Cách sơ cứu khi bị rắn độc cắn

TS.BS. Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai cho biết, khoảng một tuần nay gần như ngày nào cũng có bệnh nhân nhập viện do rắn độc cắn. Hiện Trung tâm chống độc đang điều trị 8 ca bệnh, chủ yếu là nam giới.

Theo bác sĩ Nguyên, từ tháng 4 đến tháng 11 hàng năm là mùa sinh sôi của các loài rắn độc. Tuy nhiên, sai lầm lớn nhất của nhiều bệnh nhân khi bị rắn độc cắn là thường tìm đắp các loại lá hoặc bài thuốc theo kinh nghiệm dân gian để sơ cứu. Chỉ đến khi có các biểu hiện của suy hô hấp (tím tái, co cơ, khó thở…) mới đưa đến các cơ sở y tế.

Trong khi, ở Việt Nam có rất nhiều loại rắn độc và mỗi loại lại có cơ chế gây độc khác nhau. Do đó, tùy theo loại rắn độc cắn sẽ có biện pháp sơ cứu và hướng điều trị khác nhau.

Cách sơ cứu nhanh khi bị rắn độc cắn. Ảnh minh họa

Cách sơ cứu tại chỗ khi bị rắn độc cắn

- Cần cố gắng xác định loài rắn đã cắn về màu sắc, kích thước, cách thức tấn công…

- Để nạn nhân nằm yên và động viên, trấn an. Bởi nếu cử động sẽ khiến máu chảy và truyền nọc độc đến tim nhanh hơn.

- Tiếp theo, cố định chân tay nhưng không được hạn chế sự lưu thông của máu, trừ khi biết chắc chắn loài rắn đã cắn có nọc độc tác động đến thần kinh.

- Nới lỏng quần áo của người bị rắn cắn.

- Theo dõi tình trạng hô hấp. Khi phát hiện bệnh nhân thở nhanh, yếu, hoặc xuất hiện tím môi phải hô hấp nhân tạo ngay.

- Áp dụng biện pháp băng ép bất động với một số loại rắn hổ (rắn cạp nong, cạp nia, hổ mang chúa, rắn biển và một số giống rắn hổ mang thường), băng ép bất động để làm chậm sự xuất hiện triệu chứng liệt.

- Nếu bệnh nhân bị hoại tử tại vết cắn, cần rửa sạch bằng nước muối sinh lý, dùng gạc sạch đậy lên, băng lại và chuyển gấp đến bệnh viện càng sớm càng tốt.

- Nếu bệnh nhân còn tỉnh táo, cần đưa đến bệnh viện lớn, nơi có sẵn huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu. Trường hợp bệnh nhân lơ mơ, hôn mê hay yếu liệt nên đưa đến cơ sở y tế gần nhất.

Lưu ý, không nên băng garo sau khi bị rắn cắn vì cột chặt có thể làm máu không đến được vị trí đã bị buộc khiến phần này dễ hoại tử. Khi đến bệnh viện, bác sĩ tháo băng garo ra thì chất độc sẽ cùng lúc ùa về tim khiến bệnh nhân vào cơn sốc, bệnh nhân có thể tử vong lập tức.

Không sử dụng phương pháp chữa mẹo hay hút nọc độc. Ngoài ra, không được đắp đá, chườm lạnh và tuyệt đối không bôi hóa chất, thuốc, lá cây... lên vết rắn cắn.