Quan hệ Mỹ - Trung Đông, vai trò đang thay đổi?

Khơi dậy vai trò xung kích là một trong những chủ trương đổi mới phương thức lãnh đạo chỉ huy đồng minh của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump…

Chiến lược chiến tranh ủy nhiệm được coi là truyền thống trong chính sách đối ngoại quân sự của Mỹ. Dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, việc này còn được cụ thể hóa bằng cách khơi dậy vai trò xung kích của đồng minh Israel, Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia Arab tại khu vực Trung Đông, được giới nghiên cứu và dư luận quan tâm.

Ngả hẳn về phía Israel - đồng minh xung kích ở khu vực

Trong thời gian khá dài, các chính quyền tiền nhiệm Mỹ đều chủ trương giữ vai trò trung gian trong việc giải quyết mâu thuẫn giữa Israel và Palestine theo Nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc là công nhận sự tồn tại hai nhà nước với Jerusalem là Thủ đô của Nhà nước Palestine.

Cờ Israel và Mỹ. Ảnh: National Review
Cờ Israel và Mỹ. Ảnh: National Review

Tuy nhiên, các bước đi gần đây của Tổng thống Trump đã làm đảo lộn tình hình bằng việc Công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, chuyển sứ quán Mỹ đến thành phố này; Đưa ra kế hoạch hòa bình hay còn gọi là “Thỏa thuận thế kỉ”, ông Trump đã thể hiện lập trường nghiêng hẳn về phía Israel, không tính đến lợi ích đầy đủ của người Palestine.

“Ngầm” giao sứ mệnh cho Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ là một đồng minh NATO của Mỹ tại khu vực. Chính quyền Mỹ của ông Trump đe dọa sẽ trừng phạt Ankara về việc nước này mua S-400 và tiếp nhận Dự án Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ của Nga... Thậm chí, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ Jonathan Hoffman còn phàn nàn rằng “Rất đáng tiếc, Thổ Nhĩ Kỳ đã quyết định hành động đơn phương” tại Syria.

Tuy nhiên, Mỹ vẫn bỏ qua những động thái quân sự thái quá của Ankara trong việc kiểm soát khu vực, tấn công lực lượng người Kurd, chiếm đóng lãnh thổ Syria và phản ứng quân sự ở Idlib nhằm bảo vệ thành trì cuối cùng của phe đối lập Syria...

Theo giới phân tích, đây là những động thái hàm ý Mỹ ủng hộ đồng minh Thổ Nhĩ Kỳ trong vai trò cường quốc và là đội quân xung kích khu vực, nên việc trách cứ hoặc đe dọa trừng phạt đối với Ankara thực chất chỉ là để làm phép, khiến cho cơ hội hòa bình Syria và khu vực lại một lần nữa bị de dọa và nguy cơ chuyển hóa cuộc nội chiến tại đây thành chiến tranh giữa Syria với Thổ Nhĩ Kỳ là không loại trừ.

Thúc đẩy thành lập MESA

Đối với các đồng minh Arab, ngay từ hồi tháng 5/2017, trong chuyến thăm của Tổng thống Trump tới Saudi Arabia, Mỹ đã hối thúc việc thành lập Liên minh chiến lược Trung Đông mới (MESA), hay còn gọi là “NATO Arab”.

Liên minh mới này bao gồm, các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), Ai Cập, Jordan và Mỹ. Washington đặt ưu tiên hàng đầu của liên minh này là chống lại ảnh hưởng của Iran ngày càng gia tăng và sau đó là kiềm chế ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc ở khu vực Trung Đông.

Tuy nhiên, ngày 9/4/2019, Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah Al-Sisi trong chuyến thăm Mỹ đã gặp Tổng thống Trump tại Nhà Trắng và đã thông báo rằng, Ai Cập sẽ không tham gia MESA. Vì thế, cho đến nay cuộc họp đầu tiên của lãnh đạo các quốc gia thành viên MESA vẫn chưa diễn ra.

Rời bỏ chức năng chiến đấu trực tiếp

Ngày 7/10/2019, Tổng thống Mỹ Trump đã quyết định rút toàn bộ cố vấn quân sự và đặc nhiệm đang hỗ trợ dân quân người Kurd ở Syria. Tuyên bố này, dù khá bất ngờ, song vẫn được hiểu là bước đi nhằm thực hiện cam kết tranh cử của ông, rằng sẽ đưa nước Mỹ thoát khỏi tình cảnh sa lầy trong những “cuộc chiến vô ích”.

Tuy nhiên, một lí do khác cũng được Bộ Quốc phòng Mỹ đưa ra là, để tránh va chạm với quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ Jonathan Hoffman cho rằng: “Việc tạo ra khu vực an ninh ở miền Bắc Syria là cách tốt nhất để duy trì sự ổn định”.

Như vậy, toàn bộ những động thái của Mỹ ở Trung Đông trong thời gian vừa qua cho thấy, sự đổi mới trong chính sách đối với đồng minh khu vực là khơi dậy vai trò xung kích của chính các nước trong khu vực, nhằm rút quân Mỹ khỏi chức năng chiến đấu trực tiếp, nhưng vẫn giữ được vai trò lãnh đạo bằng sức mạnh toàn diện và tuyệt đối của Mỹ về kinh tế, quân sự, khoa học-công nghệ đỉnh cao.

Đ.K (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Nỗ lực tái thiết APEC sau đại dịch COVID-19

Nỗ lực tái thiết APEC sau đại dịch COVID-19

Phát biểu khai mạc Đối thoại Doanh nhân APEC 2020 (APEC Dialogues 2020) với chủ đề “Tái thiết hình ảnh APEC - Những ưu tiên sau đại dịch COVID19” sáng 19/11, theo hình thức trực tuyến, Thủ tướng nước chủ nhà Malaysia Muhyiddin Yassin khẳng định dịch viêm đường hô hấp cấp COVID19 bùng phát, ảnh hưởng nghiêm trọng và tác động lâu dài đến các ưu tiên kinh tế và thương mại trong APEC và việc tái định hình APEC thực sự cần thiết…
“Bão lửa” Covid-19 tại Mỹ  được Tổng thống Trump “tiếp dầu”

“Bão lửa” Covid-19 tại Mỹ được Tổng thống Trump “tiếp dầu”

Đại dịch Covid-19 tại Mỹ có nguy cơ biến thành một thảm họa nhân đạo, khi ông Trump kiên quyết không chuyển giao quyền lực...
RCEP - Cú hích mới cho nền kinh tế Nhật Bản

RCEP - Cú hích mới cho nền kinh tế Nhật Bản

Ngày 15/11, Nhật Bản tham gia kí kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) cùng 14 quốc gia khác, đang chiếm gần 50% tổng kim ngạch thương mại của nước này.
Hi vọng mới cho hòa bình ở khu vực Kavkaz

Hi vọng mới cho hòa bình ở khu vực Kavkaz

Thông tin về việc các bên xung đột tại Nagorny-Karabakh dưới vai trò trung gian của Nga đạt được thỏa thuận ngừng bắn mới, thực hiện từ 0 giờ ngày 10/11, xuất hiện khá bất ngờ và sau nhiều lần các lệnh ngừng bắn trước đó bị vi phạm ngay khi bắt đầu có hiệu lực…
Ông Joe Biden lên kế hoạch “khai tử” một loạt chính sách của người tiền nhiệm

Ông Joe Biden lên kế hoạch “khai tử” một loạt chính sách của người tiền nhiệm

Dù chưa được khẳng định chiến thắng trong cuộc bầu cử Mỹ 2020, song ông Joe Biden được cho là đang xúc tiến soạn thảo một loạt sắc lệnh hành pháp, nhằm đảo ngược những chính sách gây tranh cãi của chính quyền Tổng thống Trump, sau khi ông nhậm chức vào ngày 20/1/2021…

Tin khác

Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ
Ngày 7/11 (theo giờ Mỹ, tối 7/11 giờ Việt Nam), ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden đã đánh bại đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump để giành hơn 270 phiếu đại cử tri trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, qua đó sẽ trở thành tổng thống thứ 46 của nước này.

Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden
Ông Joe Biden, tên đầy đủ là Joseph Robinette Biden Jr., sinh ngày 20/11/1942, tại Scranton, Pennsylvania, Mỹ.

“Xây dựng và Giữ vững hòa bình: Các tác nhân đương đại dẫn đến xung đột và mất an ninh”

“Xây dựng và Giữ vững hòa bình: Các tác nhân đương đại dẫn đến xung đột và mất an ninh”
Đó là chủ đề của Phiên thảo luận trực tuyến Cấp cao Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBALHQ) tổ chức ngày 3/11, do Thủ tướng Saint Vincent & Grenadines Ralph Gonsalves, Chủ tịch HĐBA tháng 11/2020 chủ trì. Đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung dự họp…

Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng
Ứng cử viên Joe Biden của đảng Dân chủ tiến gần hơn tới chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ sau khi giành chiến thắng tại 2 "chiến địa" quan trọng là Michigan và Wisconsin.

Bầu cử Tổng thống Mỹ: Góc nhìn từ Ấn Độ

Bầu cử Tổng thống Mỹ: Góc nhìn từ Ấn Độ
Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào ngày 3/11 (theo giờ Mỹ) không chỉ quyết định số phận của nước Mỹ mà còn tác động đến cả thế giới nói chung và Ấn Độ nói riêng… Kết quả bầu cử sẽ định hình các sự kiện toàn cầu…

Bầu cử Mỹ 2020: Những bang chiến địa quan trọng trong đêm bầu cử

Bầu cử Mỹ 2020: Những bang chiến địa quan trọng trong đêm bầu cử
Ngày 3/11, kết quả của hầu hết các cuộc thăm dò cho thấy ứng cử viên Tổng thống đảng Dân chủ Joe Biden có rất nhiều cơ hội để giành 270 phiếu đại cử tri và trở thành người chiến thắng, trong khi Tổng thống Trump lại đang gặp rất nhiều khó khăn tại các bang chiến địa quan trọng từng giúp ông giành chiến thắng trong cuộc đua 2016.
Xem thêm
Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ngày 7/11 (theo giờ Mỹ, tối 7/11 giờ Việt Nam), ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden đã đánh bại đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump để giành ...
Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Ông Joe Biden, tên đầy đủ là Joseph Robinette Biden Jr., sinh ngày 20/11/1942, tại Scranton, Pennsylvania, Mỹ.
Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Ứng cử viên Joe Biden của đảng Dân chủ tiến gần hơn tới chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ sau khi giành chiến thắng tại 2 "chiến ...
Mỹ đang đẩy Iran  vào “vòng tay” Huawei

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Huawei

Người khổng lồ công nghệ cao Trung Quốc Huawei đang tận dụng tốt thỏa thuận đối tác chiến lược 25 năm giữa Bắc Kinh và Tehran để giành được vị ...
Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Kể từ khi Saudi Arabia và các nước thành viên A rập khác của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ ...
Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Quyết định từ chức của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo diễn ra vào thời điểm có những biến động lớn về địa chính trị trong khu vực và trên ...
Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung ...
Phiên bản di động