Đời sống 04/03/2026 08:40
Trong những ngày gió Xuân còn phảng phất trên từng ngõ làng thôn Phú Đông (xã Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh), chúng tôi tìm đến ngôi nhà của cụ Nguyễn Trọng Cẩn. Đón tiếp khách là cụ ông có mái tóc bạc trắng như cước, ánh mắt tinh anh và giọng nói vẫn còn hào sảng. Ít ai ngờ rằng, con người đang ngồi trước mặt chúng tôi đây đã bước sang tuổi 106 - một con số hiếm có trong cuộc sống hiện đại.
Cụ Cẩn sinh năm 1920, cái năm mà đất nước còn chìm trong lầm than của ách đô hộ. Cuộc đời cụ là một bản trường ca gắn liền với những thăng trầm của lịch sử dân tộc. Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp và chống Mỹ, người thanh niên Nguyễn Trọng Cẩn khi ấy đã gác lại niềm riêng tham gia dân công hỏa tuyến tại các chiến trường Thượng Lào, Trung Lào. Những chuyến đi xuyên rừng, băng suối vận chuyển lương thực, đạn dược dưới làn bom đạn đã hun đúc nên một ý chí sắt đá trong con người cụ.
 |
| Cụ Nguyễn Trọng Cẩn, 106 tuổi vẫn luôn minh mẫn, đọc báo, lo toan cho cộng đồng và răn dạy con cháu sống tử tế đã truyền cảm hứng mạnh mẽ trong xã hội. |
Với những cống hiến không mệt mỏi, cụ đã được Nhà nước trao tặng Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhất. Đặc biệt, tấm Huy hiệu 78 năm tuổi Đảng chính là minh chứng rạng ngời nhất cho phẩm chất đạo đức và sự kiên định của một người chiến sĩ cách mạng suốt đời vì nước, vì dân.
Sau ngày hòa bình lập lại, cụ Cẩn tiếp tục cống hiến trí tuệ cho công tác địa phương. Vào những năm 60 của thế kỷ trước, cụ đảm nhiệm vị trí Phó Chủ tịch UBND xã Lộc Hà, sau đó có hơn 20 năm gắn bó với vai trò Trưởng ban Đời sống, chăm lo an sinh cho bà con lối xóm.
Năm 1987, khi đã đến tuổi nghỉ ngơi theo chế độ, ngọn lửa nhiệt huyết trong cụ vẫn chưa hề tắt. Sự tín nhiệm của Nhân dân và tổ chức đã đưa cụ trở lại vị trí Bí thư Chi bộ thôn Phú Đông. Cụ chia sẻ: "Làm cán bộ không phải để oai, mà để phục vụ. Còn sức thì còn cống hiến, còn lo được cho bà con cái gì thì mình làm". Chính lối sống gương mẫu, "đảng viên đi trước, làng nước theo sau" của cụ đã trở thành tấm gương sáng cho bao thế hệ trẻ tại xã Lộc Hà noi theo.
Nhiều người tìm đến cụ để hỏi về "bí kíp" sống lâu, sống khỏe. Cụ chỉ cười hiền hậu rồi chỉ vào tờ báo cũ trên bàn và ấm nước ấm. Bí quyết của cụ Cẩn thực ra nằm ở sự giản đơn đến mức thuần khiết.
Dù đã ở tuổi bách niên, cụ vẫn duy trì một thời gian biểu khoa học. Cụ ăn uống thanh đạm, ưu tiên rau quả tươi và các loại thực phẩm gần gũi với làng quê. Cụ tuyệt đối không ăn uống cầu kỳ hay quá đà. "Tôi luôn giữ thói quen uống nước ấm và xoa bóp cơ thể mỗi ngày. Việc xoa bóp giúp mạch máu lưu thông, người già mà máu huyết không thông thì nhanh yếu lắm", cụ Cẩn chia sẻ.
Hình ảnh cụ Cẩn chậm rãi lật từng trang báo mỗi sáng dưới hiên nhà đã trở nên quen thuộc với người dân thôn Phú Đông. Đây là cách cụ kết nối với thế giới hiện đại, cập nhật tin tức thời sự và giữ cho trí óc luôn vận động. Chính thói quen đọc sách báo đã giúp cụ giữ được sự minh mẫn đáng kinh ngạc, cụ có thể kể rành rọt từng sự kiện lịch sử hay bàn luận về những đổi thay của quê hương hôm nay.
 |
| Cụ Cẩn là điểm tựa tinh thần của làng, nhìn cách cụ sống lạc quan, trân trọng từng phút giây, người trẻ thấy mình cần phải tích cực hơn. |
Cụ hiện có một đại gia đình đáng mơ ước với 4 người con, 15 cháu và 32 chắt. Sự hiếu thảo của con cháu là "liều thuốc bổ" quý giá nhất. Mỗi dịp lễ Tết, ngôi nhà nhỏ lại rộn rã tiếng cười. Nhìn con cháu trưởng thành, thành đạt, cụ thấy lòng mình nhẹ tênh. Cụ quan niệm, tinh thần thư thái, không lo âu, oán hận chính là chìa khóa để cơ thể chống lại bệnh tật.
Trong buổi trò chuyện, cụ Cẩn nhiều lần nhấn mạnh về giá trị của lòng tử tế. Cụ không mong con cháu phải giàu sang phú quý bằng mọi giá mà chỉ mong họ sống sao cho trọn nghĩa vẹn tình.
Chị Trần Thị Dung, cháu ngoại của cụ, xúc động nói: "Từ nhỏ đến lớn, tôi luôn thấy ông là người sống chan hòa, chưa bao giờ thấy ông nặng lời với ai. Những câu chuyện ông kể về thời kháng chiến không chỉ là bài học lịch sử, mà còn dạy chúng tôi phải biết trân trọng hòa bình và sống có trách nhiệm hơn".
Ông Trần Văn Hùng, một người hàng xóm lâu năm, cũng không giấu nổi niềm trân trọng: "Cụ Cẩn là điểm tựa tinh thần của làng này. Nhìn cách cụ sống lạc quan, trân trọng từng phút giây, chúng tôi cũng thấy mình cần phải tích cực hơn. Cụ là minh chứng sống cho việc tuổi tác chỉ là con số nếu chúng ta có một tâm thế sống đúng đắn".
Câu chuyện của cụ Nguyễn Trọng Cẩn tại xã Lộc Hà là một thông điệp mạnh mẽ về ý nghĩa của cuộc sống. Trong một thế giới đang già hóa dân số, hình ảnh cụ ông 106 tuổi vẫn minh mẫn, đọc báo, lo toan cho cộng đồng và răn dạy con cháu sống tử tế đã truyền cảm hứng mạnh mẽ.
Sự trường thọ của cụ không đến từ những loại thuốc đắt tiền mà đến từ một lối sống lành mạnh, một trí tuệ không ngừng học hỏi và một trái tim luôn tràn đầy tình yêu thương. Cụ Cẩn chính là đóa hoa xuân rực rỡ nhất, tỏa hương thơm về đạo đức và nhân cách cho thế hệ mai sau.
Trước khi chúng tôi rời đi, cụ nhắn nhủ: "Sống ở đời, chỉ cần biết đủ và biết thương yêu nhau, tự khắc lòng mình sẽ khỏe, thân mình sẽ mạnh". Đó không chỉ là lời nói xã giao mà là tinh hoa sống được cụ kết tinh sau hơn một thế kỷ hiện hữu giữa nhân gian.
