Nội dung vụ việc
Ngày 31/12/2003, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh có Quyết định số 1714/QĐ-CT, về việc thu hồi đất giao cho Công ty Đầu tư phát triển nhà Bắc Ninh, mục đích xây dựng khu nhà ở để bán số, 14 Đông Nam, Tiền An, phường Ninh Xá. Thực hiện quyết định trên, ngày 17/12/2004, Chủ tịch UBND TP Bắc Ninh có Quyết định số 2159/QĐ-CT, phê duyệt phương án bồi thường khi thu hồi và giao đất cho Công ty Đầu tư Phát triển nhà Bắc Ninh… có nội dung: Diện tích đất bị thu hồi và bồi thường: 6.001,8m2. Trong đó hộ gia đình ông Nguyễn Văn Khế, bà Đỗ Thị Sửu có đất nông nghiệp giao lâu dài, được bồi thường 216,9m2.
Việc triển khai dự án khó khăn, nên ngày 9/11/2007, Sở Tài nguyên và Môi trường có Tờ trình số 169/TTr-QHKH, đề nghị UBND tỉnh Bắc Ninh thu hồi đất đã giao cho Công ty Đầu tư phát triển nhà Bắc Ninh, giao cho Ban Quản lí các dự án xây dựng TP Bắc Ninh, để bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB).
Ngày 31/12/2007, UBND tỉnh Bắc Ninh có Quyết định số 1966/QĐ-UBND, thu hồi đất, giao cho Ban Quản lí các dự án xây dựng TP Bắc Ninh, với nội dung: “Thu hồi 5.990,7m2 đã giao cho Công ty Đầu tư Phát triển nhà Bắc Ninh xây dựng khu nhà ở để bán, theo Quyết định số 1714/QĐ-CT ngày 31/12/2003 tại phường Ninh Xá; giao cho Ban Quản lí các dự án xây dựng TP Bắc Ninh, để bồi thường GPMB”. Theo đó, Công ty Đầu tư phát triển nhà Bắc Ninh sẽ bàn giao cho Ban Quản lí các dự án xây dựng TP Bắc Ninh toàn bộ hồ sơ đất đai và tài liệu liên quan.
Thực hiện Quyết định số 1966/QĐ-UBND của UBND tỉnh Bắc Ninh, UBND TP Bắc Ninh ban hành các Quyết định: số 41/QĐ-UBND ngày 7/1/2009, số 475/QĐ-UBND ngày 10/4/2009 và số 1293/QĐ-UBND ngày 26/8/2009, phê duyệt các phương án bồi thường…
.jpg)
Một trong những lô đất bị bỏ không, trở nên hoang hóa bao năm nay, khiến người dân vô cùng bức xúc.
Quá trình thực hiện dự án bộc lộ nhiều sai sót, khuất tất, tiêu cực, thậm chí vi phạm pháp luật, dẫn đến người dân bức xúc khiếu nại, tố cáo kéo dài. Quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cấp thể hiện sự thiếu trách nhiệm, trả lời qua loa… khiến người dân không “tâm phục, khẩu phục”, dẫn đến khiếu kiện, tố cáo kéo dài hơn chục năm qua, mà Báo Người cao tuổi đã phản ánh, phân tích, kiến nghị…
Đến vụ kiện hành chính của bà SửuCăn cứ Quyết định số 1966/QĐ-UBND ngày 31/12/2007 của UBND tỉnh Bắc Ninh, ngày 9/4/2009, UBND TP Bắc Ninh ban hành Quyết định số 472/QĐ-UBND, thu hồi đất của các hộ gia đình cá nhân, trong đó có hộ bà Đỗ Thị Sửu, giao cho Ban quản lí xây dựng TP Bắc Ninh, để xây dựng khu nhà ở số 14, phường Ninh Xá.
.jpg)
Bà Đỗ Thị Sửu thất vọng với phán quyết của Tòa.
Tuy nhiên, do việc thực hiện dự án có nhiều khuất tất, tiêu cực, bị dân khiếu nại, tố cáo nhiều năm kéo dài, nên đến ngày 5/5/2017, UBND TP Bắc Ninh mới ban hành Quyết định số 932/QĐ-UBND, về việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ GPMB cho gia đình bà Sửu, bị cưỡng chế thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng hạ tầng kĩ thuật khu nhà ở số 14, phường Ninh Xá. Theo đó, gia đình bà Sửu chỉ được bồi thường, hỗ trợ 156.260.305 đồng.
Nhận thấy quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình bị xâm hại, bà Sửu đã khởi kiện, yêu cầu tuyên hủy quyết định chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ nói trên và đề nghị Tòa án yêu cầu UBND TP Bắc Ninh thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
Quyết định căn cứ pháp luật một đằng, UBND TP Bắc Ninh thực hiện một nẻo; TAND tỉnh vẫn xử dân thua kiệnQuyết định số 472/QĐ-UBND của UBND TP Bắc Ninh, thu hồi đất của các hộ gia đình, cá nhân, trong đó có hộ bà Sửu, ban hành ngày 9/4/2009. Như vậy, việc thu hồi đất diễn ra vào năm 2009, thời điểm Luật Đất đai năm 2003, đặc biệt Nghị định số 84/2007/NĐ-CP đang có hiệu lực pháp luật. Điều 83 Luật Áp dụng văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 quy định rõ: Văn bản quy phạm pháp luật được áp dụng đối với hành vi xảy ra tại thời điểm mà văn bản đó đang có hiệu lực. Như vậy, khi thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền buộc phải căn cứ các quy định của pháp luật tại Luật Đất đai năm 2003 và Nghị định số 84/2007/NĐ-CP.
Trường hợp gia đình bà Sửu, khi bị thu hồi hết đất nông nghiệp, phải được bồi thường theo Điều 48 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP quy định: “Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp bị thu hồi trên 30% diện tích đất nông nghiệp, trong trường hợp không được Nhà nước bồi thường bằng đất nông nghiệp tương ứng… thì được bồi thường bằng giao đất ở có thu tiền sử dụng đất tại khu tái định cư hoặc tại vị trí trong khu dân cư phù hợp với quy hoạch…
Giá đất ở được giao bằng giá loại đất nông nghiệp tương ứng đã thu hồi, cộng với chi phí đầu tư hạ tầng khu dân cư, nhưng không cao hơn giá đất ở có điều kiện tương ứng tại thời điểm thu hồi đất…”.
Tại Quyết định thu hồi đất số 472/QĐ-UBND, cũng căn cứ vào: Luật Đất đai năm 2003; Nghị định số 181/2004/NĐ-CP, Nghị định số 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ. Tuy nhiên, tại Quyết định số 932/QĐ-UBND ngày 5/5/2017 về bồi thường, hỗ trợ đối với gia đình bà Sửu, UBND TP Bắc Ninh chỉ chi trả 156.260.305 đồng, trong đó có 15.183.000 đồng bồi thường cho 216,9m2 đất nông nghiệp, hơn 100 triệu đồng hỗ trợ vật kiến trúc (căn nhà cấp 4 xây trên đất nông nghiệp). Như vậy, UBND TP Bắc Ninh đã không áp dụng quy định tại Điều 48 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ. Bà Sửu không chấp nhận phương án bồi thường, hỗ trợ này nên không nhận tiền bồi thường, hỗ trợ. Do đó, số tiền này được gửi vào Kho bạc Nhà nước, đồng thời UBND TP Bắc Ninh tiến hành cưỡng chế thu hồi đất của gia đình bà Sửu.
Rõ ràng, việc chỉ bồi thường cho gia đình bà Sửu giá trị đất nông nghiệp, khi thu hồi hết đất nông nghiệp của gia đình bà, là trái pháp luật; việc gửi tiền bồi thường, hỗ trợ vào Kho bạc Nhà nước khi bà Sửu không đồng ý nhận, trái với Khoản 3, Điều 58 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP quy định: “Trường hợp người bị thu hồi đất không nhận tiền bồi thường… tổ chức làm nhiệm vụ… chuyển khoản tiền chi trả vào tài khoản riêng mở tại ngân hàng…”. Do đó, yêu cầu khởi kiện của bà Sửu: Tuyên hủy Quyết định số 932/QĐ-UBND của UBND TP Bắc Ninh; yêu cầu TP Bắc Ninh thực hiện theo các Điều 48, 58 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP, là có căn cứ pháp luật.
Thế nhưng, sau khi thẩm vấn, tranh tụng tại Tòa, Hội đồng xét xử vẫn cho rằng UBND TP Bắc Ninh đã làm đúng pháp luật, bác đơn khởi kiện của bà Sửu. Đây là một bản án trái pháp luật của TAND tỉnh Bắc Ninh, bà Sửu đã có đơn kháng cáo toàn bộ bản án này lên cấp phúc thẩm. Hi vọng, cấp phúc thẩm sẽ có phán quyết công minh, đúng pháp luật
Hoàng Linh
