Công tác chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi - Những kiến nghị và giải pháp

Kì 1 - Những kết quả cơ bản trong công tác chăm sóc, phát huy vai trò NCT
Theo Tổng cục Thống kê, Việt Nam hiện có khoảng 11,4 triệu người cao tuổi (NCT), chiếm khoảng 11,86% dân số. Từ năm 1989 đến năm 2019, tuổi thọ trung bình của người Việt Nam tăng từ 65,2 lên 73,6 tuổi, dự báo đến năm 2030, số NCT ở Việt Nam chiếm khoảng 17% và đến năm 2050 là 25% dân số...

Trong thời gian qua, thực hiện đường lối của Đảng về NCT, hệ thống chính sách, pháp luật về chăm sóc và phát huy vai trò NCT được Nhà nước thể chế hóa ban hành như Luật NCT, các Nghị định, Quyết định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về các lĩnh vực liên quan đến NCT đã đạt được những kết quả, thành tựu.

Khám sức khỏe định kì cho NCT
Khám sức khỏe định kì cho NCT

Về chăm sóc NCT: Hệ thống chính sách về chăm sóc NCT được ban hành, ngân sách Nhà nước và nguồn lực huy động từ xã hội cho công tác này ngày càng tăng; theo tổng hợp của Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam, hiện các cơ quan BHXH đã chi trả chế độ hưu trí hằng tháng cho gần 2,7 triệu người với số tiền gần 14.475 tỉ đồng/tháng. Cả nước có hơn 4,94 triệu NCT hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp xã hội hằng tháng. Trong đó, 2,7 triệu người hưởng lương hưu; 640.000 người hưởng trợ cấp BHXH hằng tháng; hơn 1,7 triệu người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, mức hưởng lương hưu bình quân khoảng 5,4 triệu đồng/người/tháng. Hằng năm, Hội NCT phối hợp với chính quyền tổ chức chúc thọ, mừng thọ 1,1 triệu NCT; có 3 triệu NCT được lập hồ sơ theo dõi sức khoẻ, gần 4 triệu NCT được khám sức khoẻ định kì; trên 95% NCT có thẻ Bảo hiểm y tế (BHYT); cả nước có trên 77 nghìn Câu lạc bộ (CLB) của NCT ở cơ sở với nhiều loại hình văn hoá, văn nghệ, thể dục, thể thao, thu hút trên 2,5 triệu NCT tham gia. Đặc biệt đã thành lập gần 4.000 CLB Liên thế hệ tự giúp nhau (LTHTGN), thu hút trên 170 nghìn người tham gia. Mô hình CLB LTHTGN được các tổ chức, cộng đồng trong nước, ngoài nước đánh giá cao, đoạt giải Nhất trong "Sáng kiến vì một châu Á già hoá khoẻ mạnh".

Về phát huy NCT: NCT đã phát huy vai trò trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, tập trung vào các hoạt động tham gia xây dựng Đảng, chính quyền; công tác hoà giải; giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội; bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh; phát triển kinh tế, đời sống văn hoá ở cơ sở, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội; tham gia khuyến học, khuyến tài, đền ơn đáp nghĩa, từ thiện, nhân đạo; phòng, chống dịch bệnh ở địa phương...

Theo số liệu hiện nay, có trên 6,5 triệu NCT trực tiếp lao động, sản xuất, trong đó có 99.905 NCT làm chủ các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp; 357.967 NCT đạt danh hiệu làm kinh tế giỏi; NCT đóng góp hơn 10,6 triệu ngày công, hơn 3.000 tỉ đồng, hiến 24,4 triệu m2 đất để xây dựng đường giao thông, kênh mương, nhà văn hoá, trường học, cơ sở y tế,... góp phần xây dựng nông thôn mới; 64% hội viên Hội Khuyến học là NCT; 656.000 NCT tham gia công tác Đảng, chính quyền, Mặt trận, đoàn thể, thanh tra Nhân dân, hoà giải; trên 300 nghìn NCT tham gia các tổ an ninh Nhân dân phòng, chống tội phạm, giữ gìn trật tự ở cơ sở.

Những hạn chế trong công tác chăm sóc, phát huy vai trò NCT

Tuy đã có nhiều chính sách về an sinh xã hội dành cho NCT (chính sách về BHXH, BHYT và trợ cấp xã hội…), nhưng hệ thống chính sách an sinh xã hội mới chỉ hỗ trợ cho một bộ phận NCT. Hiện cả nước mới có khoảng 39% NCT được hưởng lương hưu, BHXH, chính sách đối với người có công và trợ cấp xã hội; 61% còn lại sống dựa hoàn toàn vào kinh tế của chính mình. Trong tổng số gần 11,4 triệu NCT chỉ có 3,1 triệu người có lương hưu, hơn 8 triệu NCT còn lại không có nguồn thu nhập ổn định và hầu như phụ thuộc vào con cháu, cộng đồng và xã hội; khoảng 6 triệu người không có bất kì một khoản thu nhập nào thường xuyên và ổn định. Khi so sánh tương quan với các độ tuổi khác, NCT chịu nhiều thiệt thòi trong tiếp cận và thụ hưởng chính sách. Hệ thống chính sách chưa hiệu quả trong khuyến khích, tạo điều kiện, hỗ trợ NCT để bảo đảm thu nhập, có việc làm phù hợp, học tập, giải trí, rèn luyện sức khỏe, môi trường thân thiện...

Hệ thống cơ sở chăm sóc sức khỏe NCT bước đầu hình thành, phát triển, tuy nhiên vẫn chưa bắt kịp với tốc độ chuyển đổi nhân khẩu học. Hiện cả nước chỉ có 49/63 bệnh viện đa khoa tỉnh, thành phố có khoa lão, 3 cơ sở đào tạo bộ môn lão khoa, vừa điều trị bệnh, vừa điều trị phục hồi chức năng cho NCT. Ở một số địa phương còn tình trạng bác sĩ xử lí một cách “đại khái” đối với tình trạng bệnh tật của NCT hoặc sử dụng các hướng dẫn chăm sóc dành cho người trẻ tuổi. Quá trình chuyển đổi nhận thức, quan niệm từ “NCT là gánh nặng” thành “NCT là tài sản” còn chậm, chưa có giải pháp để phát huy sức mạnh của cả cộng đồng trong việc chăm sóc NCT.

Một số quy định của Luật NCT chưa thật sự đi vào cuộc sống, bộc lộ nhiều bất cập, cần được điều chỉnh, sửa đổi. Tuy Luật NCT có 1 chương quy định về phát huy vai trò của NCT trong tất cả các lĩnh vực như: Kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, giáo dục, đào tạo, pháp luật… nhưng chưa được Nhà nước thể chế hóa đầy đủ, toàn diện và thiếu đồng bộ, cân đối giữa 2 lĩnh vực chăm sóc và phát huy NCT (trong Luật NCT có 13 điều quy định về chăm sóc NCT, song chỉ có 2 điều quy định về phát huy vai trò NCT; trong Chương trình hành động quốc gia về NCT giai đoạn 2021-2030 có 11 nhiệm vụ, giải pháp về chăm sóc NCT, song chỉ có 1 nhiệm vụ, giải pháp về phát huy vai trò NCT; Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chương trình chăm sóc sức khoẻ NCT đến năm 2030, song chưa có Chương trình phát huy vai trò NCT...).

Vì vậy, hiện nay, phần đông NCT ở nước ta còn gặp nhiều khó khăn về đời sống vật chất cũng như đời sống tinh thần, đặt ra yêu cầu phải có các giải pháp phù hợp về chăm sóc sức khỏe, thu nhập, mạng lưới an sinh xã hội và hỗ trợ pháp lí cho NCT. (Còn nữa)

Vũ Dương Châu
Phó Ban Phát huy vai trò NCT

Theo dòng sự kiện

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Văn hoá gia đình và giữ gìn những giá trị cốt lõi

Văn hoá gia đình và giữ gìn những giá trị cốt lõi

Theo quan điểm, đường lối Đại hội lần thứ XIII của Đảng, xây dựng văn hoá, con người Việt Nam thời kì đổi mới, hội nhập quốc tế phải giữ gìn những giá trị chuẩn mực phù hợp, phát huy giá trị gia đình Việt Nam gắn với hệ giá trị văn hoá, giá trị của quốc gia - dân tộc, kết hợp nhuần nhuyễn những giá trị truyền thống với giá trị thời đại: Yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỉ cương, sáng tạo…
Đợt sinh hoạt chính trị có ý nghĩa thiết thực

Đợt sinh hoạt chính trị có ý nghĩa thiết thực

Đoàn kết là một truyền thống quý báu, được hun đúc trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của Nhân dân ta, làm nên sức mạnh vô địch của dân tộc Việt Nam.
Chăm sóc người cao tuổi là trách nhiệm và tình cảm của toàn xã hội

Chăm sóc người cao tuổi là trách nhiệm và tình cảm của toàn xã hội

Những năm qua, các cấp, ngành, địa phương ở tỉnh Thừa Thiên Huế đã triển khai nhiều chương trình, hoạt động thiết thực trong công tác chăm sóc NCT. Qua đó, góp phần tạo điều kiện cho NCT sống vui, sống khỏe, phát huy vai trò, đóng góp vào công cuộc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh. Phóng viên (PV) Tạp chí Người cao tuổi vừa có cuộc trao đổi với ông Hồ Viết Lễ, Trưởng ban Đại diện NCT tỉnh Thừa Thiên Huế về vấn đề trên...
“Tôn sự trọng đạo” và sứ mệnh cao cả của người thầy

“Tôn sự trọng đạo” và sứ mệnh cao cả của người thầy

Dạy học là nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý của xã hội. Thầy giáo là biểu tượng thiêng liêng cho sự học, là “khuôn vàng thước ngọc” của đạo đức, nhân cách, lối sống để học trò noi theo mà trở thành người tốt, có đức, có tài.
Nâng cao ý thức chấp hành Luật Giao thông của người dân

Nâng cao ý thức chấp hành Luật Giao thông của người dân

Tai nạn giao thông (TNGT) là hiểm họa thường trực đối với mỗi người tham gia giao thông, để lại hệ lụy nặng nề đối với nhiều gia đình và xã hội. Trước thực trạng đó, việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật an toàn giao thông (ATGT) được xem là mục tiêu quan trọng trong công tác bảo đảm trật tự ATGT, tiến tới xây dựng môi trường văn hóa giao thông an toàn, góp phần giảm thiểu TNGT được các cấp, ngành chú trọng thực hiện với nhiều giải pháp đồng bộ…

Tin khác

Tôn sư trọng đạo

Tôn sư trọng đạo
Giáo dục là sự nghiệp quan trọng đối với sự phát triển của nhân loại. Chính vì vậy mà nghề dạy học và các thầy giáo, cô giáo được xã hội hết sức quan tâm, tôn vinh và coi trọng.

Nghĩ về người thầy thời hiện đại

Nghĩ về người thầy thời hiện đại
Tôn sư trọng đạo là truyền thống văn hóa của dân tộc Việt Nam. Vai trò của người thầy và ơn sâu nghĩa nặng đối với thầy cô đã được dành riêng một vị trí xứng đáng trong trái tim của học trò đang học cũng như đã ra trường. Mối quan hệ thầy trò có từ mấy nghìn năm nay...

Thăng trầm của siêu cường xã hội chủ nghĩa

Thăng trầm của siêu cường xã hội chủ nghĩa
Tính đến năm nay, Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô) - quê hương của Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga vĩ đại tròn 100 năm ra đời…

Đậm tình nghĩa cử tri ân

Đậm tình nghĩa cử tri ân
Văn hóa Việt Nam nổi bật ở đặc điểm trọng tình. “Uống nước nhớ nguồn”, biết ơn những gì đã cho ta có được cuộc sống tốt đẹp trong hiện tại,… vốn đã trở thành truyền thống, biểu hiện thành những việc làm cụ thể trong cuộc sống thường ngày. Ví như, từ lâu, những nghĩa cử nhằm tri ân các thương binh, liệt sĩ, những người có công với cách mạng đã lan tỏa sâu rộng, mang lại ý nghĩa giáo dục to lớn!

Cách mạng Tháng Mười Nga với cách mạng Việt Nam

Cách mạng Tháng Mười Nga với cách mạng Việt Nam
Cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga năm 1917 đã đạt tới đỉnh cao, bằng việc giành chính quyền về tay Nhân dân. Đây là một sự kiện lịch sử vĩ đại của loài người và nó mang cả ý nghĩa lịch sử trong nước và toàn thế giới.

Cần giải pháp phù hợp về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

Cần giải pháp phù hợp về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
NMO - Cùng với việc truyền thụ kiến thức, chủ động các giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học, thời gian qua, ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã chú trọng nâng cao kĩ năng sống (KNS) cho học sinh, góp phần vào mục tiêu nâng chất lượng giáo dục toàn diện. Giáo dục KNS là vấn đề rất quan trọng trong công tác GD&ĐT, song làm thế nào để đem lại hiệu quả thì rất cần phương pháp cụ thể, phù hợp độ tuổi, khả năng nhận thức, tâm sinh lí của học sinh.
Xem thêm
Phiên bản di động