Chưa xem xét, phân tích tính hợp pháp của các quyết định liên quan
Bà Phạm Thị Mơ chia sẻ: Từ năm 2002 đến 2009, UBND tỉnh Lâm Đông có 3 quyết định thu hồi nhà, đất số 13. Cụ thể, Quyết định số: 2.598/QĐ-UB ngày 1/10/2002 “thu hồi nhà, đất mang biển số 13 Huỳnh Thúc Kháng để giao Sở Y tế làm trụ sở”. Song, nhà 13 lại không thuộc bất kì trường hợp thu hồi nào theo Nghị định số: 14/1998/NĐ-CP của Chính phủ ngày 6/3/1998, mà quyết định này viện dẫn... Chính vì thế, hơn 2 năm sau, ngày 19/11/2004, UBND tỉnh ra Quyết định số: 4.102 “thu hồi toàn bộ khuôn viên đất nhà số 13 Huỳnh Thúc Kháng giao Sở Y tế xây dựng trụ sở”. Tuy nhiên, Quyết định số: 4.102 cũng không đúng về trình tự, thủ tục khi không thông báo, tống đạt quyết định thu hồi cho các hộ dân, không có kế hoạch di chuyển tái định cư... Hơn thế, việc ban hành Quyết định số: 4.102 còn chưa đúng thẩm quyền (thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân thuộc trách nhiệm của UBND cấp huyện)...
Do Sở Y tế có trụ sở khác, nên ngày 16/1/2009, UBND tỉnh Lâm Đồng ra Quyết định số 132 “thu hồi toàn bộ nhà, đất mang biển số 13 Huỳnh Thúc Kháng giao lại Trung tâm Quản lí Nhà Đà Lạt quản lí để... “cho doanh nghiệp thuê”(!). Ngoài dấu hiệu vi phạm về trình tự, thủ tục Quyết định số: 132 còn thu cả tài sản riêng của công dân. Bởi, nhà 13 chỉ có 136m2 nhưng Quyết định số: 4.102 lại thu hồi 404,93m2, tức cả phần kiến trúc cơi nới, tạo lập của các hộ, với tổng diện tích lên đến gần 270m2. Tương tự thu tài sản, Quyết định số: 132 còn thu hồi luôn thửa đất dân khai phá, quản lí, đóng thuế rồi cho doanh nghiệp thuê.
 |
| 1 trong 5 văn bản của bị đơn khẳng định:“Các hộ dân đủ điều kiện mua nhà” |
“Cả 3 quyết định có dấu hiệu sai trái là vậy, song HĐXX cấp sơ thẩm xử chưa xem xét; thiếu khách quan, công tâm; chưa xem xét, phân tích tính hợp pháp của các quyết định này. Hơn nữa còn không nghe, không thấy những trình bày có cơ sở của chúng tôi... Và như thế, đã có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng điểm d, đ, Khoản 3, Điều 191 và điểm b, Khoản 2, Điều 194 Luật Tố tụng Hành chính” - bà Mơ bức xúc.
Thông báo thu hồi có dấu hiệu phạm luật... vẫn được tòa chấp nhận
Theo bà Mơ, Thông báo số: 129/TB-UBND, ngày 15/5/2023, của UBND TP Đà Lạt “thu hồi giải tỏa nhà, đất tại số 19 (13 cũ) Huỳnh Thúc Kháng” để “đấu giá” là văn bản có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng cả về hình thức lẫn nội dung. Chẳng hạn, Luật Đất đai năm 2013, không có điều khoản nào quy định ban hành loại văn bản mang tiêu đề “Thông báo thu hồi giải tỏa nhà, đất” mà chỉ quy định văn bản có tên “Thông báo thu hồi đất” với nội dung và hình thức (theo mẫu) hết sức rõ ràng. Đã vậy, nhà 13 có cả phần đất công do Trung tâm Quản lí Nhà Đà Lạt quản lí nên UBND TP Đà Lạt ra Thông báo số 129 là không đúng thẩm quyền, theo Điều 66 Luật Đất đai năm 2013.
Mặt khác, Thông báo số 129 chẳng những không có căn cứ pháp lí, ban hành sai trình tự, thủ tục mà còn trái nội dung luật định khi không nêu vị trí khu đất thu hồi trên cơ sở hồ sơ địa chính hiện có cũng như không có kế hoạch di chuyển và tái định cư...
|
| Văn bản năm 2013 của UBND tỉnh Lâm Đồng với chủ trương thu hồi nhà, đất của dân “cho doanh nghiệp thuê để kinh doanh”(!) |
Bà Mơ cho rằng: “Nghiêm trọng hơn, thông báo này còn “thổi phồng” diện tích nhà và đất sẽ thu hồi lên đến hàng trăm mét vuông và thu hồi cả tài sản riêng (nhà cửa) lẫn đất chúng tôi đang quản lí, sử dụng để đấu giá. Tuy nhiên, “với những dấu hiệu sai phạm như vậy, HĐXX cấp sơ thẩm lại không xem xét, phân tích, đánh giá mà vẫn khẳng định Thông báo số 129 đúng luật (!). Vậy HĐXX có vi phạm nghiêm trọng điểm a, b, c, d, Khoản 3, Điều 191 và điểm b, Khoản 2, Điều 194 Luật Tố tụng hành chính hay không?”.
Trông đợi Tòa cấp phúc thẩm công minh
Với khuôn mặt buồn bã, bà Mơ trần tình: “Như đã nêu, 3 quyết định thu hồi và thông báo thu hồi đều có dấu hiệu trái luật. Tuy nhiên, HĐXX lại lấy đó làm căn cứ để cho rằng gia đình tôi không đủ điều kiện được mua nhà, cấp sổ. Đáng lưu ý, vào thời điểm mở phiên sơ thẩm, ngày 25/9/2024, Luật Đất đai năm 2024 đã có hiệu lực. Do đó, theo Khoản 5, Điều 85; Khoản đ, điều 151 thì quyết định thu hồi sau 3 năm, thông báo thu hồi sau 1 năm không triển khai thì không còn giá trị. Tương tự, Luật Nhà ở năm 2024 và Nghị định số: 95/2024 ngày 24/7/2024 cũng đã có hiệu lực, song, HĐXX không xem xét mà vẫn áp dụng những quy định cũ là thiếu khách quan.
|
| Thông báo thu hồi, giải tỏa nhà đất. |
Chẳng những thế, HĐXX còn bỏ qua, không phân tích nguyên nhân gia đình chúng tôi không có hợp đồng thuê nhà, sau khi hợp đồng cũ chấm dứt. Việc không có hợp đồng thuê mới là “tất yếu”, bởi UBND tỉnh đã ra quyết định thu hồi nhà rồi thì làm sao kí được hợp đồng? Thực tế, dẫu có tới 3 quyết định thu hồi nhưng chính quyền không thực hiện và gia đình bà (cùng các hộ) vẫn sử dụng nhà 13 (nên theo luật, trước khi mua nhà các hộ có quyền kí hợp đồng thuê để hợp thức). Do đó, HĐXX viện dẫn Khoản 1, Điều 57 và điểm a, b, Khoản 2, Điều 63 Nghị định số: 99/2015/NĐ-CP để cho rằng nguyên đơn không thuộc đối tượng được thuê nhà là khiên cưỡng. Điều nữa, HĐXX không “xét” tới 5 văn bản của Trung tâm Quản lí Nhà và UBND TP Đà Lạt, khẳng định: “Các hộ đủ điều kiện mua nhà theo Khoản 2, Điều 63, NĐ 99/2015”!
Bên cạnh đó, cho đến nay chưa có quy định nào về đất khuôn viên cụ thể ra sao. Trong khi, khu vực này có tới 3 thửa đất và nhà 13 nằm trọn thửa 33 (1.216m2), không liên quan đến thửa 31 (307m2). Đồng thời, hiện cũng chưa có quy định nào cấm không được cấp sổ đỏ đối với đất thuộc diện tích khuôn viên; mà ngược lại, theo Khoản 3, Điều 71, Nghị định số: 99/2015/NĐ-CP của Chính phủ, trường hợp xây nhà ở trên đất trống trong khuôn viên nhà ở cũ, nếu phù hợp quy hoạch thì được công nhận quyền sử dụng đất.
“Thực tế, không ít khuôn viên biệt thự lớn ở Đà Lạt được phân lô. Thế nhưng, HĐXX lại “quên” Khoản 3, Điều 71 này. Đã vậy, còn không áp dụng những điều luật có lợi cho nguyên đơn, thậm chí áp dụng có dấu hiệu sai luật... Chính vì thế, chúng tôi đã kháng cáo, hi vọng vào sự công minh của cấp tòa phúc thẩm” - bà Mơ chia sẻ.
