Trung đoàn Công binh 217 Anh hùng

Ngày 13/12/1965, Đoàn Công binh 217 - Tiền thân của Trung đoàn 216 và Trung đoàn 298 thuộc Bộ Tư lệnh Công binh Quân đội nhân dân Việt Nam, được thành lập tại xã Quất Động, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây (nay là TP Hà Nội) theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, gồm 5 tiểu đoàn, 2 đại đội và các cơ quan Tham mưu, Chính trị, Hậu cần, Kĩ thuật.

Cựu Binh Trung đoàn 217 trong những ngày họp mặt ở Hà Nội vừa qua.

Cuối tháng 12/1965, Trung đoàn hành quân trên chặng đường gần 400km để có mặt tại thị xã Sầm Nưa, tiếp nhận hơn 1.000 thanh niên trẻ khỏe tuyển chọn trong số hơn 4.000 người là công nhân Công trường 217 - Thuộc Ty GTVT Thanh Hóa và Công trường B1 thuộc Ban Xây dựng 64 (Bộ GTVT) đã có mặt giúp bạn từ đầu những năm 1960. Hai công trường này chủ yếu là con em Nhân dân tỉnh Thanh Hóa, ở các huyện Hoằng Hóa, Hậu Lộc, Quảng Xương, Nông Cống, Đông Sơn, Thọ Xuân, Triệu Sơn, Thạch Thành, Cẩm Thủy, Thường Xuân, Ngọc Lặc và thị xã Thanh Hóa (nay là TP Thanh Hóa). Đầu năm 1967, Bộ Quốc phòng quyết định tăng cường cho Trung đoàn thêm một Tiểu đoàn (Tiểu đoàn 6 chuyên nghiệp xây dựng các công trình phòng thủ kiên cố cho các cơ quan Trung ương Neo Lào Hắc Xạt tại Khu căn cứ kháng chiến Na Kay (nay là Khu di tích lịch sử Viêng Xay).

Tháng 3/1968, đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh ra 3 nước Đông Dương, tình hình chiến sự trên chiến trường Lào diễn biến phức tạp, ác liệt, Bộ Quốc phòng quyết định bổ sung lực lượng cho Đoàn Công binh 217 hơn 1.000 công nhân quốc phòng (CNQP), là con em các các huyện Nghi Lộc, Quỳnh Lưu, Đô Lương, Hưng Nguyên, Thanh Chương, Nam Đàn - Nghệ An đã và đang làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên QL 7 (Nậm Cắn - Xiêng Khoảng) và 1.000 thanh niên được tuyển từ các huyện Yên Định, Quảng Xương, Đông Sơn, Triệu Sơn, Thạch Thành và Vĩnh Lộc tỉnh Thanh Hóa, nâng tổng số quân Trung đoàn 217 lên 5.000 người, biên chế thành 5 tiểu đoàn Công binh cầu đường, một tiểu đoàn Công binh công trình, 2 tiểu đoàn CNQP, 3 đại đội trực thuộc gồm Pháo cao xạ 12,7 li, Xe máy - Kĩ thuật, Thông tin - Trinh sát và Cơ quan Đoàn bộ. Ở thời điểm này hiếm có đơn vị chủ lực nào của QĐND Việt Nam giúp bạn Lào lại có một đơn vị cấp Trung đoàn đông đến 5.000 người hoạt động trên địa bàn rộng lớn gồm 2 tỉnh Sầm Nưa - Xiêng Khoảng như Đoàn Công binh 217…

Đoàn Công binh 217 được giao nhiệm vụ: Một là mở đường mới, bảo đảm giao thông phục vụ chiến đấu, bảo vệ và mở rộng vùng giải phóng tại địa bàn 2 tỉnh Sầm Nưa và Xiêng Khoảng; Hai là trực tiếp và hợp đồng chiến đấu đánh trả không quân Mỹ, bọn phỉ Vàng Pao, xây cơ sở chính trị; Ba là xây dựng các công trình hang hầm kiên cố cho Cơ quan Trung ương Neo Lào Hắc Xạt tại Khu căn cứ kháng chiến Na Kay (nay là Viêng Xay) bảo đảm an toàn tuyệt đối, phục vụ lãnh đạo cách mạng Lào thành công năm 1975.

15 năm hoạt động trên đất Sầm Nưa - Hủa Phăn - Xiêng Khoảng (1965 - 1979) làm nhiệm vụ quốc tế giúp đỡ cách mạng Lào, Trung đoàn Công binh 217 đã thi công xây dựng gần 1.000km đường giao thông, trực tiếp chiến đấu tiêu diệt hơn 200 lính địch, bắt sống 15 tên. Tập thể đơn vị Trung đoàn được tuyên dương Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân. Hai đồng chí Lê Văn Trung, quê Thiệu Hóa, Thanh Hóa và Hồ Thị Cảnh, quê Quỳnh Lưu, Nghệ An được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân. Đơn vị được Nhà nước CHDCND Lào tặng 2 Huân chương Tự do (Itsala), Bộ Quốc phòng Lào tặng cờ “Ba giỏi” (Mở đường giỏi, Chiến đấu giỏi, Dân vận giỏi) và 600 Huân, Huy chương các loại cho tập thể và cá nhân.