Y tế 09/12/2025 08:49
 |
| Người cao tuổi có nguy cơ bị bệnh phổi cao hơn trong mùa lạnh |
Từ ngày 26/11 đến 01/12/2025, Bệnh viện Phổi Nghệ An đã triển khai chương trình sàng lọc chủ động bệnh lao và các bệnh lý hô hấp tại 15 trung tâm bảo trợ xã hội, mái ấm, cơ sở cai nghiện và cơ sở điều trị methadone trong toàn tỉnh. Đây là hoạt động hướng tới những nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh lao cao, do sinh hoạt tập trung và điều kiện chăm sóc sức khỏe còn hạn chế.
Trong suốt sáu ngày triển khai, các đoàn công tác của Bệnh viện đã trực tiếp đến từng đơn vị để thăm khám, chụp X-quang kỹ thuật số lưu động có ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho hơn 1.500 trường hợp. Kết quả ban đầu ghi nhận hơn 100 người có tổn thương phổi nghi lao. Các trường hợp này được chỉ định xét nghiệm Gene-Xpert nhằm phát hiện nhanh vi khuẩn lao và đánh giá khả năng kháng thuốc. Trong số đó, gần 10 trường hợp dương tính và đã được tư vấn, hướng dẫn điều trị theo đúng phác đồ.
Chương trình mang ý nghĩa thiết thực trong việc phát hiện sớm bệnh lao, giúp giảm nguy cơ lây lan trong cộng đồng và kịp thời quản lý ca bệnh. Đồng thời, đây là hoạt động giàu tính nhân văn, góp phần đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với những nhóm đối tượng yếu thế, thể hiện quyết tâm của Bệnh viện Phổi Nghệ An trong hành trình hướng đến mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2035.
Người cao tuổi vốn có hệ miễn dịch suy giảm và chức năng phổi yếu dần theo thời gian, khiến khả năng chống đỡ với tác nhân gây bệnh kém hơn so với người trẻ. Khi nhiệt độ giảm, niêm mạc đường thở trở nên khô, giảm khả năng giữ ẩm và lọc bụi, tạo điều kiện để virus, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập. Đây là lý do các bệnh lý hô hấp như viêm phổi, hen phế quản, giãn phế quản hay đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) thường gia tăng ở người cao tuổi vào mùa lạnh.
Không khí lạnh cũng khiến phế quản co thắt, làm cho những người mắc bệnh phổi mạn tính trở nên khó thở, thở khò khè hoặc nhanh mệt khi vận động. Ở những người từng hút thuốc lá lâu năm, tổn thương phổi tích tụ khiến chỉ một đợt lạnh sâu cũng đủ làm xuất hiện các cơn khó thở cấp. Mặt khác, người cao tuổi thường có sức đề kháng kém, dinh dưỡng không đầy đủ và dễ gặp các bệnh nền khác, khiến nguy cơ diễn tiến nặng càng cao.
 |
| Nâng cao sức khỏe để phòng chống bệnh phổi ở người cao tuổi trong mùa lạnh |
Theo bác sĩ Trần Thị Thu Phương – Khoa Nội 1, Bệnh viện Phổi Nghệ An, nhiều người cao tuổi thường chủ quan trước các dấu hiệu sớm như ho kéo dài, khò khè nhẹ, đau rát họng hoặc nặng ngực. Việc tự ý dùng thuốc hoặc trì hoãn đi khám dẫn đến bỏ lỡ thời điểm điều trị tối ưu, khiến bệnh dễ tiến triển thành viêm phổi nặng, đợt cấp COPD hoặc suy hô hấp phải nhập viện. Bác sĩ khuyến cáo người cao tuổi cần chú trọng giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng cổ, ngực và bàn chân; hạn chế ra ngoài khi trời lạnh hoặc có gió mạnh; đeo khẩu trang để bảo vệ đường thở khỏi khí lạnh và bụi mịn. Bên cạnh đó, duy trì chế độ ăn uống đầy đủ, uống nước ấm, tập luyện nhẹ nhàng và tiêm phòng cúm, phế cầu là biện pháp quan trọng để tăng cường sức đề kháng và giảm nguy cơ biến chứng.
Những người mắc bệnh phổi mạn tính cần tái khám định kỳ để được theo dõi sát sao diễn biến bệnh và điều chỉnh thuốc khi cần thiết. Ngay khi xuất hiện các triệu chứng như khó thở tăng dần, sốt, ho kéo dài, mệt nhiều hoặc đau tức ngực, người cao tuổi cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời. Sự chủ động này sẽ giúp hạn chế nguy cơ nhập viện và bảo vệ chức năng hô hấp trong bối cảnh thời tiết lạnh, thay đổi thất thường và ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng.
Sức khỏe hô hấp đóng vai trò quan trọng trong chất lượng cuộc sống của người cao tuổi. Việc chủ động phòng bệnh, giữ ấm cơ thể và theo dõi sát sao các triệu chứng bất thường chính là chìa khóa giúp bảo vệ lá phổi, duy trì sức khỏe và nâng cao chất lượng sống khi mùa lạnh đến gần.
