Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 20)

Trong kì trước chúng ta cùng tìm hiểu về sự giống và khác nhau giữa tạng Phế, phủ Đại trường trong Y học cổ truyền và Phổi, Đại tràng trong Y học hiện đại . Kỳ này sẽ cùng tìm hiểu xem khi tạng Phế có bệnh sẽ có những biểu hiện gì?...
D. Công năng tạng Phế với sức khỏe con người

6. Bệnh lí tạng Phế

6.1. Phế âm hư

Phế âm hư do mắc bệnh lâu ngày, hay bệnh mới mắc làm tổn thương đến phế âm. Cũng có thể do Thận âm hư dẫn đến Phế âm hư. Phế âm hư có thể chia thành hai loại đó là Phế âm hư (đơn thuần) và âm hư hỏa vượng.

Biểu hiện lâm sàng của chứng Phế âm hư:

Nếu phế âm hư: Bệnh nhân ho ngày càng nặng, ho khan, không có đờm, hoặc nếu có đờm thì đờm ít mà dính, họng khô ngứa, người gầy, chất lưỡi hơi đỏ, ít tân dịch, mạch tế vô lực.

Nếu âm hư hỏa vượng: Ngoài các triệu chứng của phế âm hư kể trên, bệnh nhân còn có thêm các triệu chứng khác như ho ra máu, miệng khô khát, sốt hoặc cảm giác nóng, sốt về chiều, lòng bàn tay nóng, ra mồ hôi trộm, táo bón, nước tiểu sẫm màu, chất lưỡi đỏ, mạch tế sác.

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 20)

Bệnh cảnh Y học hiện đại thường gặp tương quan với chứng phế âm hư như là:

Lao phổi.

Ung thư phế quản - phổi.

Pháp trị chứng phế âm hư:

Phế âm hư (đơn thuần) dùng pháp: Tư âm dưỡng phế.

Âm hư hỏa vượng dùng pháp: Tư âm giáng hỏa.

6.2. Phế khí hư:

Phế khí hư là do ho lâu ngày làm tổn thương phế khí, do tì hư không vận hóa đồ tinh vi của thủy cốc lên làm phế khí hư. Ngoài ra, tâm, thận khí hư cũng sẽ ảnh hưởng đến phế khí.

Biểu hiện lâm sàng của chứng phế khí hư đó là: Ho không có sức, thở ngắn, ngại nói, tiếng nói nhỏ, người mệt mỏi vô lực, tự ra mồ hôi, sắc mặt trắng bệch, chất lưỡi nhạt, mạch hư nhược.

Bệnh cảnh Y học hiện đại thường gặp tương quan với chứng phế khí hư như là:

Hen phế quản mạn nặng.

Suy hô hấp mạn.

Khí Phế thũng.

Lao phổi.

Pháp điều trị chứng Phế khí hư đó là: Bổ ích phế khí.

6.3. Phong hàn thúc phế

Nguyên nhân của chứng phong hàn thúc phế đó là do phong hàn tà xâm nhập làm cho phế khí không tuyên phát - túc giáng được mà sinh ra bệnh.

Biểu hiện lâm sàng của chứng Phong hàn thúc phế bao gồm: Bệnh nhân ho, tiếng ho mạnh, có khi suyễn, đờm loãng trắng dễ khạc, miệng không khát, chảy nước mũi, sợ lạnh, đau mình mẩy, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch phù khẩn.

Phương pháp điều trị chứng Phong hàn thúc phế đó là: Tán hàn tuyên phế.

6.4. Phong nhiệt phạm phế:

Nguyên nhân của chứng Phong nhiệt phạm phế đó là do phong nhiệt tà xâm nhập vào, làm cho phế khí không tuyên phát được mà sinh bệnh.

Biểu hiện lâm sàng của chứng Phong nhiệt phạm phế bao gồm: Bệnh ho có đờm, đờm vàng dính khó khạc, có khi ho khạc ra đờm dính máu, miệng khô, thích uống nước, chảy nước mũi đục, đau họng, đầu lưỡi đỏ, mạch phù sác.

Phương pháp điều trị chứng Phong nhiệt phạm phế đó là: Thanh nhiệt tuyên phế.

6.5. Đàm trọc làm trở ngại phế

Nguyên nhân của chứng Đàm trọc làm trở ngại phế đó là do đàm thấp xâm nhập vào phế, khiến cho phế mất khả năng tuyên phát và túc giáng, từ đó sinh ra bệnh.

Biểu hiện lâm sàng của chứng Đàm trọc làm trở ngại phế bao gồm: Bệnh nhân ho nhiều đờm, đờm trắng dễ khạc, bệnh nhân khò khè tức ngực, rêu lưỡi vàng trắng dày, mạch hoạt.

Nếu là hàn thấp thì bệnh nhân sợ lạnh, đờm loãng, khi gặp lạnh bệnh càng tăng. Nếu thấp tà ngưng lại ở phế sẽ xuất hiện các chứng ngực sườn đầy tức, ho, đau ngực, rêu lưỡi trắng mỏng.

Phương pháp điều trị chứng Đàm trọc làm trở ngại phế đó là: Táo thấp hóa đàm.

7. Bệnh lí phủ Đại trường

7.1. Đại trường thấp nhiệt

Chứng đại trường thấp nhiệt thường hay gặp vào mùa Thu, gây hội chứng lị và ỉa chảy nhiễm khuẩn.

Biểu hiện lâm sàng của chứng Đại trường thấp nhiệt bao gồm: Đau bụng, đi lị, mót rặn, đại tiện ra máu mũi, cảm giác nóng rát ở hậu môn, nước tiểu đỏ ngắn, rêu lưỡi vàng dày, mạch huyền hoạt mà sác.

Phương pháp điều trị chứng Đại trường thấp nhiệt đó là: Thanh nhiệt trừ thấp, hành khí.

7.2. Táo bón do dịch đại trường giảm

Nguyên nhân của chứng táo bón do dịch đại trường giảm đó là do nhiệt kết bên trong làm cho vị âm hư, dịch đại trường giảm. Chứng bệnh này hay gặp ở người già, phụ nữ sau khi sinh và những người bị bệnh có sốt cao.

Biểu hiện lâm sàng của chứng táo bón do dịch đại trường giảm bao gồm: Đại tiện táo khô, khó đi ngoài, nhiều ngày đi một lần, kèm thêm hoa mắt, hôi miệng, mạch sáp hay tế, chất lưỡi đỏ, ít tân dịch, rêu lưỡi vàng khô.

Phương pháp điều trị chứng táo bón do dịch đại trường giảm đó là: Nhuận trường, thông tiện.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Theo dòng sự kiện

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, trong quý III, số lượng vaccine COVID-19 về có thể chưa nhiều nhưng tới quý IV.2021 thì dồn dập. Riêng vaccine Pfizer sẽ về Việt Nam khoảng 47- 50 triệu liều.
Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19

Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19

150 y, bác sĩ và điều dưỡng viên của Bệnh viện Đa khoa Bưu điện TP Hồ Chí Minh (VNPT) đã đồng hành cùng chính quyền và Nhân dân TP trên tuyến đầu chống dịch Covid-19.
TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người

TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người

Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, trong ngày 1/8, TP đã tiêm vaccine Covid-19 cho 144.970 người. Như vậy, tổng số người đã được tiêm vaccine trong đợt 5 là 767.885. Tốc độ tiêm chủng tại TP đang cải thiện rõ rệt, số lượng mũi tiêm tăng nhanh hơn và người trì hoãn tiêm trong đợt này cũng giảm nhiều.
Đình chỉ hoạt động Phòng khám Đa khoa Minh Ngọc do vi phạm quy định phòng chống Covid-19

Đình chỉ hoạt động Phòng khám Đa khoa Minh Ngọc do vi phạm quy định phòng chống Covid-19

Trong khi toàn thành phố Hà Nội đang tập trung mọi nguồn lực để tập trung phòng chống và đẩy lùi dịch bệnh Covid-19 thì Phòng khám Đa khoa Minh Ngọc lại không tuân thủ các quy định này, dẫn tới việc Sở Y tế Hà Nội đã ra quyết định đình chỉ hoạt động của phòng khám này.
Bộ Y tế ban hành hướng dẫn mới để xác định các trường hợp F0, F1, F2

Bộ Y tế ban hành hướng dẫn mới để xác định các trường hợp F0, F1, F2

Nhằm hỗ trợ các địa phương nhanh chóng xác định các trường hợp nghi ngờ mắc Covid-19, các trường hợp liên quan để sắp xếp việc cách ly y tế phù hợp, mới đây, Bộ Y tế đã ban hành "Hướng dẫn tạm thời giám sát và phòng, chống Covid-19" thay thế cho quyết định được ban hành trước đó vào tháng 8/2020.

Tin khác

Điều chỉnh quy trình tiêm vaccine phòng COVID-19 phù hợp với tình hình thực tiễn

Điều chỉnh quy trình tiêm vaccine phòng COVID-19 phù hợp với tình hình thực tiễn
Ngày 1/8, Văn phòng Chính phủ ban hành văn bản số 5256/VPCP-KGVX truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam về việc phân bổ, tổ chức tiêm vaccine phòng COVID-19.

Bộ Y tế yêu cầu làm rõ trách nhiệm vụ 12 loại thuốc hỗ trợ điều trị COVID

Bộ Y tế yêu cầu làm rõ trách nhiệm vụ 12 loại thuốc hỗ trợ điều trị COVID
Ngày 31.7, Bộ Y tế đã có văn bản yêu cầu Cục Quản lý Y dược Cổ truyền nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm cá nhân, tập thể liên quan việc xây dựng công văn 5944 hướng dẫn sử dụng sản phẩm Đông y hỗ trợ điều trị COVID-19.

Công ty TNHH Medlatec Thanh Xuân bị phạt 30 triệu đồng do vi phạm về phòng chống dịch Covid-19

Công ty TNHH Medlatec Thanh Xuân bị phạt 30 triệu đồng do vi phạm về phòng chống dịch Covid-19
Những ngày này, toàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp cấp bách để phòng chống dịch Covid -19 trước diễn biến ngày càng phức tạp của đại dịch này. Tuy nhiên, do không tuân thủ nghiêm các quy định mà Chính phủ ban hành nên mới đây, UBND quận Thanh Xuân đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế đối với Công ty TNHH Medlatec Thanh Xuân với số tiền là 30 triệu đồng.

Chuyện thoát khỏi xơ cứng bì của một kĩ sư cầu đường

Chuyện thoát khỏi xơ cứng bì của một kĩ sư cầu đường
Từng bôn ba khắp chiều dài đất nước, xây dựng biết bao nhiêu cây cầu, con đường nhưng khi về già ông Nguyễn Thế Mộc mắc phải căn bệnh nan y. 2 năm không tìm ra bệnh, mãi đến khi biết bệnh xơ cứng bì ông mất 5 năm đi khắp Nam khắp Bắc chạy chữa nhưng bệnh tình không thuyên giảm. May mắn đến với ông khi ông đặt trọn niềm tin vào Nam y tại Nhà Thuốc Thọ Xuân Đường…

Bệnh viện FV bắt đầu chiến dịch tiêm vắc-xin ngừa Covid-19 cho gần 5.000 công dân Pháp

Bệnh viện FV bắt đầu chiến dịch tiêm vắc-xin ngừa Covid-19 cho gần 5.000 công dân Pháp
Trong khi các đội quân tình nguyện FV đang tham gia tiêm chủng vắc xin phòng ngừa Covid-19 trong cộng đồng theo phân công của Sở Y Tế TP Hồ Chí Minh, thì ngày 29/7/2021, tại Bệnh viện FV, chiến dịch tiêm vắc-xin mũi thứ nhất cho 5.000 công dân Pháp và thân nhân tại phía nam Việt Nam cũng được bắt đầu.

Trúng gió: Cách phòng ngừa và chữa trị

Trúng gió: Cách phòng ngừa và chữa trị
Hàng năm trong những thời điểm giao mùa, khi thời tiết thay đổi đột ngột, lúc có áp thấp, mưa bão hoặc nhiều khí lạnh, những người có thân thể yếu, sức đề kháng kém rất dễ bị trúng gió.
Xem thêm
Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, trong quý III, số lượng vaccine COVID-19 về có thể chưa nhiều nhưng tới quý IV.2021 thì dồn dập. Riêng vaccine ...
Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19

Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19

150 y, bác sĩ và điều dưỡng viên của Bệnh viện Đa khoa Bưu điện TP Hồ Chí Minh (VNPT) đã đồng hành cùng chính quyền và Nhân dân TP ...
TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người

TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người

Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, trong ngày 1/8, TP đã tiêm vaccine Covid-19 cho 144.970 người. Như vậy, tổng số người đã được tiêm vaccine trong ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Khỏe mạnh và sống lâu

Khỏe mạnh và sống lâu

Chăm sóc, giữ gìn sức khỏe luôn là mối quan tâm của tất cả mọi người, ở mọi lứa tuổi.
Khỏe mạnh và sống lâu

Khỏe mạnh và sống lâu

Khi ta mệt mỏi, chán chường chính là lúc ta quên mất vui cười. Nhưng đó mới chính là lúc ta thật sự cần những tiếng cười thật lớn.
Quả mướp giải khát chữa bệnh

Quả mướp giải khát chữa bệnh

Nói đến quả mướp người ta thường nghĩ ngay đến món canh mướp, mùng tơi và rau đay nấu với cua đồng hoặc tôm khô ăn kèm với vài quả ...
Phiên bản di động