Lão thị sau tuổi 40: Có nên can thiệp bằng laser?

Khi đôi mắt bắt đầu lão hóa

Sau tuổi 40, nhiều người nhận thấy việc đọc sách, xem điện thoại hay thực hiện những công việc đòi hỏi quan sát ở cự ly gần không còn dễ dàng như trước. Chữ nhỏ trở nên khó nhìn, phải đưa sách hoặc điện thoại ra xa hơn, tăng cỡ chữ hoặc thường xuyên tìm kính đọc là những biểu hiện quen thuộc.

Lão thị – tình trạng suy giảm khả năng điều tiết của mắt theo tuổi tác.

Nguyên nhân chủ yếu là lão thị – tình trạng suy giảm khả năng điều tiết của mắt theo tuổi tác. Khi con người già đi, thể thủy tinh dần mất độ đàn hồi, khả năng thay đổi hình dạng để đưa hình ảnh của vật ở gần về đúng võng mạc cũng giảm. Vì vậy, mắt ngày càng khó chuyển tiêu cự khi nhìn gần.

Lão thị là quá trình sinh lý tự nhiên, có thể xuất hiện ở hầu hết mọi người, kể cả những người trước đó không mắc tật khúc xạ. Mức độ lão thị thường tăng dần theo tuổi, khiến người mắc phải thay đổi kính đọc hoặc điều chỉnh thói quen sinh hoạt để thích nghi.

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Ophthalmology năm 2018, thế giới có khoảng 1,8 tỷ người bị lão thị vào năm 2015, trong đó 826 triệu người bị suy giảm thị lực nhìn gần do chưa được điều chỉnh hoặc điều chỉnh chưa đầy đủ. Những con số này cho thấy lão thị không chỉ là vấn đề thị giác phổ biến mà còn ảnh hưởng đáng kể đến khả năng làm việc, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của người trung niên, cao tuổi.

Hiện nay, kính đọc và kính đa tròng vẫn là những giải pháp phổ biến để hỗ trợ người bị lão thị. Đây là các phương pháp không xâm lấn, có thể điều chỉnh theo nhu cầu nhìn gần, nhìn xa và đặc điểm thị lực của từng người. Với những người mong muốn giảm phụ thuộc vào kính, các phương pháp can thiệp bằng laser cũng là một lựa chọn có thể được tìm hiểu, sau khi được bác sĩ đánh giá cụ thể.

Can thiệp laser: Cần hiểu rõ giới hạn

PresbyMAX là một trong những công nghệ laser được ứng dụng trong điều chỉnh lão thị, sử dụng laser excimer trên hệ thống SCHWIND AMARIS. Phương pháp này tạo hình bề mặt giác mạc theo cấu trúc đa tiêu cự, nhằm hỗ trợ mắt nhìn ở nhiều khoảng cách khác nhau. Một số trường hợp có thể kết hợp điều chỉnh các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị hoặc loạn thị.

Mục tiêu của phương pháp là cải thiện khả năng nhìn gần, đồng thời hỗ trợ thị lực ở các khoảng cách khác, qua đó giúp người bệnh giảm phụ thuộc vào kính đọc trong một số hoạt động thường ngày. Tuy nhiên, PresbyMAX không phục hồi hoàn toàn khả năng điều tiết tự nhiên đã suy giảm do tuổi tác. Mức độ cải thiện thị lực và khả năng giảm phụ thuộc vào kính cũng không giống nhau ở tất cả mọi người.

Không phải mọi trường hợp lão thị đều phù hợp với phẫu thuật laser. Tình trạng giác mạc, độ khúc xạ, chất lượng thị lực, các bệnh lý mắt đi kèm, nhu cầu sử dụng mắt trong công việc và sinh hoạt đều cần được đánh giá trước khi quyết định. Người bệnh cũng cần được tư vấn rõ về lợi ích, giới hạn của phương pháp và khả năng thích nghi thị giác sau can thiệp.

Đặc biệt, ở người trung niên và cao tuổi, nhìn mờ không phải lúc nào cũng do lão thị. Đục thủy tinh thể, glaucoma (glôcôm), bệnh lý võng mạc, thoái hóa hoàng điểm hoặc biến chứng mắt do đái tháo đường cũng có thể gây suy giảm thị lực. Vì vậy, người bệnh không nên tự xác định nguyên nhân hoặc chỉ tìm cách điều chỉnh lão thị mà bỏ qua việc kiểm tra toàn diện các bệnh lý mắt khác.

Cập nhật công nghệ cần đi cùng chỉ định phù hợp

Ngày 3/11/2026, Bệnh viện Đông Đô phối hợp với SCHWIND eye-tech-solutions (Đức) tổ chức sự kiện chuyên môn về các công nghệ phẫu thuật khúc xạ, trong đó có PresbyMAX. Chương trình có sự tham gia của Dr. Kishore Raj Pradhan, Giám đốc Y khoa Matrika Eye Center, chuyên gia laser nhãn khoa quốc tế; ThS.BS Đinh Thị Phương Thủy, Giám đốc điều hành Bệnh viện Đông Đô và ThS.BS Phạm Thị Hồng Dương, Phó trưởng khoa Mắt Bệnh viện Đông Đô.

Bệnh viện Đông Đô phối hợp với SCHWIND eye-tech-solutions (Đức) tổ chức sự kiện chuyên môn về các công nghệ phẫu thuật khúc xạ, trong đó có PresbyMAX

Tại tọa đàm, ThS.BS Phạm Thị Hồng Dương cho biết nhu cầu cải thiện khả năng nhìn gần ở người ngoài 40 tuổi ngày càng được quan tâm. Tuy nhiên, việc lựa chọn phương pháp cần căn cứ vào tình trạng giác mạc, nhu cầu nhìn gần trong công việc, sinh hoạt và kỳ vọng của từng người bệnh.

Trong khuôn khổ chương trình, các chuyên gia cũng trao đổi về kinh nghiệm ứng dụng những công nghệ phẫu thuật laser như SmartSight, SmartSight NOVA và PresbyMAX. Bệnh viện Đông Đô đồng thời đón nhận chứng nhận và cúp ghi nhận thành tích ba năm liên tiếp (2024-2026) dẫn đầu châu Á về số ca phẫu thuật SmartSight, theo ghi nhận của SCHWIND.

Chia sẻ về quá trình ứng dụng công nghệ này, ThS.BS Đinh Thị Phương Thủy nhấn mạnh vai trò của việc khám chuyên sâu, lựa chọn chỉ định và cập nhật kiến thức chuyên môn, thay vì chỉ dựa vào thiết bị.

Thực tế, với các phương pháp can thiệp nhãn khoa, công nghệ chỉ là một yếu tố. Việc thăm khám, đánh giá đúng tình trạng mắt, tư vấn đầy đủ về lợi ích và giới hạn của phương pháp, cũng như theo dõi sau can thiệp có ý nghĩa quan trọng đối với kết quả điều trị. Người bệnh cần tìm hiểu kỹ và trao đổi với bác sĩ trước khi quyết định.

ThS.BS Đinh Thị Phương Thủy, Giám đốc điều hành Bệnh viện Đông Đô đón nhận chứng nhận và cúp ghi nhận thành tích ba năm liên tiếp (2024-2026) dẫn đầu châu Á về số ca phẫu thuật SmartSight, theo ghi nhận của SCHWIND.

Chủ động bảo vệ thị lực khi bước vào tuổi trung niên

Lão thị là quá trình lão hóa tự nhiên, không thể phòng tránh hoàn toàn. Tuy nhiên, mỗi người có thể chủ động bảo vệ thị lực và phát hiện sớm các bệnh lý mắt bằng cách duy trì thói quen chăm sóc phù hợp.

Người trung niên và cao tuổi nên khám mắt định kỳ, đặc biệt khi xuất hiện tình trạng nhìn mờ, mỏi mắt, khó đọc hoặc phải thay kính thường xuyên. Người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp và các bệnh mạn tính khác cần chú ý kiểm tra mắt theo hướng dẫn của bác sĩ để phát hiện sớm những biến chứng có thể ảnh hưởng đến thị lực.

Trong sinh hoạt hằng ngày, cần bảo đảm đủ ánh sáng khi đọc sách, giữ khoảng cách phù hợp với điện thoại và máy tính, tránh nhìn màn hình liên tục trong thời gian dài. Có thể áp dụng nguyên tắc 20-20-20: sau mỗi 20 phút làm việc gần, nhìn ra xa khoảng 20 feet (tương đương 6 m) trong ít nhất 20 giây để mắt được thư giãn. Bên cạnh đó, chế độ ăn đa dạng, đủ rau xanh, trái cây và các dưỡng chất cần thiết cũng góp phần duy trì sức khỏe thị giác.

Đặc biệt, khi đột ngột giảm thị lực, đau mắt dữ dội, xuất hiện chớp sáng, ruồi bay tăng nhanh hoặc có vùng tối che khuất tầm nhìn, người bệnh cần đi khám chuyên khoa mắt ngay, không nên chờ đến lịch kiểm tra định kỳ.

Sau tuổi 40, suy giảm khả năng nhìn gần có thể ảnh hưởng đến nhiều hoạt động thường ngày. Kính đọc, kính đa tròng vẫn là những giải pháp phổ biến; công nghệ laser như PresbyMAX có thể mở thêm lựa chọn cho một số trường hợp phù hợp. Dù lựa chọn phương pháp nào, điều quan trọng vẫn là xác định đúng nguyên nhân suy giảm thị lực, được tư vấn đầy đủ và duy trì thói quen chăm sóc mắt để bảo vệ thị lực lâu dài.