Đột qụy là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu tại Việt Nam trong 10 năm qua. Không chỉ gia tăng tỉ lệ tử vong, đột qụy còn để lại những di chứng nặng nề và ảnh hưởng lớn đến gia đình, cộng đồng và xã hội. Bất cứ ai cũng đều có thể trở thành nạn nhân của đột qụy, bởi vậy mỗi cá nhân cần chủ động thay đổi lối sống theo chiều hướng tích cực để giúp phòng ngừa đột qụy, hạn chế những biến chứng nguy hại có thể xảy ra. Theo đánh giá của các chuyên gia đầu ngành, 80-90% đột qụy có thể phòng tránh được chỉ với các phương cách đơn giản. Hãy tuân theo những lời khuyên sau của bác sĩ để chủ động phòng tránh biến chứng nguy hiểm của đột qụy có thể xảy ra.
Làm thế nào để phòng tránh đột qụy?
1. Tập thể dục đều đặn: Chỉ cần 30 phút tập thể dục với tần suất năm lần một tuần có thể giảm 25% nguy cơ đột qụy.
2. Chế độ ăn khỏe mạnh: Lựa chọn thực phẩm tốt sẽ giúp bạn duy trì cân nặng hợp lí, giảm huyết áp và giảm cholesterol. Chế độ ăn tốt nhất để phòng ngừa đột qụy là ăn nhiều thực phẩm có nguồn gốc thực vật với một lượng nhỏ thịt và cá.
3. Giảm cân: Thừa cân là một trong mười yếu tố nguy cơ hàng đầu và có liên quan đến gần 1/5 số ca đột qụy. Duy trì cân nặng hợp lí sẽ giúp bạn giảm nguy cơ đột qụy.
 |
| Ảnh minh họa |
4. Nhận biết và điều trị rung nhĩ: Rung nhĩ là tình trạng nhịp tim không đều và thường nhanh. Đây là yếu tố nguy cơ chính, tăng gấp 5 lần nguy cơ bị đột qụy. Đột qụy do rung nhĩ có nhiều khả năng gây tử vong hoặc gây ra các di chứng nghiêm trọng.
5. Ngưng hút thuốc: Một người hút 20 điếu thuốc mỗi ngày có nguy cơ bị đột qụy cao gấp 6 lần so với người không hút thuốc.
6. Hạn chế uống rượu: Uống quá nhiều rượu thường xuyên hoặc uống quá mức cho phép có thể làm tăng nguy cơ đột qụy.
7. Kiểm soát Cholesterol máu: Đột qụy có liên quan đến mức cholesterol LDL cao. LDL cholesterol có thể được kiểm soát bằng cách thay đổi lối sống và (hoặc) sử dụng thuốc.
8. Kiểm soát tăng huyết áp: Hơn một nửa số ca đột qụy có liên quan đến tăng huyết áp. Kiểm soát huyết áp bằng cách thay đổi lối sống và (hoặc) thuốc phù hợp.
9. Kiểm soát bệnh tiểu đường: Cứ 5 người bị đột qụy thì có 1 người bị tiểu đường. Bệnh tiểu đường có thể được kiểm soát bằng thuốc, chế độ ăn kiêng và tập thể dục.
10. Tránh trầm cảm và căng thẳng: Trầm cảm và căng thẳng là 2 tác nhân khiến nguy cơ đột qụy tăng gấp hai lần bình thường.
Những điều cần làm để phòng tránh đột qụy
- Chọn lối sống và chế độ ăn uống lành mạnh.
- Kiểm tra sức khỏe ngay từ hôm nay.
- Tuân thủ điều trị của bác sĩ với các bệnh lí nguy cơ và bệnh lí mạn tính.
Tuân thủ điều trị là tôn trọng và thực hiện một cách nghiêm túc toàn bộ các chỉ định của thầy thuốc. Tuân thủ điều trị không chỉ giới hạn ở việc sử dụng thuốc mà còn phải tuân thủ tất cả các chỉ định khác của thầy thuốc, bao gồm chế độ sinh hoạt, tập luyện, ăn uống…
Việc không tuân thủ điều trị các bệnh lí nguy cơ của đột qụy không những làm gia tăng khả năng đột qụy mà còn đẩy nhanh các biến chứng nặng nề như suy tim, suy thận, nhồi máu cơ tim …. Một trong các tình huống mà Bác sĩ Tim mạch hay gặp phải là bệnh nhân chỉ đến khám khi đã gặp biến chứng của các bệnh mạn tính. Điều này thật đáng tiếc bởi nếu bệnh nhân tuân thủ điều trị thì đã có thể phòng tránh được những biến chứng này.
Hơn nữa, theo các nhà khoa học của Đại học Cambridge và Đại học Havard, việc tuân thủ điều trị phòng ngừa đột qụy ở bệnh nhân rung nhĩ làm giảm đáng kể khả năng bị đột qụy. Ở những người bị rung nhĩ, do buồng tâm nhĩ hoạt động không hiệu quả nên máu không được bơm ra đúng cách và bị ứ đọng lại. Kết quả là hình thành cục máu đông, khi vỡ ra có thể rời khỏi tim và lưu thông khắp cơ thể. Nếu những cục máu đông này di chuyển đến não với kích thước lớn làm tắc nghẽn mạch máu não sẽ gây ra đột qụy.
Đột qụy do rung nhĩ có nguy cơ cao gây tử vong hoặc để lại các di chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, đột qụy liên quan đến rung nhĩ có thể ngăn ngừa được bằng cách điều trị phòng ngừa lâu dài và kiểm soát các yếu tố nguy cơ khác
ThS. BS. Nguyễn Đức Khánh
