Một điểm đáng lưu ý là sự gia tăng số người sử dụng ma túy tổng hợp dẫn đến nguy cơ nhiễm HIV qua quan hệ tình dục không an toàn có khả năng dẫn đến nguy cơ đợt dịch mới xuất hiện trong nhóm trẻ.
Trong 6 tháng đầu năm, nhiều hoạt động đã được tiến hành từ việc ban hành hàng loạt các văn bản quy phạm pháp luật cũng như hướng dẫn chuyên môn về lĩnh vực phòng, chống HIV/AIDS. Tư vấn xét nghiệm HIV tự nguyện cũng được đẩy mạnh thông qua các hình thức xét nghiệm HIV tại cộng đồng, xét nghiệm trong các cơ sở y tế cả của nhà nước lẫn cơ sở y tế tư nhân với hơn 1,4 triệu người được tư vấn xét nghiệm. Các hoạt động can thiệp và dự phòng lây nhiễm HIV vẫn được duy trì thông qua hoạt động phân phát bơm kim tiêm, bao cao su, điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone. Hiện Cục Phòng, chống HIV/AIDS đang chuẩn bị cho thí điểm điều trị nghiện bằng thuốc Buprenorphine. Điều trị ARV cho khoảng 130.000 bệnh nhân HIV và mở rộng việc xét nghiệm tải lượng vi rút như xét nghiệm thường quy. Việc mở rộng BHYT cho người nhiễm HIV theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ cũng đang được các địa phương đẩy mạnh với tỉ lệ chung tại 63 tỉnh với khoảng 85% người nhiễm HIV đang điều trị ARV có BHYT…
Mặc dù vậy, công tác phòng, chống HIV/AIDS đang gặp rất nhiều khó khăn: Độ bao phủ của các hoạt động xét nghiệm HIV, can thiệp giảm tác hại và điều trị ARV vẫn còn thấp, độ bao phủ của truyền thông cũng giảm; bệnh nhân bỏ điều trị Methadone có xu hướng gia tăng. Kinh phí cho hoạt động phòng, chống HIV/AIDS cấp muộn; sự thay đổi về tổ chức khi sáp nhập Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS thành Trung tâm Kiểm soát bệnh tật làm ảnh hưởng đến nguồn nhân lực cho các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS.
Phát biểu tại Hội nghị Sơ kết công tác phòng, chống HIV/AIDS 6 tháng đầu năm và triển khai kế hoạch 6 tháng cuối năm 2018, GS.TS Nguyễn Thanh Long, Thứ trưởng Bộ Y tế đã ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của cả hệ thống từ các Bộ, ngành, các tổ chức quốc tế tới các địa phương cho công tác phòng, chống HIV/AIDS thời gian qua. Với nỗ lực này, Việt Nam luôn được các tổ chức quốc tế đánh giá cao và ghi nhận như điểm sáng trong công tác phòng, chống HIV/AIDS trên bản đồ thế giới.
Trong thời gian tới, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cũng yêu cầu toàn hệ thống tập trung vào một số các nội dung, trong đó: Các địa phương nghiêm túc rà soát đánh giá tình hình dịch và các yếu tố nguy cơ tại địa phương mình; ưu tiên các cán bộ hoạt động chuyên môn tiếp tục làm việc trong hệ thống phòng, chống HIV/AIDS; cần xem xét thay đổi các ưu tiên trong can thiệp như xét nghiệm HIV sớm, điều trị ARV sớm vì đây là những can thiệp hiệu quả cả cho công tác dự phòng. Từ ưu tiên này, có các giải pháp can thiệp thích hợp. Tuy nhiên cũng cần đẩy mạnh hơn các hoạt động can thiệp như phát bơm kim tiêm, bao cao su, điều trị Methadone cũng như truyền thông thay đổi hành vi…
Hà Anh
