Trong phiên giải trình trước Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội về chất lượng và hiệu quả của mạng lưới y tế cơ sở, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, hiện nay mạng lưới y tế cơ sở được bao phủ toàn quốc, cơ bản đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe của Nhân dân.
Về dự phòng, nâng cao sức khỏe, công tác tiêm chủng được củng cố, triển khai bền vững tại 100% xã, phường; tỉ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ em luôn đạt trên 90%. Một số đơn vị đã thực hiện được các kĩ thuật tuyến trên, góp phần tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân.
Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Văn Hiếu chỉ rõ, giai đoạn 2011-2015, mạng lưới y tế cơ sở đã được quan tâm đầu tư, từng bước được củng cố, tăng cường. Thông qua việc đầu tư từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, hầu hết bệnh viện đa khoa huyện, bệnh viện đa khoa khu vực liên huyện, các phòng khám đa khoa khu vực đã được nâng cấp, cải tạo hoặc xây mới hoàn thành đưa vào sử dụng, góp phần tăng từ 17,9 (năm 2005) lên 25,7 giường bệnh/10.000 dân (năm 2017), vượt chỉ tiêu Quốc hội giao.
Tại phiên giải trình, các đại biểu cho rằng, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của mạng lưới y tế cơ sở còn nhiều tồn tại, hạn chế. Người dân chưa tin tưởng vào chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh tại một số bệnh viện huyện, trạm y tế xã. Mạng lưới y tế cơ sở chưa làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu nên nhiều người chưa quan tâm nhiều đến y tế dự phòng. Khả năng cung ứng dịch vụ của tuyến y tế cơ sở, đặc biệt là trạm y tế cấp xã còn hạn chế…
Theo Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Nguyễn Thị Minh, chính sách khám chữa bệnh thông tuyến làm giảm số lượng người bệnh đến khám chữa bệnh tại trạm y tế xã. Nhiều cơ sở khám chữa bệnh tuyến huyện tiếp nhận người bệnh không có đăng kí khám chữa bệnh ban đầu tại các cơ sở này và cấp giấy chuyển lên tuyến trên để điều trị những bệnh thông thường do không phải quản lí quỹ. Đáng chú ý, tình trạng chỉ định quá mức dịch vụ khám chữa bệnh diễn ra phổ biến tại các bệnh viện tuyến huyện, đặc biệt là việc kê thêm giường, kéo dài ngày điều trị nội trú, chỉ định sử dụng thuốc, vật tư y tế chưa hợp lí…
Tiến sĩ Nguyễn Văn Tiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội khóa XII, XIII phân tích, Bộ Y tế chưa xác định đúng vai trò y tế xã trong hệ thống khi tham mưu cho các cấp dồn hết nguồn lực trái phiếu cho xây dựng các bệnh viện tuyến trước, đến khi cạn nguồn mới đưa ra kế hoạch đầu tư y tế xã. Bên cạnh đó, thiếu cơ chế thúc đẩy để y tế xã làm việc có hiệu quả. Việc khoán khám chữa bệnh bảo hiểm y tế cho tuyến xã tối đa 20% cũng là nguyên nhân khiến người dân ít muốn đến trạm y tế khám chữa bệnh…
Qua thảo luận tại phiên giải trình, đại biểu, lãnh đạo các bộ, ngành thống nhất y tế cơ sở cần phải được củng cố và đầu tư một cách thỏa đáng để có thể đảm nhiệm được vai trò là “Người gác cổng” trong hệ thống y tế, thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu. Ngoài ra, cần tăng cường xã hội hóa, huy động sự tham gia của y tế ngoài công lập trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lí về vấn đề này để có sự tham gia của cả hệ thống chính trị từ Trung ương tới địa phương.
Hà Anh
