Nước cho Đồng bằng sông Cửu Long

Mấy tháng qua, hạn hán, xâm nhập mặn, cạn kiệt nguồn nước ngọt ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) diễn ra trên diện rộng, ảnh hưởng 10/13 tỉnh miền Tây Nam Bộ, gây hậu quả nặng nề, đặc biệt ở 5 tỉnh (Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Kiên Giang và Cà Mau) đang khủng hoảng về nước, báo động trong tình trạng khẩn cấp. Hiện tượng này mang tính lịch sử vì diễn biến phức tạp, khó lường, chưa từng thấy trong mấy thập kỉ qua.

Nguyên nhân cơ bản do dòng chảy kiệt từ thượng nguồn sông Mê Kông và biến đổi khí hậu làm cho khả năng trữ nước của vùng ĐBSCL thu hẹp, trong khi mùa nước mặn đến sớm bất thường. Hiện tượng xâm nhập mặn phá vỡ kỉ lục so với năm 2016.

Về thượng nguồn, do tác động của El Ninô, lượng mưa khu vực các nước tiểu vùng sông Mê Kông và ĐBSCL giảm 25-30%, khiến cho lượng nước ở địa phận hạ lưu giảm trên 50%. Mặt khác, trên thượng nguồn thuộc địa phận Trung Quốc, quốc gia này xây dựng 6 đập lớn trữ nước để làm thủy điện. Đó là các đập Miêu Vỹ, Công Quả Kiều, Tiểu Loan, Man Loan, Đại Triệu Sơn, Nọa Trát Độ và Cảnh Hồng. Nhà máy thủy điện Tiểu Loan có đập nước vào loại lớn nhất thế giới. Các hồ chứa ở đây có dung tích 43-45 tỉ mét khối, dự kiến đến năm 2030 sẽ tăng lên 100 tỉ mét khối nước. Ở vùng trung lưu sông Mê Kông chảy qua Lào, Thái Lan, Cam-pu-chia các nước này cũng đã và đang xây dựng hàng loạt đập, hồ chứa nước, ngăn sông và nhiều nhánh sông xây dựng thủy điện. Thái Lan đào nhiều hồ chứa nước rất lớn. Tại Cam-pu-chia, Biển Hồ có mực nước xuống thấp nhất từ trước đến nay, v.v…

Nước cho Đồng bằng sông Cửu Long

ĐBSCL thuộc hạ lưu sông Mê Kông có lợi thế về địa lí nhưng đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức bởi tác động vô cùng nghiêm trọng từ vùng thượng lưu lại chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng tràn vào sâu từ 70 đến 90 km trên các sông Vàm Cỏ (Long An), sông Tiền (Tiền Giang), sông Cái (Kiên Giang). Tình trạng này ngày càng diễn biến phức tạp, trầm trọng do biến động dòng chảy thượng lưu ngày càng lớn, mực nước biển dâng ngày càng cao, nhu cầu sử dụng nước cho phát triển sản xuất nông nghiệp, nước sinh hoạt của người dân ngày càng gia tăng, trong khi nước ở sông Mê Kông đổ xuống lại giảm mạnh và không ổn định.

Hiện nay, một bộ phận dân cư ở ĐBSCL chưa có nước sạch. Người dân vẫn sử dụng nước ao, hồ, sông, kênh rạch cho sinh hoạt, ăn uống không tránh khỏi nguồn nước ô nhiễm, ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Ở 5 tỉnh trong tình trạng khẩn cấp nêu trên, một triệu người đang thiếu gay gắt nước sạch, trong khi các địa phương này chưa có đủ nguồn lực bảo đảm. Để chung tay hỗ trợ cho người dân các nơi đó, một số địa phương được chi viện của các lực lượng quân đội, doanh nghiệp, kể cả quyên góp của Báo Tuổi trẻ, tổ chức vận chuyển nước ngọt từ Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh cung cấp cho bà con nông dân vùng ngập mặn ở Bến Tre, Long An, Cà Mau, Kiên Giang, Tiền Giang. Bộ Tài nguyên và Môi trường trích Quỹ Bảo vệ môi trường hỗ trợ mỗi tỉnh 500 triệu đồng để mua thiết bị lọc nước,v.v… thì cũng chỉ là “muối bỏ bể”. Một số tỉnh phát động chương trình xã hội hóa, vận động các doanh nghiệp đầu tư theo phương thức công-tư (như ở Tiền Giang) xây dựng các trạm cung cấp nước tập trung. Đó chỉ là những việc cấp bách trước mắt, chứ chưa phải giải pháp căn cơ, toàn diện, lâu dài mang tầm chiến lược.

Nước cho Đồng bằng sông Cửu Long

Bảo đảm cung cấp nước ngọt cho sản xuất phát triển nông nghiệp trong thế trận chuyển đổi canh tác, cơ cấu lại sản phẩm cần một khối lượng nước ngọt trên 30 tỉ mét khối và 23 tỉ mét khối nước lợ mỗi năm. Riêng nước sạch cho đời sống người dân cũng cần hàng tỉ mét khối. Đáp ứng cho nhu cầu to lớn đó phải có một chiến lược phát triển nguồn nước trong hoạch định phát triển kinh tế - xã hội ĐBSCL ở tầm vĩ mô. Một giải pháp mang tính chiến lược là xây dựng một số hồ nhân tạo lớn chứa nước tại các vùng khan hiếm nước ngọt mà không để nước bị nhiễm phèn, nhiễm mặn đan xen. Tại ĐBSCL hệ thống kênh rạch chằng chịt là một lợi thế nếu được nạo vét (kênh cấp 3 trở lên) đắp bờ, đê, kiên cố hóa thủy lợi nội đồng để chứa nước. Từng hộ gia đình cũng nên xây hầm, bể, dùng lu để tiếp và chứa nước mưa, v.v…

Biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xâm nhập mặn, khan cạn nước ngọt là siêu thách thức đối với ĐBSCL, nó chi phối nghiêm trọng đối với kinh tế-xã hội. Trên thế giới 1/4 dân số đang khủng hoảng về nước. Ở nước ta, mọi vùng miền, trước hết là ĐBSCL đặt ra nhiệm vụ chính trị là phải trữ nước, tiết kiệm nước. Đó cũng là sứ mệnh cao cả của mỗi người, mỗi gia đình, mỗi đơn vị, mỗi doanh nghiệp, mỗi địa phương và cả nước. Tuy nhiên, việc thực hiện các giải pháp cấp thiết nhưng phải vận hành một cách khoa học, đặt trên các đặc thù về nguồn nước, không gian và thời gian.

Năm 2020, Liên Hợp Quốc xác định “Ngày khí tượng thủy văn thế giới” và “Ngày nước thế giới” mang chủ đề “Khí hậu và nước”. Chúng ta hãy chung tay vì một ĐBSCL có đủ nguồn nước, bảo đảm phát triển kinh tế-xã hội ổn định trong chiến lược bền vững, lâu dài.

Vũ Phong

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Người xóm đạo tham gia phòng chống Covid-19

Người xóm đạo tham gia phòng chống Covid-19

“Thông điệp 5K là gì?”. Từng gia đình, nhất là những người cao tuổi ở xóm đạo quê tôi thường hỏi nhau điều đó để nhắc việc phòng chống Covid-19. Vì vậy, ai cũng thuộc lòng 5K, đó là: 1/ Khẩu trang, 2/ Khử khẩn, 3/ Khoảng cách, 4/ Không tụ họp, 5/ Khai báo y tế. Ai cũng khen Bộ Y tế thâu tóm được 5 chữ cái cùng loại cho mọi người dễ hiểu, dễ nhớ và dễ thực hiện.
Xúc động cảnh tiêm chủng an toàn cho người cao tuổi, người nhiều bệnh nền

Xúc động cảnh tiêm chủng an toàn cho người cao tuổi, người nhiều bệnh nền

Bệnh viện Lê Văn Thịnh (tiền thân là Bệnh viện quận 2, TP.Hồ Chí Minh) được phân công là đơn vị trọng điểm tiêm chủng vắc xin ngừa COVID-19 cho người trên 65 tuổi, người có nhiều bệnh nền ở Thành phố Thủ Đức.
Bí thư Tỉnh ủy An Giang thăm hai mẹ Việt Nam Anh hùng ở huyện Chợ Mới

Bí thư Tỉnh ủy An Giang thăm hai mẹ Việt Nam Anh hùng ở huyện Chợ Mới

Nhân kỷ niệm 74 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ, Bí thư Tỉnh ủy An Giang Lê Hồng Quang chúc các mẹ Việt Nam Anh hùng, các đồng chí thương binh, bệnh binh và gia đình chính sách dồi giàu sức khỏe, “Sống vui, sống khỏe”, mãi là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi theo.
Đại dịch và những tấm lòng đến đúng thời điểm

Đại dịch và những tấm lòng đến đúng thời điểm

Những đợt tấn công liên tiếp của đại dịch Covid-19 là cơ hội để hiểu hơn về tình người, và về trách nhiệm của doanh nghiệp với đất nước.
Tỏa sáng đạo lí “uống nước nhớ nguồn”

Tỏa sáng đạo lí “uống nước nhớ nguồn”

Cứ đến ngày 27/7, toàn Ðảng, toàn dân ta có dịp nhìn lại những việc đã làm để đền ơn đáp nghĩa thương binh, liệt sĩ, người có công với đất nước và củng cố quyết tâm làm tốt công tác này hơn nữa…

Tin khác

Phát huy vai trò CCB trong thời kì mới

Phát huy vai trò CCB trong thời kì mới
Phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, những năm qua, hội viên Hội Cựu chiến binh (CCB) xã Phú Nghĩa đã hăng hái thi đua phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, làm giàu cho gia đình và giúp đỡ các hội viên khó khăn vươn lên làm giàu...

Tỉnh An Giang: Không để ai bị bỏ lại phía sau

Tỉnh An Giang: Không để ai bị bỏ lại phía sau
Mặc dù tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, nhưng chính quyền tỉnh An Giang đã và đang nỗ lực vừa phòng chống dịch, vừa sản xuất, kinh doanh và đẩy mạnh chăm lo đời sống người dân, nhất là người yếu thế, người cao tuổi (NCT)… để không ai bị bỏ lại phía sau…

TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp: Quan tâm Người cao tuổi trong phòng, chống dịch Covid-19

TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp:  Quan tâm Người cao tuổi trong phòng, chống dịch Covid-19
Ngày 1/7/2021, UBND TP Sa Đéc ra Thông báo số 671/UBND-HC gửi đến các ban, ngành, cơ quan, đơn vị trực thuộc, nhằm huy động mọi nguồn lực, áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt trong phòng, chống dịch Covid-19…

Bình Dương: Biến 45ha đất phát triển du lịch thành “nông trại dã chiến”

Bình Dương: Biến 45ha đất phát triển du lịch thành “nông trại dã chiến”
Hơn 45 ha đất tại ấp Đồng Sến, xã Định An, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương là quỹ đất phát triển dự án bất động sản (BĐS) sinh thái nghỉ dưỡng và du lịch. Nay đã trở thành “nông trại dã chiến”, chuyên sản xuất nông sản sạch phục vụ miễn phí cho các khu vực cách ly tập trung, những hộ gia đình trong khu phong tỏa và công nhân lao động có hoàn cảnh khó khăn.

Sun Group khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua trang thiết bị y tế cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang

Sun Group khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua trang thiết bị y tế cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang
Kịp thời hỗ trợ công tác phòng chống dịch Covid-19 tại các tỉnh phía Nam, Tập đoàn Sun Group đã khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua hệ thống xét nghiệm PCR, máy thở, các sinh phẩm y tế trao tặng cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang.

Từ “dân số vàng” đến “già hóa dân số”

Từ “dân số vàng” đến “già hóa dân số”
Theo số liệu mới nhất của Tổng cục Thống kê, tổng dân số của Việt Nam cuối năm 2020 là 97.58 triệu người, tăng 1,098 triệu người, tương đương tăng 1,14% so với năm 2019. Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc vào năm 2019 cũng đã xếp nước ta đứng thứ 3 trong khối ASEAN và thứ 14 dân số toàn thế giới. Độ tuổi trung bình của nước ta hiện là 31 tuổi. Đây chính là thời kì dân số vàng và đang dần chuyển sang già hóa dân số. Lực lượng lao động trẻ ở nước ta sẽ ít dần và ngày càng trở nên khan hiếm.
Xem thêm
Em đang chờ ngày ấy anh về…

Em đang chờ ngày ấy anh về…

Lại một mùa Xuân qua đi. Chúng mình đều thêm một tuổi. Mái đầu thêm nhiều sợi bạc. Mà sao vẫn mãi vấn vương như níu kéo, dìu dặt, bâng ...
Xôn xao ngõ nhỏ

Xôn xao ngõ nhỏ

Chiều nay, trời trở gió. Từ nhà ra ngõ thôi mà từng làn hơi lạnh ùa đến, phả vào mặt, vào người.
Hương sắc tình yêu

Hương sắc tình yêu

Đó là một ngày thật vui, đầy ý nghĩa. Quà anh trao không phải vàng bạc kim cương, cũng không phải nhà cao cửa rộng hay tài sản quý giá, ...
TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

"Đây là số tiền tôi trích từ tiền phúng điếu của ông nhà để ủng hộ, xem như đây là việc tốt cuối cùng mà ông nhà tôi làm được", ...
Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chi hội Khuyến học phường 4, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang nhiều năm liền được công nhận là Chi hội có của phong trào khuyến học, khuyến tài ...
Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Trong cuộc sống hiện đại, người trẻ dường như bị cuốn theo sự tất bật của guồng máy học tập, lao động hay chăm lo cho con cái nên thường ...
Bình Dương: Biến 45ha đất phát triển du lịch thành “nông trại dã chiến”

Bình Dương: Biến 45ha đất phát triển du lịch thành “nông trại dã chiến”

Hơn 45 hecta đất tại ấp Đồng Sến, xã Định An, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương là quỹ đất phát triển dự án bất động sản (BĐS) sinh thái ...
Dấu ấn của Đại uý Lê Thị Thanh Mai

Dấu ấn của Đại uý Lê Thị Thanh Mai

Dáng vóc thon gọn, gương mặt thanh tú cùng giọng nói dịu dàng, thân thiện - đó là ấn tượng của bất kỳ ai khi gặp Đại úy Lê Thị ...
Bình Dương: Hơn 200 công chức, viên chức và người lao động tham gia hiến máu tình nguyện

Bình Dương: Hơn 200 công chức, viên chức và người lao động tham gia hiến máu tình nguyện

Vừa qua, tại Trung tâm Hội nghị và triển lãm tỉnh Bình Dương, hơn 200 công chức, viên chức và người lao động đến từ các cơ quan trong Tòa ...
Đại dịch và những tấm lòng đến đúng thời điểm

Đại dịch và những tấm lòng đến đúng thời điểm

Những đợt tấn công liên tiếp của đại dịch Covid-19 là cơ hội để hiểu hơn về tình người, và về trách nhiệm của doanh nghiệp với đất nước.
TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp:  Quan tâm Người cao tuổi trong phòng, chống dịch Covid-19

TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp: Quan tâm Người cao tuổi trong phòng, chống dịch Covid-19

Ngày 1/7/2021, UBND TP Sa Đéc ra Thông báo số 671/UBND-HC gửi đến các ban, ngành, cơ quan, đơn vị trực thuộc, nhằm huy động mọi nguồn lực, áp dụng ...
Sun Group khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua trang thiết bị y tế cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang

Sun Group khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua trang thiết bị y tế cho TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vũng Tàu, Kiên Giang

Kịp thời hỗ trợ công tác phòng chống dịch Covid-19 tại các tỉnh phía Nam, Tập đoàn Sun Group đã khẩn cấp ủng hộ 70 tỷ đồng mua hệ thống ...
Phiên bản di động