Giải phóng Tây Nguyên và những chuyện nhân nghĩa ở Cheo Reo

Mỗi kì kỉ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4), những kí ức về tháng 3 ở Tây Nguyên năm 1975 cứ tràn đầy trong tôi. Nhân kỉ niệm 46 năm ngày giải phóng miền Nam, xin ghi lại mấy mẩu chuyện đầy nhân nghĩa, thấm đậm tình người của Bộ đội Cụ Hồ và đồng bào các dân tộc nơi đây trong những ngày đánh chặn địch ở Cheo Reo - đường 7 (thị xã Ayunpa, tỉnh Gia Lai) nổi tiếng năm 1975.
Sau khi ta tấn công giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột, địch tổ chức phản công tái chiếm nhưng thất bại, nên hoảng sợ rút chạy khỏi Kon Tum và Pleiku, Trung đoàn 64, Sư đoàn 320 của chúng tôi được lệnh cấp tốc cơ động về nam Cheo Reo chặn quân địch rút chạy. Nhiều năm ở Tây Nguyên, bộ đội chịu đựng gian khổ cùng đồng bào, đói ăn nhạt muối, hi sinh nhiều, nay một trận đột phá chiến lược đã giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột, rung chuyển cả Tây Nguyên, nên anh em rất phấn khởi, mặc dù đã gần chục ngày tấn công, truy kích địch phải chịu đói ăn, thiếu ngủ, mệt nhoài.

Đêm 16/3, đơn vị bí mật vượt dãy núi Chư Niêng, gần sáng 17/3 vừa đến khu rừng khộp cách cầu Sông Bờ 2 km thì máy bay, pháo binh địch bắn phá dọn đường cho quân của chúng tháo chạy. Gặp quân ta đánh chặn, bọn chúng chống cự yếu ớt rồi bỏ chạy hoặc đầu hàng, vì đã quá hoang mang, rệu rã. Trung đoàn 64 cùng các đơn vị bạn đã thực hiện tốt kế hoạch truy kích, đánh chặn làm tan rã cả Quân đoàn 2 và Quân khu 2 của địch. Chưa bao giờ ta lại bắt được nhiều tù binh ngụy như thế. Nhưng cũng có rất nhiều tình huống phát sinh ngoài dự kiến như công tác khai thác, làm chính sách tù hàng binh và nhất là lo ăn uống cho các gia đình ngụy quân, ngụy quyền cùng chạy theo.

Quân Giải phóng đánh chiếm Bộ Tư lệnh Sư đoàn 23 ngụy (Ảnh tư liệu).
Quân Giải phóng đánh chiếm Bộ Tư lệnh Sư đoàn 23 ngụy (Ảnh tư liệu).

Chiều hôm ấy trận đánh kết thúc, một trung đội đang truy quét tàn quân địch gần bờ sông Ba, phát hiện một tên lính ngụy núp trong bụi cây trâm bầu, tay ôm chặt một cái làn nhựa, bộ đội ta quát: “Giơ tay lên”, hắn vội đặt cái làn nhựa xuống đất, chắp hai tay vái và lắp bắp: “Con lạy các ông giải phóng, các ông bắn con cũng được, nhưng xin hãy tha cho con gái con được sống làm người”, rồi tay chỉ vào chiếc làn, run rẩy khóc lóc. Trong làn là một hài nhi còn sống được quấn vội bằng mảnh áo lính. Người hàng binh cho biết, anh ta là lính Quân đoàn 2, cùng vợ chạy từ Pleiku xuống đây, dọc đường vợ trở dạ sinh đứa bé không may bị chết. Đột nhiên có tiếng pháo rít, cả mấy anh bộ đội vội khom lưng che cái làn. Anh Luật, Trung đội trưởng bảo: “Một người viết cho nó cái giấy chứng nhận Quân giải phóng đã tha để nó vào buôn xin sữa cho con bú, ai còn gì ăn được bỏ cả ra đây cho bố con nó”. Thế là mấy anh em gom được vài thanh lương khô đưa cho tên lính ngụy tội nghiệp. Anh ta ngơ ngác nhìn bộ đội ta rồi sụp lạy và xách cái làn liêu xiêu chạy vào trong buôn. Đã 46 năm, không biết bây giờ người lính ngụy và cháu nhỏ khi ấy cuộc sống ra sao?!.

Năm 1994, một người lính có nhiều năm chiến đấu, gắn bó với Mặt trận Tây Nguyên quyết định đưa gia đình từ miền Bắc vào Tây Nguyên sinh sống. Anh tìm mua nhà ở thị xã Pleiku tỉnh Gia Lai. Không rõ duyên số thế nào mà anh được giới thiệu đến gặp chủ nhà đang cần bán để sang Mỹ định cư. Chủ nhà cho biết, con của ông bà là con lai, được ông bà nuôi từ nhỏ. Mấy năm trước cháu sang định cư ở Mỹ, do bố cháu là lính Mỹ từng đóng quân ở Tây Nguyên. Ông bà cũng là dân chạy di tản từ Pleiku tháng 3/1975, bị dồn lại ở đường 7 - Cheo Reo. Con nuôi của ông bà khi đó khoảng 1 tuổi bị lạc mất người thân, được bộ đội ta chăm nuôi và sau đó giao cho ông bà nhận nuôi giúp. Cuối câu chuyện, ông tâm sự: “Trong những ngày đạn bom tang tóc ở đường 7 - Cheo Reo, tôi chứng kiến bộ đội Giải phóng rất là nhân đạo, họ nhường đồ ăn, nước uống cho dân, lại còn đỡ đẻ cho phụ nữ nữa. Cảm ơn bộ đội Giải phóng, cảm ơn các chú đã giúp gia đình tôi được nuôi cháu nhỏ từ hôm ấy và có cơ hội ngày hôm nay”.

Bà chủ hiệu tạp hóa ở số nhà 154 Hùng Vương, TP Pleiku, tỉnh Gia Lai khoảng 60 tuổi, quê gốc Bình Định, sinh tại Kon Tum kể: “Tháng 3/1975, gia đình tôi chạy từ Kon Tum tới Phú Bổn thì gặp giao tranh giữa Quân Giải phóng và quân Ngụy đang rút chạy trên đường 7. Không may tôi bị mảnh đạn vào mông, máu chảy nhiều được mọi người dìu chạy vào rừng. Đang lo sợ thì được mấy chú bộ đội miền Bắc đưa vào trạm quân y. Ban đầu em hoảng loạn vì nghe tuyên truyền là Cộng sản ác lắm. Nhưng các chú đã băng bó cứu chữa cho tôi và nhiều người dân, nhiều trẻ em trước cả những chú thương binh khác. Cùng những lời động viên an ủi chân tình và nhường suất ăn, sau mấy ngày được chăm sóc ở trạm Quân y, các chú gửi tôi và những người dân mới được cứu chữa lại cho đồng bào trong vùng Cheo Reo để hành quân đi chiến đấu tiếp. Tiếc là khi đó chúng tôi thật vô tình, không hỏi tên các chú bộ đội đã cứu mình. Đã mấy chục năm, tình cảm và việc làm nhân hậu của các anh bộ đội giải phóng, các y bác sĩ trạm Quân y ngày ấy (có lẽ thuộc Sư đoàn 320) cứ sống mãi trong lòng chúng tôi và những người di tản trên đường 7 hồi tháng 3/1975”. Nghe chuyện của bà, tôi nói: “Không chỉ bộ đội Tây Nguyên, mà gặp bộ đội giải phóng bất cứ ở đâu, thuộc đơn vị nào cũng sẵn lòng giúp đỡ, cứu chữa cho dân, chăm sóc các cháu nhỏ như thế, dù họ đang thiếu thốn, khó khăn”.

Ông Phan Cự Hảo, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh thị xã Ayunpa cho biết: “Ở đây có hàng chục đứa trẻ ngày ấy trong đoàn người của các gia đình ngụy quân, ngụy quyền di tản từ Kon Tum, Pleiku chạy đến đây rồi bị bỏ rơi hay thất lạc, được bộ đội ta cứu giúp, gửi lại các gia đình đồng bào các buôn, bản bên đường chăm nuôi, nay đã lớn khôn, vẫn sống tại đây, lập gia đình, cùng Nhân dân địa phương xây dựng quê hương mới. Như cô Nguyễn Thị Yến, ở phường Sông Bờ, khi bị bỏ rơi mới 5 ngày tuổi, được bà Văn Thị Liễu mang về nuôi dưỡng; hay ở buôn Phu Ma Miong, xã Iar Tô có cháu bé là người Kinh bị bỏ rơi lúc đó mới 5 tuổi, được một gia đình dân tộc cưu mang, nhận nuôi đặt tên là Kso Hyer, hiện nay Kso Hyer đã trở thành người Gia Rai”.

Gần 46 năm qua, nhiều người, nhiều gia đình được đoàn tụ, trong đó có một số thân phận đã từng thất lạc tháng 3/1975 trên đường 7 - Cheo Reo, Phú Bổn. Nhưng vẫn có nhiều người chưa có may mắn tìm lại được người thân. Nhưng nhờ tình người của bộ đội Giải phóng và Nhân dân nơi đây mà họ đã “Có cuộc sống đầy đủ trên mảnh đất này, được sống với đồng bào nơi đây tôi rất vui, cảm thấy mình may mắn lắm rồi” như lời của chị Kso Hyer, ở xã Iar Tô.

Nguyễn Nhân Tỏ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Hội CTĐ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng vật tư y tế cho tuyến đầu điều trị bệnh nhân Covid-19

Hội CTĐ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng vật tư y tế cho tuyến đầu điều trị bệnh nhân Covid-19

Ngày 3/8/2021, Hội Chữ thập đỏ thành phố Thủ Đức phối hợp với Tạp chí Kinh tế Sài Gòn tổ chức chương trình “Saigon Times - Nối vòng tay lớn - Đồng hành chống dịch” cùng Câu lạc bộ Doanh nhân 2030, đã đến trao tặng vật tư y tế, nhu yếu phẩm cho đội ngũ y, bác sĩ tại các bệnh viện tuyến đầu điều trị bệnh nhân Covid-19.
Bạc Liêu cần phải chủ động đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine phòng Covid-19

Bạc Liêu cần phải chủ động đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine phòng Covid-19

Ngày 4/8, đoàn công tác của Bộ Y tế do Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Bạc Liêu về công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn tỉnh.
Hỗ trợ nhu yếu phẩm cho người dân bị ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19

Hỗ trợ nhu yếu phẩm cho người dân bị ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19

Với 400 trăm thùng mì gói, hơn 1 tấn gạo, cá mồi, rau củ quả và khẩu trang, … của các thành viên Hội doanh nghiệp quận 7 được gửi đến Ủy Ban Mặt trận Tổ quốc quận 7, TP Hồ Chí Minh, thay mặt Hội Doanh nghiệp trao tận tay đến phường Tân Hưng, phường Tân Kiểng cho người dân và khu vực quân sự đang bị cách ly.
Bắc Ninh hỗ trợ chi trả hợp đồng lao động giáo viên, nhân viên nấu ăn thấp nhất 5 triệu/tháng

Bắc Ninh hỗ trợ chi trả hợp đồng lao động giáo viên, nhân viên nấu ăn thấp nhất 5 triệu/tháng

Bắc Ninh hỗ trợ giáo viên tại các cơ sở giáo dục.
Hà Nội tìm người từng đến siêu thị Vinmart Yên Sở

Hà Nội tìm người từng đến siêu thị Vinmart Yên Sở

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội vừa phát đi thông báo những người đã đến siêu thị Vinmart Yên Sở (tầng 1 tòa nhà The Two, tổ dân phố số 11 khu đô thị Gamuda Gardens, phường Trần Phú, quận Hoàng Mai) vào thời gian từ ngày 23/7 đến ngày 1/8.

Tin khác

Thành phố Hồ Chí Minh tăng cường điều trị, tăng tốc tiêm vaccine

Thành phố Hồ Chí Minh tăng cường điều trị, tăng tốc tiêm vaccine
Tại cuộc giao ban trực tuyến về công tác phòng, chống dịch Covid-19, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Phong cho biết, Thành phố siết chặt thực hiện Chỉ thị 16/CT-TTg theo phương châm “Rõ - Nghiêm - Chắc - Hiệu quả”, bảo đảm thực hiện đồng bộ trên địa bàn…

Bà Rịa – Vũng Tàu: Lên kế hoạch đưa công dân về quê “tránh dịch”

Bà Rịa – Vũng Tàu: Lên kế hoạch đưa công dân về quê “tránh dịch”
Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu vừa ban hành thông báo kế hoạch đón người dân từ TP Hồ Chí Minh về quê “tránh dịch”

Hội thảo trực tuyến "Phát kiến mới trong điều trị ung thư buồng trứng"

Hội thảo trực tuyến "Phát kiến mới trong điều trị ung thư buồng trứng"
Vừa qua, Viện Nghiên cứu phòng chống ung thư phối hợp với Công ty AstraZeneca Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học về những tiêu chuẩn mới trong điều trị trúng đích ung thư buồng trứng tại Việt Nam tác động lên khả năng chỉnh sửa đoạn gien (DNA) bị tổn thương của tế bào. Loại thuốc với cơ chế tác dụng mới này vừa có mặt tại Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Y tế làm việc với lãnh đạo tỉnh Bến Tre về công tác phòng, chống dịch Covid-19

Thứ trưởng Bộ Y tế làm việc với lãnh đạo tỉnh Bến Tre về công tác phòng, chống dịch Covid-19
Chiều 3/8, đoàn công tác của Bộ Y tế do Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, Phó trưởng ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch Covid-19 làm trưởng đoàn đến làm việc với UBND tỉnh Bến Tre về công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn tỉnh.

TP Hồ Chí Minh đã phối hợp tổ chức cho 7.023 người từ TP về các địa phương

TP Hồ Chí Minh đã phối hợp tổ chức cho 7.023 người từ TP về các địa phương
Tính từ ngày 20/7 đến nay, TP Hồ Chí Minh đã phối hợp tổ chức cho 7.023 người từ TP về các địa phương Đà Nẵng, Gia Lai, Đà Nẵng, Phú Yên, Hà Tĩnh, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Trị, Khánh Hòa, Bến Tre, Bình Thuận…

Dịch vụ vận chuyển bưu chính được hoạt động sau 18 giờ ở TP Hồ Chí Minh

Dịch vụ vận chuyển bưu chính được hoạt động sau 18 giờ ở TP Hồ Chí Minh
Để đảm bảo dịch vụ bưu chính, hành chính công, vận chuyển hàng hóa thiết yếu phục vụ người dân, doanh nghiệp, UBND TP Hồ Chí Minh cho phép dịch vụ vận chuyển bưu chính được hoạt động và di chuyển trên đường từ 18 giờ đến 6 giờ hôm sau.
Xem thêm
Hội CTĐ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng vật tư y tế cho tuyến đầu điều trị bệnh nhân Covid-19

Hội CTĐ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng vật tư y tế cho tuyến đầu điều trị bệnh nhân Covid-19

Ngày 3/8/2021, Hội Chữ thập đỏ thành phố Thủ Đức phối hợp với Tạp chí Kinh tế Sài Gòn tổ chức chương trình “Saigon Times - Nối vòng tay lớn ...
Bạc Liêu cần phải chủ động đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine phòng Covid-19

Bạc Liêu cần phải chủ động đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine phòng Covid-19

Ngày 4/8, đoàn công tác của Bộ Y tế do Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19
Hỗ trợ nhu yếu phẩm cho người dân bị ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19

Hỗ trợ nhu yếu phẩm cho người dân bị ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19

Với 400 trăm thùng mì gói, hơn 1 tấn gạo, cá mồi, rau củ quả và khẩu trang, … của các thành viên Hội doanh nghiệp quận 7 được gửi ...
Bắc Ninh hỗ trợ chi trả hợp đồng lao động giáo viên, nhân viên nấu ăn thấp nhất 5 triệu/tháng

Bắc Ninh hỗ trợ chi trả hợp đồng lao động giáo viên, nhân viên nấu ăn thấp nhất 5 triệu/tháng

4/4 thí sinh Việt Nam giành huy chương tại Olympic Hóa học quốc tế 2021

4/4 thí sinh Việt Nam giành huy chương tại Olympic Hóa học quốc tế 2021

Ngày 2.8, Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD&ĐT cho biết, nhận được thông tin chính thức từ Nhật Bản về kết quả dự thi Olympic Hóa học Quốc tế ...
Các trường đại học lần lượt công bố điểm xét tuyển năm 2021

Các trường đại học lần lượt công bố điểm xét tuyển năm 2021

Sau khi Bộ GD&ĐT công bố điểm thi tốt nghiệp THPT 2021, nhiều trường đại học đồng loạt công bố mức điểm sàn xét tuyển liên quan đến điểm thi. ...
Các “chiến binh” dũng cảm nơi tâm dịch

Các “chiến binh” dũng cảm nơi tâm dịch

Từ “chiến binh dũng cảm” không chỉ dành cho các lực lượng tuyến đầu
Người cao tuổi không ngoài cuộc (Tiếp theo và hết)

Người cao tuổi không ngoài cuộc (Tiếp theo và hết)

Trung ương Hội tổ chức quyên góp từ cán bộ, viên chức NCT cơ quan để có 22,71 triệu đồng ủng hộ Quỹ Phòng chống dịch
Những ngày giãn cách phòng, chống dịch…

Những ngày giãn cách phòng, chống dịch…

Tin thành phố có người nhiễm Covid-19 ở phường Tân An được lan truyền trong đêm 24/7. Sáng 25/7 và những ngày tiếp theo, Hội An lại bình lặng ...
Phiên bản di động