Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 30)

Trong hai kì trước chúng ta đã cùng tìm hiểu về các đặc điểm chính của mười hai đường kinh chính trong cơ thể. Trước kì này là các đặc điểm của ba đường kinh dương ở tay…

B. Ba đường kinh dương ở tay

1. Kinh thủ dương minh đại trường

a. Cấu trúc đường kinh:

Kinh thủ dương minh đại trường bắt đầu từ huyệt Thương dương ở cạnh ngoài đầu ngón tay trỏ, đi theo cạnh ngoài ngón trỏ vào khe xương bàn 1-2 (Hợp cốc). Tiếp tục đi lên qua cạnh trước ngoài cẳng tay, qua phía ngoài khuỷu tay, đi lên cạnh ngoài cánh tay trên, đến mỏm quạ. Sau đó đi lên phía sau vai giao hội đốc mạch ở huyệt Đại chùy, lại quặt ngược lại hướng về phía hõm ức xuống phổi, rồi đi xuyên qua cơ hoành, tới đại trường.

Mạch nhánh đi từ hõm ức lên đến cạnh cổ, lên mặt, đi vào chân răng hàm dưới rồi vòng lên môi trên. Kinh thủ dương minh đại trường hai bên giao nhau ở Nhân trung, sau đó kinh bên trái tiến về phía cánh mũi bên phải, kinh bên phải tiến về phía cánh mũi bên trái, kết thúc ở huyệt Nghinh hương.

Kinh thủ dương minh đại trường gồm có 20 huyệt, hai bên là 40 huyệt. Các huyệt của kinh đại trường: Thương dương, Nhị gian, Ta gian, Hợp cốc, Dương khê, Thiên lịch, Ôn lưu, Hạ liêm, Thượng liêm, Thủ tam lí, Khúc trì, Trửu liêu, Thủ ngũ lí, Tí nhu, Kiên ngung, Cự cốt, Thiên đảnh, Phù đột, Hòa liêu, Nghinh hương.

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 30)

b. Quan hệ của đường kinh với các tạng phủ:

Đường kinh chính của kinh thủ dương minh đại trường từ tay lên đến đầu, thuộc đại trường, có đường lạc sang phế, cũng có quan hệ trực tiếp với vị.

c. Chủ trị của đường kinh:

Kinh thủ dương minh đại trường được ứng dụng trong điều trị các chứng như đau bụng, sôi bụng, ỉa chảy, lị, răng đau, hầu họng sưng đau, mũi chảy nước trong, chảy máu mũi, đau ngón tay trỏ, đau trước vai, sốt nóng hoặc rét run.

2. Kinh thủ thái dương tiểu trường

a. Cấu trúc đường kinh:

Kinh thủ thái dương tiểu trường bắt đầu từ cạnh trong đầu ngón tay út (huyệt Thiếu trạch), đi theo mặt sau trong bàn tay, đến chỗ cổ tay, qua giữa lồi cầu xương trụ lên đến phía sau cẳng tay, qua khuỷu tay ở chỗ giữa mỏm khuỷu tay và mỏm khớp xương cánh tay, đi ven lên cạnh trong phía sau cánh tay, đến mặt sau khớp vai, đi cả phía trên và dưới gờ xương bả vai, giao hội với mạch Đốc ở huyệt Đại chùy, rồi quay lại phía trước đi vào hõm vai, đi xuống nối với đường lạc của tâm mạch, ven thực quản đến dạ dày, tới tiểu trường.

Mạch nhánh của kinh thủ thái dương tiểu trường tách ra ở hõm vai, từ hõm vai đi lên má đến khóe mắt ngoài giao hội với kinh túc thiếu dương đởm ở huyệt Đồng tử liêu, quay lại đến phía trước tai rồi đi vào trong tai.

Một mạch nhánh khác ở má, tách ra từ góc mắt hướng về phía dưới ổ mắt tới khóe trong mắt chỗ hốc mũi.

Kinh thủ thái dương tiểu trường có 19 huyệt, hai bên là 38 huyệt. Các huyệt của kinh tiểu trường: Thiếu trạch, Tiền cốc, Hậu khê, Uyển cốt, Dương cốc, Dưỡng lão, chi chính, Tiểu hải, Kiên trinh, Nhu du, Thiên tông, Bỉnh phong, Khúc viên, Kiên ngoại du, Kiên trung du, Thiên song, Thiên dung, Quyền liêu, Thính cung.

b. Quan hệ của đường kinh với các tạng phủ:

Kinh thủ thái dương tiểu trường từ tay lên đầu, thuộc tiểu trường, có đường lạc sang tâm, đồng thời có quan hệ trực tiếp với vị.

c. Chủ trị của đường kinh:

Kinh thủ thái dương tiểu trường được ứng dụng trong điều trị các chứng: Điếc tai, ù tai, vàng mắt, cổ sưng, họng đau, bụng dưới đau, đau vai và phía sau cánh tay.

3. Kinh thủ thiếu dương tam tiêu

a. Cấu trúc đường kinh:

Kinh thủ thiếu dương tam tiêu bắt đầu từ đầu cạnh trong ngón tay đeo nhẫn (huyệt Quan xung), đi lên giữa khe xương bàn 4 - 5 trên mu bàn tay, đi lên giữa cổ tay, tiếp tục đi lên phía sau ngoài cẳng tay, đi giữa xương trụ và xương quay, đi lên qua mỏm khuỷu, đi lên theo cạnh sau ngoài cánh tay đến vai, giao hội với kinh túc thiếu dương đở mở mặt sau, phía trước tiến vào hõm vai, đi xuống giữa hai vú, đi vào tâm bào, tiếp tục xuống qua cơ hoành, vào tới thượng tiêu, trung tiêu, hạ tiêu.

Một mạch nhánh ở ngực của kinh thủ thiếu dương tam tiêu phân ra từ chỗ Chiên trung, đi lên qua hõm vai, qua cạnh cổ, phân bố đến sau tai, một hướng đi thẳng ra góc trên tai, lại cong xuống mặt, đến dưới ổ mắt.

Một mạch nhánh ở tai của kinh thủ thiếu dương tam tiêu, từ sau vành tai tiến vào trong tai, lại đi ra phía trước vành tai giao hội với mạch nhánh ngực ở tai tại góc má rồi đi đến cạnh ngoài lông mày, cuối cùng kết thúc ở góc ngoài khóe mắt.

Kinh thủ thiếu dương tam tiêu có 23 huyệt, hai bên là 46 huyệt. Các huyệt của kinh tam tiêu: Quan xung, Dịch môn, Trung chữ, Dương trì, Ngoại quan, Chi câu, Hội tông, Tam dương lạc, Tứ độc, Thiên tỉnh, Thanh lãnh uyên, Tiêu lạc, Nhu hội, Thiên liêu, Kiên liêu, Thiên dũ, Ế phong, Khế mạch, Lư túc, Giác tôn, Nhĩ môn, Hòa liêu, Ti trúc không.

b. Quan hệ của đường kinh với tạng phủ:

Kinh thủ thiếu dương tam tiêu thuộc tam tiêu, có đường lạc sang tâm bào.

c. Chủ trị của đường kinh:

Kinh thủ thiếu dương tam tiêu được ứng dụng trong điều trị các chứng: Trướng bụng, phù nề, tiểu tiện khó, đái dầm,đau đầu, ù tai, đau họng, đau góc ngoài mắt, đau cạnh ngoài vai và cánh tay.

Mời quý độc giả đón đọc kì tiếp theo với nội dung: “3 đường kinh dương ở tay” trong chuyên đề: “Con người dưới góc nhìn của Y học cổ truyền”.

Chuyên mục được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại Việt - Phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt - Sàn thương mại điện tử: alosuckhoe.vn - Thành viên Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam. Địa chỉ: Số 18 Nguyễn Đổng Chi, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội.

Điện thoại: 0243.207.26.26 - Di động: 084.777.6863.

www.facebook.com/toasangtroiyeuthuong

www.saodaiviet.vn

Email: saodaiviet.vn@gmail.com

Youtube: Sao Đại Việt

Mọi ý kiến về bài viết, xin quý vị vui lòng liên lạc với địa chỉ trên.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Theo dòng sự kiện

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Điếc đột ngột: Không dễ xác định nguyên nhân

Điếc đột ngột: Không dễ xác định nguyên nhân

Theo nhiều nghiên cứu, điếc đột ngột có xu hướng xảy ra nhiều đối với người làm việc ở những nơi ồn ào, công việc căng thẳng. Ước lượng điếc đột ngột gia tăng hằng năm, có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở người lớn độ tuổi 40 và 50...
Phát hiện sớm thoái hóa điểm vàng ở người cao tuổi

Phát hiện sớm thoái hóa điểm vàng ở người cao tuổi

Thoái hóa điểm vàng là nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực. Thoái hóa điểm vàng khiến tầm nhìn bị hạn chế, mọi thứ xung quanh trở nên mờ nhạt, méo mó. Bệnh tuy không gây đau đớn nhưng khó hồi phục, ảnh hưởng đến hoạt động hằng ngày...
Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2

Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2

Sáng 13/6, tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Tĩnh, tỉnh này đã ghi nhận thêm 11 trường hợp dương tính với SARS-CoV-2 tại Lộc Hà, Hương Sơn và TP Hà Tĩnh.
Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19

Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19

Này 9/6/2021, Tỉnh đoàn - Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Bình Phước phối hợp cùng Huyện ủy, UBND huyện Bù Gia Mập trao các phần quà trị giá hơn 100 triệu đồng vận động từ các doanh nghiệp để “tiếp sức” huyện Ô Răng, tỉnh Mondulkiri (Vương quốc Campuchia) trong mùa dịch Covid -19.
Bệnh viện FV tặng trang thiết bị y tế trị giá 1 tỉ đồng cho công tác phòng chống dịch Covid - 19

Bệnh viện FV tặng trang thiết bị y tế trị giá 1 tỉ đồng cho công tác phòng chống dịch Covid - 19

Với mong muốn được góp sức, sát cánh cùng ngành Y tế trong công tác phòng chống dịch Covid-19, ngày8/6, Bệnh viện FV đã trao tặng trang thiết bị và máy móc phục vụ Thường trực Ban chỉ đạo công tác chống dịch Covid-19 trị giá 1 tỉ đồng.

Tin khác

Tỉnh Bình Định: Bệnh Viện Đa khoa Hòa Bình khẳng định vị trí trong mọi hoàn cảnh

Tỉnh Bình Định: Bệnh Viện Đa khoa Hòa Bình khẳng định vị trí trong mọi hoàn cảnh
Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình đóng trên địa bàn TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định; chính thức đi vào hoạt động từ đầu năm 2002. Những năm đầu thành lập, bệnh viện gặp nhiều khó khăn thách thức, tưởng chừng không thể tiếp tục tồn tại và phát triển. Song với sự quan tâm của cấp trên; sự chỉ đạo quyết liệt của Sở Y tế và sự nỗ lực của cán bộ, nhân viên Bệnh viện; nhờ đó mà Bệnh viện đa khoa Hòa Bình tầng bước khởi sắc, phát triển; khám và điều trị cho người bệnh ở địa phương ngày một tốt hơn

Nhà máy trong KCN có ca dương tính COVID-19, tỉnh Bắc Ninh tăng tốc truy vết

Nhà máy trong KCN có ca dương tính COVID-19, tỉnh Bắc Ninh tăng tốc truy vết
Liên quan đến ca mắc COVID-19 tại nhà máy, công ty TNHH AAC Technologies Việt Nam (KCN Quế Võ), UBND tỉnh Bắc Ninh đã yêu cầu Sở Y tế chủ trì thực hiện truy vết, sàng lọc đối với F0, F1, F2; cách ly y tế theo quy định.

TP Hồ Chí Minh: Cập nhật hàng trăm điểm dịch tễ được khoanh vùng, cách ly

TP Hồ Chí Minh: Cập nhật hàng trăm điểm dịch tễ được khoanh vùng, cách ly
TP Hồ Chí Minh đã thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 15 và nâng cao một số biện pháp phòng dịch. Riêng quận Gò Vấp và phường Thạnh Lộc thuộc quận 12 áp dụng cách ly xã hội theo Chỉ thị 16. Đến nay, TP Hồ Chí Minh đã cập nhật 164 điểm dịch tễ khoanh vùng, cách ly, phong tỏa trên nhiều quận, huyện thuộc thành phố.

Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể
Một số loại thức ăn được xếp vào hàng "siêu thực phẩm" bởi hàm lượng giá trị dinh dưỡng cao mà chúng mang đến cho cơ thể con người. Tuy nhiên, khi người cao tuổi sử dụng các loại thực phẩm này cũng cần có chế độ ăn điều độ, không nên dùng quá nhiều trong khẩu phần ăn hàng ngày để tránh những tác dụng "ngược" cho sức khỏe.

Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe
Bổ sung mướp đắng vào thực đơn ăn uống giúp giảm lượng Cholesterol, tăng cường miễn dịch, bổ gan... đây cũng là thực phẩm giàu chất xơ và Vitamin K có lợi cho sức khỏe.
Xem thêm
Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2

Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2

Sáng 13/6, tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Tĩnh, tỉnh này đã ghi nhận thêm 11 trường hợp dương tính với SARS-CoV-2 tại Lộc Hà, Hương ...
Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19

Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19

Tỉnh Đoàn - Hội LHTN Việt Nam tỉnh Bình Phước phối hợp cùng Huyện ủy - UBND huyện Bù Gia Mập trao các phần quà trị giá hơn 100 triệu ...
Bệnh viện FV tặng trang thiết bị y tế trị giá 1 tỉ đồng cho công tác phòng chống dịch Covid - 19

Bệnh viện FV tặng trang thiết bị y tế trị giá 1 tỉ đồng cho công tác phòng chống dịch Covid - 19

Với mong muốn được góp sức, sát cánh cùng ngành Y tế trong công tác phòng chống dịch Covid-19, ngày 8.6.2021, Bệnh viện FV đã trao tặng trang thiết bị ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Một số loại thức ăn được xếp vào hàng "siêu thực phẩm" bởi hàm lượng giá trị dinh dưỡng cao mà chúng mang đến cho cơ thể con người. Tuy ...
Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Bổ sung mướp đắng vào thực đơn ăn uống giúp giảm lượng Cholesterol, tăng cường miễn dịch, bổ gan... đây cũng là thực phẩm giàu chất xơ và Vitamin K ...
Lợi ích tuyệt vời của dưa chuột đối với sức khỏe

Lợi ích tuyệt vời của dưa chuột đối với sức khỏe

Dưa chuột là loại quả quen thuộc ngày hè. Ăn dưa chuột thường xuyên là cách giúp giải nhiệt, thải độc, làm đẹp da và hỗ trợ giảm huyết áp ...
Phiên bản di động