Nỗi lo bạo lực học đường ngày càng gia tăng

Bạo lực học đường đang trở thành mối lo ngại của ngành giáo dục, cha mẹ học sinh và toàn xã hội. Nó tác động trực tiếp đến tinh thần, thái độ học tập của học sinh và việc giảng dạy của giáo viên...

Hai loại hành vi bạo lực học đường

Theo cô Lê Thị Hồng, giảng viên Khoa Tâm lí, Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, bạo lực học đường là một dạng hành vi lệch chuẩn của học sinh. Có 2 loại: Loại thụ động, là những hành vi của học sinh bị sai lệch do các em nhận thức không đầy đủ hoặc nhận thức sai chuẩn mực, nội quy, quy tắc của trường lớp hay bị bạn bè rủ rê... Ví dụ, trẻ mẫu giáo có thể đánh bạn để dành lại đồ chơi của mình vì em chưa được dạy hoặc được dạy rồi nhưng chưa nhận thức được rằng đánh bạn là xấu. Loại hành vi này không đáng lo ngại vì có thể giáo dục, cung cấp thông tin để học sinh hiểu đúng, từ đó các em sẽ có hành vi đúng đắn. Loại chủ động là những hành vi mà cá nhân mặc dù biết rõ những quy tắc chuẩn mực đạo đức của nhà trường, xã hội nhưng vẫn cố ý làm khác. Ví dụ, học sinh biết rằng đánh bạn là xấu, không được phép nhưng vẫn cứ đánh. Đối với loại bạo lực học đường này, việc khắc phục gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi sự kiên trì, nhẫn lại của cha mẹ, thầy cô, nhà trường và xã hội.

Nguyên nhân từ mối quan hệ cha mẹ và con cái

Gia đình là nơi nuôi dưỡng tâm hồn, nhân cách trẻ em. Cô Hồng cho biết, các nghiên cứu trong tâm lí học nhận thấy tồn tại 3 kiểu quan hệ giữa cha mẹ và con cái: Tin tưởng - bình đẳng, bàng quan - xa cách và nghiêm khắc - cứng nhắc.

Ảnh IT
Ảnh IT

Những trẻ vị thành niên bị cha mẹ đối xử bàng quan - xa cách có xu hướng vi phạm nhiều chuẩn mực hành vi hơn những em được cha mẹ đối xử tin tưởng - bình đẳng. Chính mối quan hệ tin tưởng - bình đẳng giữa cha mẹ và con cái đã tạo điều kiện cho trẻ được tâm sự nhiều hơn với cha mẹ, thông qua quá trình đó, cha mẹ kịp thời nắm bắt những nhận thức, hành vi lệch lạc của con cái và có biện pháp điều chỉnh kịp thời. Nếu cha mẹ đối xử bàng quan - xa cách hoặc nghiêm khắc - cứng nhắc với con cái thì con cái họ không có cơ hội chia sẻ những tâm tư, tình cảm. Những thiếu hụt trong nhận thức, những lệch lạc trong hành vi không được kịp thời uốn nắn.

Biện pháp giáo dục trong gia đình tốt nhất là nêu gương. Nếu cha mẹ là những người luôn luôn chấp hành tốt các quy định thì đứa trẻ sẽ có xu hướng chấp hành các quy định đó tốt hơn so với các gia đình mà bố mẹ chúng coi th­ường pháp luật, thường xuyên vi phạm quy tắc, chuẩn mực chung của xã hội... Trẻ em quan sát và bắt chước những gì người lớn làm, nếu cha mẹ chúng vi phạm quy tắc, chuẩn mực, có các hành vi bạo lực thì các em cũng có thể làm điều tương tự như vậy ở trường học.

Sự khao khát khẳng định cái “tôi”

Về góc độ tâm lí lứa tuổi, theo cô Hồng, ở giai đoạn 11, 12 tuổi, đặc biệt là 15 - 16 tuổi, sự khao khát khẳng định cái “tôi” của trẻ mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Trẻ mong muốn được thể hiện những suy nghĩ, quan điểm, niềm tin và hành xử theo cách riêng của mình, không phụ thuộc vào người lớn. Nếu quan hệ cha mẹ và con cái theo kiểu bàng quan - xa cách hoặc nghiêm khắc cứng nhắc sẽ làm cho trẻ không có điều kiện bộc lộ cái “tôi”, trẻ cảm thấy cô độc ngay chính trong ngôi nhà của mình. Ở trường học, vì một lí do nào đó, trẻ không đạt được những kết quả tốt trong học tập. Cùng với đó là sự trách mắng của cha mẹ, thầy cô. Như vậy, ở gia đình, nhà trường trẻ không có điều kiện khẳng định mình. Để thỏa mãn nhu cầu này, trẻ sẽ gia nhập vào các nhóm bạn xấu (trong và ngoài nhà trường). Trẻ tiếp thu các chuẩn mực, giá trị của nhóm, thường là đi ngược lại nội quy, quy tắc, chuẩn mực của nhà trường. Giáo dục ở nhà trường không có sức hấp dẫn đối với nhóm, thay vào đó các trò chơi game online, đua xe, nghiện hút, đi bụi, dùng các loại thuốc kích thích... mới là những thứ để khẳng định bản thân mình. Vậy là thay vì khẳng định bản thân mình bằng kết quả học tập, các em lại lấy những “chiến tích”, như bắt nạt bạn cùng trường, trấn lột, đánh bạn... để ra oai với bạn bè cùng trang lứa, được các bạn trong nhóm gọi là “đại ca”...

Ngoài ra, trẻ chơi đồ chơi bạo lực khi lớn lên có xu hướng bạo lực và hành vi gây hấn hơn những trẻ khác. Một bộ phận học sinh đắm mình vào các nhân vật ảo của game trực tuyến đầy tính chất bạo lực, thậm chí nhiều em nghiện game. Các trò chơi này đã ảnh hưởng đến tính cách của trẻ.

Đứng trước những hành vi bạo lực của trẻ, cha mẹ, thầy cô nên có thái độ bình tĩnh, ân cần chỉ bảo để các em dần dần nhận ra sự không đúng đắn và từ bỏ nó. Sự quát tháo, đánh đập, nhiếc móc hoặc trừng phạt chỉ làm tăng thêm những hành vi đó ở trẻ. Giải pháp tận gốc của vấn đề là trẻ phải tự nhận ra và từ bỏ hành vi đó một cách tự nguyện. Đặc biệt, quan hệ giữa cha mẹ và con cái trong gia đình phải là mối quan hệ tin tưởng - bình đẳng. Cha mẹ phải phấn đấu để trở thành những “người bạn lớn” của con cái, kịp thời uốn nắn những lệch lạc trong nhận thức, thái độ và tình cảm của các em.

Nguyễn Hồng Tiến Anh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Lịch nghỉ Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021 của học sinh Hà Nội

Lịch nghỉ Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021 của học sinh Hà Nội

Theo nội dung văn bản của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, học sinh các trường trên địa bàn TP Hà Nội sẽ nghỉ Tết Nguyên đán Tân Sửu 9 ngày liên tục.
Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới

Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới

Ngày 30/12, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch tổ chức lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Nhân dịp này Trường đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba cho cá nhân ông Chu Tấn Sĩ, Bằng khen Thủ tướng Chính phủ trao tặng Đoàn Thanh niên Trường, Cờ thi đua của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Cờ thi đua của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Chủ tịch tỉnh Đắk Nông chỉ đạo khẩn vụ cổng trường đè chết học sinh

Chủ tịch tỉnh Đắk Nông chỉ đạo khẩn vụ cổng trường đè chết học sinh

Liên quan đến vụ cổng trường đổ sập đè chết một học sinh, Chủ tịch tỉnh Đắk Nông đã chỉ đạo cơ quan chức năng khẩn trường điều tra làm rõ.
Cổng trường đổ sập đè chết một học sinh lớp 4

Cổng trường đổ sập đè chết một học sinh lớp 4

Cơ quan chức năng tỉnh Đắk Nông đang điều tra vụ việc cổng một trường tiểu học trên địa bàn tỉnh bất ngờ đổ sập đè chết học sinh lớp 4.
Tuyển dụng công chức, viên chức sai ở Hà Tĩnh: Không phải thi lại

Tuyển dụng công chức, viên chức sai ở Hà Tĩnh: Không phải thi lại

Ngày 21/12, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã hướng dẫn sẽ không phải tổ chức thi lại mà thực hiện sát hạch đối với số công chức, viên chức tuyển dụng sai trước đây.

Tin khác

Hà Nội ra mắt mô hình ‘Cổng trường học an toàn giao thông’

Hà Nội ra mắt mô hình ‘Cổng trường học an toàn giao thông’
Mô hình "Cổng trường học an toàn giao thông " có đầy đủ hệ thống biển báo hiệu, vạch kẻ sơn, khu vực xếp xe... Mô hình được kỳ vọng sẽ giảm ùn tắc giao thông, hạn chế tối đa tai nạn thương tích học đường.

Khai trương Trung tâm Truyền hình Giáo dục và Pháp luật Khu vực Tây Nguyên

Khai trương Trung tâm Truyền hình Giáo dục và Pháp luật Khu vực Tây Nguyên
Ngày 15/12, tại TP. Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk LắkTrung tâm Phát triển Giáo dục và Truyền thông (CEDC) đã làm lễ khai trương Trung tâm Truyền hình Giáo dục và Pháp luật khu vực Tây Nguyên, trụ sở tại địa chỉ 108 Săm Brăm, phường Ea Tam, TP Buôn Ma Thuột.

Hà Nội: Học sinh không phải đến trường quá sớm trong những ngày rét đậm

Hà Nội: Học sinh không phải đến trường quá sớm trong những ngày rét đậm
Ngày 17/12, Sở GD&ĐT Hà Nội vừa phát đi thông báo, về việc đảm bảo sức khỏe và phòng chống rét cho học sinh. Theo đó, Sở GD&ĐT yêu cầu các trường căn cứ điều kiện thời tiết mỗi vùng, có thể điều chỉnh thời gian học, sao cho học sinh không phải đến trường quá sớm.

Địa chỉ tin cậy cho trẻ "rối loạn phát triển"

Địa chỉ tin cậy cho trẻ "rối loạn phát triển"
Được thành lập theo Quyết định số 4744/QĐ-UBND, ngày 16/11/2018, của UBND tỉnh Quảng Ninh, từ một cơ sở ban đầu với 3 giáo viên và 15 học sinh, sau 3 năm hoạt động Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập Hướng Dương đã phát triển và mở rộng 2 cơ sở gồm 13 giáo viên và nhân viên tâm huyết với nghề, với trên 50 học sinh, trong đó có 16 cháu học bán trú.

“Bà đỡ” của phong trào khuyến học TP Pleiku

“Bà đỡ” của phong trào khuyến học TP Pleiku
Trong nhiệm kì III (2015 - 2020), Hội Khuyến học TP Pleiku, tỉnh Gia Lai đã có bước phát triển cả về quy mô, chất lượng và hiệu quả hoạt động.

Cần biết gì để chuẩn bị du học Đài Loan (Trung Quốc) năm 2021-2022

Cần biết gì để chuẩn bị du học Đài Loan (Trung Quốc) năm 2021-2022
Trong bối cảnh hầu như mọi quốc gia đều hạn chế tiếp xúc quốc tế, “bế quan tỏa cảng” để phòng chống dịch thì việc du học cũng trở nên thật khó khăn. Tuy nhiên, vẫn chưa “hết cửa” cho những dự định du học trong tương lai gần! Bài viết này giới thiệu những điều cần biết, để chuẩn bị du học Đài Loan (Trung Quốc) năm 2021-2022
Xem thêm
Tỉnh An Giang: Làm tốt công tác phòng chống dịch Covid-19, tiếp tục phát triển kinh tế - xã hội năm 2021

Tỉnh An Giang: Làm tốt công tác phòng chống dịch Covid-19, tiếp tục phát triển kinh tế - xã hội năm 2021

Theo Nghị quyết số 23/NQ-HĐND ngày 11/12/2019 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2020, mặc dù ...
Hà Nội: Thu giữ hơn 5 tấn dầu gội nhập lậu chuẩn bị tuồn đi tiêu thụ dịp Tết

Hà Nội: Thu giữ hơn 5 tấn dầu gội nhập lậu chuẩn bị tuồn đi tiêu thụ dịp Tết

Hơn 5 tấn dầu gội đầu không hóa đơn chứng từ đang trong quá trình tập kết để đưa vào các tỉnh miền trong tiêu thụ dịp Tết Nguyên đán ...
Trời rét, nhiều người cao tuổi nhập viện trong tình trạng suy hô hấp

Trời rét, nhiều người cao tuổi nhập viện trong tình trạng suy hô hấp

Theo lời khuyên từ bác sĩ, để đảm bảo sức khỏe trong những ngày rét đậm, rét hại người cao tuổi nên hạn chế ra ngoài và luôn đảm bảo ...
Tỉnh Thanh Hóa: Thêm 2 ca ghép thận đặc biệt khó được thực hiện thành công

Tỉnh Thanh Hóa: Thêm 2 ca ghép thận đặc biệt khó được thực hiện thành công

Ngày 26/11/2020, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa tiếp tục thực hiện thành công cùng lúc hai cặp ghép thận đặc biệt khó: một cặp người nhận có hiệu ...
Tấm lòng của HAI đối với người cao tuổi

Tấm lòng của HAI đối với người cao tuổi

Tổ chức Hỗ trợ NCT Quốc tế tại Việt Nam (HAI) vừa trao 2 gói hỗ trợ trị giá 213 triệu đồng cho Hội NCT các tỉnh Thừa Thiên Huế ...
Chuyện tình của ông lão “nhặt” vợ

Chuyện tình của ông lão “nhặt” vợ

Mái ấm của hai người vô gia cư chỉ là chiếc thuyền nhỏ lênh đênh trên dòng sông Hồng, nhưng lại là mơ ước của bao người. Ông Nguyễn Văn ...
Phiên bản di động