Sức khỏe 19/10/2023 15:35
Nguyên nhân gia tăng đột qụy ở NCT
Đột qụy hay còn gọi là tai biến mạch máu não là nguyên nhân tử vong đứng hàng thứ 2 trên thế giới và là nguyên nhân hàng đầu gây thương tật nghiêm trọng, lâu dài nếu bị mắc phải. Đây là tình trạng rối loạn chức năng thần kinh khu trú đột ngột do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu lên não. Sự gián đoạn tuần hoàn này dẫn đến chết tế bào não do không được cung cấp oxy kịp thời, bằng chứng là các dấu hiệu lâm sàng dai dẳng và các bất thường về hình ảnh thần kinh đặc trưng của nhồi máu não. Tùy thuộc vào mức độ và vị trí tổn thương của mô não, đột qụy có thể ảnh hưởng đến hoạt động thể chất, tinh thần và xã hội của cá nhân ở nhiều cấp độ khác nhau.
Cùng với sự lão hóa, tỉ lệ mắc bệnh tim mạch và rối loại chức năng (cao huyết áp, đái tháo đường và rối loạn mỡ máu) tăng theo tuổi tác khiến NCT có nhiều khả năng bị đột qụy hơn. Sau 55 tuổi, cứ liên tiếp 10 năm, tỉ lệ đột qụy sẽ tăng gấp đôi ở cả nam và nữ. Gần 3/4 số ca đột qụy xảy ra ở những người trên 65 tuổi. Tỉ lệ mắc đột qụy ở nam giới cao hơn 1,25 lần, nhưng do phụ nữ có xu hướng sống lâu hơn nam giới nên số phụ nữ chết vì đột qụy nhiều hơn nam giới mỗi năm.
 |
| Nguyên tắc BEFAST giúp nhận biết và phát hiện sớm các triệu chứng đột qụy |
Tuổi tác là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của đột qụy. Tuy nhiên, đột qụy không phải là hệ quả tất yếu của quá trình lão hóa. Bằng cách xác định và điều chỉnh các yếu tố nguy cơ, NCT có cơ hội giảm tỉ lệ mắc và tử vong gây ra do đột qụy.
Phòng ngừa đột qụy ở NCT
Để việc phòng ngừa đột qụy ở NCT mang lại kết quả tốt nhất, bác sĩ sẽ tư vấn và chỉ định nhiều phương pháp điều trị khác nhau bao gồm biện pháp dùng thuốc và không dùng thuốc. Các biện pháp dùng thuốc gồm có: Kiểm soát tăng huyết áp; Giải quyết rối loạn mỡ máu; Quản lí bệnh đái tháo đường; Dùng thuốc chống đông theo chỉ định của bác sĩ (ví dụ: ở người có bệnh rung nhĩ).
Bên cạnh đó, một số biện pháp không dùng thuốc như: Tăng cường tập thể dục; Chế độ ăn uống lành mạnh; Cai thuốc lá; Không sử dụng rượu, bia và các chất kích thích.
Việc tuân thủ các biện pháp trên rất quan trọng ở NCT, đặc biệt là bệnh nhân bị rung nhĩ. Do rung nhĩ là rối loạn nhịp tim liên quan nhiều nhất đến đột qụy tắc mạch máu não hay nhồi máu não ở những người dưới 75 tuổi. Tuy vậy, nếu tuân thủ dụng thuốc chống đông theo đơn của bác sĩ đã giúp phòng ngừa 60-70% nguy cơ đột qụy.
Không những vậy, NCT thường không nhận biết được các triệu chứng mới khởi phát của đột qụy, mà quy chúng với các bệnh khác (viêm khớp, suy nhược, đau đầu hoặc mệt mỏi) và chủ quan không áp dụng các biện pháp phòng ngừa. Điều này khiến tỉ lệ đột qụy dẫn đến các biến chứng nguy hiểm, thậm chí tử vong tăng cao. Vậy nên chúng ta cần nhận biết sớm các triệu chứng đột qụy (thông qua nguyên tắc B.E F.A.S.T) để tiếp cận với các phương pháp đánh giá và cấp cứu, điều trị khẩn cấp cũng như tham gia vào quá trình phục hồi chức năng toàn diện. Điều này đóng góp không nhỏ trong việc cứu sống cũng như hồi phục sau đột qụy của NCT.
 |
