Nghề vẽ tranh kiếng ở Bà Vệ

Ở chợ Bà Vệ thuộc xã Long Điền B, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang có làng tranh kiếng nổi tiếng với bề dày trăm năm. Gọi là làng nghề nhưng hiện nay chỉ còn hơn chục hộ còn gắn bó với nghiệp vẽ tranh. Tuy số người làm giảm đi nhưng số lượng tranh kiếng phục vụ thị trường tăng lên không ngừng, nhất là trong những ngày giáp Tết.

Tranh kiếng nghĩa là vẽ trên tấm kính thành bức tranh với đủ màu sắc, thể loại như núi non, rồng phụng hoặc cảnh làng quê, tranh thờ tổ tiên, đức Phật... đem treo trang trọng trong nhà. Thuở ấy, chợ Bà Vệ nằm trên cù lao Ông Chưởng lúc nào cũng nhộn nhịp cảnh nhà nhà làm, mua bán tranh kiếng. Dọc theo các ấp Long Thuận, Long Tân của xã Long Điền B lúc nào cũng tất bật bóng thợ tách, thợ sơn tranh. Dưới con kinh, ghe xuồng nổ máy tành tạch chờ lấy tranh đi phân phối ở các vùng nông thôn khắp nước.

Bà Nguyễn Thị Thu Nguyệt (trên 60 tuổi) có hơn 46 năm làm tranh kiếng cho biết, bà là thế hệ thứ 3 của làng nghề truyền thống này. Bà kể, làm tranh thịnh hành nhất là sau năm 1980. Lúc đó, ngày thường đã nhộn nhịp nhưng cận Tết thì tưng bừng vì nhà nào cũng cần treo tranh ảnh trang hoàng nhà cửa đón Tết cầu mong may mắn.

Nghệ nhân vẽ tranh kiếng
Nghệ nhân vẽ tranh kiếng

Còn ông Nguyễn Thanh Hòa, sống bằng nghề tranh kiếng hơn 30 năm, cho biết vào thời hoàng kim, thợ thầy sống no ấm với nghề. Nhà này thấy nhà kia khấm khá nên nhảy vào mở tiệm bán tranh, vì thế có cả trăm hộ làm tranh, mỗi tiệm tranh tùy theo quy mô có từ 5 - 10 thợ. Bà Nguyệt thì tự hào nghề làm tranh kiếng đòi hỏi thợ tách (là thợ chính) tay nghề phải khéo và trí tưởng tượng phong phú mới cho ra nhiều dòng tranh đặc sắc cũng như đáp ứng được yêu cầu của khách. Bà nói, thợ tách như bà được trả công cao, bởi vẽ tranh kiếng phải từ phía sau mặt kính nên chi tiết nào vẽ sau phải vẽ trước. Vẽ xong, thợ lật tấm kính lại và các hình vẽ thành mặt chính của tranh. Còn thợ sơn công việc đơn giản hơn, chỉ ngồi tô vẽ các hình ảnh đã được vẽ lên tranh.

Nghề làm tranh kiếng xuất hiện ở huyện cù lao Chợ Mới cách đây trên dưới 100 năm. Ông Huỳnh Minh Quang (Chủ cơ sở tranh kiếng Giáo Quang, xã Long Giang) cho biết, sản phẩm tranh kiếng rất phong phú và đa dạng với nhiều thể loại, mặt hàng này có thời gian rất hút hàng, tranh làm ra không đủ bán. Tranh kiếng được tiêu thụ khắp các tỉnh từ Cà Mau, Bạc Liêu, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Cần Thơ, Mỹ Tho đến Bình Dương, Đồng Nai, Khánh Hòa, Phú Yên… “Thường thì 1 bộ tranh kiếng có 4 khung: 1 khung hoành phi, 1 khung lớn ở giữa, 2 khung liễn đối ở 2 bên. Phần lớn tranh vẽ trên kiếng đều dựa theo điển tích như “Phật Thích Ca Mâu Ni”, “truyện Tấm Cám”, “Thoại Khanh - Châu Tuấn”, “Nhị thập tứ hiếu”, “Phạm Công - Cúc Hoa”, “Lưu Bình - Dương Lễ”…, ông Quang chia sẻ.

Khi đời sống người dân nâng cao, thị trường ngày càng có nhiều loại tranh đáp ứng tiêu chí rẻ và đẹp, nên sức tiêu thụ tranh kiếng giảm mạnh, nghề làm tranh kiếng cũng “chững” lại, nhưng các hộ còn “bám trụ” vẫn có thể “sống được” với nghề này. Trên địa bàn huyện Chợ Mới có khoảng 7 hộ sản xuất tranh kiếng, tập trung ở các xã: Long Giang, Long Điền B, Long Kiến. Các cơ sở này tồn tại và phát triển nhờ lượng khách hàng ổn định và có phần nhộn nhịp trở lại trong thời gian gần đây với những sản phẩm mới, hình ảnh phong phú, đa dạng, hoa văn hiện đại.

Về nội dung, tranh kiếng được chia thành 2 loại: Tranh thờ và tranh phong cảnh. Đối với tranh thờ, sản phẩm chủ yếu là các tranh chữ Nho có chú thích chữ quốc ngữ, như “Cửu Thiên huyền nữ”, “Cửu huyền thất tổ”, “Phước - Lộc - Thọ”. Thể loại tranh trang trí khá phong phú, không duy trì những khuôn mẫu truyền thống, bổ sung thêm tranh vẽ về phong cảnh đất nước, các danh lam thắng cảnh ở An Giang, tranh bộ chữ “Phước - Lộc - Thọ” theo phong cách mới.

Về hình thức, tranh kiếng được chia thành 2 loại: Tranh kéo lụa và tranh vẽ tay. Tranh sử dụng phương pháp kéo lụa được sản xuất đại trà, số lượng làm ra nhiều nên giá thành tương đối rẻ. Đối với phương pháp vẽ tay, nội dung thường do khách đặt nên kì công tỉ mỉ nên giá thành cao hơn. “Hiện nay, cơ sở phát triển thêm dòng tranh kiếng cẩn ốc xà cừ. Loại tranh này đòi hỏi nhiều công sức, sự tỉ mỉ, khéo tay nên giá khá cao so với các sản phẩm cùng loại, nhưng khách hàng rất ưa chuộng” - ông Hòa thông tin.

Theo ông Hòa, thời điểm tranh kiếng đắt hàng nhất là vào dịp Tết, vì thời gian này là lúc người dân sửa soạn nhà cửa để chuẩn bị đón năm mới - nên thay đổi tranh mới. Bây giờ, đời sống người dân được cải thiện nên tranh kiếng có thể bán quanh năm. Đặc biệt, khách hàng có thể sử dụng tranh cũ để đổi lấy tranh mới, rất tiện dụng. Mỗi loại tranh kiếng có giá từ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng, đặc biệt các loại tranh kiếng cẩn xà cừ có giá đến 1 triệu đồng. Không những lưu giữ những giá trị truyền thống, nghề làm tranh kiếng của người dân huyện Chợ Mới góp phần giải quyết việc làm cho nhiều lao động nhàn rỗi ở địa phương với mức thu nhập ổn định trên 3 triệu đồng/người/tháng.

Bài và ảnh Trần Trọng Triết

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Đừng bỏ mặc trẻ trên không gian mạng

Đừng bỏ mặc trẻ trên không gian mạng

Những vụ trẻ em tử vong do học theo các hướng dẫn tự gây hại cho bản thân như “Thử thách Cá voi xanh”, “Thử thách Momo”… trên không gian mạng khiến cho dư luận băn khoăn, lo lắng...
Từ đầu năm 2021, người dân được phép bắn pháo hoa dịp tết, sinh nhật

Từ đầu năm 2021, người dân được phép bắn pháo hoa dịp tết, sinh nhật

Nghị định mới quy định người dân được phép bắn pháo hoa trong các ngày lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi.
Chiến dịch “online” khép lại, hành trình vươn cao của một triệu cây xanh bắt đầu

Chiến dịch “online” khép lại, hành trình vươn cao của một triệu cây xanh bắt đầu

Chỉ trong vòng gần 3 tuần từ ngày được phát động, chiến dịch “Triệu cây vươn cao cho Việt Nam xanh” do Vinamilk và Quỹ 1 triệu cây xanh cho Việt Nam thực hiện đã thu hút sự hưởng ứng mạnh mẽ từ cộng đồng. Chiến dịch khép lại với hàng ngàn bài đăng tham gia từ cộng đồng mạng, góp phần cùng chương trình hoàn thành mục tiêu trồng 1 triệu cây xanh cho Việt Nam vào năm 2020.
Đến với người dân vùng bão, lũ

Đến với người dân vùng bão, lũ

Bão chồng bão, lũ chống lũ! Nhìn hình ảnh những ngôi nhà chìm trong nước, những người dân miền Trung chơi vơi, quay cuồng trong lũ. Là người Việt ai cũng thấy lo lắng và xót xa. Theo chân CLB thiện nguyện “Trái tim hồng”, PV Tạp chí NCT đã có chuyến đến với người dân và các em học sinh vùng bão, lũ…
Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao hơn 15 tỉ đồng cho các hoàn cảnh khó khăn

Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao hơn 15 tỉ đồng cho các hoàn cảnh khó khăn

Ngày 24/11, Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức tổ chức Lễ kỷ niệm 74 năm Ngày thành lập Hội Chữ thập đỏ Việt Nam (23/11/1946-23/11/1/2020) và biểu dương gương điển hình “hoa việc thiện” năm 2020.

Tin khác

Lặng lẽ xe thồ thành phố ngàn hoa

Lặng lẽ xe thồ thành phố ngàn hoa
Những chiếc xe gắn máy, mô tô từ tàng đến sang vận chuyển nhanh, gọn người và hàng đã trở nên quá quen thuộc trên khắp các ngả đường từ hẻm, ngõ ra phố. Xe thồ (xe ôm) Đà Lạt từng một thời “làm mưa làm gió” trên các tuyến đường đến nhiều điểm du lịch nội đô và vùng ven…

TP Hội An, tỉnh Quảng Nam: Bãi tắm, nhà hàng ven biển mất dần

TP Hội An, tỉnh Quảng Nam: Bãi tắm, nhà hàng ven biển mất dần
Tình trạng sạt lở các nhà hàng ven biển, bãi tắm Cửa Đại xảy ra đã lâu. Gần đây, sau nhiều cơn bão, áp thấp nhiệt đới, triều cường, sóng dâng… thêm một số nhà hàng ở An Bàng, phường Cẩm An sạt lở. Bãi tắm đang đứng trước nguy cơ bị thu hẹp…

Tại sao chúng ta không thể kiên nhẫn với người già như đối với trẻ em?

Tại sao chúng ta không thể kiên nhẫn với người già như đối với trẻ em?
Ở vào độ tuổi bắt đầu làm cha mẹ, hầu hết chúng ta đều trên có cha mẹ già và dưới thì có con nhỏ. Khi những đứa trẻ dần lớn lên cũng là lúc trưởng bối của chúng ta già đi và bắt đầu cần chăm sóc.

Nhếch nhác ở một khu di tích lịch sử cấp Quốc gia

Nhếch nhác ở một khu di tích lịch sử cấp Quốc gia
Địa chỉ đỏ, niềm tự hào của người dân Sóc Trăng

Tin buồn

Tin buồn
Gia đình vô cùng thương tiếc báo tin:

Cứu 3 phụ nữ bị lũ cuốn, chàng trai Quảng Trị được tặng Huy hiệu ‘Tuổi trẻ dũng cảm’

Cứu 3 phụ nữ bị lũ cuốn, chàng trai Quảng Trị được tặng Huy hiệu ‘Tuổi trẻ dũng cảm’
Trên đường đi nhận quà cứu trợ, Hồ Văn Xuôn phát hiện 3 người phụ nữ đang bị dòng nước lũ cuốn trôi. Không ngần ngại, nam thanh niên đã lao xuống dòng nước dữ cứu người gặp nạn.
Xem thêm
Chồng phản bội khi chúng tôi trở nên giàu có

Chồng phản bội khi chúng tôi trở nên giàu có

Khi kinh tế trở nên giàu có, cũng là lúc người đàn ông bên cạnh tôi đã thay đổi...
Lương tháng 20 triệu, tôi vẫn bị bạn gái chê bất tài

Lương tháng 20 triệu, tôi vẫn bị bạn gái chê bất tài

Mỗi tháng tôi được 20 triệu tiền lương, lo được cho người yêu ăn uống, mua sắm đơn giản nhưng cô ấy vẫn nói lời chia tay và chê tôi ...
Phụ nữ thông minh có nên đánh ghen khi chồng ngoại tình?

Phụ nữ thông minh có nên đánh ghen khi chồng ngoại tình?

Đánh người là dại dột, vừa khiến mình đau và xấu xí, lại vừa làm trò cười cho thiên hạ.
Lá vàng chưa dám rụng về cội...

Lá vàng chưa dám rụng về cội...

Năm nay cụ ông 86 tuổi, cụ bà cũng vào ngưỡng 82. Thế mà "cặp lá vàng" này cứ phải cùng nhau bấu víu lấy cuộc đời, bởi nếu nằm ...
Nỗi lòng người theo con lên phố

Nỗi lòng người theo con lên phố

Sau mấy chục năm làm công chức ăn dè tiết kiệm, ông bà Tâm cũng xây được ngôi nhà hai tầng khá khang trang giữa làng quê. Ông bà nghỉ ...
"Ô sin" không lương

"Ô sin" không lương

"Trời ơi! Bà trông cháu thế nào mà để con sưng vêu trán thế này. Con có đau không? Vào đây mẹ xem!".
Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao hơn 15 tỉ đồng cho các hoàn cảnh khó khăn

Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao hơn 15 tỉ đồng cho các hoàn cảnh khó khăn

Ngày 24/11, Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức tổ chức Lễ kỷ niệm 74 năm Ngày thành lập Hội Chữ thập đỏ Việt Nam (23/11/1946-23/11/1/2020) và biểu dương gương ...
Nhóm thiện nguyện “Những cánh chim không mỏi” trao 850 phần quà cho bà con tỉnh Quảng Ngãi

Nhóm thiện nguyện “Những cánh chim không mỏi” trao 850 phần quà cho bà con tỉnh Quảng Ngãi

Trong 3 ngày (1/11- 3/11/2020), Đại Đức Thích Đồng Quán, trụ trì chùa Phổ Hiền (Lâm Đồng), cùng nhóm thiện nguyện “những cánh chim không mỏi” có chuyến cứu trợ ...
“Bầu Hiển” tiếp tục hỗ trợ 30 tỷ đồng cho người nghèo

“Bầu Hiển” tiếp tục hỗ trợ 30 tỷ đồng cho người nghèo

Tối 17/10/2020, tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt - Xô, các doanh nghiệp trong hệ sinh thái của doanh nhân Đỗ Quang Hiển đã chung tay ủng hộ 30 ...
Từ đầu năm 2021, người dân được phép bắn pháo hoa dịp tết, sinh nhật

Từ đầu năm 2021, người dân được phép bắn pháo hoa dịp tết, sinh nhật

Nghị định mới quy định người dân được phép bắn pháo hoa trong các ngày lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi.
Chiến dịch “online” khép lại, hành trình vươn cao của một triệu cây xanh bắt đầu

Chiến dịch “online” khép lại, hành trình vươn cao của một triệu cây xanh bắt đầu

Chỉ trong vòng gần 3 tuần từ ngày được phát động, chiến dịch “Triệu cây vươn cao cho Việt Nam xanh” do Vinamilk và Quỹ 1 triệu cây xanh cho ...
Đến với người dân vùng bão, lũ

Đến với người dân vùng bão, lũ

Bão chồng bão, lũ chống lũ! Nhìn hình ảnh những ngôi nhà chìm trong nước, những người dân miền Trung chơi vơi, quay cuồng trong lũ. Là người Việt ai ...
Phiên bản di động