(Tiếp theo kì trước)Kì 2: Vay tiền ngân hàng, đang trong quá trình xử lí nợ vay, vẫn bị truy tố
Cáo trạng do đại diện Viện KSND TP Cần Thơ đọc tại phiên tòa cho rằng: Từ năm 2012 - 2015, bị cáo Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân, Giám đốc Công ty Tây Nam, có trụ sở tại số 68, Quốc lộ 61, ấp Mỹ Hiệp, xã Tân Tiến, TP Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang chỉ đạo lập, điều hành 7 công ty và câu kết với 3 cán bộ Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh Cần Thơ (Agribank Cần Thơ) là Lê Thanh Hải, Trần Huy Liệu, Bùi Tuấn Anh thực hiện thủ tục nâng khống trị giá tài sản và cấp tín dụng ưu đãi trái quy định, gây thiệt hại cho Agribank hơn 304 tỉ đồng. Viện KSND TP Cần Thơ quyết định truy tố cả 6 bị can về tội “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”, theo Khoản 3, Điều 179 Bộ luật Hình sự năm 1999, khung hình phạt từ 10 - 20 năm tù.
.jpg)
Bị cáo Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân đang trả lời các câu hỏi của HĐXX
Cáo trạng của Viện KSND TP Cần Thơ cho rằng, bị cáo Nhân sử dụng 7 công ty, nhằm làm mất dấu dòng tiền giải ngân từ Agribank Cần Thơ để chiếm dụng; sử dụng sai mục đích tiền vay từ Agribank Cần thơ; dùng tiền vay từ Agribank Cần Thơ để mua tài sản trúng đấu giá, là siêu thị Citimart số 51 Nguyễn Trãi, quận Ninh Kiều, TP Cần thơ; sử dụng tiền vay vào mục đích cá nhân… Từ đó cho rằng có tội, để truy tố bị cáo Nhân với tội danh“Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”, theo Khoản 3, Điều 179 Bộ luật Hình sự năm 1999. Suy luận này của Viện KSND TP Cần Thơ thật lạ và vi phạm nguyên tắc suy đoán vô tội trong tố tụng hình sự; hình sự hóa một quan hệ dân sự, kinh tế; đồng thời truy tố bị cáo Nhân tội danh này là không đúng đối tượng.
Điều 179 Bộ luật Hình sự năm 1999 quy định: “1- Người nào trong hoạt động tín dụng mà có một trong các hành vi sau đây gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt tiền… hoặc phạt tù…: a) Cho vay không có bảo đảm trái quy định của pháp luật; b) Cho vay quá giới hạn quy định; c) Hành vi khác vi phạm quy định của pháp luật về cho vay trong hoạt động tín dụng. 3- Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm”. Rõ ràng, tội danh này chỉ truy tố đối tượng là những người hoạt động trong lĩnh vực tín dụng (cho vay, hoạt động ngân hàng). Trong khi đó, giao dịch vay vốn trong vụ án này là giao dịch giữa pháp nhân (Công ty…) với pháp nhân (Agribank Cần Thơ), bị cáo Nhân là người đại diện theo pháp luật của pháp nhân vay vốn ngân hàng, không phải người đi vay và cũng không thuộc đối tượng điều chỉnh tại điều luật này.
Điều 179 Bộ luật Hình sự năm 1999 quy định: “Người nào trong hoạt động tín dụng… gây hậu quả nghiêm trọng…”, đồng nghĩa với bắt buộc phải có hậu quả (thiệt hại). Trong khi đó, tại Tòa đại diện Agribank Việt Nam nhiều lần khẳng định, chưa xác định được có bị thiệt hại hay không? Điều này hoàn toàn có căn cứ, bởi các khoản vay, cho rằng liên quan đến bị cáo Nhân, đều đang trong kì hạn và quy trình xử lí nợ vay giữa 2 bên theo quy định của pháp luật dân sự. Vậy thì, đã làm sao biết được bên vay có trả nợ đủ cả gốc lẫn lãi hay không? Nếu cho rằng bên vay chưa trả đủ nợ cho Agribank Cần Thơ, thì đây cũng vẫn là giao dịch dân sự, bên vay tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng. Cũng tại Tòa, bị cáo Nhân, luật sư và những người liên quan khẳng định, nếu xử lí tài sản thế chấp, thì giá trị tài sản dư thừa để trả hết các khoản vay cho Agribank Cần Thơ (cả gốc lẫn lãi). Về điều này, luật sư Nguyễn Trường Thành 2 lần giao nộp cho HĐXX tài liệu, là các hợp đồng chuyển nhượng nhà, đất liên quan để chứng minh. Trong khi đó, việc định giá của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự, để Cơ quan điều tra và Viện KS lấy làm căn cứ cho rằng “gây thiệt hại cho Agribank hơn 304 tỉ đồng”, có nhiều dấu hiệu thiếu khách quan, không minh bạch.
Hơn nữa, trả lời câu hỏi của vị đại diện Viện KSND TP Cần Thơ, bà Bùi Thị Bích, đại diện Agribank Việt Nam khẳng định: Agribank Việt Nam được Chính phủ giao nhiệm vụ, là một trong những ngân hàng chủ lực cấp tín dụng ưu đãi trong lĩnh vực phát triển nông nghiệp nông thôn, theo Quyết định số 63/2010/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Do đó, việc cấp tín dụng ưu đãi lãi suất đối với Công ty Tây Nam thời điểm đó là hoàn toàn đúng đối tượng. Vậy, đã thỏa mãn quy định tại các điểm a, b, c Khoản 1, Điều 179 Bộ luật Hình sự năm 1999 hay chưa? Đây là câu hỏi cần phải được cơ quan tiến hành tố tụng chứng minh, làm rõ.
.jpg)
Các bị cáo trong vụ án
Tại Tòa (và cũng tại Cơ quan điều tra), không rõ vì nguyên nhân gì, mà bị cáo Nguyễn Tường Thi lại khai: Bị cáo làm Giám đốc Công ty TNHH Tân Tiến (Công ty Tân Tiến), nhưng chỉ là làm thuê, mọi hoạt động của Công ty Tân Tiến đều do bị cáo Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân chỉ đạo, điều hành. Bị cáo Thi khai, nguồn tiền Công ty Tân Tiến gửi tiết kiệm vào Agribank Cần Thơ lấy lãi là trích từ khoản vay 258 tỉ đồng của Công ty Tây Nam: “Việc gửi tiết kiệm là do anh Nhân chỉ đạo tổ kế toán, khi gửi tiết kiệm xong bị cáo có báo cáo lại cho anh Nhân. Số tiền vay ưu đãi 258 tỉ đồng được chuyển vào tài khoản của Công ty Tân Tiến, nhưng do anh Nhân toàn quyền sử dụng vào nhiều mục đích như trả nợ cho mẹ 10 tỉ đồng, trả nợ vay cho nhóm công ty của anh Nhân và mua bất động sản…”. Bị cáo Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân phản bác cho rằng, những lời khai của bị cáo Thi không đúng sự thật, bị cáo Thi là người đứng tư cách pháp nhân của Công ty Tân Tiến.
Lời khai của bị cáo Thi, cũng là căn cứ để Cơ quan điều tra và Viện KSND TP Cần Thơ quy kết bị cáo Nhân sử dụng sai mục đích tiền vay, từ đó cho rằng có dấu hiệu phạm tội. Như vậy là thiếu khách quan, bởi lời khai của bị cáo Thi không đáng tin cậy, không phù hợp với các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án. Thực tế, Công ty Tân Tiến là một pháp nhân độc lập do bị cáo Thi đứng tên đại diện theo pháp luật. Theo Giấy Chứng nhận đăng kí doanh nghiệp, do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hậu Giang cấp đổi lần thứ 12 ngày 23/7/2014, mã số doanh nghiệp: 6300133481 thể hiện, vốn điều lệ của Công ty là 60 tỉ đồng, bị cáo Thi góp 33% vốn, bị cáo Đạt góp 67% vốn, bị cáo Thi làm Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Giám đốc. Khi thực hiện Dự án Cụm công nghiệp chế biến nông, thủy sản Tây Nam, Công ty Tân Tiến làm nhà thầu chính, trở thành đầu mối tiếp nhận dòng tiền giải ngân từ Agribank Cần Thơ, sử dụng vào mục đích chi trả cho các nhà thầu phụ và các công ty cung cấp thiết bị. Do đó, việc Công ty Tân Tiến trích một phần trong gói giải ngân của Agribank Cần Thơ gửi tiết kiệm để lấy lãi thời điểm đó, dù sai mục đích cũng chưa đến mức vi phạm pháp luật hình sự, vì bản chất của ngân hàng là kinh doanh tiền tệ, nên việc nhận tiền gửi tiết kiệm rồi đem tiền đó cho vay lại, nhằm sinh lời cho đồng vốn, là hoạt động bình thường và người dùng tiền nhàn rỗi gửi tiết kiệm để lấy lãi cũng không sai, do đồng tiền vẫn an toàn có thể rút ra bất cứ khi nào.
Mặt khác, cho rằng bị cáo Nhân chỉ đạo các công ty sử dụng đồng tiền vay từ Agribank Cần Thơ vào nhiều mục đích khác nhau, dù có sai cũng chưa đến mức cần thiết phải truy cứu trách nhiệm hình sự. Bởi lẽ các gói vay, mà Viện KSND TP Cần Thơ đang căn cứ để quy kết bị cáo phạm tội, đều có tài sản thế chấp bảo đảm, đang trong kì hạn và cũng đang trong quá trình xử lí nợ theo pháp luật dân sự. Tại Tòa, bị cáo Nhân và các luật sư vẫn khẳng định, các tài sản thế chấp bảo đảm tiền vay, có giá trị thực tế cao hơn khoản vay (cả gốc và lãi) rất nhiều, đồng thời cũng cao hơn rất nhiều giá mà Hội đồng định giá trong tố tụng hình sự đưa ra và hoàn toàn có thể xử lí nợ vay với Agribank Cần Thơ. Gia đình ông Nguyễn Văn Kịch (cha đẻ bị cáo Nhân) cũng cam kết, tự nguyện sử dụng những tài sản thế chấp bảo đảm tiền vay của các pháp nhân (công ty), để xử lí nợ cho các pháp nhân đó.
.jpg)
Bằng chứng về giá bất động sản tại thời điểm cao hơn rất nhiều lần giá do Hội đồng định giá trong tố tụng hình sự đưa ra
Như vậy, kiến nghị của các luật sư, đề nghị HĐXX tạm đình chỉ vụ án, cho bị cáo Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân tại ngoại, tạo điều kiện cho bị cáo xử lí các khoản vay nợ từ Agribank Cần Thơ, sau khi đã hoàn thiện việc xử lí nợ rồi thì xem xét có hay không dấu hiệu phạm tội hình sự, để xử lí theo quy định của pháp luật là hợp lí. Được biết, phiên tòa bắt đầu bước vào phần tranh tụng. Hi vọng HĐXX, TAND TP Cần Thơ đưa ra quyết định thấu lí, đạt tình. (Còn tiếp)
Hoàng Linh
