Mô hình Dự án KDC cao cấp và Trường đua ngựa theo tiêu chuẩn quốc tế tại địa bàn hai xã Đức Lập Thượng và Tân Mỹ, huyện Đức Hoà, tỉnh Long An

“Sáng ngăn, chiều gỡ, hôm sau trở ngược tạm dừng”…

Là Phó trưởng Ban Dân nguyện của Quốc hội, ông Lưu Bình Nhưỡng luôn rất sâu sát và kịp thời lên tiếng những vấn đề mà dư luận quan tâm. Trong đó có vụ tranh chấp Dự án Khu dân cư cao cấp và Trường đua ngựa giữa Công ty CP địa ốc Hồng Phát (Công ty Hồng Phát) với China Policy Limited (gọi tắt là CPL), đối tác sinh ra từ BVI - “thiên đường thuế” số 1 thế giới.

Như Báo điện tử Ngày mới, Báo Người cao tuổi đã có nhiều bài điều tra, phản ánh, Dự án Khu dân cư cao cấp và Trường đua ngựa, có vốn đầu tư ban đầu 140 triệu USD, do Công ty Hồng Phát làm chủ đầu tư duy nhất, được pháp luật công nhận. Triển khai xuyên suốt từ năm 2003 đến nay, Công ty Hồng Phát đã đầu tư hơn 1.000 tỉ đồng vào Dự án cùng một loạt công việc đã và đang thực hiện.

Do Dự án có quy mô lớn, nên ngày 1/6/2007, Công ty Hồng Phát và CPL kí “Thoả thuận khung” (thực chất là Biên bản ghi nhớ), hai bên hợp tác, tiến tới thành lập Công ty liên doanh để thực hiện Dự án theo tỉ lệ chủ đầu tư góp 30% bằng quyền sử dụng đất; CPL góp 70% bằng tiền mặt. CPL ứng trước 15,6 triệu USD để trả chi phí bồi thường về đất.

Vừa hợp tác, Công ty Hồng Phát phát hiện CPL làm ăn kiểu “lướt sóng”, lừa gạt các cổ đông và nhà đầu tư, trục lợi hơn 80 triệu USD bằng chiêu đưa Dự án còn trong “trứng nước” lên sàn chứng khoán Hồng Kông với tên “Saigon Beverly Hills”. Không chỉ gian dối, CPL còn muốn đẩy chủ đầu tư vào cảnh tù tội, bằng thủ đoạn vu cáo Chủ tịch HĐQT Công ty Hồng Phát chiếm đoạt 15,6 triệu USD. Đây là hai trong số nhiều lí do khiến chủ đầu tư không thể tiếp tục hợp tác với CPL.

CPL khởi kiện, được Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) ra Phán quyết số 29/12 ngày 25/4/2013, yêu cầu hai bên tiếp tục đàm phán, kí kết hợp đồng, để lập Công ty liên doanh. Thi hành Phán quyết trọng tài, theo yêu cầu của CPL, Cục Thi hành án dân sự (THADS) tỉnh Long An ra Công văn số 525/CTHA ngày 18/9/2017, ngăn chặn toàn bộ diện tích đất để triển khai Dự án giai đoạn I, gồm 232,66 ha đã được UBND tỉnh Long An cấp 13 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty Hồng Phát. Đến ngày 29/11/2018, Cục THADS tỉnh Long An ra Văn bản số 682/CV-CTHADS giải toả ngăn chặn. Chỉ 18 ngày sau, cơ quan này ra Quyết định số 07/QĐ-CTHADS ngày 18/12/2018, tái lập việc ngăn chặn 13 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Công ty Hồng Phát.

Đến nay, Dự án đã bị ngăn chặn trái pháp luật hơn 2 năm, gây ra nhiều hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, trong đó, thiệt hại mà Công ty Hồng Phát phải gánh chịu lên đến hàng trăm tỉ đồng, khiến doanh nghiệp có nguy cơ bị phá sản.

Phó trưởng Ban Dân nguyện của Quốc hội, Tiến sĩ Lưu Bình Nhưỡng

Phó trưởng Ban Dân nguyện của Quốc hội Lưu Bình Nhưỡng cho răng: Việc thi hành án kiểu “sáng ngăn, chiều gỡ, hôm sau trở ngược tạm dừng” thể hiện rõ sự bất nhất, không chỉ là nhận thức chính trị, năng lực chuyên môn yếu kém mà đằng sau đó theo dư luận là sự khuất tất. Phán quyết trọng tài không yêu cầu xử lí về tài sản, nhưng Cục THADS tỉnh Long An lại ngăn chặn 13 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Công ty Hồng Phát. Đây là kiểu “đắp đập, be bờ ngăn dòng chảy” của sản xuất kinh doanh.

Quyết định số 07/QĐ-CTHADS không chỉ đi ngược lại chỉ đạo của Tổng cục THADS (tại Văn bản số 4341/TCTHADS-NV1 ngày 26/11/2018), mà còn trái với kết luận của Bộ Tư pháp (tại Văn bản số 123/BC-BTP ngày 4/6/2018, đã được Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hoà Bình đồng ý) và các cơ quan chức năng, thể hiện sự không nghiêm, tạo ra tiền lệ xấu, gây suy giảm lòng tin của người dân đối với một số cơ quan thực thi pháp luật. Hiện tại, thẩm quyền giải quyết khiếu nại của Công ty Hồng Phát thuộc Tổng cục THADS, nhưng đã quá hạn.

Cũng theo ông Lưu Bình Nhưỡng, 13 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là tài sản của Công ty Hồng Phát, nhưng trên bình diện khác, đó là của cải, là tư liệu sản xuất của xã hội. Việc dừng lại gây ra lãng phí của cải, làm tổn hại doanh nghiệp, ngăn trở động lực của nền kinh tế xã hội. Theo đại diện Công ty Hồng Phát, Công ty đã đầu tư hơn 1.000 tỉ đồng vào Dự án nhưng liên tục bị ngăn chặn. Thiệt hại cho doanh nghiệp sẽ ngày càng nghiêm trọng, khó khắc phục nếu việc ngăn chặn không được hủy bỏ. Vụ việc kéo dài là vì một số cơ quan Nhà nước có thẩm quyền còn lúng túng. Lẽ ra cần xử lí mạnh tay, như Bộ Tư pháp phải xem xét xử lí chấp hành viên; Viện Kiểm sát có thể khởi tố vụ án... Và nếu cơ quan thi hành án ra quyết định xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân, gây ra thiệt hại về vật chất, tinh thần thì phải bồi thường theo Luật Trách nhiệm bồi thường Nhà nước.

CPL đòi “chia” đất là trái pháp luật

CPL “sống chết” đòi liên doanh, kéo Cục THADS tỉnh Long An đến chỗ “sa lầy”, vi phạm pháp luật. Nay, CPL “không thèm” liên doanh nữa, mà muốn tự đứng ra làm chủ đầu tư 130 ha đất “cắt” ra từ khu đất 232,66 ha của Công ty Hồng Phát. Cơ sở để CPL đòi “chia” đất là số tiền hơn 15,6 triệu USD đã “tạm ứng” trước đây.

“CPL đã chọn giải quyết vụ tranh chấp bằng thủ tục trọng tài. Nay CPL tự vô hiệu hóa, “khai tử” Phán quyết trọng tài, quay sang đề nghị cơ quan hành pháp giải quyết vụ tranh chấp theo hướng “chia” đất bằng thủ tục hành chính là trái quy định pháp luật. Đây là đất giao cho Công ty Hồng Phát thực hiện Dự án, chứ không phải tài sản thông thường. Hơn nữa, không có quy định nào cho phép CPL đòi “chia” và sử dụng 130 ha đất. Nếu hai bên không đạt được thỏa thuận thành lập liên doanh thì dừng lại, xử lí hậu quả. Về phía Công ty Hồng Phát, có thể xử lí nghĩa vụ bằng nhiều cách khác nhau nhưng không được “cắt” đất “chia” cho CPL”- Phó trưởng Ban Dân nguyện của Quốc hội Lưu Bình Nhưỡng khẳng định.

Luật sư Phan Văn Bé

Đồng quan điểm với Phó trưởng Ban Dân nguyện của Quốc hội, luật sư Phan Văn Bé, Trưởng Văn phòng Luật sư Thiện Bá Vương, TP Hồ Chí Minh, nêu ý kiến: Yêu cầu của CPL đòi “chia” 130 ha đất dựa trên số tiền “tạm ứng” là không có căn cứ, trái quy định của pháp luật về đất đai, đầu tư, thương mại…Với yêu cầu “chia” đất, CPL đã ngang nhiên “xé toạc” Phán quyết trọng tài. Nếu không có biện pháp xử lí, những người đại diện cho CPL sẽ ngày càng lộng hành, xem thường pháp luật Việt Nam.

Nhiều chuyên gia pháp lí lên tiếng

Theo dõi vụ tranh chấp trên, luật sư Hà Thị Thanh, Đoàn Luật sư Hà Nội, Ủy viên Hội đồng Luật sư Việt Nam, nêu quan điểm: Việc CPL yêu cầu cơ quan Nhà nước “chia” 130 ha đất trong số 232,66 ha đất Dự án đã được UBND tỉnh Long An cấp cho Công ty Hồng Phát để “bù” lại khoản tiền 15,6 triệu USD “tạm ứng” trước đây là trái quy định của pháp luật. Không có bất kì căn cứ nào để xem xét yêu cầu trái khoáy này của CPL. Cơ quan hành chính hết sức thận trọng đối với yêu cầu của CPL, nếu không sẽ dẫn đến “lạm quyền”, làm trái công vụ, hậu quả khó lường...

Luật sư Hà Thị Thanh

Cũng theo sát vụ tranh chấp, luật sư Trần Hải Đức, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh, lên tiếng: Suốt hơn một thập niên có mặt ở Việt Nam, CPL luôn khoác lên mình doanh nghiệp “bốn không”: Không xin phép mở văn phòng đại diện, không lập hồ sơ đăng kí đầu tư dự án, không mở tài khoản góp vốn khi chuyển ngoại tệ vào Việt Nam và không gửi hồ sơ đăng kí với Ngân hàng Nhà nước. Phơi bày hành vi “chuyển tiền lậu, đầu tư chui”, mà báo chí đã phản ánh, CPL lại nhiều lần “dọa kiện” Nhà nước CHXHCN Việt Nam, dù biết rõ là không có căn cứ, không đủ điều kiện cũng như không có thẩm quyền để khởi kiện. Bởi, tranh chấp giữa CPL với Công ty Hồng Phát là “tranh chấp giữa các bên kí kết”, phương thức giải quyết bằng cơ quan Trọng tài quốc tế. Chính CPL đã khởi kiện, được Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) xem xét, giải quyết bằng Phán quyết trọng tài. Do Phán quyết trọng tài đang được thi hành nên việc CPL yêu cầu “chia” 130 ha đất là trái pháp luật. Qua đây, các cơ quan chức năng nhất thiết phải làm rõ, xử lí nghiêm theo quy định của pháp luật Việt Nam đối với hành vi “đe dọa”, xúc phạm đến Nhà nước Việt Nam của CPL.

Luật sư Trần Hải Đức

Cùng chung quan điểm với luật sư Trần Hải Đức, luật sư Nguyễn Minh Tường, Công ty Luật Phan Nguyễn, TP Hồ Chí Minh khẳng định: Phần diện tích đất mà CPL đòi “chia” đã được UBND tỉnh Long An giao cho Công ty Hồng Phát làm chủ đầu tư, thực hiện Dự án, đang triển khai theo đúng quy định của pháp luật, nên không có căn cứ để “xẻ” lấy 130 ha “chia” cho CPL. Việc CPL yêu cầu “chia” đất dựa trên 15,6 triệu USD là hoàn toàn trái quy định pháp luật. Các cơ quan chức năng khi nhận được văn bản yêu cầu “ngớ ngẩn” này thì cần trả lại ngay hồ sơ cho CPL theo quy định của luật pháp hiện hành. Liên quan đến 15,6 triệu USD mà CPL đã chuyển vào Việt Nam là có dấu hiệu của hoạt động rửa tiền. Đề nghị Bộ Công an khẩn trương vào cuộc làm rõ nguồn gốc và đường đi của số ngoại tệ này. Nếu xác định là bất hợp pháp khi chuyển số tiền này vào Việt Nam để “rửa tiền” hay vì mục đích “đen tối” nào khác thì phải xử lí nghiêm theo quy định của Luật Phòng chống rửa tiền được Quốc hội thông qua ngày 18/6/2012...

Luật sư Nguyễn Minh Tường

Liên quan đến vụ tranh chấp này, Tiến sĩ, luật sư Phan Trung Hoài, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã có kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan chức năng, trình bày một loạt vấn đề, trong đó nhấn mạnh: Công ty Hồng Phát là chủ đầu tư duy nhất của Dự án, không có căn cứ pháp lí để “chia” đất, tách Dự án. Việc Cục THADS tỉnh Long An ngăn chặn 13 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã làm tê liệt toàn bộ hoạt động Dự án, gây thiệt hại nghiêm trọng quyền lợi của Công ty Hồng Phát. Việc ngăn chặn này còn phá vỡ kế hoạch phát triển Dự án theo quy hoạch phát triển kinh tế xã hội mà Tỉnh ủy, UBND tỉnh Long An đã đề ra…

Tiến sĩ, luật sư Phan Trung Hoài, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam