Cuộc “trưng cầu dân ý” quan trọng về hướng đi tương lai của chính trị Hàn Quốc

Bình luận với cổng phân tích thông tin News.az của Azerbaijan ngày 25/5, Vusal Guliyev, chuyên gia tại Trung tâm Phân tích Quan hệ Quốc tế (AIR Center) cho rằng, Hàn Quốc đang trải qua một trong những giai đoạn chính trị mang tính quyết định nhất trong lịch sử dân chủ hiện đại, sau vụ luận tội Tổng thống Yoon Suk Yeol vào tháng 4/2025. Sự kiện này, bắt nguồn từ tuyên bố gây tranh cãi về tình trạng khẩn cấp vào tháng 12/2024, đã đẩy các thể chế dân chủ của quốc gia vào tình trạng căng thẳng chưa từng có. Đây là cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỉ.

Theo chuyên gia Guliyev, cuộc luận tội không chỉ là một quá trình pháp lí mà còn là một phép thử cơ bản đối với hệ thống dân chủ của Hàn Quốc. Dù cơ quan tư pháp và lập pháp đã chứng minh được năng lực kiểm soát sự can thiệp quá mức của cơ quan hành pháp, sự kiện này cũng phơi bày sự phân cực chính trị sâu sắc. Tình hình càng trở nên tồi tệ hơn khi một số thành viên nội các cấp cao, bao gồm cả Thủ tướng, đột ngột từ chức, tạo ra một khoảng trống lãnh đạo tạm thời trong thời điểm bất ổn quốc gia.

Các ứng viên tranh cử Tổng thống Hàn Quốc (từ trái sang): Lee Jae-myung của đảng Dân chủ (DP), Kim Moon-soo của đảng Quyền lực Quốc dân (PPP), Lee Jun-seok của đảng Cải cách mới (NRP) và Kwon Young Kook của đảng Lao động Dân chủ.

Sau khi luận tội, Bộ trưởng Giáo dục Lee Ju-ho đã nhậm chức quyền Tổng thống Hàn Quốc. Việc bổ nhiệm ông được xem là một biện pháp ổn định, nhằm giám sát quá trình chuyển đổi của Hàn Quốc hướng tới các cuộc bầu cử tổng thống khẩn cấp. Nhiệm vụ chính của ông là bảo đảm một quá trình bầu cử minh bạch, an toàn và đáng tin cậy. Khả năng duy trì sự ổn định hành chính của ông sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc khôi phục lòng tin của công chúng và ngăn chặn khủng hoảng tiếp theo.

Được lên lịch vào ngày 3/6, cuộc bầu cử tổng thống sắp tới không chỉ là một hoạt động thủ tục mà còn là một cuộc trưng cầu dân ý quan trọng về hướng đi tương lai của chính trị Hàn Quốc. Dù có 6 ứng cử viên đang tranh cử, cuộc đua đã thu hẹp lại thành hai nhân vật nổi bật với tầm nhìn hoàn toàn khác biệt cho đất nước.

Lee Jae-myung, đại diện cho Đảng Dân chủ trung tả, được xem là một nhà kĩ trị với tư tưởng cải cách. Ông xây dựng danh tiếng chính trị dựa trên những cam kết về công bằng kinh tế và phát triển khu vực. Ngược lại, Kim Moon-soo, ứng cử viên bảo thủ hàng đầu, thu hút cử tri theo chủ nghĩa truyền thống của Hàn Quốc. Là người ủng hộ trung thành cho an ninh quốc gia, cương lĩnh của ông ưu tiên hiện đại hóa quân đội, tăng cường quan hệ quốc phòng với Mỹ và triển khai tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân để ngăn chặn các mối thách thức từ Triều Tiên và Trung Quốc.

Do đó, kết quả của cuộc bầu cử trên sẽ không chỉ định hình bối cảnh chính trị trong nước của Hàn Quốc mà còn cả chính sách đối ngoại của nước này trong bối cảnh bất ổn khu vực gia tăng.

Điều khiến cho bước ngoặt chính trị này trở nên quan trọng không chỉ là quá trình chuyển giao quyền lực mà còn là những câu hỏi rộng hơn mà nó đặt ra về sức mạnh và tính bền vững của các thể chế dân chủ của Hàn Quốc. Việc luận tội một tổng thống đương nhiệm, sự gián đoạn hành chính sau đó và môi trường bầu cử phân cực sâu sắc đã nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về cải cách và khả năng phục hồi của thể chế. Tuy nhiên, việc theo đuổi một cách hòa bình trách nhiệm pháp lí và chuẩn bị cho một quá trình chuyển giao quyền lực suôn sẻ cũng làm nổi bật sức mạnh bền bỉ của nền tảng dân chủ của Hàn Quốc.

Khi các cử tri Hàn Quốc chuẩn bị bỏ phiếu, nhiều câu hỏi đang nổi lên: Liệu Hàn Quốc có tái khẳng định cam kết của mình đối với các nguyên tắc dân chủ tự do hay chuyển sang mô hình quản trị bảo thủ, hướng đến an ninh hơn? Cuộc bầu cử sẽ khôi phục lòng tin vào các thể chế công hay làm sâu sắc thêm sự chia rẽ chính trị? Câu trả lời cho những câu hỏi này sẽ định hình không chỉ tương lai của Hàn Quốc mà còn cả vai trò của nước này trong một khu vực đang thay đổi liên minh và cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng…