Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 37)

Trong cơ thể con người có nhiều hệ cơ quan khác nhau, đảm nhiệm những vai trò quan trọng duy trì sự sống của con người, có thể kể đến như hệ tim mạch (hay còn được gọi là hệ tuần hoàn), hệ hô hấp, hệ thần kinh, hệ thống tiêu hóa… Mỗi một hệ thống đảm nhiệm một chức năng khác nhau. Trong chuyên đề này, sẽ cùng tìm hiểu về hệ tim mạch, một hệ thống quan trọng, quyết định sự sống còn của chúng ta…

Kì 1: Cấu tạo của hệ tim mạch

Hệ tim mạch là gì?

Hệ thống tim mạch hay còn gọi là hệ tuần hoàn, có thể được coi là hệ thống vận chuyển của cơ thể. Hệ thống này có ba thành phần chính đó là: Tim, mạch máu và máu. Trái tim là máy bơm của hệ thống và các mạch máu giống như các đường ống phân phối. Máu có thể được coi như một chất lỏng chứa oxy và chất dinh dưỡng mà cơ thể cần và mang các chất thải cần được loại bỏ.

1. Cấu tạo của tim như thế nào?

Tim nằm ở giữa hai lá phổi, thường nằm bên trái giữa ngực. Chức năng của tim là bơm máu đi khắp cơ thể.

Tim là một khối cơ đặc biệt có kích thước bằng nắm tay, hình dáng gần giống hình nón. Ở người trưởng thành, quả tim dài khoảng 12cm, chỗ rộng nhất có chiều ngang khoảng 9cm và dày khoảng 6cm. Thành của quả tim được tạo thành từ một loại cơ đặc biệt gọi là cơ tim.

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 37)

Bên ngoài tim là một lớp xơ bao bọc xung quanh, gọi là màng ngoài tim. Lớp màng này giữ trái tim cố định tại chỗ nhưng cho phép tim giãn nở khi đập.

Các buồng tim:

Trái tim có bốn ngăn, bên trái và bên phải mỗi bên có hai buồng, một buồng trên và một buồng dưới. Hai ngăn trên được gọi là tâm nhĩ, hai ngăn bên dưới được gọi là tâm thất. Theo cách chia như vậy, có tâm nhĩ trái và tâm nhĩ phải, tâm thất trái và tâm thất phải. Tâm nhĩ nhận máu từ các nguồn khác nhau đổ về tim. Tâm nhĩ trái nhận máu từ phổi và tâm nhĩ phải nhận máu từ phần còn lại của cơ thể.

Tâm thất bơm máu đến các bộ phận khác nhau của cơ thể. Tâm thất phải bơm máu đến phổi trong khi tâm thất trái bơm máu đến phần còn lại của cơ thể. Tâm thất có thành dày hơn nhiều so với tâm nhĩ, cho phép chúng thực hiện nhiều công việc nặng hơn bằng cách bơm máu đi khắp cơ thể.

2. Mạch máu là gì?

Mạch máu là các đường ống dẫn máu. Tĩnh mạch là những mạch máu mang máu từ cơ thể trở về tim. Động mạch là những mạch máu mang máu từ tim đến cơ thể. Ngoài ra còn có các mạch máu cực nhỏ nối các động mạch và tĩnh mạch với nhau được gọi là mao mạch. Tổng chiều dài của chúng là hơn 160.000 km, đủ để cuốn 4 vòng quanh xích đạo Trái Đất.

Có một số mạch máu chính kết nối với các buồng tim khác nhau. Động mạch chủ là động mạch lớn nhất trong cơ thể chúng ta. Tâm thất trái bơm máu vào động mạch chủ, sau đó mang máu đến phần còn lại của cơ thể thông qua các động mạch nhỏ hơn.

Thân động mạch phổi là động mạch lớn mà tâm thất phải bơm vào. Sau đó tách thành các động mạch phổi để đưa máu đến phổi. Các tĩnh mạch phổi đưa máu từ phổi về tâm nhĩ trái. Tất cả các tĩnh mạch khác trong cơ thể đổ vào tĩnh mạch chủ dưới, hoặc tĩnh mạch chủ trên. Hai tĩnh mạch lớn này sau đó đưa máu từ phần còn lại của cơ thể vào tâm nhĩ phải.

Thành của động mạch và tĩnh mạch gồm 3 lớp: Mô liên kết, cơ trơn và biểu bì, còn thành của mao mạch là lớp biểu bì mỏng.

3. Máu là gì?

Máu là chất cần thiết để giữ chúng ta sống. Máu mang oxy và chất dinh dưỡng đến tất cả các bộ phận của cơ thể để chúng có thể hoạt động. Đồng thời máu cũng mang carbon dioxide và các chất thải khác đến phổi, thận và hệ tiêu hóa để loại bỏ khỏi cơ thể. Máu cũng chứa các thành phần để chống lại nhiễm trùng và vận chuyển các hormone đi khắp cơ thể.

Máu được tạo thành từ các tế bào máu và huyết tương. Huyết tương là một chất lỏng màu vàng có các chất dinh dưỡng, protein, hormone và các chất thải. Các loại tế bào máu khác nhau có những chức năng khác nhau. Màu đỏ của máu là do protein huyết sắc tố (hemoglobin) và sắt. Cơ thể người trưởng thành có khoảng 3-4 g sắt, nhưng sẽ có 1,5 mg sắt được thay thế mỗi ngày. Do đó trong suốt cuộc đời, một người có thể hấp thụ ít nhất 39,4 g sắt.

4. Van là gì?

Van là những vạt mô dạng sợi được tìm thấy giữa các buồng tim và trong các mạch máu. Chúng giống như những cánh cổng ngăn máu chảy ngược chiều.

Các van giữa tâm nhĩ và tâm thất được gọi là van nhĩ thất phải và trái, còn được gọi là van ba lá và van hai lá. Các van giữa tâm thất và động mạch lớn được gọi là van bán nguyệt. Van động mạch chủ được tìm thấy ở đáy của động mạch chủ, trong khi van động mạch phổi được tìm thấy ở đáy của thân động mạch phổi.

Ngoài ra còn có nhiều van được tìm thấy trong các tĩnh mạch khắp cơ thể (để bảo đảm máu dồn về tim tốt). Tuy nhiên, không có van nào được tìm thấy trong bất kì động mạch nào khác ngoài động mạch chủ và thân động mạch phổi.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

"Giải độc" trên môi trường mạng cho giới trẻ

"Giải độc" trên môi trường mạng cho giới trẻ

Sự phát triển bùng nổ của công nghệ đã làm thay đổi sâu sắc không gian mạng, mang lại nhiều lợi ích chưa từng có cho xã hội và cả những nguy cơ tiềm ẩn, thách thức lớn trên toàn cầu.
Hạt gạo, nông dân và tấm lòng vị doanh nhân cao tuổi

Hạt gạo, nông dân và tấm lòng vị doanh nhân cao tuổi 1

Gắn bó với Tập đoàn Tân Long hơn 20 năm, doanh nhân Trương Sỹ Bá, 60 tuổi, có cái duyên với lúa gạo - ngành mà ông “đặt nhiều kì vọng tăng trưởng để thúc đẩy phát triển”. Điều đó cũng góp phần thực hiện chính sách “Tam nông”, mang lại lợi ích thiết thực cho người cao tuổi (NCT) ở khu vực nông thôn…
Huyện Mõ Cày Nam (Bến Tre): Khởi công xây dựng cầu giao thông nông thôn “Nhịp cầu nối đôi bờ vui”

Huyện Mõ Cày Nam (Bến Tre): Khởi công xây dựng cầu giao thông nông thôn “Nhịp cầu nối đôi bờ vui”

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và học sinh đi lại thuận tiện, vận chuyển hàng hóa dễ dàng, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội của địa phương phát triển. Thông qua vận động của Viện nghiên cứu Thị trường và Truyền thông Quốc tế (IVRMIC), ông Phan Mạnh Hùng, CEO Công ty May Ruviteks (Liên bang Nga) tài trợ xây dựng cầu nông thôn nối giữa hai ấp (ấp Hội Thành, xã Tân Hội và ấp Tân Thuận, xã Tân Bình, huyện Mõ Cày Bắc.
T&T Group và SHB trao tặng xe cứu thương hỗ trợ Quảng Trị - Quảng Bình chống dịch

T&T Group và SHB trao tặng xe cứu thương hỗ trợ Quảng Trị - Quảng Bình chống dịch

Trong khuôn khổ chuyến công tác của Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân tại hai tỉnh Quảng Trị và Quảng Bình (từ ngày 15/11 đến 17/11), Tập đoàn T&T Group và Ngân hàng Sài Gòn - Hà Nội (SHB) đã trao tặng mỗi tỉnh 1 xe cứu thương để hỗ trợ công tác phòng chống dịch của địa phương.
TP Đà Nẵng: Nỗ lực tạo sinh kế cho người lao động mất việc làm vì Covid-19

TP Đà Nẵng: Nỗ lực tạo sinh kế cho người lao động mất việc làm vì Covid-19

Ảnh hưởng của dịch bệnh khiến thành phố Đà Nẵng có hơn 2.225 doanh nghiệp ngừng hoạt động và 538 doanh nghiệp giải thể, kéo theo hàng chục ngàn người lao động mất việc làm...

Tin khác

Người cao tuổi tỉnh Bình Dương góp phần hỗ trợ các doanh nghiệp vượt khó

Người cao tuổi tỉnh Bình Dương góp phần hỗ trợ các doanh nghiệp vượt khó
Mặc dù gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh Covid-19 kéo dài, nhưng hoạt động xuất, nhập khẩu của các doanh nghiệp tỉnh Bình Dương vẫn tăng trưởng ổn định trong 9 tháng năm 2021. Kết quả này có sự hỗ trợ tích cực của chính quyền và các tổ chức, đoàn thể địa phương, trong đó có Hội Người cao tuổi (NCT)…

Những kiến nghị về công tác chăm sóc và phát huy vai trò NCT trong phòng chống dịch Covid-19

Những kiến nghị về công tác chăm sóc và phát huy vai trò NCT trong phòng chống dịch Covid-19
Ở bối cảnh bình thường, NCT là đối tượng được hưởng một số chế độ, chính sách ưu tiên của xã hội. Bởi NCT thường mắc nhiều bệnh nền, bệnh mãn tính, thậm chí nhiều người mắc bệnh nan y. Trong quan niệm “sinh - lão - bệnh - tử”, NCT nằm ở giai đoạn thứ 2 và thứ 3 (lão - bệnh) và đang đi dần về giai đoạn cuối cùng.

Hiu hắt nhà trọ thời... Covid

Hiu hắt nhà trọ thời... Covid
Nhiều người vẫn nghĩ đại dịch Covid-19 ập tới, chỉ có công nhân, người nông dân và những lao động nghèo mới khổ sở, nhưng kì thực có rất nhiều những ông bà chủ của các doanh nghiệp, các cơ sơ dịch vụ kinh doanh…, cũng trở nên điêu đứng, với bao nỗi niềm. Một trong các “ông bà chủ” mà tôi muốn đề cập ở đây, là nhiều chủ nhà trọ đang “khóc” ròng khi phòng trống, mà tiền nợ hằng tháng cứ chất chồng…

Chuyện ở Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Quảng Ninh

Chuyện ở Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Quảng Ninh
Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Quảng Ninh (gọi tắt là Trung tâm) hiện đang nuôi dưỡng hơn 120 NCT cô đơn, không nơi nương tựa. Mỗi người có một thân phận khác nhau nhưng ở Trung tâm, họ đều được sống bình an khi ở tuổi xế chiều…

Vinamilk Sure Prevent Gold trao tặng 200.000 sản phẩm đến y bác sỹ, tiếp sức tuyến đầu

Vinamilk Sure Prevent Gold trao tặng 200.000 sản phẩm đến y bác sỹ, tiếp sức tuyến đầu
Công ty Vinamilk vừa tiếp tục trao tặng thêm 100.000 sản phẩm Sure Prevent Gold đến các y bác sĩ tuyến đầu, những người đã dốc sức để bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho người dân, mở rộng những vùng xanh trong đại dịch. Đây là hoạt động tiếp nối hành trình tiếp sức tuyến đầu của nhãn hàng Sure Prevent Gold, thuộc chiến dịch “Bạn Khỏe Mạnh, Việt Nam Khỏe Mạnh”, với tổng sản phẩm hỗ trợ là gần 200.000 sản phẩm, tương đương gần 4 tỷ đồng.

Hiệu quả của Tổ Covid cộng đồng trong phòng, chống dịch Covid-19”

Hiệu quả của Tổ Covid cộng đồng trong phòng, chống dịch Covid-19”
Tổ Covid-19 cộng đồng là cách làm độc đáo, chỉ có ở Việt Nam và đạt hiệu quả rất cao trong phòng, chống dịch Covid-19 trong thời gian vừa qua tổ đa số thành viên là NCT, họ tham gia trong các chốt phòng chống dịch theo chỉ thị 16. Họ là những người có kinh nghiệm uy tín và có tiếng nói trong cộng đồng dân cư. Đến nay các hoạt động đã trở lại theo trạng thái bình thường mới. Họ là những người thường xuyên kiểm tra nhắc nhở các hộ kinh doanh phải quét mã QR, còn người dân phải có ý thức thực hiện 5K...
Xem thêm
"Giải độc" trên môi trường mạng cho giới trẻ

"Giải độc" trên môi trường mạng cho giới trẻ

Sự phát triển bùng nổ của công nghệ đã làm thay đổi sâu sắc không gian mạng, mang lại nhiều lợi ích chưa từng có cho xã hội và cả những nguy cơ tiềm ẩn, thách thức lớn trên toàn cầu.
Em đang chờ ngày ấy anh về…

Em đang chờ ngày ấy anh về…

Lại một mùa Xuân qua đi. Chúng mình đều thêm một tuổi. Mái đầu thêm nhiều sợi bạc. Mà sao vẫn mãi vấn vương như níu kéo, dìu dặt, bâng khuâng…
Xôn xao ngõ nhỏ

Xôn xao ngõ nhỏ

Chiều nay, trời trở gió. Từ nhà ra ngõ thôi mà từng làn hơi lạnh ùa đến, phả vào mặt, vào người.
TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

"Đây là số tiền tôi trích từ tiền phúng điếu của ông nhà để ủng hộ, xem như đây là việc tốt cuối cùng mà ông nhà tôi làm được", bà Thảo cho biết.
Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chi hội Khuyến học phường 4, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang nhiều năm liền được công nhận là Chi hội có của phong trào khuyến học, khuyến tài tiêu biểu. Có 1 dòng họ học tập tiêu biểu, 1 cộng đồng học tập tiêu biểu được tỉnh hội vinh danh trong Đại hội biểu dương các mô hình học tập tiêu biểu giai đoạn 2016-2020 vừa qua. Đóng góp vào thành công đó phải kể đến công sức của cô Đặng Thị Hoa Mùi, Chi hội trưởng Chi hội Khuyến học phường 4 từ năm 2008 đến 2019. Ở tuổi 71, gần 12 năm gắn bó với công tác khuyến học, cô Mùi xem công việc này như làm một phần cuộc sống của mình.
Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Trong cuộc sống hiện đại, người trẻ dường như bị cuốn theo sự tất bật của guồng máy học tập, lao động hay chăm lo cho con cái nên thường xao lãng việc chăm sóc ông bà, cha mẹ, đặc biệt là đời sống tinh thần của họ.
Bamboo Airways phối hợp thực hiện chuyến bay đưa gần 200 thai phụ người Hà Tĩnh từ TP HCM về quê

Bamboo Airways phối hợp thực hiện chuyến bay đưa gần 200 thai phụ người Hà Tĩnh từ TP HCM về quê

Tiếp nối các hoạt động phối hợp cùng địa phương chung tay phòng chống dịch, ngày 30/9 Bamboo Airways triển khai chuyến bay nghĩa tình đưa 205 công dân Hà Tĩnh, trong đó có 183 thai phụ và 14 trẻ nhỏ hồi hương an toàn.
SHB ủng hộ 1.600 trẻ em mồ côi do đại dịch Covid-19

SHB ủng hộ 1.600 trẻ em mồ côi do đại dịch Covid-19

Với tinh thần tương thân tương ái, vừa qua, Ngân hàng Sài Gòn – Hà Nội (SHB) đã trao tặng 8 tỷ đồng chia sẻ khó khăn cho 1.600 trẻ em mồ côi trên cả nước. Trước đó, mong muốn giúp đỡ các em học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn trong vùng dịch được tạo điều kiện học tập trực tuyến thuận lợi hơn, SHB đã ủng hộ 20 tỷ đồng cho chương trình “Sóng và máy tính cho em”.
Ngành Điện lực miền Nam: Tích cực hỗ trợ người dân trong vùng dịch

Ngành Điện lực miền Nam: Tích cực hỗ trợ người dân trong vùng dịch

Thời gian qua, cán bộ công nhân viên Tổng Công ty Điện lực miền Nam và Công ty Điện lực Bến Tre luôn thể hiện trách nhiệm của mình đối với xã hội, thông qua việc động viên, hỗ trợ vật chất cho các địa phương, lực lượng tuyến đầu có thêm nguồn lực để phòng chống đại dịch, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho người dân.
T&T Group và SHB trao tặng xe cứu thương hỗ trợ Quảng Trị - Quảng Bình chống dịch

T&T Group và SHB trao tặng xe cứu thương hỗ trợ Quảng Trị - Quảng Bình chống dịch

Trong khuôn khổ chuyến công tác của Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân tại hai tỉnh Quảng Trị và Quảng Bình (từ ngày 15/11 đến 17/11), Tập đoàn T&T Group và Ngân hàng Sài Gòn - Hà Nội (SHB) đã trao tặng mỗi tỉnh 1 xe cứu thương để hỗ trợ công tác phòng chống dịch của địa phương.
Vinamilk Sure Prevent Gold trao tặng 200.000 sản phẩm đến y bác sỹ, tiếp sức tuyến đầu

Vinamilk Sure Prevent Gold trao tặng 200.000 sản phẩm đến y bác sỹ, tiếp sức tuyến đầu

Công ty Vinamilk vừa tiếp tục trao tặng thêm 100.000 sản phẩm Sure Prevent Gold đến các y bác sĩ tuyến đầu, những người đã dốc sức để bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho người dân, mở rộng những vùng xanh trong đại dịch. Đây là hoạt động tiếp nối hành trình tiếp sức tuyến đầu của nhãn hàng Sure Prevent Gold, thuộc chiến dịch “Bạn Khỏe Mạnh, Việt Nam Khỏe Mạnh”, với tổng sản phẩm hỗ trợ là gần 200.000 sản phẩm, tương đương gần 4 tỷ đồng.
Vinamilk trao 10 tỷ đồng và 1 triệu ly sữa hỗ trợ trẻ em, tổng kết chiến dịch cộng đồng nhiều ý nghĩa

Vinamilk trao 10 tỷ đồng và 1 triệu ly sữa hỗ trợ trẻ em, tổng kết chiến dịch cộng đồng nhiều ý nghĩa

Ngày 21/10, tại Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Vinamilk đã trao tặng 10 tỷ đồng và 1 triệu ly sữa để hỗ trợ và chăm sóc cho các trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, bị tác động bởi dịch Covid-19. Đây là kết quả của chiến dịch “Bạn Khỏe Mạnh, Việt Nam Khỏe Mạnh” do Vinamilk và VTV Digital thực hiện trong thời gian qua, với sự hưởng ứng và tham gia tích cực từ cộng đồng hướng đến mục tiêu chăm sóc và bảo vệ trẻ em trong đại dịch.
Phiên bản di động