Làng cổ giữa miền trung du

Ngôi làng ấy khá kì lạ khi không phải hứng chịu bất kì viên đạn nào của chiến tranh, vẫn giữ nguyên vẹn nét đẹp của làng cổ mấy trăm năm qua. Ở đó, giữa miền Trung nhưng lại là làng rặt cây trái Nam Bộ. Trong cuộc trở mình, làng cổ ấy có những thăng trầm đầy xót xa...

Những nhịp thở của bến sông

Nép mình bên dòng sông Thu Bồn êm ả, tựa lưng và chân dãy Trường Sơn, làng cổ Đại Bường, huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam như một ốc đảo bình yên hiền hòa ẩn mình sau những rặng cây. Điều độc lạ mà nhiều người bất ngờ khi cả ngôi làng cổ này rặt những cây trái Nam Bộ, và ít nhiều người vẫn còn tiếc nuối khi làng từng một dạo đổi đời nhờ làm trầm gió, kì nam.

Những kì lão ở chốn này vẫn tự hào kể rằng, cái tên Đại Bường vốn đọc chệch từ Đại Bình từ thời nhà Nguyễn, sau đó những năm chiến tranh tên cũ là Đại Bình được gọi lại. Cách đây vài trăm năm, chỉ với 14 dân đinh từ các làng quê ngoài Bắc vào đây khai đất lập làng Đại Bường, thuộc “Thanh Bình ấp, Thăng Hoa phủ, Duy Xuyên huyện”.

Trên miền trung du nằm tựa núi Cà Tang, mượn sông Thu Bồn ngày ấy, khi 14 dân đinh bổ những nhát cuốc đầu tiên khai khẩn doi đất màu mỡ này đã lập nên 13 dòng họ cùng nhau tạo dựng một làng quê trù phú. Vật đổi sao dời, chiến tranh loạn lạc là thế nhưng hi hữu làm sao ngôi làng nằm bên sông ấy vẫn bình yên.

Nhà trưng bày những sản phẩm của làng Đại Bình.
Nhà trưng bày những sản phẩm của làng Đại Bình.

Nhưng, những cơn nghiệt ngã của thời cuộc cũng không chừa mảnh đất này. Bởi một dạo Đại Bình nổi lên cơn sốt trầm, kì. Những thanh niên trai tráng ở làng quê nghèo miền trung du Quảng Nam này kéo nhau lên rừng, lao theo giấc mơ đổi đời với trầm, kì nam. Rừng thiêng nước độc khiến nhiều người từ rừng sâu trở về mang theo những căn bệnh, cũng có khi chân bước đi nhưng người chẳng trở về.

Khi cơn sốt “ngậm ngải tìm trầm” lắng xuống, thì vùng này lại rộ lên “nền kinh tế xoi trầm”. Nhiều người mày mò, chế tác các sản phẩm từ cây dó trầm. Cảnh nhà nhà làm trầm hương, người người làm trầm hương cảnh để xuất đi Trung Quốc. Hàng trăm người bán trầm hương hoặc đưa đi bán dạo. Mỗi chuyến đi, người kiếm ít cũng vài trăm triệu, người nhiều kiếm cả tỉ đồng. Nghề xoi trầm, chế tác trầm hương cũng đã giúp một số người có của ăn, của để. Nhưng rồi, cơn sốt xoi trầm cũng dần tàn lụi, vì nhu cầu trầm xuất ngoại không còn.

Người làng cứ bơ vơ quay quắt bên dòng sông như thế, dù cây trái vẫn đủ đầy, dù chính quyền địa phương cũng đã định hướng chuyển đổi ngành nghề cho phù hợp. Nhưng người làng vốn quen với cảnh đục đẽo, chạm khắc những cây dó trầm để tạo những tác phẩm rất độc đáo. Nghề làm trầm cảnh đã cho họ một cơ hội đổi đời khác, tuy không mau phất lên nhưng chắc chắn, an nhàn và được đánh giá là nghề tài hoa. Giờ mất nghề, họ đâu còn dám thiết tha thêm. Nhiều hộ kinh doanh trầm hương đã phải bỏ nghề, nhiều gia đình phải rao bán nhà để trả nợ, lao động ở địa phương đành quay lại thói quen “Nam tiến” để mưu sinh.

Làng cổ trở mình

Khi cơn lốc gió trầm thổi qua để lại làng xơ xác những hệ lụy, bây giờ làng cổ Đại Bường lại chuyển mình thành làng du lịch cộng đồng Đại Bình thu hút rất nhiều du khách từ khắp nơi.

Mấy trăm năm đã dựng người, dựng làng và ăn nhờ phù sa dòng sông mẹ, người làng cổ đau đáu với cuộc trở mình nhiều gian nan. Dải đất trung du này đã giúp người làng sinh ra vườn cây trái rặt Nam Bộ, với những bưởi, sầu riêng, chôm chôm... cùng những hàng chè tàu xanh thẳng tắp kéo dài từ đầu làng đến cuối làng. Đất ấy đã nuôi người, nuôi cây mấy trăm năm. Nếu không nhờ cây nhờ đất thì người làng sẽ còn khốn khó. Suy nghĩ ấy của ông trưởng làng Nguyễn Quốc Tín (đã mất) cũng là nỗi niềm của nhiều bậc cao niên trong làng.

Đại Bình từ lâu cũng đã nổi tiếng khắp vùng với nghề trồng dâu nuôi tằm, nghề mộc, trầm hương, nghề làm giá, nấu rượu, làm bánh... là một làng quê hiếm hoi vẫn còn giữ nét văn hóa truyền thống đặc trưng của cây đa, giếng nước, sân đình làng quê truyền thống Việt Nam. Và cơn sốt du lịch làng quê bắt đầu nổi lên, Đại Bình có sẵn chừng ấy thứ mà chẳng dễ gì những nơi khác có được.

Những bậc cao niên trong làng mang cái ưu tư của mình giãi bày với chính quyền địa phương, chỉ để chờ cái gật đầu. Và chính quyền huyện Nông Sơn cũng nhìn ra được “làng trái cây Nam Bộ thu nhỏ” của miền Trung và được xác định là điểm du lịch sinh thái tiềm năng thế mạnh của làng cổ này, rồi từ đó một cuộc vận động để làng cổ trở mình bắt đầu.

Toàn thôn Đại Bình có 367 hộ, trong đó có khoảng 50% số hộ có vườn đạt chuẩn diện tích từ 1.000m2 trở lên. Từ “nguồn vốn” ấy địa phương đã tích cực vận động người dân phát triển du lịch theo hướng du lịch xanh từ vườn nhà, tỉa tót các hàng rào xanh, làm các bảng tên đường, tạo điểm check in ấn tượng, để du khách lưu lại những hình ảnh về làng Đại Bình.

Với định hướng xây dựng du lịch xanh về làng cổ, chính quyền huyện Nông Sơn đã tạo điều kiện để một số hộ dân tham gia những chuyến tham quan học tập mô hình du lịch cộng đồng rất thành công ở nhiều địa phương, đồng thời hỗ trợ kĩ thuật để 5 hộ dân triển khai mô hình homestay. Bảo tồn, phát triển nhiều vườn cây trái như của ông Nguyễn Quang Soạn với tên “Khu vườn ông Bảy”, hay vườn cây trái của ông Hứa Đình Hà...

Làng Đại Bình vẫn còn chứa đựng những trầm tích văn hóa được thể hiện qua những công trình kiến trúc nhà cổ từ trăm năm để lại với 3, 4 ngôi nhà cổ được xây dựng bằng gỗ theo lối kiến trúc nhà vườn bình dị nằm giữa những vườn cây trái sum suê, bên những con đường làng được cắt tỉa đẹp mắt, xanh tươi suốt bốn mùa. Cùng với đó những nếp sống sinh hoạt thân thuộc, đậm tính truyền thống của người Việt ở làng Đại Bình như nét văn hóa lịch sự, văn minh, trẻ con luôn lễ phép, chào hỏi người lớn, nhiều người già trong làng thọ trên 90 tuổi... Đặc biệt, giữa làng có một khu rừng nguyên sinh thâm nghiêm mang tên rừng Cầm tồn tại hàng trăm năm nay bất chấp những đổi thay của thời cuộc. Khu rừng này được người dân làng Đại Bình đặc biệt gìn giữ và xem như báu vật của làng.

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó Chủ tịch UBND huyện Nông Sơn cho biết, làng Đại Bình đã được tỉnh Quảng Nam chọn là một trong hai làng tham gia thí điểm phát triển du lịch nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025. Để tiếp sức cho làng du lịch sinh thái Đại Bình, ngoài nguồn vốn đầu tư trên 30 tỉ đồng phát triển cơ sở hạ tầng, huyện Nông Sơn chú trọng nguồn nhân lực du lịch nông thôn chất lượng cao. Huyện tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kĩ năng cho cán bộ quản lí, người lao động và cộng đồng dân cư tham gia hoạt động du lịch.

Nay Đại Bường đã thành làng du lịch Đại Bình, có nhà nghỉ, có homestay, lối đi với hàng chè tàu xanh mát chạy dọc ngôi làng và các nhánh đường xương cá được trang trí bắt mắt chào đón du khách. Được tưới tắm bởi phù sa sông mẹ, Đại Bình sau cuộc trở mình đã trở nên trù phú, phong cảnh vẫn hữu tình dẫu qua bao thăng trầm lịch sử.

Tiêu Dao

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bà nội của các con tôi

Bà nội của các con tôi

Những câu thơ trong bài thơ “Mẹ của anh” của thi sĩ Xuân Quỳnh viết tặng mẹ chồng, mà đến nay tôi vẫn còn yêu thích.
Những ứng dụng của máy bay không người lái đối với sản xuất nông nghiệp

Những ứng dụng của máy bay không người lái đối với sản xuất nông nghiệp

Trong thời đại hiện nay, sự cải tiến của công nghệ và kĩ thuật đối với sản xuất nông nghiệp đang ngày càng phát triển, hàng ngàn thiết bị thông minh được ra đời nhằm phục vụ cho nhu cầu canh tác của nông dân, một trong số đó là "Máy bay nông nghiệp không người lái".
Nhớ ông Vũ Khoan

Nhớ ông Vũ Khoan

Ngày 21/6/2023, nhiều người bất ngờ, tiếc thương khi nghe tin ông Vũ Khoan, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ, nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao đã từ trần.
Từ trang báo đến cuộc đời

Từ trang báo đến cuộc đời

Trường Sa – nơi biểu tượng cho tinh thần bất khuất của dân tộc ta. Nơi đây, quân và dân ngày đêm vượt qua bao khó khăn, vất vả để gìn giữ vùng trời, vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc.
Điện về với Canh Giao

Điện về với Canh Giao

Gần nửa thế kỉ chờ đợi và sống không điện, người dân bản Canh Giao, xã Canh Hiệp, huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định gần như chỉ biết bấu víu vào rừng núi. Điện về bản nhỏ không chỉ làm thay đổi đời sống tinh thần của người dân mà còn mở ra niềm hi vọng, hứa hẹn xóa đi cái đói, cái nghèo...

Tin khác

Phóng viên thường trú: Vui và buồn

Phóng viên thường trú: Vui và buồn
Làm báo thời công nghệ số, mỗi nhà báo đều phải trang bị thêm khá nhiều kĩ năng, không chỉ những phóng viên tại tòa soạn mà phóng viên thường trú (PVTT) còn phải cạnh tranh mạnh hơn...

“Than, hỏi” hay “hỏi, than”

“Than, hỏi” hay “hỏi, than”
Cách đây mấy chục năm, khi còn làm cộng tác viên cho một tờ báo lớn tôi đã được một nhà báo đàn anh chỉ giúp cách dùng dấu chấm than đi cùng với dấu chấm hỏi (!?) thế nào là chính xác.

Tản mạn Mông Cổ

Tản mạn Mông Cổ
Một thời chưa xa, trên tàu hỏa liên vận quốc tế chặng từ Bắc Kinh đến Maxcơva đã biết Mông Cổ. Nhưng chỉ mênh mông đồng cỏ, cụm lều bạt, đàn cừu, vó ngựa…­, được mệnh danh là vùng đất của bầu trời ngát xanh và đôi cánh đại bàng sải rộng... Nay vẫn vẹn nguyên cảnh trí đó cùng đời sống du mục “chân trời góc bể” đầy tự do, phóng khoáng, song đã có một Mông Cổ khác…­

Miệt mài với hành trình thiện nguyện

Miệt mài với hành trình thiện nguyện
Tôi không nghĩ bà Dương Thị Bích Ngọc tuổi đã sáu mươi tư! Bởi ở bà toát lên sự trẻ trung, năng động và đầy năng lượng trong quá trình thiện nguyện…

Cải tạo khu đổ rác thành điểm vui chơi

Cải tạo khu đổ rác thành điểm vui chơi
Đoạn bờ kè sông Đông Ba trước chợ Phú Bình, TP Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế rác đóng thành ụ, nhếch nhác, bẩn thỉu nay là con đường bê tông trải dài, thẳng tắp với những bồn hoa, cây cảnh tốt tươi, đủ màu sắc. Để có được niềm vui chung đó, Hội NCT phường Phú Bình đã vận động người dân với phong trào tham gia quản lí, bảo vệ môi trường chung tay xây dựng vì một “Huế xanh - sạch - đẹp”...

Nguy cơ dịch bệnh từ những sạp giết mổ gia cầm bên lề đường

Nguy cơ dịch bệnh từ những sạp giết mổ gia cầm bên lề đường
Như chúng ta đều biết, chim trời hoang dã và các loại gia cầm như: Gà, ngan, vịt là nguyên nhân lây truyền virus cúm A(H5N1&H5N6) sang người.

Những tác hại khôn lường khi trẻ “nghiện” điện thoại

Những tác hại khôn lường khi trẻ “nghiện” điện thoại
Từ vài năm nay, anh trai và chị dâu tôi vẫn thường dùng “chiêu” dỗ con trai 4 tuổi bằng… điện thoại thông minh.

Trồng cây đón đầu dự án

Trồng cây đón đầu dự án
Cho con về chơi vài tuần với ông bà nội ở quê vào dịp nghỉ Hè, đến đầu ngõ tôi đã thấy bạt phủ kín khoảng sân rộng. Vén bạt thấy bên dưới xếp cả trăm cây giống các loại gồm bạch đàn, sấu, bưởi, ổi.

Tiết kiệm điện

Tiết kiệm điện
Trong bối cảnh cung ứng điện còn nhiều khó khăn, tiết kiệm điện là tiết kiệm tài nguyên, tiệt kiệm cho ngân quỹ gia đình và quốc gia.

Chuẩn hóa chất lượng và giá nước sạch sinh hoạt

Chuẩn hóa chất lượng và giá nước sạch sinh hoạt
Với một cơ chế phù hợp và sự hưởng ứng của các doanh nghiệp, chỉ chưa đầy 5 năm ( 2014-2019), Thái Bình đã trở thành tỉnh đầu tiên trong cả nước khép kín hệ thống cung cấp nước sạch sinh hoạt trong toàn tỉnh. Để tiếp tục hoàn thiện, bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng và doanh nghiệp, UBND tỉnh Thái Bình đã ban hành Quyết định 18/2023/QĐ-UBND và Quyết định 17/2024/QĐ-UBND chuẩn hóa chất lượng và giá nước sạch sinh hoạt trong phạm vi tỉnh Thái Bình...

Xúc động ngày giỗ làng và kiến nghị của người dân xóm 4

Xúc động ngày giỗ làng và kiến nghị của người dân xóm 4
Cách đây hơn 56 năm, ngày 21/5/1968, tức ngày 25/4 Mậu Thân, nhiều tốp máy bay của Mỹ điên cuồng dội bom xuống làng Điền Yên (sau gọi là làng Yên Trung, xóm 7, nay là xóm 4) xã Nghi Kiều, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An.

Nên hạn chế trẻ dùng điện thoại

Nên hạn chế trẻ dùng điện thoại
Vừa rồi, có phụ huynh than thở với tôi về chuyện con họ “nghiện” điện thoại dẫn đến học hành sa sút. Trước đây, cháu rất ham học và học giỏi. Những buổi tối, sau khi học bài, ôn bài chuẩn bị cho ngày hôm sau đến lớp là cháu xem tivi một chút rồi đi ngủ.

Cần rào chắn giếng, bể nước cẩn thận

Cần rào chắn giếng, bể nước cẩn thận
Chủ nhật vừa rồi, khi đưa con trai 4 tuổi về nhà ngoại, tôi để con chơi với mấy bé cùng xóm. Lũ trẻ sau một hồi tiếp xúc làm quen đã trở nên thân thiết với nhau. Do quanh khu vực không có ao, hồ, tôi cũng yên tâm để con chơi rồi giúp mẹ làm cơm.

Cụ Trần Đình Tín hiến đất tiền tỉ mở đường liên xã

Cụ Trần Đình Tín hiến đất tiền tỉ mở đường liên xã
Để góp sức xây dựng thành công nông thôn mới, cụ Trần Đình Tín, 85 tuổi, ở thôn Nhất Tây, xã Điền Lộc, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế đã tự nguyện hiến 239m2, trị giá khoảng 1,5 tỉ đồng làm đường liên xã...

Nghỉ Hè, gửi trẻ về quê có là giải pháp hay?

Nghỉ Hè, gửi trẻ về quê có là giải pháp hay?
Dịp nghỉ Hè, chị Hằng, kế toán một doanh nghiệp liên doanh với nước ngoài, người hàng xóm kế bên nhà tôi luôn băn khoăn về việc quản con như thế nào.
Xem thêm
Bà nội của các con tôi

Bà nội của các con tôi

Những câu thơ trong bài thơ “Mẹ của anh” của thi sĩ Xuân Quỳnh viết tặng mẹ chồng, mà đến nay tôi vẫn còn yêu thích.
Những mùa sắn dây bên bà

Những mùa sắn dây bên bà

Thuở còn là một cô bé lên 7, tôi đã thấy trong vườn nhà bà có những bụi sắn dây xanh mướt vươn lên trên những thân cây xoan, cây bạch đàn quanh vườn. Những thân dây leo chắc chắn, vững vàng bám chặt lấy thân cây gỗ, trải bao nắng gió mưa giông, cứ thế tốt tươi từng ngày.
Tấm lòng nhân hậu của ông tôi

Tấm lòng nhân hậu của ông tôi

Nhắc nhớ về những kỉ niệm đẹp với ông bà là cả một bầu trời kí ức tuổi thơ tôi. Bởi tôi sinh ra và lớn lên trong vòng tay yêu thương, đỡ đần của ông bà ngoại. Tuổi thơ tôi luôn gắn với hình ảnh của ông bà, nhất là ông ngoại tôi.
Sách là vàng chứ không phải là đá sỏi

Sách là vàng chứ không phải là đá sỏi

Đến nay đã ngoài 80 tuổi, nhưng cụ Tín vẫn còn khỏe mạnh, minh mẫn. Tủ sách của gia đình cụ có hàng ngàn quyển. Nhìn thấy sách nhiều không còn chỗ để, cụ phải buộc lại để trên nóc tủ, cô con dâu của cụ một lần về chơi nói:
Bà giáo già sáng bán vé số, tối mang ánh sáng tri thức cho trẻ em nghèo

Bà giáo già sáng bán vé số, tối mang ánh sáng tri thức cho trẻ em nghèo

cụ bà Nguyễn Thị Ba, men từng con hẻm nhỏ ở Bình Dương bán từng tờ vé số, bà giáo gieo mầm tri thức cho những mảnh đời bất hạnh tại lớp học tình thương.
Một mối tình bình dị và son sắt

Một mối tình bình dị và son sắt

Họ gặp và yêu nhau trong những năm tháng chiến tranh. Ngày cưới không mâm cao cỗ đầy, không sơn hào hải vị, không tiệc tùng. Quần áo chỉ là bộ đồ lính giản đơn... vậy là họ đã nên duyên vợ chồng. Mặc dù vậy mà hơn 50 năm qua, họ luôn sống hạnh phúc. Đó là chuyện tình của bà Tô Thị Thanh Bưởi, sinh 1950 và ông Nguyễn Kim Quang, sinh 1949, hiện ở xã Lộc An, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Vị đại đức có tấm lòng từ bi, bác ái

Vị đại đức có tấm lòng từ bi, bác ái

Đại đức Thích Phước Huệ, Phó Ban trị sự Phật giáo tỉnh Đồng Tháp, Trưởng Ban trị sự Phật giáo huyện Tam Nông, Trụ trì chùa Quê hương, xã Phú Đức là 1 trong 49 cá nhân điển hình tiên tiến, tiêu biểu của huyện Tam Nông đã được biểu dương, khen thưởng do có thành tích xuất sắc trong học và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, giai đoạn 2021 - 2024...
Nồi cháo tình thương cho bệnh nhân nghèo

Nồi cháo tình thương cho bệnh nhân nghèo

Phát huy đạo lí tốt đẹp của dân tộc “thương người như thể thương thân, lá lành đùm lá rách”, nhóm “Vòng tay nhân ái” gồm những NCT ở thị xã Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức nấu cháo cho bệnh nhân nghèo tại các bệnh viện.
Tìm thấy thi thể nam sinh lớp 8 mất tích khi bơi ra biển cứu bạn ở Quảng Nam

Tìm thấy thi thể nam sinh lớp 8 mất tích khi bơi ra biển cứu bạn ở Quảng Nam

Theo Công an xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam cho biết, lực lượng cứu hộ và người dân địa phương đã tìm được thi thể học sinh mất tích trong lúc bơi ra biển cứu bạn.
Nên hạn chế trẻ dùng điện thoại

Nên hạn chế trẻ dùng điện thoại

Vừa rồi, có phụ huynh than thở với tôi về chuyện con họ “nghiện” điện thoại dẫn đến học hành sa sút. Trước đây, cháu rất ham học và học giỏi. Những buổi tối, sau khi học bài, ôn bài chuẩn bị cho ngày hôm sau đến lớp là cháu xem tivi một chút rồi đi ngủ.
“Kế hoạch nhỏ” do người lớn thực hiện!?

“Kế hoạch nhỏ” do người lớn thực hiện!?

Tôi có đứa cháu trai năm nay học lớp 5. Từ năm cháu học lớp 1 đến lớp 4, cứ vào cuối năm học là cháu lại xin tôi 5-6kg báo cũ để thực thi phong trào “Kế hoạch nhỏ” do nhà trường phát động.
Miền Bắc trời chuyển mưa lớn từ chiều tối nay

Miền Bắc trời chuyển mưa lớn từ chiều tối nay

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đêm qua (14/5), ở khu vực Bắc bộ cục bộ có mưa to với lượng mưa từ 19h ngày 14/5 đến 3h ngày 15/5 có nơi trên 30mm như: Ma Ký (Lai Châu) 30.8mm, Đàm Thủy (Cao Bằng) 31.6mm, Quảng Lâm (Quảng Ninh) 56.4mm,…
Phiên bản di động