Nhân Ngày Dân số thế giới 11/7/2021

Từ “dân số vàng” đến “già hóa dân số”

Theo số liệu mới nhất của Tổng cục Thống kê, tổng dân số của Việt Nam cuối năm 2020 là 97.58 triệu người, tăng 1,098 triệu người, tương đương tăng 1,14% so với năm 2019. Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc vào năm 2019 cũng đã xếp nước ta đứng thứ 3 trong khối ASEAN và thứ 14 dân số toàn thế giới. Độ tuổi trung bình của nước ta hiện là 31 tuổi. Đây chính là thời kì dân số vàng và đang dần chuyển sang già hóa dân số. Lực lượng lao động trẻ ở nước ta sẽ ít dần và ngày càng trở nên khan hiếm.

Sự gia tăng dân số của nước ta trong các thập niên cuối của thế kỉ XX là một trong những nguyên nhân quan trọng cản trở tốc độ phát triển kinh tế xã hội, gây khó khăn trong việc cải thiện đời sống, hạn chế điều kiện phát triển về mặt trí tuệ, văn hóa và chất lượng của giống nòi. Tuy nhiên nếu biết tận dụng tốt thời kì “Dân số vàng” cùng các chiến lược phát triển kinh tế và chính sách dân số hợp lí sẽ tạo ra nhiều thuận lợi để phát triển sản xuất, ổn định xã hội.

Nước ta đã đạt được những thành tựu khả quan trong việc thực hiện chiến lược dân số, kế hoạch hóa gia đình lần thứ nhất (1993-2000) và kết thúc chiến lược dân số Việt Nam giai đoạn 2001-2010 cách đây hơn 10 năm. Từ năm 2000 - 2021, mức sinh thay thế (2,1 con) đã xuất hiện ở hầu hết ở các địa phương trong cả nước. Theo số liệu Tổng Cục Thống kê và Cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình thì mức sinh ở nước ta đã giảm mạnh trong 2 thập kỉ đầu tiên của thế kỉ XXI. Tốc độ gia tăng dân số về cơ bản đã được đẩy lùi. Tuy nhiên, do quy mô dân số khá lớn và vấn nạn gia tăng dân số cơ học, tỉ lệ phân bố dân số không đồng đều giữa các vùng miền trong cả nước đã đặt ra những thách thức lớn cho sự phát triển của đất nước.

Từ “dân số vàng” đến “già hóa dân số”
Chăm sóc người cao tuổi

Hiện nay nhiều vùng đô thị như TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng và một số tỉnh thành có khu công nghiệp đang phải chịu sức ép của sự gia tăng dân số cơ học trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, nhà nước phải liên tục tạo việc làm cho hàng triệu người đến tuổi lao động hằng năm, ban hành chính sách chăm sóc khoảng 1,5 - 2,5 triệu trẻ em ra đời hằng năm, trong khi vấn đề đầu tư phát triển kinh tế xã hội còn rất khó khăn. Đặc biệt là ảnh hưởng suy thoái kinh tế toàn cầu, chiến tranh thương mại và bảo hộ mậu dịch và từ cuối năm 2019 đến nay bị đại dịch Covid-19 hoành hành, tàn phá kinh tế càng làm cho khả năng giải quyết vấn nạn người thất nghiệp trở nên bức xúc hơn bao giờ hết.

Nạn thất nghiệp trong các năm 2020 - 2021 đang là vấn đề bức xúc đối với hầu hết các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển như Việt Nam. Đói nghèo và dịch bệnh được xem là lực cản kìm hãm sự phát triển nói chung. Mức xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam hiện đã được các tổ chức Quốc tế như Liên Hợp Quốc, Ngân hàng Thế giới đánh giá cao trong các năm qua tuy nhiên về mức độ phát triển nói chung của nước ta vẫn chưa được như mong muốn của các nhà quản lí, lãnh đạo…

Từ “dân số vàng” đến “già hóa dân số”

Việt Nam đang chứng kiến thay đổi nhanh về cơ cấu dân số và xã hội. Dân số Việt Nam đã lên đến 96,5 triệu vào năm 2019 (từ khoảng 60 triệu năm 1986) và dự kiến sẽ tăng lên 120 triệu dân tới năm 2050. Theo kết quả Tổng điều tra dân số Việt Nam năm 2019, 55,5% dân số có độ tuổi dưới 35, với tuổi thọ trung bình gần 75 tuổi, cao hơn những nước có thu nhập tương đương trong khu vực. Nhưng dân số đang bị già hóa nhanh. Tầng lớp trung lưu đang hình thành - hiện chiếm 13% dân số và dự kiến sẽ lên đến 26% vào năm 2026. Chỉ số Vốn nhân lực của Việt Nam là 0.69. Điều đó có nghĩa là một em bé Việt Nam được sinh ra ở thời điểm hiện nay khi lớn lên sẽ đạt mức năng suất bằng 69% so với cũng đứa trẻ đó được học tập và chăm sóc sức khỏe đầy đủ. Đây là mức cao hơn mức trung bình của khu vực Đông Á - Thái Bình Dương và các nước có thu nhập trung bình thấp hơn. Mặc dù chỉ số Vốn nhân lực của Việt Nam tăng từ 0,66 lên 0,69 từ năm 2010 đến 2020 Việt Nam, còn tồn tại sự chênh lệch trong nội bộ quốc gia, đặc biệt là đối với nhóm các dân tộc thiểu số.

Còn theo Tạp chí Di cư toàn cầu xuất bản quý II/2019, mức thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam xếp thứ 129 với mức thu nhập bình quân đầu người khoảng 3.104 USD/năm. Đói nghèo là một hiện tượng kinh tế xã hội phức tạp. Sự phát triển kinh tế thị trường hiện nay đã làm cho khoảng cách giữa người giàu và người nghèo ở nước ta ngày càng tăng lên. Đó cũng là nguyên nhân dẫn tới mức sống người dân nhiều vùng nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa còn khó khăn, vất vả…

Tuy vậy, những thành tựu của công cuộc đổi mới và phát triển nước ta trong các năm qua cũng đã ít nhiều góp phần nâng chỉ số phát triển của con người (HDI) cao hơn nhóm nước cùng mức thu nhập bình quân đầu người. Việt Nam là quốc gia có quy mô dân số lớn thứ hai Đông Nam Á và đứng thứ 13 trên thế giới. Vì thế với quy mô dân số như hiện nay cộng với chất lượng dân số còn thấp, luôn là trở ngại cho sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.

Từ giữa thế kỉ XX đến nay, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến việc hoạch định và thực thi chính sách dân số quốc gia, nhằm giảm mức sinh, mức tử, nâng cao chất lượng dân số và phân bổ dân cư hợp lí. Qua gần 2 thập niên đầu của thế kỉ XXI, nước ta hiện đã phấn đấu giảm hàng trăm ngàn hộ nghèo, tạo việc làm mới cho 1,3 - 1,4 triệu người lao động. Nhiều địa phương trong cả nước đã hoàn thành tốt chương trình xóa đói giảm nghèo và tạo việc làm cho người lao động bằng các chính sách kinh tế mở, thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Để thực hiện các mục tiêu kế hoạch ấy, chúng ta tiếp tục thực hiện Chương trình dân số - Kế hoạch hóa gia đình, thực thi các chính sách nâng cao chất lượng dân số, kết hợp với khuyến khích phát triển sản xuất, dạy nghề, tạo việc làm, xuất khẩu lao động, hỗ trợ người nghèo, xã nghèo về y tế, giáo dục, an sinh xã hội cho cả nước, tin chắc tương lai không xa, Việt Nam sẽ phát triển tốt hơn...

Nguyến Tấn Tuấn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Hiệu quả của Tổ Covid cộng đồng trong phòng, chống dịch Covid-19”

Hiệu quả của Tổ Covid cộng đồng trong phòng, chống dịch Covid-19”

Tổ Covid-19 cộng đồng là cách làm độc đáo, chỉ có ở Việt Nam và đạt hiệu quả rất cao trong phòng, chống dịch Covid-19 trong thời gian vừa qua tổ đa số thành viên là NCT, họ tham gia trong các chốt phòng chống dịch theo chỉ thị 16. Họ là những người có kinh nghiệm uy tín và có tiếng nói trong cộng đồng dân cư. Đến nay các hoạt động đã trở lại theo trạng thái bình thường mới. Họ là những người thường xuyên kiểm tra nhắc nhở các hộ kinh doanh phải quét mã QR, còn người dân phải có ý thức thực hiện 5K...
Vinamilk trao 10 tỷ đồng và 1 triệu ly sữa hỗ trợ trẻ em, tổng kết chiến dịch cộng đồng nhiều ý nghĩa

Vinamilk trao 10 tỷ đồng và 1 triệu ly sữa hỗ trợ trẻ em, tổng kết chiến dịch cộng đồng nhiều ý nghĩa

Ngày 21/10, tại Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Vinamilk đã trao tặng 10 tỷ đồng và 1 triệu ly sữa để hỗ trợ và chăm sóc cho các trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, bị tác động bởi dịch Covid-19. Đây là kết quả của chiến dịch “Bạn Khỏe Mạnh, Việt Nam Khỏe Mạnh” do Vinamilk và VTV Digital thực hiện trong thời gian qua, với sự hưởng ứng và tham gia tích cực từ cộng đồng hướng đến mục tiêu chăm sóc và bảo vệ trẻ em trong đại dịch.
Giải quyết nhà ở cho công nhân: Đề xuất gói tín dụng 30.000 tỷ đồng

Giải quyết nhà ở cho công nhân: Đề xuất gói tín dụng 30.000 tỷ đồng

Để giải quyết nhu cầu về nhà ở cho công nhân, Bộ Xây dựng kiến nghị bổ sung gói tín dụng khoảng 30.000 tỷ đồng theo hình thức tái cấp vốn cho chủ đầu tư nhà ở xã hội, nhà ở công nhân khu công nghiệp.
Hạnh phúc bên những bữa cơm gia đình

Hạnh phúc bên những bữa cơm gia đình

Râu tôm nấu với ruột bầu/ Chồng chan, vợ húp, gật đầu khen ngon. Từ ngàn xưa, ông bà ta đã dạy, nếu như thuận vợ, thuận chồng thì cho dù khó khăn gian khổ đến mấy cũng có hạnh phúc lớn mà không có gì so sánh được.
Nescafe ra mắt album nhạc “Nâng niu lắm, thiên nhiên ơi” từ âm thanh của nông trại cà phê

Nescafe ra mắt album nhạc “Nâng niu lắm, thiên nhiên ơi” từ âm thanh của nông trại cà phê

Nhãn hàng NESCAFÉ đánh dấu lần đầu tiên tác cùng nhà sản xuất Hoàng Touliver và nữ ca sỹ trẻ Mỹ Anh, ra mắt album nhạc độc đáo lấy chất liệu từ âm thanh của nông trại NESCAFÉ. Album nhạc mang đến món quà tinh thần đúng lúc cho giới trẻ trong giai đoạn “bình thường mới” và truyền cảm hứng về sự trân quý dành cho thiên nhiên và sự tận tâm đằng sau mỗi ly cà phê thơm ngon. Người nghe nhạc có thể thưởng thức trọn vẹn album trên các nền tảng Youtube, Spotify, Zing.

Tin khác

Mở cửa, phục hồi nền kinh tế nhưng phải bảo đảm an toàn

Mở cửa, phục hồi nền kinh tế nhưng phải bảo đảm an toàn
Đó là chỉ đạo của Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 tỉnh An Giang đối với việc mở cửa, phục hồi nền kinh tế, đẩy mạnh phát triển sản xuất để thực hiện “mục tiêu kép” mà Chính phủ đã đề ra. Theo đó, từ an toàn dịch bệnh đến an sinh xã hội, chăm lo cho người cao tuổi (NCT), người yếu thế phải được bảo đảm để không ai bị bỏ lại phía sau.

Từng đoàn quân áo trắng hoàn thành nhiệm vụ chi viện cho miền Nam trở về

Từng đoàn quân áo trắng hoàn thành nhiệm vụ chi viện cho miền Nam trở về
Các đoàn quân áo trắng chi viện cho các tỉnh phía Nam chống dịch đã hoàn thành nhiệm vụ, lần lượt trở về cùng nụ cười và sự bình yên.

Mộ cát

Mộ cát
Ông Địu dẫn tôi đi trên động cát làng ông, nơi cách đây mười năm, ông đã cùng lúc tiễn đưa mười đứa con vào lòng đất lành vì chất độc da cam.

Bamboo Airways đưa gần 1.500 công dân Hà Tĩnh hồi hương sau chuỗi 7 chuyến bay

Bamboo Airways đưa gần 1.500 công dân Hà Tĩnh hồi hương sau chuỗi 7 chuyến bay
Những hành khách là công dân Hà Tĩnh từ TP HCM và các tỉnh phía nam đã vượt hàng nghìn cây số để trở về quê hương trên các chuyến bay đặc biệt của hãng hàng không Bamboo Airways.

Để cho phường giữ mãi màu xanh

Để cho phường giữ mãi màu xanh
Trong những ngày vừa qua, toàn phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, TP Hà Nội căng mình phòng chống dịch Covid-19. Toàn bộ hệ thống chính trị đều quyết liệt vào cuộc, huy động toàn dân cùng tham gia chống dịch để cho phường giữ mãi màu xanh..

T&T Group tài trợ 20 tỷ đồng giúp Bệnh viện Đức Giang lập trung tâm ICU chống dịch COVID-19

T&T Group tài trợ 20 tỷ đồng giúp Bệnh viện Đức Giang lập trung tâm ICU chống dịch COVID-19
Ngày 5/10, Tập đoàn T&T Group của doanh nhân Đỗ Quang Hiển đã trao ủng hộ 20 tỷ đồng mua trang thiết bị và vật tư y tế nhằm hỗ trợ Bệnh viện đa khoa Đức Giang (Hà Nội) thành lập Trung tâm hồi sức tích cực (ICU) phòng chống COVID-19.
Xem thêm
Em đang chờ ngày ấy anh về…

Em đang chờ ngày ấy anh về…

Lại một mùa Xuân qua đi. Chúng mình đều thêm một tuổi. Mái đầu thêm nhiều sợi bạc. Mà sao vẫn mãi vấn vương như níu kéo, dìu dặt, bâng khuâng…
Xôn xao ngõ nhỏ

Xôn xao ngõ nhỏ

Chiều nay, trời trở gió. Từ nhà ra ngõ thôi mà từng làn hơi lạnh ùa đến, phả vào mặt, vào người.
Hương sắc tình yêu

Hương sắc tình yêu

Đó là một ngày thật vui, đầy ý nghĩa. Quà anh trao không phải vàng bạc kim cương, cũng không phải nhà cao cửa rộng hay tài sản quý giá, đắt tiền.
TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

"Đây là số tiền tôi trích từ tiền phúng điếu của ông nhà để ủng hộ, xem như đây là việc tốt cuối cùng mà ông nhà tôi làm được", bà Thảo cho biết.
Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chi hội Khuyến học phường 4, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang nhiều năm liền được công nhận là Chi hội có của phong trào khuyến học, khuyến tài tiêu biểu. Có 1 dòng họ học tập tiêu biểu, 1 cộng đồng học tập tiêu biểu được tỉnh hội vinh danh trong Đại hội biểu dương các mô hình học tập tiêu biểu giai đoạn 2016-2020 vừa qua. Đóng góp vào thành công đó phải kể đến công sức của cô Đặng Thị Hoa Mùi, Chi hội trưởng Chi hội Khuyến học phường 4 từ năm 2008 đến 2019. Ở tuổi 71, gần 12 năm gắn bó với công tác khuyến học, cô Mùi xem công việc này như làm một phần cuộc sống của mình.
Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Trong cuộc sống hiện đại, người trẻ dường như bị cuốn theo sự tất bật của guồng máy học tập, lao động hay chăm lo cho con cái nên thường xao lãng việc chăm sóc ông bà, cha mẹ, đặc biệt là đời sống tinh thần của họ.
Bamboo Airways phối hợp thực hiện chuyến bay đưa gần 200 thai phụ người Hà Tĩnh từ TP HCM về quê

Bamboo Airways phối hợp thực hiện chuyến bay đưa gần 200 thai phụ người Hà Tĩnh từ TP HCM về quê

Tiếp nối các hoạt động phối hợp cùng địa phương chung tay phòng chống dịch, ngày 30/9 Bamboo Airways triển khai chuyến bay nghĩa tình đưa 205 công dân Hà Tĩnh, trong đó có 183 thai phụ và 14 trẻ nhỏ hồi hương an toàn.
SHB ủng hộ 1.600 trẻ em mồ côi do đại dịch Covid-19

SHB ủng hộ 1.600 trẻ em mồ côi do đại dịch Covid-19

Với tinh thần tương thân tương ái, vừa qua, Ngân hàng Sài Gòn – Hà Nội (SHB) đã trao tặng 8 tỷ đồng chia sẻ khó khăn cho 1.600 trẻ em mồ côi trên cả nước. Trước đó, mong muốn giúp đỡ các em học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn trong vùng dịch được tạo điều kiện học tập trực tuyến thuận lợi hơn, SHB đã ủng hộ 20 tỷ đồng cho chương trình “Sóng và máy tính cho em”.
Ngành Điện lực miền Nam: Tích cực hỗ trợ người dân trong vùng dịch

Ngành Điện lực miền Nam: Tích cực hỗ trợ người dân trong vùng dịch

Thời gian qua, cán bộ công nhân viên Tổng Công ty Điện lực miền Nam và Công ty Điện lực Bến Tre luôn thể hiện trách nhiệm của mình đối với xã hội, thông qua việc động viên, hỗ trợ vật chất cho các địa phương, lực lượng tuyến đầu có thêm nguồn lực để phòng chống đại dịch, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho người dân.
Vinamilk trao 10 tỷ đồng và 1 triệu ly sữa hỗ trợ trẻ em, tổng kết chiến dịch cộng đồng nhiều ý nghĩa

Vinamilk trao 10 tỷ đồng và 1 triệu ly sữa hỗ trợ trẻ em, tổng kết chiến dịch cộng đồng nhiều ý nghĩa

Ngày 21/10, tại Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Vinamilk đã trao tặng 10 tỷ đồng và 1 triệu ly sữa để hỗ trợ và chăm sóc cho các trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, bị tác động bởi dịch Covid-19. Đây là kết quả của chiến dịch “Bạn Khỏe Mạnh, Việt Nam Khỏe Mạnh” do Vinamilk và VTV Digital thực hiện trong thời gian qua, với sự hưởng ứng và tham gia tích cực từ cộng đồng hướng đến mục tiêu chăm sóc và bảo vệ trẻ em trong đại dịch.
Giải quyết nhà ở cho công nhân: Đề xuất gói tín dụng 30.000 tỷ đồng

Giải quyết nhà ở cho công nhân: Đề xuất gói tín dụng 30.000 tỷ đồng

Để giải quyết nhu cầu về nhà ở cho công nhân, Bộ Xây dựng kiến nghị bổ sung gói tín dụng khoảng 30.000 tỷ đồng theo hình thức tái cấp vốn cho chủ đầu tư nhà ở xã hội, nhà ở công nhân khu công nghiệp.
Nescafe ra mắt album nhạc “Nâng niu lắm, thiên nhiên ơi” từ âm thanh của nông trại cà phê

Nescafe ra mắt album nhạc “Nâng niu lắm, thiên nhiên ơi” từ âm thanh của nông trại cà phê

Nhãn hàng NESCAFÉ đánh dấu lần đầu tiên tác cùng nhà sản xuất Hoàng Touliver và nữ ca sỹ trẻ Mỹ Anh, ra mắt album nhạc độc đáo lấy chất liệu từ âm thanh của nông trại NESCAFÉ. Album nhạc mang đến món quà tinh thần đúng lúc cho giới trẻ trong giai đoạn “bình thường mới” và truyền cảm hứng về sự trân quý dành cho thiên nhiên và sự tận tâm đằng sau mỗi ly cà phê thơm ngon. Người nghe nhạc có thể thưởng thức trọn vẹn album trên các nền tảng Youtube, Spotify, Zing.
Phiên bản di động