Tác hại của thuốc lá
Khi một người hút thuốc lá, hơn 7.000 chất hóa học, trong đó khoảng 250 độc hại đi vào cơ thể bạn, chúng không chỉ "tàn phá" lá phổi mà còn gây hại cho tim mạch, hệ thống mạch máu và các cơ quan khác trong cơ thể. Nicotine từ thuốc lá cung cấp tạm thời và gây nghiện cao. Loại bỏ nicotine thường xuyên đó khiến cơ thể bạn gặp phải các hội chứng cai thuốc và thèm ăn.
Theo Trung tâm kiểm soát dịch bệnh những người hút thuốc có nguy cơ bị ung thư phổi cao gấp 25 lần. Hút thuốc lá không chỉ gây ra ung thư phổi mà còn dẫn đến vô số các loại ung thư như: mũi, miệng, thanh quản, khí quản, thực quản, dạ dày, tụy, thận, bàng quang, cổ tử cung, tủy xương và máu. Nguyên nhân là các hóa chất có trong trong thuốc lá xâm nhập vào cơ thể qua các vách phế nang tại phổi, ngấm vào cơ thể. Các hóa chất này có khả năng tạo ra đột biến trong các tế bào cơ thể bạn khiến cho chúng sinh sôi nảy nở theo cách không kiểm soát được, dẫn đến ung thư.
 |
| Hãy dừng lại hút thuốc trước khi quá muộn |
Hút thuốc lá dẫn đến tích tụ một số lượng hóa chất độc hại đáng kể trong đường hô hấp của bạn. Lâu dài sẽ làm tắc nghẽn phổi, đưa đến các vấn đề về hô hấp và suy giảm chức năng của phổi. Nghiên cứu cho thấy hút thuốc lá có thể dẫn đến COPD (Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính), hầu hết những bệnh nhân mắc COPD đều có liên quan đến hút thuốc lá chủ động hoặc thụ động.
Hiện tại ở khoa hô hấp Bệnh viện 198 đang quản lý gần 600 bệnh nhân COPD; ngoài ra hút thuốc lá cũng làm nặng bệnh nhân hen phế quản, gây viêm phổi, tràn khí màng phổi và tăng tỉ lệ mắc bệnh lao phổi
Hút thuốc dẫn đến sự xuất hiện của các nếp nhăn (đặc biệt là xung quanh mắt và môi), các đốm đồi mồi, da khô xỉn màu. Nguyên nhân là vì các hóa chất hiện diện trong thuốc lá làm cho các mao mạch dưới da của bạn co lại làm hạn chế lưu lượng máu đến da của bạn. Việc thiếu máu và ôxy khiến cho da của bạn trông khô và nhăn nheo. Về lâu dài, dẫn đến tổn thương vĩnh viễn các sợi liên kết như elastin và collagen, những cấu trúc làm căng, mịn da – từ đó hình thành nên các nếp nhăn vĩnh viễn, lão hóa sớm.
|
| Hút thuốc lá gây ra nhiều nguy cơ có hại đối với sức khỏe của con người |
Không chỉ riêng phổi, hút thuốc lá còn ảnh hưởng rất lớn đến thị lực và có thể gây mù lòa. Theo CDC, hút thuốc sẽ làm tăng nguy cơ bị đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng (những tổn thương bình thường có liên quan đến tuổi tác), tổn thương thần kinh thị giác. Ngoài ra hút thuốc lá còn gây ra các bệnh về răng miệng, sinh sản, các bệnh lý về tim mạch. Đặc biệt là nguyên nhân lớn gây ra bệnh đột quỵ những năm gần đây.
Lợi ích khi bỏ thuốc lá
Khi bạn ngưng hút thuốc, chỉ trong vòng 20 phút sau đó, nhịp tim sẽ giảm xuống và trở lại bình thường. Huyết áp cũng bắt đầu giảm và tuần hoàn máu đến các cơ quan bắt đầu cải thiện. Khí cacbon monoxide trong khói thuốc lá ngăn không cho oxy đi vào phổi và máu. Khi hít phải liều lượng lớn trong thời gian ngắn, có thể bị ngạt thở do thiếu oxy. Chỉ sau 12 giờ không hút thuốc, cơ thể sẽ tự làm sạch lượng khí carbon monoxide dư thừa từ thuốc lá và làm tăng mức oxy của cơ thể.
Sau 2 ngày không hút thuốc, các dây thần kinh chịu trách nhiệm khướu giác và vị giác dần được tái tạo trở lại. Người bỏ hút thuốc sẽ có vị giác và khướu giác nhạy bén trở lại.
Sau 1 tháng ngưng hút thuốc màng phổi bắt đầu cải thiện, dung tích phổi được cải thiện, những người hút thuốc trước đây có thể nhận thấy ít ho và ít khó thở hơn. Chức năng của phổi dần hồi phục trong những tháng tiếp theo.
Sau 9 tháng bỏ thuốc lá, phổi đã tự hồi phục đáng kể. Lông mao bên trong phổi đã phục hồi và tần suất nhiễm trùng phổi giảm đi vì các lông mao có thể thực hiện chức năng của chúng dễ dàng hơn. Người bỏ hút thuốc lá được 1 năm, nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành của một người giảm 50%. Rủi ro này sẽ tiếp tục giảm qua các mốc 1 năm.
Từ bỏ thuốc lá sau 10 năm, nguy cơ phát triển ung thư phổi và tử vong do ung thư phổi của một người gần như giảm mạnh so với một người tiếp tục hút thuốc. Khả năng phát triển bệnh tim mạch vành của người đã ngưng hút thuốc 15 năm tương đương với người không có tiền sử hút thuốc.
Sau 20 năm, nguy cơ tử vong do các yếu tốc liên quan hết hút thuốc bao gồm cả bệnh phổi và ung thư giảm xuống mức của một người chưa bao giờ hút thuốc.
Lời khuyên cho người muốn cai thuốc lá
Lập kế hoạch: xác định và đưa ra mục tiêu thời gian bao lâu để bỏ được thuốc lá. Ví dụ như 1 tuần, 1 tháng… Nói với gia đình, bạn bè và đồng nghiệp rằng bạn dự định ngừng hút thuốc. Chủ động bỏ thuốc lá, gạt tàn, bật lửa…ra khỏi xe hơi, nơi làm việc, nơi ở của bạn.
Thay đổi thói quen: Một trong những thách thức lớn nhất mà nhiều người phải đối mặt trong những ngày đầu cai thuốc là cảm giác thèm ăn thường xuyên. Một số cảm giác thèm ăn là do cơ thể bạn muốn nicotine về thể chất, nhưng một số cũng liên quan đến thói quen hàng ngày của bạn. Thay đổi thói quen của bạn có thể giúp tránh những tác nhân kích thích não bộ của bạn đã đến lúc phải hút thuốc.
Kiên nhẫn: muốn bỏ được thuốc lá thì kiên nhẫn, chống lại được cơn thèm thuốc, bạn sẽ là người chiến thắng. Bản thân nên chọn các cách thư giãn và nghĩ tác hại và lợi ích của thuốc lá. Chính điều ấy sẽ làm cho bạn mạnh mẽ và quyết tâm hơn.
Chăm sóc bản thân và giảm căng thẳng: Bỏ thuốc lá sớm là thời điểm mà bạn nên quan tâm nhiều hơn để đảm bảo rằng tất cả các nhu cầu về thể chất của bạn được đáp ứng. Chăm sóc cơ thể của bạn, đặc biệt là khi bạn chuyển sang giai đoạn cai thuốc lá, sẽ giúp bạn giảm thiểu những khó chịu khi cai nicotine. Căng thẳng và tức giận có lẽ là hai trong số những tác nhân gây nghiện thuốc lá lớn nhất mà chúng ta phải đối mặt, chúng có thể tích tụ và đe dọa kế hoạch bỏ thuốc lá của chúng ta nếu chúng ta không cẩn thận. Đừng để bản thân suy kiệt đến mức kiệt quệ, và hãy dành thời gian mỗi ngày để giải tỏa căng thẳng bằng một hoạt động mà bạn yêu thích.
Cần sự giúp đỡ: Thống kê cho thấy những người bỏ thuốc lá với một hệ thống hỗ trợ lành mạnh tại chỗ có tỷ lệ thành công lâu dài hơn. Ngoài nỗ lực của bản thân, nhưng bạn vẫn nên cần sự giúp đỡ của người thân, bạn bè hay cả khi sự hỗ trợ của bác sĩ.
Có thể thấy những tác hại của thuốc lá đến sức khỏe là rất nghiêm trọng. Do vậy, việc bỏ thuốc lá là điều bạn cần làm vì lợi ích tuyệt đối cho sức khỏe cộng đồng. Bằng việc từ bỏ hút thuốc lá, cơ thể sẽ không tiếp tục phải đối mặt với các hóa chất độc hại, giúp loại bỏ nguy cơ và điều kiện gây ra các bệnh nguy hiểm cho sức khỏe. Cai thuốc lá là một hành trình. Hãy thực hiện từng ngày một đơn giản và bạn sẽ thấy rằng những gì bắt đầu như một nhiệm vụ khó khăn sẽ sớm trở thành một thử thách thú vị.
