Nước cho Đồng bằng sông Cửu Long

Mấy tháng qua, hạn hán, xâm nhập mặn, cạn kiệt nguồn nước ngọt ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) diễn ra trên diện rộng, ảnh hưởng 10/13 tỉnh miền Tây Nam Bộ, gây hậu quả nặng nề, đặc biệt ở 5 tỉnh (Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Kiên Giang và Cà Mau) đang khủng hoảng về nước, báo động trong tình trạng khẩn cấp. Hiện tượng này mang tính lịch sử vì diễn biến phức tạp, khó lường, chưa từng thấy trong mấy thập kỉ qua.

Nguyên nhân cơ bản do dòng chảy kiệt từ thượng nguồn sông Mê Kông và biến đổi khí hậu làm cho khả năng trữ nước của vùng ĐBSCL thu hẹp, trong khi mùa nước mặn đến sớm bất thường. Hiện tượng xâm nhập mặn phá vỡ kỉ lục so với năm 2016.

Về thượng nguồn, do tác động của El Ninô, lượng mưa khu vực các nước tiểu vùng sông Mê Kông và ĐBSCL giảm 25-30%, khiến cho lượng nước ở địa phận hạ lưu giảm trên 50%. Mặt khác, trên thượng nguồn thuộc địa phận Trung Quốc, quốc gia này xây dựng 6 đập lớn trữ nước để làm thủy điện. Đó là các đập Miêu Vỹ, Công Quả Kiều, Tiểu Loan, Man Loan, Đại Triệu Sơn, Nọa Trát Độ và Cảnh Hồng. Nhà máy thủy điện Tiểu Loan có đập nước vào loại lớn nhất thế giới. Các hồ chứa ở đây có dung tích 43-45 tỉ mét khối, dự kiến đến năm 2030 sẽ tăng lên 100 tỉ mét khối nước. Ở vùng trung lưu sông Mê Kông chảy qua Lào, Thái Lan, Cam-pu-chia các nước này cũng đã và đang xây dựng hàng loạt đập, hồ chứa nước, ngăn sông và nhiều nhánh sông xây dựng thủy điện. Thái Lan đào nhiều hồ chứa nước rất lớn. Tại Cam-pu-chia, Biển Hồ có mực nước xuống thấp nhất từ trước đến nay, v.v…

Nước cho Đồng bằng sông Cửu Long

ĐBSCL thuộc hạ lưu sông Mê Kông có lợi thế về địa lí nhưng đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức bởi tác động vô cùng nghiêm trọng từ vùng thượng lưu lại chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng tràn vào sâu từ 70 đến 90 km trên các sông Vàm Cỏ (Long An), sông Tiền (Tiền Giang), sông Cái (Kiên Giang). Tình trạng này ngày càng diễn biến phức tạp, trầm trọng do biến động dòng chảy thượng lưu ngày càng lớn, mực nước biển dâng ngày càng cao, nhu cầu sử dụng nước cho phát triển sản xuất nông nghiệp, nước sinh hoạt của người dân ngày càng gia tăng, trong khi nước ở sông Mê Kông đổ xuống lại giảm mạnh và không ổn định.

Hiện nay, một bộ phận dân cư ở ĐBSCL chưa có nước sạch. Người dân vẫn sử dụng nước ao, hồ, sông, kênh rạch cho sinh hoạt, ăn uống không tránh khỏi nguồn nước ô nhiễm, ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Ở 5 tỉnh trong tình trạng khẩn cấp nêu trên, một triệu người đang thiếu gay gắt nước sạch, trong khi các địa phương này chưa có đủ nguồn lực bảo đảm. Để chung tay hỗ trợ cho người dân các nơi đó, một số địa phương được chi viện của các lực lượng quân đội, doanh nghiệp, kể cả quyên góp của Báo Tuổi trẻ, tổ chức vận chuyển nước ngọt từ Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh cung cấp cho bà con nông dân vùng ngập mặn ở Bến Tre, Long An, Cà Mau, Kiên Giang, Tiền Giang. Bộ Tài nguyên và Môi trường trích Quỹ Bảo vệ môi trường hỗ trợ mỗi tỉnh 500 triệu đồng để mua thiết bị lọc nước,v.v… thì cũng chỉ là “muối bỏ bể”. Một số tỉnh phát động chương trình xã hội hóa, vận động các doanh nghiệp đầu tư theo phương thức công-tư (như ở Tiền Giang) xây dựng các trạm cung cấp nước tập trung. Đó chỉ là những việc cấp bách trước mắt, chứ chưa phải giải pháp căn cơ, toàn diện, lâu dài mang tầm chiến lược.

Nước cho Đồng bằng sông Cửu Long

Bảo đảm cung cấp nước ngọt cho sản xuất phát triển nông nghiệp trong thế trận chuyển đổi canh tác, cơ cấu lại sản phẩm cần một khối lượng nước ngọt trên 30 tỉ mét khối và 23 tỉ mét khối nước lợ mỗi năm. Riêng nước sạch cho đời sống người dân cũng cần hàng tỉ mét khối. Đáp ứng cho nhu cầu to lớn đó phải có một chiến lược phát triển nguồn nước trong hoạch định phát triển kinh tế - xã hội ĐBSCL ở tầm vĩ mô. Một giải pháp mang tính chiến lược là xây dựng một số hồ nhân tạo lớn chứa nước tại các vùng khan hiếm nước ngọt mà không để nước bị nhiễm phèn, nhiễm mặn đan xen. Tại ĐBSCL hệ thống kênh rạch chằng chịt là một lợi thế nếu được nạo vét (kênh cấp 3 trở lên) đắp bờ, đê, kiên cố hóa thủy lợi nội đồng để chứa nước. Từng hộ gia đình cũng nên xây hầm, bể, dùng lu để tiếp và chứa nước mưa, v.v…

Biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xâm nhập mặn, khan cạn nước ngọt là siêu thách thức đối với ĐBSCL, nó chi phối nghiêm trọng đối với kinh tế-xã hội. Trên thế giới 1/4 dân số đang khủng hoảng về nước. Ở nước ta, mọi vùng miền, trước hết là ĐBSCL đặt ra nhiệm vụ chính trị là phải trữ nước, tiết kiệm nước. Đó cũng là sứ mệnh cao cả của mỗi người, mỗi gia đình, mỗi đơn vị, mỗi doanh nghiệp, mỗi địa phương và cả nước. Tuy nhiên, việc thực hiện các giải pháp cấp thiết nhưng phải vận hành một cách khoa học, đặt trên các đặc thù về nguồn nước, không gian và thời gian.

Năm 2020, Liên Hợp Quốc xác định “Ngày khí tượng thủy văn thế giới” và “Ngày nước thế giới” mang chủ đề “Khí hậu và nước”. Chúng ta hãy chung tay vì một ĐBSCL có đủ nguồn nước, bảo đảm phát triển kinh tế-xã hội ổn định trong chiến lược bền vững, lâu dài.

Vũ Phong

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Chiến dịch “online” khép lại, hành trình vươn cao của một triệu cây xanh bắt đầu

Chiến dịch “online” khép lại, hành trình vươn cao của một triệu cây xanh bắt đầu

Chỉ trong vòng gần 3 tuần từ ngày được phát động, chiến dịch “Triệu cây vươn cao cho Việt Nam xanh” do Vinamilk và Quỹ 1 triệu cây xanh cho Việt Nam thực hiện đã thu hút sự hưởng ứng mạnh mẽ từ cộng đồng. Chiến dịch khép lại với hàng ngàn bài đăng tham gia từ cộng đồng mạng, góp phần cùng chương trình hoàn thành mục tiêu trồng 1 triệu cây xanh cho Việt Nam vào năm 2020.
Đến với người dân vùng bão, lũ

Đến với người dân vùng bão, lũ

Bão chồng bão, lũ chống lũ! Nhìn hình ảnh những ngôi nhà chìm trong nước, những người dân miền Trung chơi vơi, quay cuồng trong lũ. Là người Việt ai cũng thấy lo lắng và xót xa. Theo chân CLB thiện nguyện “Trái tim hồng”, PV Tạp chí NCT đã có chuyến đến với người dân và các em học sinh vùng bão, lũ…
Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao hơn 15 tỉ đồng cho các hoàn cảnh khó khăn

Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao hơn 15 tỉ đồng cho các hoàn cảnh khó khăn

Ngày 24/11, Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức tổ chức Lễ kỷ niệm 74 năm Ngày thành lập Hội Chữ thập đỏ Việt Nam (23/11/1946-23/11/1/2020) và biểu dương gương điển hình “hoa việc thiện” năm 2020.
Lặng lẽ xe thồ thành phố ngàn hoa

Lặng lẽ xe thồ thành phố ngàn hoa

Những chiếc xe gắn máy, mô tô từ tàng đến sang vận chuyển nhanh, gọn người và hàng đã trở nên quá quen thuộc trên khắp các ngả đường từ hẻm, ngõ ra phố. Xe thồ (xe ôm) Đà Lạt từng một thời “làm mưa làm gió” trên các tuyến đường đến nhiều điểm du lịch nội đô và vùng ven…
TP Hội An, tỉnh Quảng Nam: Bãi tắm, nhà hàng ven biển mất dần

TP Hội An, tỉnh Quảng Nam: Bãi tắm, nhà hàng ven biển mất dần

Tình trạng sạt lở các nhà hàng ven biển, bãi tắm Cửa Đại xảy ra đã lâu. Gần đây, sau nhiều cơn bão, áp thấp nhiệt đới, triều cường, sóng dâng… thêm một số nhà hàng ở An Bàng, phường Cẩm An sạt lở. Bãi tắm đang đứng trước nguy cơ bị thu hẹp…

Tin khác

Tại sao chúng ta không thể kiên nhẫn với người già như đối với trẻ em?

Tại sao chúng ta không thể kiên nhẫn với người già như đối với trẻ em?
Ở vào độ tuổi bắt đầu làm cha mẹ, hầu hết chúng ta đều trên có cha mẹ già và dưới thì có con nhỏ. Khi những đứa trẻ dần lớn lên cũng là lúc trưởng bối của chúng ta già đi và bắt đầu cần chăm sóc.

Nhếch nhác ở một khu di tích lịch sử cấp Quốc gia

Nhếch nhác ở một khu di tích lịch sử cấp Quốc gia
Địa chỉ đỏ, niềm tự hào của người dân Sóc Trăng

Tin buồn

Tin buồn
Gia đình vô cùng thương tiếc báo tin:

Cứu 3 phụ nữ bị lũ cuốn, chàng trai Quảng Trị được tặng Huy hiệu ‘Tuổi trẻ dũng cảm’

Cứu 3 phụ nữ bị lũ cuốn, chàng trai Quảng Trị được tặng Huy hiệu ‘Tuổi trẻ dũng cảm’
Trên đường đi nhận quà cứu trợ, Hồ Văn Xuôn phát hiện 3 người phụ nữ đang bị dòng nước lũ cuốn trôi. Không ngần ngại, nam thanh niên đã lao xuống dòng nước dữ cứu người gặp nạn.

Có con cháu để nương tựa, người già vẫn cô đơn

Có con cháu để nương tựa, người già vẫn cô đơn
Nói đến NCT cô đơn, chúng ta thường nghĩ đến việc con cháu họ ở xa, hoặc họ không có con cháu để nương tựa nên sống cô đơn. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không ít NCT có con cháu cận kề vẫn phải sống cảnh cô đơn…

Vinpearl tung 'siêu bão' ưu đãi lớn nhất năm

Vinpearl tung 'siêu bão' ưu đãi lớn nhất năm
Nhập cuộc Siêu Sale 11/11, Vinpearl chính thức ra mắt Chương trình “siêu bão” sale lớn nhất trong năm, “Mua 1 Tặng 11” - Mua một đêm phòng tặng ngay 11 đặc quyền, cùng ưu đãi giá phòng chỉ từ 1.050.000 đồng.
Xem thêm
Chồng phản bội khi chúng tôi trở nên giàu có

Chồng phản bội khi chúng tôi trở nên giàu có

Khi kinh tế trở nên giàu có, cũng là lúc người đàn ông bên cạnh tôi đã thay đổi...
Lương tháng 20 triệu, tôi vẫn bị bạn gái chê bất tài

Lương tháng 20 triệu, tôi vẫn bị bạn gái chê bất tài

Mỗi tháng tôi được 20 triệu tiền lương, lo được cho người yêu ăn uống, mua sắm đơn giản nhưng cô ấy vẫn nói lời chia tay và chê tôi ...
Phụ nữ thông minh có nên đánh ghen khi chồng ngoại tình?

Phụ nữ thông minh có nên đánh ghen khi chồng ngoại tình?

Đánh người là dại dột, vừa khiến mình đau và xấu xí, lại vừa làm trò cười cho thiên hạ.
Lá vàng chưa dám rụng về cội...

Lá vàng chưa dám rụng về cội...

Năm nay cụ ông 86 tuổi, cụ bà cũng vào ngưỡng 82. Thế mà "cặp lá vàng" này cứ phải cùng nhau bấu víu lấy cuộc đời, bởi nếu nằm ...
Nỗi lòng người theo con lên phố

Nỗi lòng người theo con lên phố

Sau mấy chục năm làm công chức ăn dè tiết kiệm, ông bà Tâm cũng xây được ngôi nhà hai tầng khá khang trang giữa làng quê. Ông bà nghỉ ...
"Ô sin" không lương

"Ô sin" không lương

"Trời ơi! Bà trông cháu thế nào mà để con sưng vêu trán thế này. Con có đau không? Vào đây mẹ xem!".
Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao hơn 15 tỉ đồng cho các hoàn cảnh khó khăn

Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao hơn 15 tỉ đồng cho các hoàn cảnh khó khăn

Ngày 24/11, Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức tổ chức Lễ kỷ niệm 74 năm Ngày thành lập Hội Chữ thập đỏ Việt Nam (23/11/1946-23/11/1/2020) và biểu dương gương ...
Nhóm thiện nguyện “Những cánh chim không mỏi” trao 850 phần quà cho bà con tỉnh Quảng Ngãi

Nhóm thiện nguyện “Những cánh chim không mỏi” trao 850 phần quà cho bà con tỉnh Quảng Ngãi

Trong 3 ngày (1/11- 3/11/2020), Đại Đức Thích Đồng Quán, trụ trì chùa Phổ Hiền (Lâm Đồng), cùng nhóm thiện nguyện “những cánh chim không mỏi” có chuyến cứu trợ ...
“Bầu Hiển” tiếp tục hỗ trợ 30 tỷ đồng cho người nghèo

“Bầu Hiển” tiếp tục hỗ trợ 30 tỷ đồng cho người nghèo

Tối 17/10/2020, tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt - Xô, các doanh nghiệp trong hệ sinh thái của doanh nhân Đỗ Quang Hiển đã chung tay ủng hộ 30 ...
Chiến dịch “online” khép lại, hành trình vươn cao của một triệu cây xanh bắt đầu

Chiến dịch “online” khép lại, hành trình vươn cao của một triệu cây xanh bắt đầu

Chỉ trong vòng gần 3 tuần từ ngày được phát động, chiến dịch “Triệu cây vươn cao cho Việt Nam xanh” do Vinamilk và Quỹ 1 triệu cây xanh cho ...
Đến với người dân vùng bão, lũ

Đến với người dân vùng bão, lũ

Bão chồng bão, lũ chống lũ! Nhìn hình ảnh những ngôi nhà chìm trong nước, những người dân miền Trung chơi vơi, quay cuồng trong lũ. Là người Việt ai ...
Cứu 3 phụ nữ bị lũ cuốn, chàng trai Quảng Trị được tặng Huy hiệu ‘Tuổi trẻ dũng cảm’

Cứu 3 phụ nữ bị lũ cuốn, chàng trai Quảng Trị được tặng Huy hiệu ‘Tuổi trẻ dũng cảm’

Trên đường đi nhận quà cứu trợ, Hồ Văn Xuôn phát hiện 3 người phụ nữ đang bị dòng nước lũ cuốn trôi. Không ngần ngại, nam thanh niên đã ...
Phiên bản di động