Luật sư đưa ra những bất cập trong phiên xét xử sơ thẩm(?!)

Theo Cáo trạng của Viện trưởng Viện kiểm sát Nhân dân (KSND) TP Sầm Sơn: Hồi 9 giờ 00 phút ngày 17/5/2022, tại khu vực lô đất bị thu hồi thuộc tổ dân phố Trung Kỳ, phường Trung Sơn, TP Thanh Hóa, Lê Thị Liên, Văn Thị Hương đã dùng gậy sắt, gậy gỗ xô đẩy, ngăn cản, Văn Thị Hương còn dùng gậy vụt về phía lực lượng thực hiện nhiệm vụ, cản trở việc thực hiện nhiệm vụ tháo dỡ các công trình vi phạm trên đất đã thu hồi thì bị Công an TP Sầm Sơn bắt quả tang. Hành vi của Lê Thị Liên, Văn Thị Hương là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến hoạt động đúng đắn của Nhà nước, gây mất an ninh trật tự, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, cần được xử lí nghiêm minh…

Nhận định của luật sư bào chữa cho các bị cáo trong phiên tòa

Luật sư Vũ Quang Dũng, Đoàn Luật sư tỉnh Bắc Ninh là người bảo vệ cho bị cáo Lê Thị Liên và Văn Thị Hương cho rằng:

TAND TP Sầm Sơn mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án “Chống người thi hành công vụ”.

Trong quá trình giải quyết vụ án, sau khi nhận được Bản kết luận điều tra số 93/KLĐT-CSĐT ngày 04/8/2022 (BL: 350-354) của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Sầm Sơn, các bị cáo đã có đơn khiếu nại Bản kết luận điều tra này tới Thủ trưởng cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Sầm Sơn.

Giải quyết khiếu nại không đúng trình tự, thủ tục. Ngày 20/9/2022, Công an TP Sầm Sơn mới gửi quyết định kí từ ngày 19/8, làm mất quyền khiếu nại lần 2 của 2 bị cáo. Do đó, có thể thấy rõ người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại của các bị cáo đã vi phạm quy định thời hạn giải quyết khiếu nại theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, xâm hại nghiêm trọng đến quyền khiếu nại của các bị cáo trong quá trình giải quyết vụ án.

Căn cứ quy định tại Khoản 4, Điều 3 Nghị định số 69/2019/NĐ-CP ngày 15/8/2019 quy định việc sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao: “4. Thời điểm thanh toán Dự án BT đối với trường hợp thanh toán bằng quỹ đất hoặc trụ sở làm việc là thời điểm UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi là Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh) ban hành quyết định giao đất, cho thuê đất cho Nhà đầu tư”.

Theo đó, việc thực hiện Phương án số 108/PA-CATP ngày 16/5/2022 được xem là công vụ khi và chỉ khi chủ đầu tư đã được UBND tỉnh Thanh Hóa giao đất và có quyền thi công san lấp thực hiện dự án.

Nhiều người dân quan tâm đứng ở ngoài theo dõi phiên tòa.

Tuy nhiên, trong hồ sơ vụ án không có tài liệu hay chứng cứ nào chứng minh diện tích đất đã thu hồi của gia đình bị cáo Liên đã được UBND tỉnh Thanh Hóa giao cho chủ đầu tư. Trên thực tiễn, thửa đất này cũng chưa được bàn giao trên thực địa cho chủ đầu tư.

Trong trường hợp chủ đầu tư chưa được UBND tỉnh Thanh Hóa giao đất thì chủ đầu tư không có quyền thi công san lấp đối với diện tích đất chưa được giao. Việc chủ đầu tư thực hiện thi công san lấp thửa đất bị thu hồi của gia đình bị cáo Liên khi chưa được giao đất là hành vi trái pháp luật. Do đó, việc chỉ đạo, giao nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự cho việc thi công san lấp trái pháp luật của Chủ tịch UBND TP Sầm Sơn tại Công văn số: 1808/UBND-VP ngày 15/4/2022 (bút lục 105) là không đúng, các cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc bảo vệ cho chủ đầu tư san lấp mặt bằng ngày 17/5/2022, không phải là công vụ hợp pháp.

Do đó, để xác định việc chỉ đạo của UBND thành phố là đúng hay sai thì cần phải làm rõ việc chủ đầu tư có quyền thực hiện san lấp mặt bằng đối với thửa đất của gia đình bị cáo Liên hay không. Vì vậy, cần phải làm rõ thửa đất bị thu hồi của gia đình bị cáo Liên đã được UBND tỉnh Thanh Hóa giao cho chủ đầu tư hay chưa?

Ngoài ra, tại Công văn số: 1808/UBND-VP của UBND TP Sầm Sơn (BL 105) có đề cập đến việc UBND TP Sầm Sơn nhận được Công văn số: 47/2022/SCC-QLXD của chủ đầu tư ngày 14/4/2022, về việc đề nghị phối hợp chống “tái lấn chiếm” và bảo vệ thi công tại các khu vực đã giải phóng mặt bằng, tuy nhiên tài liệu này không có trong hồ sơ vụ án. Công văn số: 47/2022/SCC-QLXD ngày 14/4/2022 của chủ đầu tư có nội dung gì? Có thể hiện quyền được san lấp hay đất đã được bàn giao cho chủ đầu tư để thi công thực hiện dự án hay không? Do đó, cần phải thu thập tài liệu này để làm rõ việc chỉ đạo của UBND thành phố có đúng pháp luật hay không?

Luật sư Vũ Quang Dũng, Đoàn Luật sư tỉnh Bắc Ninh.

Qua các lời khai của bị cáo Liên và Hương trình bày gia đình bị thu hồi 2 thửa đất bao gồm cả thửa đất số 36, tờ bản đồ số 27, diện tích 156m2, chính là thửa đất liền kề với thửa đất đã bị thu hồi của gia đình bị cáo Liên. Trong hồ sơ thu hồi đất thể hiện UBND thành phố và Tổ chức làm nhiệm vụ thu hồi, bồi thường làm việc với bà Văn Thị Mến (bút lục 225, 226, 231). Tuy nhiên, trên thực tiễn UBND thành phố và Tổ chức làm nhiệm vụ thu hồi, bồi thường lại yêu cầu gia đình bị cáo Liên phối hợp thực hiện kiểm đếm đối với thửa đất này.

Trong hồ sơ vụ án không có tài liệu liên quan đến việc chuyển nhượng giữa bà Văn Thị Mến và gia đình bị cáo Lê Thị Liên. Tuy nhiên, trên thực tiễn thửa đất này bà Mến đã chuyển nhượng cho gia đình bà Liên. Do đó, cần phải thu thập tài liệu liên quan đến việc chuyển nhượng thửa đất để làm rõ bà Mến hay gia đình bà Liên mới là chủ sử dụng hợp pháp thửa đất.

Hơn nữa, trong hồ sơ thu hồi thửa đất số 36, tờ bản đồ số 27, diện tích 156m2 không có Quyết định thu hồi đất, không có Quyết định phê duyệt phương án bồi thường, không có tài liệu hay chứng cứ nào thể hiện thửa đất của hộ bà Mến đã bị thu hồi và được bàn giao cho chủ đầu tư để thi công san lấp mặt bằng thực hiện dự án. Trên thực địa thửa đất này đã bị chủ đầu tư san lấp một phần diện tích. Do đó, việc chủ đầu tư thực hiện san lấp mặt bằng khi chưa có Quyết định thu hồi đất, chưa có Quyết định bàn giao đất có là hành vi trái pháp luật?

Vì vậy, cần phải thu thập thêm tài liệu chứng minh, điều tra làm rõ thửa đất số 36, tờ bản đồ số 27, diện tích 156m2 đã bị thu hồi và bàn giao cho chủ đầu tư khi nào và đúng theo quy định của pháp luật hay không?

Từ những phân tích và trình bày nêu trên, nhận thấy rằng, trong quá trình giải quyết vụ án có vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng xâm phạm nghiêm trọng đến quyền, lợi ích của các bị cáo; còn nhiều nội dung cần được điều tra làm rõ, nhiều tài liệu chứng cứ chứng minh quan trọng cần được thu thập để giải quyết vụ án. Luật sư Dũng đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm a, d, Khoản 1, Điều 280 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 Quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung.

Kết thúc phiên toà, HĐXX tuyên bị cáo Lê Thị Liên 18 tháng tù và Văn Thị Hương 12 tháng tù.