Cảnh báo 3 thời điểm nguy hiểm trong ngày dễ xảy ra đột qụy

Ba thời điểm nguy cơ cao

Sáng sớm sau khi thức dậy

Đây là thời điểm cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động, huyết áp có xu hướng tăng cao. Nếu vừa thức dậy đã bật dậy ngay hoặc bước từ phòng ngủ ấm ra môi trường lạnh, mạch máu có thể co đột ngột, làm tăng nguy cơ xảy ra biến cố mạch máu não.

Ban đêm khi đi vệ sinh

Nhiều người cao tuổi có thói quen thức dậy nhiều lần để đi vệ sinh. Việc rời khỏi chăn ấm, tiếp xúc với không khí lạnh mà không mặc đủ quần áo có thể khiến huyết áp tăng đột ngột, làm gia tăng nguy cơ đột qụy.

Khi tắm

Tắm nước lạnh hoặc tắm quá khuya trong những ngày rét là yếu tố khiến huyết áp dao động mạnh. Người cao tuổi, đặc biệt là người mắc bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp, cần hết sức thận trọng.

Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột qụy, Bệnh viện Bạch Mai, khi nhiệt độ môi trường giảm, cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế giữ nhiệt bằng cách co các mạch máu ngoại vi. Điều này khiến huyết áp tăng, tạo áp lực lớn lên thành mạch.

Ở những người có thành mạch yếu hoặc đã xuất hiện nhiều mảng xơ vữa, sự thay đổi này có thể làm vỡ mạch máu não gây xuất huyết não hoặc làm bong mảng xơ vữa, hình thành cục máu đông gây tắc mạch, dẫn tới nhồi máu não.

Không chỉ vậy, thời tiết lạnh còn làm tăng độ nhớt của máu, khiến dòng máu lưu thông chậm hơn. Khi cục máu đông hình thành và di chuyển lên não, nguy cơ đột qụy sẽ tăng đáng kể.

Những thói quen làm tăng nguy cơ

Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng cũng khuyến cáo, nhiều người vẫn cho rằng uống rượu sẽ giúp cơ thể “ấm lên” trong mùa lạnh. Thực tế, rượu bia chỉ gây giãn mạch tạm thời tạo cảm giác ấm giả, sau đó làm cơ thể mất nhiệt nhanh hơn và khiến huyết áp biến động mạnh.

Bên cạnh đó, mùa đông cũng là thời điểm nhiều người ít vận động, ăn nhiều thực phẩm giàu chất béo, làm tăng nguy cơ hình thành mảng xơ vữa và cục máu đông.

Người cao tuổi cần làm gì để phòng ngừa?

Để hạn chế nguy cơ đột qụy khi chuyển mùa, người cao tuổi cần chú ý:

Giữ ấm cơ thể, nhất là vùng đầu, cổ, ngực và bàn chân; đội mũ, quàng khăn, đeo khẩu trang khi ra ngoài.

Áp dụng nguyên tắc “chậm lại 3 phút” sau khi thức dậy: nằm thêm 3-5 phút, cử động tay chân, xoa mặt rồi mới ngồi dậy và mặc đủ ấm trước khi ra khỏi phòng.

Kiểm soát tốt huyết áp và các bệnh nền như đái tháo đường, tim mạch; dùng thuốc đúng chỉ định và theo dõi huyết áp thường xuyên tại nhà.

Hạn chế rượu bia, thuốc lá; giảm muối trong khẩu phần; uống đủ nước ấm; duy trì vận động nhẹ mỗi ngày và tránh tập thể dục ngoài trời khi nhiệt độ quá thấp.

Nhận biết sớm để giành lại “thời gian vàng”

Bác sĩ lưu ý, khi phát hiện người có biểu hiện méo miệng, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói khó hoặc nói ngọng, cần nghĩ ngay đến đột qụy và gọi cấp cứu 115 hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế có đơn vị điều trị đột qụy trong thời gian sớm nhất.

Đột qụy là tình trạng cấp cứu tối khẩn cấp. Mỗi phút chậm trễ đều khiến hàng triệu tế bào não bị tổn thương không hồi phục. Người dân tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp dân gian như chích máu đầu ngón tay, cạo gió hay cho uống thuốc không rõ nguồn gốc vì có thể làm mất cơ hội điều trị hiệu quả.