Nghề vẽ tranh kiếng ở Bà Vệ

Ở chợ Bà Vệ thuộc xã Long Điền B, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang có làng tranh kiếng nổi tiếng với bề dày trăm năm. Gọi là làng nghề nhưng hiện nay chỉ còn hơn chục hộ còn gắn bó với nghiệp vẽ tranh. Tuy số người làm giảm đi nhưng số lượng tranh kiếng phục vụ thị trường tăng lên không ngừng, nhất là trong những ngày giáp Tết.

Tranh kiếng nghĩa là vẽ trên tấm kính thành bức tranh với đủ màu sắc, thể loại như núi non, rồng phụng hoặc cảnh làng quê, tranh thờ tổ tiên, đức Phật... đem treo trang trọng trong nhà. Thuở ấy, chợ Bà Vệ nằm trên cù lao Ông Chưởng lúc nào cũng nhộn nhịp cảnh nhà nhà làm, mua bán tranh kiếng. Dọc theo các ấp Long Thuận, Long Tân của xã Long Điền B lúc nào cũng tất bật bóng thợ tách, thợ sơn tranh. Dưới con kinh, ghe xuồng nổ máy tành tạch chờ lấy tranh đi phân phối ở các vùng nông thôn khắp nước.

Bà Nguyễn Thị Thu Nguyệt (trên 60 tuổi) có hơn 46 năm làm tranh kiếng cho biết, bà là thế hệ thứ 3 của làng nghề truyền thống này. Bà kể, làm tranh thịnh hành nhất là sau năm 1980. Lúc đó, ngày thường đã nhộn nhịp nhưng cận Tết thì tưng bừng vì nhà nào cũng cần treo tranh ảnh trang hoàng nhà cửa đón Tết cầu mong may mắn.

nghe ve tranh kieng o ba ve
Nghệ nhân vẽ tranh kiếng

Còn ông Nguyễn Thanh Hòa, sống bằng nghề tranh kiếng hơn 30 năm, cho biết vào thời hoàng kim, thợ thầy sống no ấm với nghề. Nhà này thấy nhà kia khấm khá nên nhảy vào mở tiệm bán tranh, vì thế có cả trăm hộ làm tranh, mỗi tiệm tranh tùy theo quy mô có từ 5 - 10 thợ. Bà Nguyệt thì tự hào nghề làm tranh kiếng đòi hỏi thợ tách (là thợ chính) tay nghề phải khéo và trí tưởng tượng phong phú mới cho ra nhiều dòng tranh đặc sắc cũng như đáp ứng được yêu cầu của khách. Bà nói, thợ tách như bà được trả công cao, bởi vẽ tranh kiếng phải từ phía sau mặt kính nên chi tiết nào vẽ sau phải vẽ trước. Vẽ xong, thợ lật tấm kính lại và các hình vẽ thành mặt chính của tranh. Còn thợ sơn công việc đơn giản hơn, chỉ ngồi tô vẽ các hình ảnh đã được vẽ lên tranh.

Nghề làm tranh kiếng xuất hiện ở huyện cù lao Chợ Mới cách đây trên dưới 100 năm. Ông Huỳnh Minh Quang (Chủ cơ sở tranh kiếng Giáo Quang, xã Long Giang) cho biết, sản phẩm tranh kiếng rất phong phú và đa dạng với nhiều thể loại, mặt hàng này có thời gian rất hút hàng, tranh làm ra không đủ bán. Tranh kiếng được tiêu thụ khắp các tỉnh từ Cà Mau, Bạc Liêu, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Cần Thơ, Mỹ Tho đến Bình Dương, Đồng Nai, Khánh Hòa, Phú Yên… “Thường thì 1 bộ tranh kiếng có 4 khung: 1 khung hoành phi, 1 khung lớn ở giữa, 2 khung liễn đối ở 2 bên. Phần lớn tranh vẽ trên kiếng đều dựa theo điển tích như “Phật Thích Ca Mâu Ni”, “truyện Tấm Cám”, “Thoại Khanh - Châu Tuấn”, “Nhị thập tứ hiếu”, “Phạm Công - Cúc Hoa”, “Lưu Bình - Dương Lễ”…, ông Quang chia sẻ.

Khi đời sống người dân nâng cao, thị trường ngày càng có nhiều loại tranh đáp ứng tiêu chí rẻ và đẹp, nên sức tiêu thụ tranh kiếng giảm mạnh, nghề làm tranh kiếng cũng “chững” lại, nhưng các hộ còn “bám trụ” vẫn có thể “sống được” với nghề này. Trên địa bàn huyện Chợ Mới có khoảng 7 hộ sản xuất tranh kiếng, tập trung ở các xã: Long Giang, Long Điền B, Long Kiến. Các cơ sở này tồn tại và phát triển nhờ lượng khách hàng ổn định và có phần nhộn nhịp trở lại trong thời gian gần đây với những sản phẩm mới, hình ảnh phong phú, đa dạng, hoa văn hiện đại.

Về nội dung, tranh kiếng được chia thành 2 loại: Tranh thờ và tranh phong cảnh. Đối với tranh thờ, sản phẩm chủ yếu là các tranh chữ Nho có chú thích chữ quốc ngữ, như “Cửu Thiên huyền nữ”, “Cửu huyền thất tổ”, “Phước - Lộc - Thọ”. Thể loại tranh trang trí khá phong phú, không duy trì những khuôn mẫu truyền thống, bổ sung thêm tranh vẽ về phong cảnh đất nước, các danh lam thắng cảnh ở An Giang, tranh bộ chữ “Phước - Lộc - Thọ” theo phong cách mới.

Về hình thức, tranh kiếng được chia thành 2 loại: Tranh kéo lụa và tranh vẽ tay. Tranh sử dụng phương pháp kéo lụa được sản xuất đại trà, số lượng làm ra nhiều nên giá thành tương đối rẻ. Đối với phương pháp vẽ tay, nội dung thường do khách đặt nên kì công tỉ mỉ nên giá thành cao hơn. “Hiện nay, cơ sở phát triển thêm dòng tranh kiếng cẩn ốc xà cừ. Loại tranh này đòi hỏi nhiều công sức, sự tỉ mỉ, khéo tay nên giá khá cao so với các sản phẩm cùng loại, nhưng khách hàng rất ưa chuộng” - ông Hòa thông tin.

Theo ông Hòa, thời điểm tranh kiếng đắt hàng nhất là vào dịp Tết, vì thời gian này là lúc người dân sửa soạn nhà cửa để chuẩn bị đón năm mới - nên thay đổi tranh mới. Bây giờ, đời sống người dân được cải thiện nên tranh kiếng có thể bán quanh năm. Đặc biệt, khách hàng có thể sử dụng tranh cũ để đổi lấy tranh mới, rất tiện dụng. Mỗi loại tranh kiếng có giá từ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng, đặc biệt các loại tranh kiếng cẩn xà cừ có giá đến 1 triệu đồng. Không những lưu giữ những giá trị truyền thống, nghề làm tranh kiếng của người dân huyện Chợ Mới góp phần giải quyết việc làm cho nhiều lao động nhàn rỗi ở địa phương với mức thu nhập ổn định trên 3 triệu đồng/người/tháng.

Bài và ảnh Trần Trọng Triết

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

chong phan boi khi chung toi tro nen giau co

Chồng phản bội khi chúng tôi trở nên giàu có

Khi kinh tế trở nên giàu có, cũng là lúc người đàn ông bên cạnh tôi đã thay đổi...
tam guong hieu thao gieo niem tin cho doi

Tấm gương hiếu thảo gieo niềm tin cho đời

Những ngày qua, clip người con ngược đãi, đổ rác lên đầu người mẹ gần 80 tuổi tại Long An đã gây một làn sóng phẫn nộ trong cộng đồng xã hội.
bhxh canh bao nguoi dan ve cac dau so 0555 8009 goi den

BHXH cảnh báo người dân về các đầu số 0555..., 8009.... gọi đến

BHXH Việt Nam khẳng định, các cuộc gọi từ đầu số 0555..., 8009...về bảo hiểm y tế đều là lừa đảo.
ngoi nha tinh nghia

Ngôi nhà tình nghĩa

Chiến tranh đã lùi xa 45 năm, có những người con đã anh dũng chiến đấu lập nên những chiến công xuất sắc; bởi duyên nợ, họ gắn đã bó với chính mảnh đất nơi mình vào sinh ra tử, cuộc sống ở miền quê mới gặp khó khăn vẫn nhận được những sẻ chia nghĩa tình tri ân đặc biệt từ quê hương nơi cắt rốn, chôn nhau…
tu vu thu hoi vuon cay khong boi thuong den dau hieu cho doanh nghiep thue dat duoi hinh thuc lien ket ki 2

Từ vụ thu hồi vườn cây không bồi thường, đến dấu hiệu cho doanh nghiệp thuê đất dưới hình thức liên kết (Kì 2)

Kì trước, chúng tôi đã phản ánh việc Trại giam Xuyên Mộc giao khoán đất cho gia đình Trung tá Nguyễn Đức Hưng trồng điều, trồng tràm nhưng khi thu đất giao cho Công ty Anh Khải Ký, mà không bồi thường, là trái luật. Việc cho người hủy hoại vườn khoai môn sáp vàng của gia đình ông Hưng nhưng cũng không bồi thường. Kì này, chúng tôi đi sâu phản ánh, phân tích sai phạm của Trại giam Xuyên Mộc, khi kí hợp đồng hợp tác với Công ty Anh Khải Ký, nhưng chưa có ý kiến của Bộ Công an…

Tin khác

Lá vàng chưa dám rụng về cội...

la vang chua dam rung ve coi
Năm nay cụ ông 86 tuổi, cụ bà cũng vào ngưỡng 82. Thế mà "cặp lá vàng" này cứ phải cùng nhau bấu víu lấy cuộc đời, bởi nếu nằm xuống thì lấy ai nuôi đứa con khốn khổ...

Ẩm thực Việt Nam lập 5 kỷ lục thế giới

am thuc viet nam lap 5 ky luc the gioi
Liên minh Kỷ lục thế giới (WorldKings) vừa thông báo xác lập 5 danh hiệu cho ẩm thực Việt Nam.

9 sai lầm dễ khiến phụ nữ trẻ đánh mất mình

9 sai lam de khien phu nu tre danh mat minh
Phụ nữ có xu hướng tìm người cho mình chỗ dựa về tài chính và quyền lực. Đây cũng là điều dễ hiểu. Nhưng phụ thuộc quá vào đó lại là sai lầm nghiêm trọng.

Từ ngày 1/1/2021 chế độ làm việc với người lao động cao tuổi thay đổi thế nào?

tu ngay 112021 che do lam viec voi nguoi lao dong cao tuoi thay doi the nao
Thời giờ làm việc hằng ngày và chế độ làm việc của người lao động cao tuổi sẽ được áp dụng theo thoả thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động. 

Thói quen giúp cuộc sống của bạn phát triển hơn, tích cực hơn

thoi quen giup cuoc song cua ban phat trien hon tich cuc hon
Cuộc sống có quá nhiều điều bất ngờ khiến chúng ta khó có thể kiểm soát được cảm xúc của mình. Dưới đây là những thói quen giúp bạn có cuộc sống tích cực hơn.

Những kỹ năng sống cần thiết cho các bạn trẻ để tránh rắc rối

nhung ky nang song can thiet cho cac ban tre de tranh rac roi
Trong cuộc sống có rất nhiều trường hợp bạn trẻ khờ khạo đã giúp người không đáng giúp, làm việc không nên làm... để phải nhận trái đắng, có khi ôm hận cả đời. Các bạn trẻ cần trang bị những kỹ năng sau đây để tránh rắc rối trong cuộc sống.
Xem thêm
chong phan boi khi chung toi tro nen giau co

Chồng phản bội khi chúng tôi trở nên giàu có

Khi kinh tế trở nên giàu có, cũng là lúc người đàn ông bên cạnh tôi đã thay đổi...
luong thang 20 trieu toi van bi ban gai che bat tai

Lương tháng 20 triệu, tôi vẫn bị bạn gái chê bất tài

Mỗi tháng tôi được 20 triệu tiền lương, lo được cho người yêu ăn uống, mua sắm đơn giản nhưng cô ấy vẫn nói lời chia tay và chê tôi ...
phu nu thong minh co nen danh ghen khi chong ngoai tinh

Phụ nữ thông minh có nên đánh ghen khi chồng ngoại tình?

Đánh người là dại dột, vừa khiến mình đau và xấu xí, lại vừa làm trò cười cho thiên hạ.
la vang chua dam rung ve coi

Lá vàng chưa dám rụng về cội...

Năm nay cụ ông 86 tuổi, cụ bà cũng vào ngưỡng 82. Thế mà "cặp lá vàng" này cứ phải cùng nhau bấu víu lấy cuộc đời, bởi nếu nằm ...
noi long nguoi theo con len pho

Nỗi lòng người theo con lên phố

Sau mấy chục năm làm công chức ăn dè tiết kiệm, ông bà Tâm cũng xây được ngôi nhà hai tầng khá khang trang giữa làng quê. Ông bà nghỉ ...
o sin khong luong

"Ô sin" không lương

"Trời ơi! Bà trông cháu thế nào mà để con sưng vêu trán thế này. Con có đau không? Vào đây mẹ xem!".
tam guong hieu thao gieo niem tin cho doi

Tấm gương hiếu thảo gieo niềm tin cho đời

Những ngày qua, clip người con ngược đãi, đổ rác lên đầu người mẹ gần 80 tuổi tại Long An đã gây một làn sóng phẫn nộ trong cộng đồng ...
vinamilk tiep tuc ho tro kinh phi mo tim cho tre em co hoan canh kho khan

Vinamilk tiếp tục hỗ trợ kinh phí mổ tim cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn

Ngày 12 tháng 08 năm 2020, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) đã trao tặng Hội Bảo trợ Bệnh nhân nghèo TP. Hồ Chí Minh (TP.HCM) nguồn kinh ...
huyen gia lam tp ha noi mot gia dinh ngheo chong chet vi tngt can duoc giup do

Huyện Gia Lâm, TP Hà Nội: Một gia đình nghèo, chồng chết vì TNGT cần được giúp đỡ

Chúng tôi không khỏi xót xa khi chứng kiến cảnh người vợ trẻ cùng các con nhỏ 8 tuổi, Nguyễn Thiện Minh (sinh năm 2012) và Nguyễn Hoài An (sinh ...
am thuc viet nam lap 5 ky luc the gioi

Ẩm thực Việt Nam lập 5 kỷ lục thế giới

Liên minh Kỷ lục thế giới (WorldKings) vừa thông báo xác lập 5 danh hiệu cho ẩm thực Việt Nam.
9 sai lam de khien phu nu tre danh mat minh

9 sai lầm dễ khiến phụ nữ trẻ đánh mất mình

Phụ nữ có xu hướng tìm người cho mình chỗ dựa về tài chính và quyền lực. Đây cũng là điều dễ hiểu. Nhưng phụ thuộc quá vào đó lại ...
chuyen ke ve ngoi nha 0 dong

Chuyện kể về ngôi nhà “0 đồng”

Ngôi nhà “0 đồng” khang trang, bên trong có nhiều quần áo mới cùng các nhu yếu phẩm như: Gạo, dầu ăn, đường, bột ngọt, mì gói…
Phiên bản di động