Đắng lòng gia cảnh
Cụ bà 81 tuổi đưa bàn tay run rẩy lau những giọt nước mắt ít ỏi còn lại trên khuôn mặt nhăn nheo, nhọc nhằn dấu ấn thời gian. Phải mất vài phút nghẹn ngào, cụ mới trở lại câu chuyện. Sinh ra trong thời buổi loạn lạc, mạng người còn mất huống chi bữa ăn. Ống gạo nấu nồi cháo to toàn nước mà ai cũng nhường nhau, dù chỉ là nửa muôi cũng đỡ đói lòng. Rồi cụ ông tham gia hoạt động cách mạng, bị địch bắn chết trong một trận càn. Mình cụ tần tảo vượt bao gian nan nuôi các con khôn lớn, trưởng thành. Khi về già, tưởng những hưởng phúc lộc của con cháu mà nghỉ ngơi tĩnh dưỡng. Ai dè, thằng con lớn dính nghiện ngập chết trong một lần tiêm chích do sốc thuốc. Thằng thứ hai thì làm ăn với tây ta gì đó, để rồi có cái ngôi nhà chui ra chui vào khi cuối đời nó cũng bán đi mà không nói với mẹ câu nào. Cho đến khi người ta đến nhận nhà cụ mới biết nó không còn là của mình nữa.
Đó chỉ là một trong rất nhiều người già hiện đang phải bươn chải mưu sinh. Họ không còn đủ sức khỏe và niềm vui để lao động, mà việc phải ra đường kiếm từng nghìn lẻ sống qua ngày chỉ là bần cùng bất đắc dĩ. Cụ bảo: "Không ra đây thì lấy gì mà ăn? Chúng nó còn khóa cửa nhốt trong nhà cả ngày cũng đủ buồn mà chết!".
Bạo hành thể xác
Song, đó chỉ là sự bạo hành về tâm lí, tinh thần, khiến người già lao tâm khổ tứ, ăn không ngon ngủ không yên, nghẹn đắng mà không biết kêu ai. Vì vậy, họ dễ tủi thân và xúc động khi ai đó nhắc đến hoàn cảnh của mình. Thực tế còn rất nhiều kiểu bạo hành nhằm vào đối tượng yếu thế là người cao tuổi.
Có người bị con cháu, người nuôi dưỡng chửi bới, thượng cẳng chân hạ cẳng tay đánh đập vô cớ, vì "ông bà là cái gai trong mắt", hay “vô tích sự, ăn bám", "không làm cái gì nên hồn". Có những ông bố, bà mẹ tuổi đã gần đất xa trời bị chính đứa con dấu yêu bao năm hi sinh cả tuổi xuân nâng niu chăm bẵm, chỉ vì chút hơi men do quá chén với bạn bè mà đánh bầm dập thâm tím mặt mày...
Không ít những kẻ hư đốn mê lô đề cờ bạc, nghiện ma túy về nhà đòi tiền bố mẹ già, không có, thế là sinh chuyện, thậm chí còn kề dao vào cổ dọa giết chết người đã sinh thành, dưỡng dục mình. Rồi lục tung tủ, phá két sắt, trộm cắp...
Ông Nguyễn Văn An ở tỉnh Thanh Hóa vốn là "đệ tử lưu linh", suốt ngày bê tha say xỉn, lúc nào cũng nồng nặc mùi rượu. Đã không làm ăn gì thì chớ, lại còn mặc vợ còng lưng cõng cả gánh nặng gia đình. Nhà vốn đã thuộc hạng bần cùng, kiếm ăn từng bữa, có đồng nào ông lại mang đi kiếm rượu, rồi ngửa cổ nốc một hơi như người ta uống nước lọc. Ông ta không những hành hạ bản thân mình, mà còn trở thành gánh nặng cho cả gia đình...
Chuyện phòng the…
Lại có những chuyện nói đến thì vô cùng nhạy cảm như quan hệ vợ chồng. Đến tuổi "lão làng", thường các cụ bà đã giảm hoặc mất hẳn nhu cầu sinh hoạt tình dục, trong khi không ít các cụ ông ở tuổi này vẫn khát khao, mong muốn. Thế là, khi ông gợi ý bị bà từ chối... nên mặt nặng mày nhẹ, đá thúng đụng nia. Thậm chí cưỡng bức chính người bao năm đầu gối tay ấp, hoặc "đi tìm của lạ" để giải quyết nhu cầu. Nhà tan cửa nát cũng từ đây.
Ông Nguyễn Văn Thuy ở huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh, đã trên 60 tuổi mà còn sung mãn, nhu cầu không khác thanh niên. Bà vợ ông không chịu được, làm đơn và được Tòa án dân sự xử cho li hôn. Rồi ông đi bước nữa, sự việc lại lặp lại với người đàn bà đã không may mắn làm vợ ông.
Bi kịch cho cả gia đình khi một trong các thành viên, nhất là những người làm cha mẹ, ông bà lẽ ra phải là tấm gương mẫu mực để con cháu noi theo, thì lại hủy hoại sức khỏe bản thân, bán rẻ nhân cách. Điển hình là các vụ xâm hại trẻ em gần đây, mà thủ phạm là những người cao tuổi. Những điều đó làm cho cuộc sống gia đình đảo lộn, thậm chí là cãi vã, xô xát; các thành viên luôn trong tình trạng căng thẳng, mệt mỏi; con cháu không yên tâm làm ăn; có khi còn gây mất trật tự trị an thôn xóm, khu dân cư.
Cần lắm sự chung tay
Theo ông Ngô Trọng Vịnh, Phó Chủ tịch Hội NCT Việt Nam: "Hiện nay, ở hầu hết các địa phương, NCT được quan tâm chăm lo cả vật chất, tinh thần, sức khỏe. Song vẫn còn một bộ phận NCT chưa được người thân, gia đình kính trọng, chăm sóc, nuôi dưỡng đầy đủ, cá biệt có NCT còn bị con cháu, người thân ngược đãi gây bức xúc trong dư luận. Những hành động ngược đãi, bạo hành NCT cần phải bị xã hội lên án mạnh mẽ và xử lí nghiêm theo quy định của pháp luật". Ông Ngô Trọng Vịnh cũng cho biết, hiện các chế tài xử lí hành vi bạo hành NCT còn thiếu, không đủ sức răn đe.
Thiết nghĩ, cần lắm sự chung tay chia sẻ, vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương và các ngành, đoàn thể để thường xuyên nắm bắt thông tin, can thiệp kịp thời những hành vi bạo hành trong từng ngôi nhà, ngõ ngách trong cộng đồng dân cư. Đồng thời, tổ chức nhiều sân chơi thiết thực, thu hút NCT tham gia, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, sức khỏe cho NCT.
Thanh Hà
