấp cao

Tỉnh Bắc Ninh: Mong chờ một bản án khách quan công tâm tại TAND Cấp cao

Cho rằng Bản án Sơ thẩm số 62/2018/HNGT-ST ngày 16/11/2018 của TAND TP Bắc Ninh và Bản án Phúc thẩm số 14/2019/HNGT-PT ngày 1/4/2019 của TAND tỉnh Bắc Ninh xét ...
Khởi tố vụ án BN 1342 làm lây lan dịch Covid-19

Khởi tố vụ án BN 1342 làm lây lan dịch Covid-19

Trưa ngày 3/12, Công an TP.Hồ Chí Minh đã tổ chức cuộc họp báo cung cấp thông tin khởi tố vụ án hình sự đối với BN 1342 làm lây ...
Quảng Bình: Khởi tố đối tượng buôn bán hơn 62kg pháo trái phép

Quảng Bình: Khởi tố đối tượng buôn bán hơn 62kg pháo trái phép

Nguyễn Tiến Trung dùng 20 triệu đồng mua 62 kg pháo của một người không quen biết để đem đi tiêu thụ. Khi y đang bốc xếp số pháo sang ...
Huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai: Đường Hùng Vương mới đưa vào sử dụng đã xuống cấp nghiêm trọng

Huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai: Đường Hùng Vương mới đưa vào sử dụng đã xuống cấp nghiêm trọng

Mặc dù mới đưa vào sử dụng, vẫn còn bảo hành, nhưng công trình Chỉnh trang đô thị huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai (Đường Hùng Vương) có dấu hiệu ...
Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An, “xem thường” chỉ đạo của UBND tỉnh

Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An, “xem thường” chỉ đạo của UBND tỉnh

Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An được thành lập năm 2008 có trụ sở tại Toà nhà Dầu khí Nghệ An, số 7 ...
Vụ cưỡng chế thi hành án tài sản nhà, đất 319 đường Lê Duẩn, TP Đà Nẵng: Căn nhà đã chuyển giao và sang tên từ 10 năm trước

Vụ cưỡng chế thi hành án tài sản nhà, đất 319 đường Lê Duẩn, TP Đà Nẵng: Căn nhà đã chuyển giao và sang tên từ 10 năm trước

Mới đây, gửi kiến nghị cho cơ quan thi hành án TP Đà Nẵng liên quan đến cưỡng chế, thu hồi tài sản nhà, đất số 319 đường Lê Duẩn, ...
Thanh Hóa: Sao lại cấp bò bị bệnh cho dân nghèo?

Thanh Hóa: Sao lại cấp bò bị bệnh cho dân nghèo?

Tạp chí Người cao tuổi vừa nhận được đơn của công dân phản ánh về việc Hội Nông dân (ND) tỉnh Thanh Hóa cấp bò bệnh lở mồm long móng ...
Tư vấn pháp lí về Bình đẳng giới và Quyền của Người cao tuổi

Tư vấn pháp lí về Bình đẳng giới và Quyền của Người cao tuổi

Con cái ngược đãi ông bà, cha mẹ bị xử lí thế nào?
Xã Hợp Châu, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc: Nhân dân mong muốn rút sư để tự quản lý chùa Nga Hoàng

Xã Hợp Châu, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc: Nhân dân mong muốn rút sư để tự quản lý chùa Nga Hoàng

Vừa qua, rất nhiều người cao tuổi và nhân dân xã Hợp Châu có đơn phản ánh về việc sau khi sư Thích Huệ Tịnh và Thích Thiên Tín về ...
Công khai tiền, hàng cứu trợ Nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai

Công khai tiền, hàng cứu trợ Nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai

Về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ Nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, sự ...
Thay đổi biện pháp ngăn chặn

Thay đổi biện pháp ngăn chặn

Cơ quan điều tra, Viện KSND, TAND hủy bỏ biện pháp ngăn chặn khi thấy không còn cần thiết hoặc có thể thay thế bằng biện pháp ngăn chặn khác.
Hành vi ngược đãi ông bà, cha mẹ

Hành vi ngược đãi ông bà, cha mẹ

Người có hành vi ngược đãi, hành hạ ông bà, cha mẹ có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Phiên bản di động