Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 30)

Trong hai kì trước chúng ta đã cùng tìm hiểu về các đặc điểm chính của mười hai đường kinh chính trong cơ thể. Trước kì này là các đặc điểm của ba đường kinh dương ở tay…

B. Ba đường kinh dương ở tay

1. Kinh thủ dương minh đại trường

a. Cấu trúc đường kinh:

Kinh thủ dương minh đại trường bắt đầu từ huyệt Thương dương ở cạnh ngoài đầu ngón tay trỏ, đi theo cạnh ngoài ngón trỏ vào khe xương bàn 1-2 (Hợp cốc). Tiếp tục đi lên qua cạnh trước ngoài cẳng tay, qua phía ngoài khuỷu tay, đi lên cạnh ngoài cánh tay trên, đến mỏm quạ. Sau đó đi lên phía sau vai giao hội đốc mạch ở huyệt Đại chùy, lại quặt ngược lại hướng về phía hõm ức xuống phổi, rồi đi xuyên qua cơ hoành, tới đại trường.

Mạch nhánh đi từ hõm ức lên đến cạnh cổ, lên mặt, đi vào chân răng hàm dưới rồi vòng lên môi trên. Kinh thủ dương minh đại trường hai bên giao nhau ở Nhân trung, sau đó kinh bên trái tiến về phía cánh mũi bên phải, kinh bên phải tiến về phía cánh mũi bên trái, kết thúc ở huyệt Nghinh hương.

Kinh thủ dương minh đại trường gồm có 20 huyệt, hai bên là 40 huyệt. Các huyệt của kinh đại trường: Thương dương, Nhị gian, Ta gian, Hợp cốc, Dương khê, Thiên lịch, Ôn lưu, Hạ liêm, Thượng liêm, Thủ tam lí, Khúc trì, Trửu liêu, Thủ ngũ lí, Tí nhu, Kiên ngung, Cự cốt, Thiên đảnh, Phù đột, Hòa liêu, Nghinh hương.

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 30)

b. Quan hệ của đường kinh với các tạng phủ:

Đường kinh chính của kinh thủ dương minh đại trường từ tay lên đến đầu, thuộc đại trường, có đường lạc sang phế, cũng có quan hệ trực tiếp với vị.

c. Chủ trị của đường kinh:

Kinh thủ dương minh đại trường được ứng dụng trong điều trị các chứng như đau bụng, sôi bụng, ỉa chảy, lị, răng đau, hầu họng sưng đau, mũi chảy nước trong, chảy máu mũi, đau ngón tay trỏ, đau trước vai, sốt nóng hoặc rét run.

2. Kinh thủ thái dương tiểu trường

a. Cấu trúc đường kinh:

Kinh thủ thái dương tiểu trường bắt đầu từ cạnh trong đầu ngón tay út (huyệt Thiếu trạch), đi theo mặt sau trong bàn tay, đến chỗ cổ tay, qua giữa lồi cầu xương trụ lên đến phía sau cẳng tay, qua khuỷu tay ở chỗ giữa mỏm khuỷu tay và mỏm khớp xương cánh tay, đi ven lên cạnh trong phía sau cánh tay, đến mặt sau khớp vai, đi cả phía trên và dưới gờ xương bả vai, giao hội với mạch Đốc ở huyệt Đại chùy, rồi quay lại phía trước đi vào hõm vai, đi xuống nối với đường lạc của tâm mạch, ven thực quản đến dạ dày, tới tiểu trường.

Mạch nhánh của kinh thủ thái dương tiểu trường tách ra ở hõm vai, từ hõm vai đi lên má đến khóe mắt ngoài giao hội với kinh túc thiếu dương đởm ở huyệt Đồng tử liêu, quay lại đến phía trước tai rồi đi vào trong tai.

Một mạch nhánh khác ở má, tách ra từ góc mắt hướng về phía dưới ổ mắt tới khóe trong mắt chỗ hốc mũi.

Kinh thủ thái dương tiểu trường có 19 huyệt, hai bên là 38 huyệt. Các huyệt của kinh tiểu trường: Thiếu trạch, Tiền cốc, Hậu khê, Uyển cốt, Dương cốc, Dưỡng lão, chi chính, Tiểu hải, Kiên trinh, Nhu du, Thiên tông, Bỉnh phong, Khúc viên, Kiên ngoại du, Kiên trung du, Thiên song, Thiên dung, Quyền liêu, Thính cung.

b. Quan hệ của đường kinh với các tạng phủ:

Kinh thủ thái dương tiểu trường từ tay lên đầu, thuộc tiểu trường, có đường lạc sang tâm, đồng thời có quan hệ trực tiếp với vị.

c. Chủ trị của đường kinh:

Kinh thủ thái dương tiểu trường được ứng dụng trong điều trị các chứng: Điếc tai, ù tai, vàng mắt, cổ sưng, họng đau, bụng dưới đau, đau vai và phía sau cánh tay.

3. Kinh thủ thiếu dương tam tiêu

a. Cấu trúc đường kinh:

Kinh thủ thiếu dương tam tiêu bắt đầu từ đầu cạnh trong ngón tay đeo nhẫn (huyệt Quan xung), đi lên giữa khe xương bàn 4 - 5 trên mu bàn tay, đi lên giữa cổ tay, tiếp tục đi lên phía sau ngoài cẳng tay, đi giữa xương trụ và xương quay, đi lên qua mỏm khuỷu, đi lên theo cạnh sau ngoài cánh tay đến vai, giao hội với kinh túc thiếu dương đở mở mặt sau, phía trước tiến vào hõm vai, đi xuống giữa hai vú, đi vào tâm bào, tiếp tục xuống qua cơ hoành, vào tới thượng tiêu, trung tiêu, hạ tiêu.

Một mạch nhánh ở ngực của kinh thủ thiếu dương tam tiêu phân ra từ chỗ Chiên trung, đi lên qua hõm vai, qua cạnh cổ, phân bố đến sau tai, một hướng đi thẳng ra góc trên tai, lại cong xuống mặt, đến dưới ổ mắt.

Một mạch nhánh ở tai của kinh thủ thiếu dương tam tiêu, từ sau vành tai tiến vào trong tai, lại đi ra phía trước vành tai giao hội với mạch nhánh ngực ở tai tại góc má rồi đi đến cạnh ngoài lông mày, cuối cùng kết thúc ở góc ngoài khóe mắt.

Kinh thủ thiếu dương tam tiêu có 23 huyệt, hai bên là 46 huyệt. Các huyệt của kinh tam tiêu: Quan xung, Dịch môn, Trung chữ, Dương trì, Ngoại quan, Chi câu, Hội tông, Tam dương lạc, Tứ độc, Thiên tỉnh, Thanh lãnh uyên, Tiêu lạc, Nhu hội, Thiên liêu, Kiên liêu, Thiên dũ, Ế phong, Khế mạch, Lư túc, Giác tôn, Nhĩ môn, Hòa liêu, Ti trúc không.

b. Quan hệ của đường kinh với tạng phủ:

Kinh thủ thiếu dương tam tiêu thuộc tam tiêu, có đường lạc sang tâm bào.

c. Chủ trị của đường kinh:

Kinh thủ thiếu dương tam tiêu được ứng dụng trong điều trị các chứng: Trướng bụng, phù nề, tiểu tiện khó, đái dầm,đau đầu, ù tai, đau họng, đau góc ngoài mắt, đau cạnh ngoài vai và cánh tay.

Mời quý độc giả đón đọc kì tiếp theo với nội dung: “3 đường kinh dương ở tay” trong chuyên đề: “Con người dưới góc nhìn của Y học cổ truyền”.

Chuyên mục được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại Việt - Phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt - Sàn thương mại điện tử: alosuckhoe.vn - Thành viên Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam. Địa chỉ: Số 18 Nguyễn Đổng Chi, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội.

Điện thoại: 0243.207.26.26 - Di động: 084.777.6863.

www.facebook.com/toasangtroiyeuthuong

www.saodaiviet.vn

Email: [email protected]

Youtube: Sao Đại Việt

Mọi ý kiến về bài viết, xin quý vị vui lòng liên lạc với địa chỉ trên.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tạm dừng đề nghị xét tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân đối với cựu Giám đốc CDC Quảng Ninh

Tạm dừng đề nghị xét tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân đối với cựu Giám đốc CDC Quảng Ninh

Ngày 11/8, Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh xác nhận Hội đồng xét tặng Thầy thuốc ưu tú, Thầy thuốc Nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã ra quyết định tạm dừng việc gửi danh sách đề nghị xét tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân đối với cựu Giám đốc CDC Quảng Ninh Ninh Văn Chủ.
Làm sao phân biệt rượu ethanol và rượu chứa độc chất methanol?

Làm sao phân biệt rượu ethanol và rượu chứa độc chất methanol?

Đã có nhiều cái chết thương tâm vì ngộ độc rượu chứa độc chất methanol. Làm sao để phân biệt rượu ethanol và rượu chứa độc chất methanol? Việc pha các loại nước ngọt, soda... vào rượu, bia có làm nguy hại sức khỏe?
Việt Nam nghiên cứu sản xuất thuốc điều trị bệnh đậu mùa khỉ

Việt Nam nghiên cứu sản xuất thuốc điều trị bệnh đậu mùa khỉ

Ngày 10/8, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) có công văn yêu cầu tăng cường nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc để nghiên cứu sản xuất thuốc phòng, chống bệnh đậu mùa khỉ.
Công điện của Bộ Y tế sẵn sàng ứng phó với bão số 2

Công điện của Bộ Y tế sẵn sàng ứng phó với bão số 2

Ngày 10/8, Bộ Y tế có công điện gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố ven biển từ Quảng Ninh đến Khánh Hòa; các đơn vị trực thuộc Bộ Y tế khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ về việc triển khai công tác y tế ứng phó với bão số 2.
Rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình

Chóng mặt, xoay tròn, mất thăng bằng là những biểu hiện thường gặp của bệnh rối loạn tiền đình mà nhiều người gặp phải...

Tin khác

Bộ Y tế đề nghị Bộ Công an tăng cường phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự bệnh viện

Bộ Y tế đề nghị Bộ Công an tăng cường phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự bệnh viện
Ngày 9/8, Bộ Y tế ban hành Văn bản 4245/BYT-KCB gửi Bộ Công an đề nghị tăng cường phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự bệnh viện.

Phòng chống chứng bất lực bằng khí công

Phòng chống chứng bất lực bằng khí công
Trong đông y, lí luận và thực tiễn đều đã chứng minh, việc lựa chọn một bài tập khí công hợp lí rồi tin tưởng và kiên trì thực hành có bài bản chắc chắn sẽ góp phần cải thiện công năng tình dục và phòng chống hữu hiệu những rối loạn sinh lí, trong đó có tình trạng bất lực.

Bộ Y tế: Không coi đồng tính, song tính và chuyển giới là bệnh để điều trị

Bộ Y tế: Không coi đồng tính, song tính và chuyển giới là bệnh để điều trị
Bộ Y tế vừa có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố; cơ sở khám chữa bệnh trực thuộc Bộ và y tế các Bộ, ngành chấn chỉnh công tác khám chữa bệnh đối người đồng tính, song tính và chuyển giới.

5 khuyến cáo phòng chống bệnh cúm mùa của Bộ Y tế

5 khuyến cáo phòng chống bệnh cúm mùa của Bộ Y tế
Theo Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), hiện nay đang là thời điểm giao mùa, thuận lợi cho các mầm bệnh đường hô hấp phát triển, do đó nhiều người mắc bệnh viêm đường hô hấp, đặc biệt là bệnh cúm mùa (bao gồm cả cúm A).

Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận tới nhà xin lỗi gia đình nữ sinh tử vong vì TNGT

Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận tới nhà xin lỗi gia đình nữ sinh tử vong vì TNGT
Trưa 5/8, ông Thái Phương Phiên, Giám đốc BVĐK tỉnh Ninh Thuận cùng lãnh đạo, nhân viên của bệnh viện đã đến nhà nữ sinh H.H.A. tử vong vì tai nạn giao thông để xin lỗi, nhận trách nhiệm vì để xảy ra sai sót trong quy trình xét nghiệm máu.
Xem thêm
Tạm dừng đề nghị xét tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân đối với cựu Giám đốc CDC Quảng Ninh

Tạm dừng đề nghị xét tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân đối với cựu Giám đốc CDC Quảng Ninh

Ngày 11/8, Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh xác nhận Hội đồng xét tặng Thầy thuốc ưu tú, Thầy thuốc Nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã ra quyết định tạm dừng việc gửi danh sách đề nghị xét tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân đối với cựu Giám đốc CDC Quảng Ninh Ninh Văn Ch
Việt Nam nghiên cứu sản xuất thuốc điều trị bệnh đậu mùa khỉ

Việt Nam nghiên cứu sản xuất thuốc điều trị bệnh đậu mùa khỉ

Ngày 10/8, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) có công văn yêu cầu tăng cường nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc để nghiên cứu sản xuất thuốc phòng, chống bệnh đậu mùa khỉ.
Công điện của Bộ Y tế sẵn sàng ứng phó với bão số 2

Công điện của Bộ Y tế sẵn sàng ứng phó với bão số 2

Ngày 10/8, Bộ Y tế có công điện gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố ven biển từ Quảng Ninh đến Khánh Hòa; các đơn vị trực thuộc Bộ Y tế khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ về việc triển khai công tác y tế ứng phó với bão số 2.
Rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình

Chóng mặt, xoay tròn, mất thăng bằng là những biểu hiện thường gặp của bệnh rối loạn tiền đình mà nhiều người gặp phải...
Phòng chống chứng bất lực bằng khí công

Phòng chống chứng bất lực bằng khí công

Trong đông y, lí luận và thực tiễn đều đã chứng minh, việc lựa chọn một bài tập khí công hợp lí rồi tin tưởng và kiên trì thực hành có bài bản chắc chắn sẽ góp phần cải thiện công năng tình dục và phòng chống hữu hiệu những rối loạn sinh lí, trong đó có t
Phẫu thuật cắt thực quản và tạo hình đường tiêu hóa trên thành công cho cụ ông trên 80 tuổi

Phẫu thuật cắt thực quản và tạo hình đường tiêu hóa trên thành công cho cụ ông trên 80 tuổi

Theo thông tin từ TS.BS Trần Mạnh Hùng, Trưởng Khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ vừa tiến hành phẫu thuật cắt và tạo hình thực quản thành công cho bệnh nhân Trần Đức Lễ (81 tuổi, ở Hà Nội) bị ung thư thực quản. Đây là bệnh nhân cao tuổi nhất được phẫu thuật cắt và tạo hình thực quản thành công tại Bệnh viện Bạch Mai và cũng là một trong số rất ít bệnh nhân cao tuổi được thực hiện kỹ thuật này tại Việt Nam.
6 loại thực phẩm gây viêm làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính

6 loại thực phẩm gây viêm làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính

Một chế độ ăn uống lành mạnh, ưu tiên lựa chọn các thực phẩm chống viêm có thể giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh như: bệnh tim, viêm khớp, COPD và ung thư. Ngược lại, ăn uống không lành mạnh với nhiều thực phẩm gây viêm có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh này...
Bị yếu sinh lí nên khám ở đâu?

Bị yếu sinh lí nên khám ở đâu?

Tình trạng yếu sinh lí ở nam giới đang ngày càng có xu hướng gia tăng và dần trẻ hóa ở nước ta hiện nay. Nhiều anh em lo ngại khi phải đi thăm khám để điều trị tình trạng bệnh khó nói của mình hay đơn giản là không biết nên đi khám ở đâu, có cách nào cải thiện tình trạng bệnh nhanh mà an toàn không?...
Công ty PT.Merck Tbk bị xử phạt 60 triệu đồng do sản xuất thuốc kém chất lượng

Công ty PT.Merck Tbk bị xử phạt 60 triệu đồng do sản xuất thuốc kém chất lượng

Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa ban hành Quyết định số 371/QĐ-XPHC xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty PT.Merck Tbk (Indonesia) - Văn phòng đại diện Công ty TNHH Procter&Gamble Việt Nam vì sản xuất thuốc Neurobion, Vitamin B1 và B12 không đạt tiêu chuẩn chất lượng.
Phiên bản di động