Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 37)

Trong cơ thể con người có nhiều hệ cơ quan khác nhau, đảm nhiệm những vai trò quan trọng duy trì sự sống của con người, có thể kể đến như hệ tim mạch (hay còn được gọi là hệ tuần hoàn), hệ hô hấp, hệ thần kinh, hệ thống tiêu hóa… Mỗi một hệ thống đảm nhiệm một chức năng khác nhau. Trong chuyên đề này, sẽ cùng tìm hiểu về hệ tim mạch, một hệ thống quan trọng, quyết định sự sống còn của chúng ta…

Kì 1: Cấu tạo của hệ tim mạch

Hệ tim mạch là gì?

Hệ thống tim mạch hay còn gọi là hệ tuần hoàn, có thể được coi là hệ thống vận chuyển của cơ thể. Hệ thống này có ba thành phần chính đó là: Tim, mạch máu và máu. Trái tim là máy bơm của hệ thống và các mạch máu giống như các đường ống phân phối. Máu có thể được coi như một chất lỏng chứa oxy và chất dinh dưỡng mà cơ thể cần và mang các chất thải cần được loại bỏ.

1. Cấu tạo của tim như thế nào?

Tim nằm ở giữa hai lá phổi, thường nằm bên trái giữa ngực. Chức năng của tim là bơm máu đi khắp cơ thể.

Tim là một khối cơ đặc biệt có kích thước bằng nắm tay, hình dáng gần giống hình nón. Ở người trưởng thành, quả tim dài khoảng 12cm, chỗ rộng nhất có chiều ngang khoảng 9cm và dày khoảng 6cm. Thành của quả tim được tạo thành từ một loại cơ đặc biệt gọi là cơ tim.

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 37)

Bên ngoài tim là một lớp xơ bao bọc xung quanh, gọi là màng ngoài tim. Lớp màng này giữ trái tim cố định tại chỗ nhưng cho phép tim giãn nở khi đập.

Các buồng tim:

Trái tim có bốn ngăn, bên trái và bên phải mỗi bên có hai buồng, một buồng trên và một buồng dưới. Hai ngăn trên được gọi là tâm nhĩ, hai ngăn bên dưới được gọi là tâm thất. Theo cách chia như vậy, có tâm nhĩ trái và tâm nhĩ phải, tâm thất trái và tâm thất phải. Tâm nhĩ nhận máu từ các nguồn khác nhau đổ về tim. Tâm nhĩ trái nhận máu từ phổi và tâm nhĩ phải nhận máu từ phần còn lại của cơ thể.

Tâm thất bơm máu đến các bộ phận khác nhau của cơ thể. Tâm thất phải bơm máu đến phổi trong khi tâm thất trái bơm máu đến phần còn lại của cơ thể. Tâm thất có thành dày hơn nhiều so với tâm nhĩ, cho phép chúng thực hiện nhiều công việc nặng hơn bằng cách bơm máu đi khắp cơ thể.

2. Mạch máu là gì?

Mạch máu là các đường ống dẫn máu. Tĩnh mạch là những mạch máu mang máu từ cơ thể trở về tim. Động mạch là những mạch máu mang máu từ tim đến cơ thể. Ngoài ra còn có các mạch máu cực nhỏ nối các động mạch và tĩnh mạch với nhau được gọi là mao mạch. Tổng chiều dài của chúng là hơn 160.000 km, đủ để cuốn 4 vòng quanh xích đạo Trái Đất.

Có một số mạch máu chính kết nối với các buồng tim khác nhau. Động mạch chủ là động mạch lớn nhất trong cơ thể chúng ta. Tâm thất trái bơm máu vào động mạch chủ, sau đó mang máu đến phần còn lại của cơ thể thông qua các động mạch nhỏ hơn.

Thân động mạch phổi là động mạch lớn mà tâm thất phải bơm vào. Sau đó tách thành các động mạch phổi để đưa máu đến phổi. Các tĩnh mạch phổi đưa máu từ phổi về tâm nhĩ trái. Tất cả các tĩnh mạch khác trong cơ thể đổ vào tĩnh mạch chủ dưới, hoặc tĩnh mạch chủ trên. Hai tĩnh mạch lớn này sau đó đưa máu từ phần còn lại của cơ thể vào tâm nhĩ phải.

Thành của động mạch và tĩnh mạch gồm 3 lớp: Mô liên kết, cơ trơn và biểu bì, còn thành của mao mạch là lớp biểu bì mỏng.

3. Máu là gì?

Máu là chất cần thiết để giữ chúng ta sống. Máu mang oxy và chất dinh dưỡng đến tất cả các bộ phận của cơ thể để chúng có thể hoạt động. Đồng thời máu cũng mang carbon dioxide và các chất thải khác đến phổi, thận và hệ tiêu hóa để loại bỏ khỏi cơ thể. Máu cũng chứa các thành phần để chống lại nhiễm trùng và vận chuyển các hormone đi khắp cơ thể.

Máu được tạo thành từ các tế bào máu và huyết tương. Huyết tương là một chất lỏng màu vàng có các chất dinh dưỡng, protein, hormone và các chất thải. Các loại tế bào máu khác nhau có những chức năng khác nhau. Màu đỏ của máu là do protein huyết sắc tố (hemoglobin) và sắt. Cơ thể người trưởng thành có khoảng 3-4 g sắt, nhưng sẽ có 1,5 mg sắt được thay thế mỗi ngày. Do đó trong suốt cuộc đời, một người có thể hấp thụ ít nhất 39,4 g sắt.

4. Van là gì?

Van là những vạt mô dạng sợi được tìm thấy giữa các buồng tim và trong các mạch máu. Chúng giống như những cánh cổng ngăn máu chảy ngược chiều.

Các van giữa tâm nhĩ và tâm thất được gọi là van nhĩ thất phải và trái, còn được gọi là van ba lá và van hai lá. Các van giữa tâm thất và động mạch lớn được gọi là van bán nguyệt. Van động mạch chủ được tìm thấy ở đáy của động mạch chủ, trong khi van động mạch phổi được tìm thấy ở đáy của thân động mạch phổi.

Ngoài ra còn có nhiều van được tìm thấy trong các tĩnh mạch khắp cơ thể (để bảo đảm máu dồn về tim tốt). Tuy nhiên, không có van nào được tìm thấy trong bất kì động mạch nào khác ngoài động mạch chủ và thân động mạch phổi.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bí thư Tỉnh ủy An Giang thăm hai mẹ Việt Nam Anh hùng ở huyện Chợ Mới

Bí thư Tỉnh ủy An Giang thăm hai mẹ Việt Nam Anh hùng ở huyện Chợ Mới

Nhân kỷ niệm 74 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ, Bí thư Tỉnh ủy An Giang Lê Hồng Quang chúc các mẹ Việt Nam Anh hùng, các đồng chí thương binh, bệnh binh và gia đình chính sách dồi giàu sức khỏe, “Sống vui, sống khỏe”, mãi là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi theo.
Đại dịch và những tấm lòng đến đúng thời điểm

Đại dịch và những tấm lòng đến đúng thời điểm

Những đợt tấn công liên tiếp của đại dịch Covid-19 là cơ hội để hiểu hơn về tình người, và về trách nhiệm của doanh nghiệp với đất nước.
Tỏa sáng đạo lí “uống nước nhớ nguồn”

Tỏa sáng đạo lí “uống nước nhớ nguồn”

Cứ đến ngày 27/7, toàn Ðảng, toàn dân ta có dịp nhìn lại những việc đã làm để đền ơn đáp nghĩa thương binh, liệt sĩ, người có công với đất nước và củng cố quyết tâm làm tốt công tác này hơn nữa…
Phát huy vai trò CCB trong thời kì mới

Phát huy vai trò CCB trong thời kì mới

Phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, những năm qua, hội viên Hội Cựu chiến binh (CCB) xã Phú Nghĩa đã hăng hái thi đua phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, làm giàu cho gia đình và giúp đỡ các hội viên khó khăn vươn lên làm giàu...
Tỉnh An Giang: Không để ai bị bỏ lại phía sau

Tỉnh An Giang: Không để ai bị bỏ lại phía sau

Mặc dù tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, nhưng chính quyền tỉnh An Giang đã và đang nỗ lực vừa phòng chống dịch, vừa sản xuất, kinh doanh và đẩy mạnh chăm lo đời sống người dân, nhất là người yếu thế, người cao tuổi (NCT)… để không ai bị bỏ lại phía sau…

Tin khác

TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp: Quan tâm Người cao tuổi trong phòng, chống dịch Covid-19

TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp:  Quan tâm Người cao tuổi trong phòng, chống dịch Covid-19
Ngày 1/7/2021, UBND TP Sa Đéc ra Thông báo số 671/UBND-HC gửi đến các ban, ngành, cơ quan, đơn vị trực thuộc, nhằm huy động mọi nguồn lực, áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt trong phòng, chống dịch Covid-19…

Bình Dương: Biến 45ha đất phát triển du lịch thành “nông trại dã chiến”

Bình Dương: Biến 45ha đất phát triển du lịch thành “nông trại dã chiến”
Hơn 45 ha đất tại ấp Đồng Sến, xã Định An, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương là quỹ đất phát triển dự án bất động sản (BĐS) sinh thái nghỉ dưỡng và du lịch. Nay đã trở thành “nông trại dã chiến”, chuyên sản xuất nông sản sạch phục vụ miễn phí cho các khu vực cách ly tập trung, những hộ gia đình trong khu phong tỏa và công nhân lao động có hoàn cảnh khó khăn.

Sun Group khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua trang thiết bị y tế cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang

Sun Group khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua trang thiết bị y tế cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang
Kịp thời hỗ trợ công tác phòng chống dịch Covid-19 tại các tỉnh phía Nam, Tập đoàn Sun Group đã khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua hệ thống xét nghiệm PCR, máy thở, các sinh phẩm y tế trao tặng cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang.

Từ “dân số vàng” đến “già hóa dân số”

Từ “dân số vàng” đến “già hóa dân số”
Theo số liệu mới nhất của Tổng cục Thống kê, tổng dân số của Việt Nam cuối năm 2020 là 97.58 triệu người, tăng 1,098 triệu người, tương đương tăng 1,14% so với năm 2019. Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc vào năm 2019 cũng đã xếp nước ta đứng thứ 3 trong khối ASEAN và thứ 14 dân số toàn thế giới. Độ tuổi trung bình của nước ta hiện là 31 tuổi. Đây chính là thời kì dân số vàng và đang dần chuyển sang già hóa dân số. Lực lượng lao động trẻ ở nước ta sẽ ít dần và ngày càng trở nên khan hiếm.

Dấu ấn của Đại uý Lê Thị Thanh Mai

Dấu ấn của Đại uý Lê Thị Thanh Mai
Dáng vóc thon gọn, gương mặt thanh tú cùng giọng nói dịu dàng, thân thiện - đó là ấn tượng của bất kỳ ai khi gặp Đại úy Lê Thị Thanh Mai, Phó đội trưởng Đội Tổng hợp, Công an huyện Thanh Oai, TP Hà Nội. Nhưng ẩn sau nét dịu dàng đó là bản lĩnh, cương nghị trong công việc khiến đồng nghiệp nể phục.

Lối sống khỏe mạnh, hướng đến cộng đồng được lan tỏa ra sao vào những ngày này?

Lối sống khỏe mạnh, hướng đến cộng đồng được lan tỏa ra sao vào những ngày này?
Trong những ngày giãn cách vì dịch bệnh, dù cuộc sống có xáo trộn nhiều, nhưng các hoạt động nâng cao sức khỏe thể chất và cả tinh thần vẫn đang được người người, nhà nhà thực hiện bằng nhiều cách. Mỗi người góp một chút “khỏe mạnh”, cộng đồng đang lan tỏa đi một sức mạnh diệu kỳ.
Xem thêm
Em đang chờ ngày ấy anh về…

Em đang chờ ngày ấy anh về…

Lại một mùa Xuân qua đi. Chúng mình đều thêm một tuổi. Mái đầu thêm nhiều sợi bạc. Mà sao vẫn mãi vấn vương như níu kéo, dìu dặt, bâng ...
Xôn xao ngõ nhỏ

Xôn xao ngõ nhỏ

Chiều nay, trời trở gió. Từ nhà ra ngõ thôi mà từng làn hơi lạnh ùa đến, phả vào mặt, vào người.
Hương sắc tình yêu

Hương sắc tình yêu

Đó là một ngày thật vui, đầy ý nghĩa. Quà anh trao không phải vàng bạc kim cương, cũng không phải nhà cao cửa rộng hay tài sản quý giá, ...
TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

"Đây là số tiền tôi trích từ tiền phúng điếu của ông nhà để ủng hộ, xem như đây là việc tốt cuối cùng mà ông nhà tôi làm được", ...
Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chi hội Khuyến học phường 4, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang nhiều năm liền được công nhận là Chi hội có của phong trào khuyến học, khuyến tài ...
Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Trong cuộc sống hiện đại, người trẻ dường như bị cuốn theo sự tất bật của guồng máy học tập, lao động hay chăm lo cho con cái nên thường ...
Bình Dương: Biến 45ha đất phát triển du lịch thành “nông trại dã chiến”

Bình Dương: Biến 45ha đất phát triển du lịch thành “nông trại dã chiến”

Hơn 45 hecta đất tại ấp Đồng Sến, xã Định An, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương là quỹ đất phát triển dự án bất động sản (BĐS) sinh thái ...
Dấu ấn của Đại uý Lê Thị Thanh Mai

Dấu ấn của Đại uý Lê Thị Thanh Mai

Dáng vóc thon gọn, gương mặt thanh tú cùng giọng nói dịu dàng, thân thiện - đó là ấn tượng của bất kỳ ai khi gặp Đại úy Lê Thị ...
Bình Dương: Hơn 200 công chức, viên chức và người lao động tham gia hiến máu tình nguyện

Bình Dương: Hơn 200 công chức, viên chức và người lao động tham gia hiến máu tình nguyện

Vừa qua, tại Trung tâm Hội nghị và triển lãm tỉnh Bình Dương, hơn 200 công chức, viên chức và người lao động đến từ các cơ quan trong Tòa ...
Đại dịch và những tấm lòng đến đúng thời điểm

Đại dịch và những tấm lòng đến đúng thời điểm

Những đợt tấn công liên tiếp của đại dịch Covid-19 là cơ hội để hiểu hơn về tình người, và về trách nhiệm của doanh nghiệp với đất nước.
TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp:  Quan tâm Người cao tuổi trong phòng, chống dịch Covid-19

TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp: Quan tâm Người cao tuổi trong phòng, chống dịch Covid-19

Ngày 1/7/2021, UBND TP Sa Đéc ra Thông báo số 671/UBND-HC gửi đến các ban, ngành, cơ quan, đơn vị trực thuộc, nhằm huy động mọi nguồn lực, áp dụng ...
Sun Group khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua trang thiết bị y tế cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang

Sun Group khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua trang thiết bị y tế cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang

Kịp thời hỗ trợ công tác phòng chống dịch Covid-19 tại các tỉnh phía Nam, Tập đoàn Sun Group đã khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua hệ thống ...
Phiên bản di động