Nỗi lo bạo lực học đường ngày càng gia tăng

Bạo lực học đường đang trở thành mối lo ngại của ngành giáo dục, cha mẹ học sinh và toàn xã hội. Nó tác động trực tiếp đến tinh thần, thái độ học tập của học sinh và việc giảng dạy của giáo viên...

Hai loại hành vi bạo lực học đường

Theo cô Lê Thị Hồng, giảng viên Khoa Tâm lí, Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, bạo lực học đường là một dạng hành vi lệch chuẩn của học sinh. Có 2 loại: Loại thụ động, là những hành vi của học sinh bị sai lệch do các em nhận thức không đầy đủ hoặc nhận thức sai chuẩn mực, nội quy, quy tắc của trường lớp hay bị bạn bè rủ rê... Ví dụ, trẻ mẫu giáo có thể đánh bạn để dành lại đồ chơi của mình vì em chưa được dạy hoặc được dạy rồi nhưng chưa nhận thức được rằng đánh bạn là xấu. Loại hành vi này không đáng lo ngại vì có thể giáo dục, cung cấp thông tin để học sinh hiểu đúng, từ đó các em sẽ có hành vi đúng đắn. Loại chủ động là những hành vi mà cá nhân mặc dù biết rõ những quy tắc chuẩn mực đạo đức của nhà trường, xã hội nhưng vẫn cố ý làm khác. Ví dụ, học sinh biết rằng đánh bạn là xấu, không được phép nhưng vẫn cứ đánh. Đối với loại bạo lực học đường này, việc khắc phục gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi sự kiên trì, nhẫn lại của cha mẹ, thầy cô, nhà trường và xã hội.

Nguyên nhân từ mối quan hệ cha mẹ và con cái

Gia đình là nơi nuôi dưỡng tâm hồn, nhân cách trẻ em. Cô Hồng cho biết, các nghiên cứu trong tâm lí học nhận thấy tồn tại 3 kiểu quan hệ giữa cha mẹ và con cái: Tin tưởng - bình đẳng, bàng quan - xa cách và nghiêm khắc - cứng nhắc.

Ảnh IT
Ảnh IT

Những trẻ vị thành niên bị cha mẹ đối xử bàng quan - xa cách có xu hướng vi phạm nhiều chuẩn mực hành vi hơn những em được cha mẹ đối xử tin tưởng - bình đẳng. Chính mối quan hệ tin tưởng - bình đẳng giữa cha mẹ và con cái đã tạo điều kiện cho trẻ được tâm sự nhiều hơn với cha mẹ, thông qua quá trình đó, cha mẹ kịp thời nắm bắt những nhận thức, hành vi lệch lạc của con cái và có biện pháp điều chỉnh kịp thời. Nếu cha mẹ đối xử bàng quan - xa cách hoặc nghiêm khắc - cứng nhắc với con cái thì con cái họ không có cơ hội chia sẻ những tâm tư, tình cảm. Những thiếu hụt trong nhận thức, những lệch lạc trong hành vi không được kịp thời uốn nắn.

Biện pháp giáo dục trong gia đình tốt nhất là nêu gương. Nếu cha mẹ là những người luôn luôn chấp hành tốt các quy định thì đứa trẻ sẽ có xu hướng chấp hành các quy định đó tốt hơn so với các gia đình mà bố mẹ chúng coi th­ường pháp luật, thường xuyên vi phạm quy tắc, chuẩn mực chung của xã hội... Trẻ em quan sát và bắt chước những gì người lớn làm, nếu cha mẹ chúng vi phạm quy tắc, chuẩn mực, có các hành vi bạo lực thì các em cũng có thể làm điều tương tự như vậy ở trường học.

Sự khao khát khẳng định cái “tôi”

Về góc độ tâm lí lứa tuổi, theo cô Hồng, ở giai đoạn 11, 12 tuổi, đặc biệt là 15 - 16 tuổi, sự khao khát khẳng định cái “tôi” của trẻ mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Trẻ mong muốn được thể hiện những suy nghĩ, quan điểm, niềm tin và hành xử theo cách riêng của mình, không phụ thuộc vào người lớn. Nếu quan hệ cha mẹ và con cái theo kiểu bàng quan - xa cách hoặc nghiêm khắc cứng nhắc sẽ làm cho trẻ không có điều kiện bộc lộ cái “tôi”, trẻ cảm thấy cô độc ngay chính trong ngôi nhà của mình. Ở trường học, vì một lí do nào đó, trẻ không đạt được những kết quả tốt trong học tập. Cùng với đó là sự trách mắng của cha mẹ, thầy cô. Như vậy, ở gia đình, nhà trường trẻ không có điều kiện khẳng định mình. Để thỏa mãn nhu cầu này, trẻ sẽ gia nhập vào các nhóm bạn xấu (trong và ngoài nhà trường). Trẻ tiếp thu các chuẩn mực, giá trị của nhóm, thường là đi ngược lại nội quy, quy tắc, chuẩn mực của nhà trường. Giáo dục ở nhà trường không có sức hấp dẫn đối với nhóm, thay vào đó các trò chơi game online, đua xe, nghiện hút, đi bụi, dùng các loại thuốc kích thích... mới là những thứ để khẳng định bản thân mình. Vậy là thay vì khẳng định bản thân mình bằng kết quả học tập, các em lại lấy những “chiến tích”, như bắt nạt bạn cùng trường, trấn lột, đánh bạn... để ra oai với bạn bè cùng trang lứa, được các bạn trong nhóm gọi là “đại ca”...

Ngoài ra, trẻ chơi đồ chơi bạo lực khi lớn lên có xu hướng bạo lực và hành vi gây hấn hơn những trẻ khác. Một bộ phận học sinh đắm mình vào các nhân vật ảo của game trực tuyến đầy tính chất bạo lực, thậm chí nhiều em nghiện game. Các trò chơi này đã ảnh hưởng đến tính cách của trẻ.

Đứng trước những hành vi bạo lực của trẻ, cha mẹ, thầy cô nên có thái độ bình tĩnh, ân cần chỉ bảo để các em dần dần nhận ra sự không đúng đắn và từ bỏ nó. Sự quát tháo, đánh đập, nhiếc móc hoặc trừng phạt chỉ làm tăng thêm những hành vi đó ở trẻ. Giải pháp tận gốc của vấn đề là trẻ phải tự nhận ra và từ bỏ hành vi đó một cách tự nguyện. Đặc biệt, quan hệ giữa cha mẹ và con cái trong gia đình phải là mối quan hệ tin tưởng - bình đẳng. Cha mẹ phải phấn đấu để trở thành những “người bạn lớn” của con cái, kịp thời uốn nắn những lệch lạc trong nhận thức, thái độ và tình cảm của các em.

Nguyễn Hồng Tiến Anh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Qũy Khuyến học Trần Chút tặng quà học sinh vượt khó hiếu học ở Khu công nghiệp Dĩ An

Qũy Khuyến học Trần Chút tặng quà học sinh vượt khó hiếu học ở Khu công nghiệp Dĩ An

Sáng 18/10, đoàn công tác của Trung tâm Phát triển Giáo dục và Truyền thông đã đến Khu Công nghiệp Dĩ An, tỉnh Bình Dương để trao tặng tám suất quà cho học sinh vượt khó hiếu học là con của công nhân có hoàn cảnh khó khăn.
Bắc Ninh yêu cầu thực hiện nghiêm các khoản thu, chi năm học 2020 - 2021

Bắc Ninh yêu cầu thực hiện nghiêm các khoản thu, chi năm học 2020 - 2021

UBND tỉnh Bắc Ninh vừa có văn bản về việc chấn chỉnh, thực hiện nghiêm các khoản thu, chi năm học 2020 - 2021.
Nhiều trường ở Nghệ An, Hà Tĩnh cho học sinh nghỉ tránh mưa lũ

Nhiều trường ở Nghệ An, Hà Tĩnh cho học sinh nghỉ tránh mưa lũ

Sở Giáo dục và Đào tạo hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh quyết định cho học sinh các bậc mầm non, tiểu học, THCS ở nhiều huyện, thành, thị nghỉ học để tránh mưa lũ.
SGK lớp 1 có 'sạn': Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nhận trách nhiệm

SGK lớp 1 có 'sạn': Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nhận trách nhiệm

Hội đồng thẩm định sách giáo khoa, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đều nhận trách nhiệm về mình, nhưng cũng đều khẳng định đã làm 'đúng quy trình...'
Bộ sách giáo khoa mới: Bộ GDT&ĐT phải trân trọng, nghiên cứu, tiếp thu một cách cầu thị, khoa học

Bộ sách giáo khoa mới: Bộ GDT&ĐT phải trân trọng, nghiên cứu, tiếp thu một cách cầu thị, khoa học

Năm học 2020-2021, có 5 bộ sách giáo khoa (SGK) lớp 1 mới được đưa vào dạy học trên toàn quốc, bao gồm 4 bộ do NXB Giáo dục Việt Nam biên soạn và 1 bộ mang tên là Cánh Diều của công ty VEPIC phối hợp với Nhà xuất bản ĐHSP và Nhà xuất bản ĐHSP TP Hồ Chí Minh biên soạn. Hầu hết các địa phương chọn ít nhất 3 bộ SGK trở lên, trong đó 36 tỉnh chọn cả 5 bộ.

Tin khác

Bộ GD&ĐT yêu cầu chấn chỉnh tuyển sinh sau "lùm xùm" tại Đại học Thăng Long

Bộ GD&ĐT yêu cầu chấn chỉnh tuyển sinh sau "lùm xùm" tại Đại học Thăng Long
Sau "vỡ trận" tuyển sinh bổ sung tại Đại học Thăng Long, mới đây, Bộ GD&ĐT đã có văn bản gửi các cơ sở đào tạo đại học về việc rà soát, chấn chỉnh công tác tuyển sinh. 

Hội đồng thẩm định đánh giá ra sao về sách tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều?

Hội đồng thẩm định đánh giá ra sao về sách tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều?
Trước khi đưa vào giảng dạy đại trà và có những tranh cãi, sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1 Cánh Diều đã được 15/15 thành viên của Hội đồng thẩm định sách giáo khoa tiếng Việt lớp 1 đánh giá là "Đạt".

Thành lập Qũy Khuyến học Trần Chút

Thành lập Qũy Khuyến học Trần Chút
Để ghi nhớ công lao đóng góp trong hoạt động giáo dục và tri ân tình cảm của cố Nhà giáo ưu tú Trần Chút, nguyên cố vấn sáng lập, nguyên Ủy viên Hội đồng Tư vấn Trung tâm Phát triển Giáo dục và Truyền thông.

Bộ GD-ĐT đề nghị Hội đồng thẩm định rà soát một số nội dung trong sách giáo khoa lớp 1

Bộ GD-ĐT đề nghị Hội đồng thẩm định rà soát một số nội dung trong sách giáo khoa lớp 1
Tối 11/10, Bộ GD-ĐT thông tin cho biết đã có công văn gửi Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa môn Tiếng Việt lớp 1 về việc rà soát, báo cáo về nội dung sách giáo khoa môn Tiếng Việt lớp 1.

Chắp cánh tương lai

Chắp cánh tương lai
         Mặc dù trong mùa dịch nhưng các hoạt động khuyến học ở huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng vẫn tiến hành và càng nhộn nhịp vào đầu năm học mới. Sự quan tâm giúp đỡ của cả cộng đồng đã tiếp sức đến trường và chắp cánh tương lai cho học sinh, sinh viên nghèo...

Nhớ thầy Trần Chút

Nhớ thầy Trần Chút
Đêm nay TP Hồ Chí  Minh trời mưa rả rích, không khí mát mẻ làm cho con người dễ đi vào một giấc ngủ sâu. Thế mà tôi vẫn cứ trằn trọc không sao ngủ được.
Xem thêm
Bão số 8 sẽ đổ bộ vào sáng sớm 26/10, áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành bão số 9

Bão số 8 sẽ đổ bộ vào sáng sớm 26/10, áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành bão số 9

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, sáng sớm 25/10, áp thấp nhiệt đới trên khu vực phía Đông miền Trung Philippines đã mạnh lên thành ...
Thanh Hóa: Khai mạc Hội chợ - Triển lãm thành tựu kinh tế, xã hội

Thanh Hóa: Khai mạc Hội chợ - Triển lãm thành tựu kinh tế, xã hội

​​​​​​​Tối 24-10, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức lễ khai mạc Hội chợ - Triển lãm thành tựu kinh tế, xã hội tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2015-2020.
Khởi tố nữ nhân viên Ngân hàng HDBank giả chữ ký rút của khách 4,4 tỷ đồng

Khởi tố nữ nhân viên Ngân hàng HDBank giả chữ ký rút của khách 4,4 tỷ đồng

Ngày 22/10, Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, TP Hồ Chí Minh cho biết, vừa tống đạt quyết định khởi tố bị can (cho tại ...
Lão thương binh khởi nghiệp từ nghề nhặt đồng nát

Lão thương binh khởi nghiệp từ nghề nhặt đồng nát

Ở cái tuổi xưa nay hiếm nhưng người đàn ông ấy vẫn miệt mài làm việc, vẫn bận rộn như thể một một doanh nhân đang độ sung mãn nhất. ...
Ghi ở vùng rốn lũ Tân Hóa

Ghi ở vùng rốn lũ Tân Hóa

Hàng trăm ngôi nhà bị nước lũ nhấn chìm không còn thấy nóc, xã Tân Hóa trở thành một biển nước mênh mông, nhưng người dân vẫn đảm bảo an ...
Chuyện về những phụ nữ trẻ làm nghề trang điểm cho người đã khuất

Chuyện về những phụ nữ trẻ làm nghề trang điểm cho người đã khuất

Dù còn rất trẻ, công việc ổn định nhưng họ đã đến với nghề trang điểm người đã chết như thể một cái "duyên đặc biệt". Bị nghi kỵ, xa ...
Phiên bản di động