Nhân Ngày Dân số thế giới 11/7/2021

Từ “dân số vàng” đến “già hóa dân số”

Theo số liệu mới nhất của Tổng cục Thống kê, tổng dân số của Việt Nam cuối năm 2020 là 97.58 triệu người, tăng 1,098 triệu người, tương đương tăng 1,14% so với năm 2019. Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc vào năm 2019 cũng đã xếp nước ta đứng thứ 3 trong khối ASEAN và thứ 14 dân số toàn thế giới. Độ tuổi trung bình của nước ta hiện là 31 tuổi. Đây chính là thời kì dân số vàng và đang dần chuyển sang già hóa dân số. Lực lượng lao động trẻ ở nước ta sẽ ít dần và ngày càng trở nên khan hiếm.

Sự gia tăng dân số của nước ta trong các thập niên cuối của thế kỉ XX là một trong những nguyên nhân quan trọng cản trở tốc độ phát triển kinh tế xã hội, gây khó khăn trong việc cải thiện đời sống, hạn chế điều kiện phát triển về mặt trí tuệ, văn hóa và chất lượng của giống nòi. Tuy nhiên nếu biết tận dụng tốt thời kì “Dân số vàng” cùng các chiến lược phát triển kinh tế và chính sách dân số hợp lí sẽ tạo ra nhiều thuận lợi để phát triển sản xuất, ổn định xã hội.

Nước ta đã đạt được những thành tựu khả quan trong việc thực hiện chiến lược dân số, kế hoạch hóa gia đình lần thứ nhất (1993-2000) và kết thúc chiến lược dân số Việt Nam giai đoạn 2001-2010 cách đây hơn 10 năm. Từ năm 2000 - 2021, mức sinh thay thế (2,1 con) đã xuất hiện ở hầu hết ở các địa phương trong cả nước. Theo số liệu Tổng Cục Thống kê và Cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình thì mức sinh ở nước ta đã giảm mạnh trong 2 thập kỉ đầu tiên của thế kỉ XXI. Tốc độ gia tăng dân số về cơ bản đã được đẩy lùi. Tuy nhiên, do quy mô dân số khá lớn và vấn nạn gia tăng dân số cơ học, tỉ lệ phân bố dân số không đồng đều giữa các vùng miền trong cả nước đã đặt ra những thách thức lớn cho sự phát triển của đất nước.

Từ “dân số vàng” đến “già hóa dân số”
Chăm sóc người cao tuổi

Hiện nay nhiều vùng đô thị như TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng và một số tỉnh thành có khu công nghiệp đang phải chịu sức ép của sự gia tăng dân số cơ học trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, nhà nước phải liên tục tạo việc làm cho hàng triệu người đến tuổi lao động hằng năm, ban hành chính sách chăm sóc khoảng 1,5 - 2,5 triệu trẻ em ra đời hằng năm, trong khi vấn đề đầu tư phát triển kinh tế xã hội còn rất khó khăn. Đặc biệt là ảnh hưởng suy thoái kinh tế toàn cầu, chiến tranh thương mại và bảo hộ mậu dịch và từ cuối năm 2019 đến nay bị đại dịch Covid-19 hoành hành, tàn phá kinh tế càng làm cho khả năng giải quyết vấn nạn người thất nghiệp trở nên bức xúc hơn bao giờ hết.

Nạn thất nghiệp trong các năm 2020 - 2021 đang là vấn đề bức xúc đối với hầu hết các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển như Việt Nam. Đói nghèo và dịch bệnh được xem là lực cản kìm hãm sự phát triển nói chung. Mức xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam hiện đã được các tổ chức Quốc tế như Liên Hợp Quốc, Ngân hàng Thế giới đánh giá cao trong các năm qua tuy nhiên về mức độ phát triển nói chung của nước ta vẫn chưa được như mong muốn của các nhà quản lí, lãnh đạo…

Từ “dân số vàng” đến “già hóa dân số”

Việt Nam đang chứng kiến thay đổi nhanh về cơ cấu dân số và xã hội. Dân số Việt Nam đã lên đến 96,5 triệu vào năm 2019 (từ khoảng 60 triệu năm 1986) và dự kiến sẽ tăng lên 120 triệu dân tới năm 2050. Theo kết quả Tổng điều tra dân số Việt Nam năm 2019, 55,5% dân số có độ tuổi dưới 35, với tuổi thọ trung bình gần 75 tuổi, cao hơn những nước có thu nhập tương đương trong khu vực. Nhưng dân số đang bị già hóa nhanh. Tầng lớp trung lưu đang hình thành - hiện chiếm 13% dân số và dự kiến sẽ lên đến 26% vào năm 2026. Chỉ số Vốn nhân lực của Việt Nam là 0.69. Điều đó có nghĩa là một em bé Việt Nam được sinh ra ở thời điểm hiện nay khi lớn lên sẽ đạt mức năng suất bằng 69% so với cũng đứa trẻ đó được học tập và chăm sóc sức khỏe đầy đủ. Đây là mức cao hơn mức trung bình của khu vực Đông Á - Thái Bình Dương và các nước có thu nhập trung bình thấp hơn. Mặc dù chỉ số Vốn nhân lực của Việt Nam tăng từ 0,66 lên 0,69 từ năm 2010 đến 2020 Việt Nam, còn tồn tại sự chênh lệch trong nội bộ quốc gia, đặc biệt là đối với nhóm các dân tộc thiểu số.

Còn theo Tạp chí Di cư toàn cầu xuất bản quý II/2019, mức thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam xếp thứ 129 với mức thu nhập bình quân đầu người khoảng 3.104 USD/năm. Đói nghèo là một hiện tượng kinh tế xã hội phức tạp. Sự phát triển kinh tế thị trường hiện nay đã làm cho khoảng cách giữa người giàu và người nghèo ở nước ta ngày càng tăng lên. Đó cũng là nguyên nhân dẫn tới mức sống người dân nhiều vùng nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa còn khó khăn, vất vả…

Tuy vậy, những thành tựu của công cuộc đổi mới và phát triển nước ta trong các năm qua cũng đã ít nhiều góp phần nâng chỉ số phát triển của con người (HDI) cao hơn nhóm nước cùng mức thu nhập bình quân đầu người. Việt Nam là quốc gia có quy mô dân số lớn thứ hai Đông Nam Á và đứng thứ 13 trên thế giới. Vì thế với quy mô dân số như hiện nay cộng với chất lượng dân số còn thấp, luôn là trở ngại cho sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.

Từ giữa thế kỉ XX đến nay, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến việc hoạch định và thực thi chính sách dân số quốc gia, nhằm giảm mức sinh, mức tử, nâng cao chất lượng dân số và phân bổ dân cư hợp lí. Qua gần 2 thập niên đầu của thế kỉ XXI, nước ta hiện đã phấn đấu giảm hàng trăm ngàn hộ nghèo, tạo việc làm mới cho 1,3 - 1,4 triệu người lao động. Nhiều địa phương trong cả nước đã hoàn thành tốt chương trình xóa đói giảm nghèo và tạo việc làm cho người lao động bằng các chính sách kinh tế mở, thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Để thực hiện các mục tiêu kế hoạch ấy, chúng ta tiếp tục thực hiện Chương trình dân số - Kế hoạch hóa gia đình, thực thi các chính sách nâng cao chất lượng dân số, kết hợp với khuyến khích phát triển sản xuất, dạy nghề, tạo việc làm, xuất khẩu lao động, hỗ trợ người nghèo, xã nghèo về y tế, giáo dục, an sinh xã hội cho cả nước, tin chắc tương lai không xa, Việt Nam sẽ phát triển tốt hơn...

Nguyến Tấn Tuấn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Vừa chống dịch thần tốc, vừa đảm bảo an sinh xã hội

Vừa chống dịch thần tốc, vừa đảm bảo an sinh xã hội

Biến chủng Delta có tốc độ lây lan nhanh, nguy hiểm hơn với nhiều trường hợp không rõ nguồn lây.Vì vậy,tại các tỉnh phía Nam, cách thức ứng phó phải thần tốc, tranh thủ “giờ vàng” để khống chế dịch, đồng thời công tác an sinh xã hội cũng phải rất khẩn trương…
Người xóm đạo tham gia phòng chống Covid-19

Người xóm đạo tham gia phòng chống Covid-19

“Thông điệp 5K là gì?”. Từng gia đình, nhất là những người cao tuổi ở xóm đạo quê tôi thường hỏi nhau điều đó để nhắc việc phòng chống Covid-19. Vì vậy, ai cũng thuộc lòng 5K, đó là: 1/ Khẩu trang, 2/ Khử khẩn, 3/ Khoảng cách, 4/ Không tụ họp, 5/ Khai báo y tế. Ai cũng khen Bộ Y tế thâu tóm được 5 chữ cái cùng loại cho mọi người dễ hiểu, dễ nhớ và dễ thực hiện.
Xúc động cảnh tiêm chủng an toàn cho người cao tuổi, người nhiều bệnh nền

Xúc động cảnh tiêm chủng an toàn cho người cao tuổi, người nhiều bệnh nền

Bệnh viện Lê Văn Thịnh (tiền thân là Bệnh viện quận 2, TP.Hồ Chí Minh) được phân công là đơn vị trọng điểm tiêm chủng vắc xin ngừa COVID-19 cho người trên 65 tuổi, người có nhiều bệnh nền ở Thành phố Thủ Đức.
Bí thư Tỉnh ủy An Giang thăm hai mẹ Việt Nam Anh hùng ở huyện Chợ Mới

Bí thư Tỉnh ủy An Giang thăm hai mẹ Việt Nam Anh hùng ở huyện Chợ Mới

Nhân kỷ niệm 74 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ, Bí thư Tỉnh ủy An Giang Lê Hồng Quang chúc các mẹ Việt Nam Anh hùng, các đồng chí thương binh, bệnh binh và gia đình chính sách dồi giàu sức khỏe, “Sống vui, sống khỏe”, mãi là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi theo.
Đại dịch và những tấm lòng đến đúng thời điểm

Đại dịch và những tấm lòng đến đúng thời điểm

Những đợt tấn công liên tiếp của đại dịch Covid-19 là cơ hội để hiểu hơn về tình người, và về trách nhiệm của doanh nghiệp với đất nước.

Tin khác

Tỏa sáng đạo lí “uống nước nhớ nguồn”

Tỏa sáng đạo lí “uống nước nhớ nguồn”
Cứ đến ngày 27/7, toàn Ðảng, toàn dân ta có dịp nhìn lại những việc đã làm để đền ơn đáp nghĩa thương binh, liệt sĩ, người có công với đất nước và củng cố quyết tâm làm tốt công tác này hơn nữa…

Phát huy vai trò CCB trong thời kì mới

Phát huy vai trò CCB trong thời kì mới
Phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, những năm qua, hội viên Hội Cựu chiến binh (CCB) xã Phú Nghĩa đã hăng hái thi đua phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, làm giàu cho gia đình và giúp đỡ các hội viên khó khăn vươn lên làm giàu...

Tỉnh An Giang: Không để ai bị bỏ lại phía sau

Tỉnh An Giang: Không để ai bị bỏ lại phía sau
Mặc dù tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, nhưng chính quyền tỉnh An Giang đã và đang nỗ lực vừa phòng chống dịch, vừa sản xuất, kinh doanh và đẩy mạnh chăm lo đời sống người dân, nhất là người yếu thế, người cao tuổi (NCT)… để không ai bị bỏ lại phía sau…

TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp: Quan tâm Người cao tuổi trong phòng, chống dịch Covid-19

TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp:  Quan tâm Người cao tuổi trong phòng, chống dịch Covid-19
Ngày 1/7/2021, UBND TP Sa Đéc ra Thông báo số 671/UBND-HC gửi đến các ban, ngành, cơ quan, đơn vị trực thuộc, nhằm huy động mọi nguồn lực, áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt trong phòng, chống dịch Covid-19…

Bình Dương: Biến 45ha đất phát triển du lịch thành “nông trại dã chiến”

Bình Dương: Biến 45ha đất phát triển du lịch thành “nông trại dã chiến”
Hơn 45 ha đất tại ấp Đồng Sến, xã Định An, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương là quỹ đất phát triển dự án bất động sản (BĐS) sinh thái nghỉ dưỡng và du lịch. Nay đã trở thành “nông trại dã chiến”, chuyên sản xuất nông sản sạch phục vụ miễn phí cho các khu vực cách ly tập trung, những hộ gia đình trong khu phong tỏa và công nhân lao động có hoàn cảnh khó khăn.

Sun Group khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua trang thiết bị y tế cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang

Sun Group khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua trang thiết bị y tế cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang
Kịp thời hỗ trợ công tác phòng chống dịch Covid-19 tại các tỉnh phía Nam, Tập đoàn Sun Group đã khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua hệ thống xét nghiệm PCR, máy thở, các sinh phẩm y tế trao tặng cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang.
Xem thêm
Em đang chờ ngày ấy anh về…

Em đang chờ ngày ấy anh về…

Lại một mùa Xuân qua đi. Chúng mình đều thêm một tuổi. Mái đầu thêm nhiều sợi bạc. Mà sao vẫn mãi vấn vương như níu kéo, dìu dặt, bâng ...
Xôn xao ngõ nhỏ

Xôn xao ngõ nhỏ

Chiều nay, trời trở gió. Từ nhà ra ngõ thôi mà từng làn hơi lạnh ùa đến, phả vào mặt, vào người.
Hương sắc tình yêu

Hương sắc tình yêu

Đó là một ngày thật vui, đầy ý nghĩa. Quà anh trao không phải vàng bạc kim cương, cũng không phải nhà cao cửa rộng hay tài sản quý giá, ...
TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

"Đây là số tiền tôi trích từ tiền phúng điếu của ông nhà để ủng hộ, xem như đây là việc tốt cuối cùng mà ông nhà tôi làm được", ...
Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chi hội Khuyến học phường 4, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang nhiều năm liền được công nhận là Chi hội có của phong trào khuyến học, khuyến tài ...
Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Trong cuộc sống hiện đại, người trẻ dường như bị cuốn theo sự tất bật của guồng máy học tập, lao động hay chăm lo cho con cái nên thường ...
Bình Dương: Biến 45ha đất phát triển du lịch thành “nông trại dã chiến”

Bình Dương: Biến 45ha đất phát triển du lịch thành “nông trại dã chiến”

Hơn 45 hecta đất tại ấp Đồng Sến, xã Định An, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương là quỹ đất phát triển dự án bất động sản (BĐS) sinh thái ...
Dấu ấn của Đại uý Lê Thị Thanh Mai

Dấu ấn của Đại uý Lê Thị Thanh Mai

Dáng vóc thon gọn, gương mặt thanh tú cùng giọng nói dịu dàng, thân thiện - đó là ấn tượng của bất kỳ ai khi gặp Đại úy Lê Thị ...
Bình Dương: Hơn 200 công chức, viên chức và người lao động tham gia hiến máu tình nguyện

Bình Dương: Hơn 200 công chức, viên chức và người lao động tham gia hiến máu tình nguyện

Vừa qua, tại Trung tâm Hội nghị và triển lãm tỉnh Bình Dương, hơn 200 công chức, viên chức và người lao động đến từ các cơ quan trong Tòa ...
Đại dịch và những tấm lòng đến đúng thời điểm

Đại dịch và những tấm lòng đến đúng thời điểm

Những đợt tấn công liên tiếp của đại dịch Covid-19 là cơ hội để hiểu hơn về tình người, và về trách nhiệm của doanh nghiệp với đất nước.
TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp:  Quan tâm Người cao tuổi trong phòng, chống dịch Covid-19

TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp: Quan tâm Người cao tuổi trong phòng, chống dịch Covid-19

Ngày 1/7/2021, UBND TP Sa Đéc ra Thông báo số 671/UBND-HC gửi đến các ban, ngành, cơ quan, đơn vị trực thuộc, nhằm huy động mọi nguồn lực, áp dụng ...
Sun Group khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua trang thiết bị y tế cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang

Sun Group khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua trang thiết bị y tế cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang

Kịp thời hỗ trợ công tác phòng chống dịch Covid-19 tại các tỉnh phía Nam, Tập đoàn Sun Group đã khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua hệ thống ...
Phiên bản di động