Có con cháu để nương tựa, người già vẫn cô đơn

Cô đơn khi sống cùng con cháu

Ông Toàn 78 tuổi, đang sống cùng vợ chồng con trai và hai cháu nội, nhưng 8 năm nay, kể từ ngày vợ bị bệnh hiểm nghèo mất đi, ông luôn sống trong cô đơn. Con trai ông làm việc ở công ty nhà nước, hết giờ là đi tập thể thao, ăn uống với bạn bè, đối tác làm ăn bên ngoài đến khuya mới về. Con dâu kinh doanh cửa hàng ăn cũng đi từ sáng đến tối mịt. Hai đứa cháu từ nhỏ đến lớn đi học nhiều hơn ở nhà. Có chút thời gian rảnh chúng lại vào phòng vùi đầu vào máy tính chơi game... Cách đây vài năm, khi còn khỏe ông cũng tập thể dục và giao lưu bạn bè, giờ già nên từ sáng đến tối quẩn quanh trong nhà một mình.

Bữa sáng, con dâu mua để sẵn ở bàn, ông dậy lúc nào ăn lúc đó. Bữa trưa thì cô bán cơm bình dân mang sang. Ông mong đến bữa tối để được sum vầy cùng con cháu, nhưng rồi bữa cơm ấy cũng mỗi người ăn một giờ khác nhau, hiếm khi đông đủ.

Nhà ông Đông 80 tuổi và bà Hương 76 tuổi liền tường với nhà con trai trong khu phố, nhưng nhiều năm nay, cuộc sống của ông bà giống như những người già “neo đơn”. Chẳng mấy khi con cháu để ý đến hai người bởi lí do bận đi làm và đi học. Thậm chí anh con trai có khi cả tháng trời không bước chân sang nhà để hỏi xem bố mẹ sống thế nào?

NCT tham gia hoạt động trồng cây Ảnh IT

Có 2 người con trai, một con gái sống cùng quận Long Biên, nhưng bà Nguyễn Thị Sinh vẫn phải sống cô đơn một mình. Khi đô thị hóa ồ ạt diễn ra, sẵn có đất đai rộng rãi, ông bà bán đi chia cho các con còn họ ở căn nhà cũ thờ phụng tổ tiên. Cách đây ba năm, ông mất có dặn dò các con đón bà về sống cùng, tiện bề chăm sóc, nhưng bà chỉ ở nhà mỗi đứa được vài tháng rồi quay về nhà cũ sống một mình. Tiền lương chẳng có, bà trồng rau ở khu ruộng còn bỏ hoang rồi đưa ra chợ bán. Con cái đứa nào cũng vin vào hoàn cảnh khó khăn, phải nuôi con ăn học để từ chối góp tiền nuôi mẹ. Cuộc sống của bà lắm khi rơi vào cảnh túng thiếu nhưng để được hưởng các chính sách dành cho người già cô đơn, không nơi nương tựa thì bà lại không đủ… “tiêu chuẩn” bởi vẫn có con cái.

Có thể nói, ở bất cứ đâu, thành thị hay nông thôn, chúng ta đều bắt gặp NCT sống cô đơn. Có người sống cô đơn mọi người đều biết, có người âm thầm chịu đựng nỗi cô quạnh mà nhìn bề ngoài ai cũng tưởng họ đang vui vầy cùng con cháu.

Tham gia các CLB để đỡ cô đơn

Theo thống kê, mô hình gia đình Việt đang thay đổi nhanh chóng. Từ 80% NCT sống với con cháu năm 1993 giảm xuống còn 57,2% năm 2010 và đến năm 2020 con số này còn giảm rất nhiều. Điều đáng buồn hơn là nhiều NCT sống cùng con cháu không chỉ chịu cảnh cô đơn, không được chăm sóc mà còn bị bạo lực, đặc biệt là về tinh thần.

Sự thay đổi này được lí giải là do xu hướng con cái sống riêng sau khi lập gia đình ngày càng gia tăng. Cùng với đó, ảnh hưởng bởi nền kinh tế thị trường, con cháu nghĩ rằng phụng dưỡng bố mẹ về vật chất là đủ, còn đời sống tinh thần chỉ là thứ yếu. Vậy nên họ chỉ biết cho cha mẹ “ăn no mặc ấm” còn sống vui hay buồn không… quan trọng nên nhiều NCT phải sống cảnh cô đơn ngay bên cạnh con cháu.

Hiện nay, nhiều NCT đã tự chủ kinh tế thay vì phụ thuộc con cháu hoàn toàn như trước đây. Thậm chí, họ còn phải “gánh thêm” trách nhiệm nuôi cháu thay con khi chúng phải đi làm ăn xa. Đây là nguyên nhân khiến gia tăng tỉ lệ NCT sống cùng các cháu ở các vùng nông thôn. Còn ở thành thị, xu hướng người già bị cô lập, sống cô đơn trong căn nhà của mình ngày càng phổ biến.

Theo nghiên cứu, sống cô đơn là một trong những nguyên nhân khiến cho NCT bị suy giảm hệ miễn dịch nhanh chóng, làm tăng huyết áp, tim mạch, đột qụy và bệnh trầm cảm. Vì vậy, những người thường xuyên đối mặt với nỗi cô đơn có nguy cơ tử vong cao hơn gấp 2 lần người sống đầm ấm trong gia đình.

Chính vì thế, việc chăm sóc NCT cả vật chất lẫn tinh thần ở nước ta rất cấp thiết nhằm ứng phó với quá trình già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng. Để NCT sống vui, sống khỏe, cùng với các chính sách trợ giúp của Nhà nước thì ngay tại các gia đình cần thay đổi nhận thức. Với NCT không chỉ là ăn no mặc ấm mà chăm sóc đời sống tinh thần vô cùng quan trọng với họ. Mặt khác, NCT cũng cần tự nâng cao đời sống tinh thần của mình bằng việc tham gia các CLB thơ ca, văn nghệ và các hoạt động xã hội dành cho NCT...