Tháng Bảy trở về Đa Kai, thắp nén hương tri ân đồng đội

Đoàn thắp hương trước Bia ghi danh liệt sĩ trong chuyến về nguồn tháng Bảy

Điều đặc biệt của chuyến về nguồn dịp tháng Bảy này là phần lớn thành viên trong đoàn đều là những cựu Thanh niên xung phong, những người đã dành cả tuổi thanh xuân cống hiến cho Tổ quốc. Trong số đó, có nhiều cô từng trực tiếp sống, chiến đấu và làm nhiệm vụ ngay trên mảnh đất này.

Dẫu tuổi đời đã ngoài bảy mươi, người lớn tuổi nhất đã 87 tuổi, nhưng các cô vẫn giữ được sự nhanh nhẹn, dẻo dai đáng khâm phục. Đúng với tác phong của những người từng khoác trên mình màu áo Thanh niên xung phong, mọi thứ đều được chuẩn bị chu đáo từ hương, hoa, trái cây, bánh kẹo, thuốc lá đến các món ăn mặn để dâng cúng các anh hùng liệt sĩ. Các cô bảo, chỉ khi trái gió trở trời mới thấy đau nhức tuổi già, còn hôm nay, được trở về chiến trường xưa, ai cũng háo hức như được sống lại một thời tuổi trẻ.

Chụp hình lưu niệm trước bia ghi danh liệt sĩ

Quãng đường gần 150 km dường như ngắn lại bởi những câu chuyện không dứt về một thời lửa đạn. Trên xe, các cô nhắc lại ký ức của Đoàn vận tải H50 năm nào, những ngày gùi gạo, tải đạn, vận chuyển thuốc men xuyên rừng, vượt suối. Có người cười khi nhớ về những bữa cơm chỉ có rau rừng chấm muối, nhưng chan chứa nghĩa tình đồng chí. Có người kể về những đêm hành quân dưới mưa bom, vẫn động viên nhau hoàn thành nhiệm vụ bằng mọi giá.

Theo tài liệu lịch sử, trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Đa Kai là một trong những căn cứ cách mạng trọng yếu, giữ vị trí cửa ngõ phía Tây Bắc huyện Đức Linh (nay thuộc xã Nam Thành, tỉnh Lâm Đồng). Đoàn vận tải H50 được thành lập trong bối cảnh chiến trường Cực Nam Trung Bộ và Nam Tây Nguyên diễn ra vô cùng ác liệt, đảm nhận nhiệm vụ vận chuyển vũ khí, lương thực, thuốc men phục vụ tiền tuyến.

Suốt những năm hoạt động, Đoàn vận tải H50 đã vận chuyển hơn 3.000 tấn vũ khí, đạn dược, thuốc men và lương thực đến các chiến trường; mở hơn 100 tuyến đường, làm hơn 250 cây cầu; trực tiếp chiến đấu tiêu diệt nhiều sinh lực địch, bắn rơi máy bay, phá hủy xe bọc thép và đưa hơn 100 đoàn thương binh ra Bắc an toàn.

Đằng sau những chiến công ấy là biết bao mất mát. Có tới 125 cán bộ, chiến sĩ Thanh niên xung phong của Đoàn vận tải H50 đã anh dũng hy sinh, mãi mãi nằm lại giữa núi rừng, trên những cung đường vận tải. Sau ngày đất nước thống nhất, đồng đội của họ đã nhiều lần trở lại chiến trường xưa tìm kiếm hài cốt để đưa các anh, các chị về với đất mẹ. Tuy nhiên, đến nay mới chỉ tìm được một phần nhỏ, vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa được trở về.

Bà Nguyễn Thị Ba, Chủ nhiệm CLB dưỡng sinh 19/5 phát biểu tại chuyến về nguồn với Ban Quân sự xã và đồng đội

Để tri ân những người đã ngã xuống, Nhà bia ghi danh liệt sĩ xã Đa Kai ( cũ) đã được xây dựng, ghi danh 160 anh hùng liệt sĩ, trong đó có 125 liệt sĩ Thanh niên xung phong Đoàn vận tải H50 và 35 liệt sĩ tại địa phương. Nơi đây đã trở thành một “địa chỉ đỏ”, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau; đồng thời cũng là nơi trở về của những cựu Thanh niên xung phong, của cán bộ, chiến sĩ, đoàn viên thanh niên, học sinh và nhân dân mỗi dịp tri ân.

Đến khu di tích, với sự hỗ trợ của Ban Chỉ huy Quân sự xã Nam Thành, đoàn nhanh chóng chuẩn bị lễ vật, thành kính dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.

Đứng trước bia ghi danh, nhìn từng hàng tên tuổi được khắc trên đá, ai cũng lặng người. Trên đó có những người con của Bình Thuận cũ, Ninh Thuận cũ, Quảng Ngãi, Hà Nội và nhiều địa phương khác đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường.

Lần lượt từng người bước lên thắp nén hương thơm, cúi đầu mặc niệm. Trong không gian trang nghiêm ấy, có những giọt nước mắt lặng lẽ rơi. Có tiếng nấc nghẹn được cố kìm lại. Đó không chỉ là nỗi nhớ đồng đội. Đó còn là ký ức về một thời tuổi trẻ đầy gian khổ nhưng vô cùng đẹp đẽ, khi họ cùng nhau vượt núi, băng rừng, sống giữa bom đạn để đổi lấy hòa bình hôm nay.

Sau lễ dâng hương, đoàn được Ban Chỉ huy Quân sự xã Nam Thành đón tiếp thân tình, ấm áp.

Trong buổi gặp mặt, Thiếu tá Nguyễn Ngọc Vinh, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự xã Nam Thành đã gửi lời thăm hỏi, chúc sức khỏe các cô, các bác và bày tỏ lòng biết ơn đối với những cống hiến của lực lượng Thanh niên xung phong trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Đáp lời, bà Nguyễn Thị Ba, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Dưỡng sinh 19/5, xúc động, nghẹn ngào chia sẻ niềm vinh dự, tự hào được trở lại chiến trường xưa, nơi từng ghi dấu biết bao kỷ niệm của tuổi trẻ. Không giấu được cảm xúc, bà Nguyễn Thị Xuân, năm nay 77 tuổi, nhiều lần nghẹn ngào khi nhắc đến những người đồng đội năm xưa. Có người còn sống để trở về, nhưng cũng có người mãi mãi nằm lại nơi đây.

Cùng chung tâm trạng ấy, bà Tín, bà Hiệp – những cựu Thanh niên xung phong, từng giữ cương vị Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong và nhiều cô khác – cũng không cầm được nước mắt khi đứng trước bia ghi danh, nơi lưu giữ tên tuổi của những đồng đội đã hy sinh.

Chia tay Nam Thành khi chiều dần buông, mỗi người đều mang theo những cảm xúc khó gọi thành lời. Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những mái đầu xanh ngày nào giờ đã bạc trắng theo năm tháng. Nhưng có một điều chưa bao giờ phai nhạt, đó là nghĩa tình đồng đội.

Toàn cảnh buổi gặp mặt của những Cựu Thanh niên xung phong với Ban Quân sự xã

Mỗi dịp tháng Bảy, các cô, các chị lại trở về nơi này, thắp một nén hương thơm, kể cho nhau nghe những câu chuyện của một thời hoa lửa và lặng lẽ nhắn gửi với những người đã khuất rằng: đồng đội chưa bao giờ quên các anh, các chị.