Người cao tuổi nêu gương xây dựng nếp sống tang văn minh

Hội nghị do Hội NCT TP Hà Nội phối hợp Ủy ban MTTQ phường Thanh Liệt tổ chức, với sự tham gia của đại diện Ban Tuyên giáo - Dân vận Thành ủy, Ủy ban MTTQ thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cùng nhiều cán bộ, hội viên NCT trên địa bàn phường.

Quang cảnh Hội nghị

Nêu gương thay đổi tập tục tang ma

“Hiện nay, tỉ lệ NCT được hỏa táng trên địa bàn thành phố đạt khoảng 82%. Trong đó tỉ lệ hỏa táng tại các phường Đống Đa, Thanh Xuân, Hai Bà Trưng đạt trên 85%. Nhưng ở một số phường ngoại thành, con số này còn dừng lại ở mức 73-75%. Vấn đề không nằm ở điều kiện vật chất, mà là tâm lí, thói quen, và trên hết là tư duy. Tang lễ là chuyện cuối đời, nhưng lại nói rất nhiều điều về văn hóa sống của một cộng đồng”, ông Hồ Minh Tâm, Chánh Văn phòng Hội NCT TP Hà Nội báo cáo đề dẫn tọa đàm, cho biết.

Tại Hội nghị tọa đàm, nhiều ý kiến phát biểu thẳng thắn, trao đổi, hiến kế làm sao để NCT tham gia tích cực, hiệu quả vào phong trào xây dựng đời sống văn hóa, tạo nên nếp sống người Thủ đô văn minh, hiện đại. Trong đó, có nếp sống tang văn minh, tiến bộ.

Trên thực tế, nhiều NCT từng tổ chức lễ tang cho người thân hoặc chính mình đã để lại di chúc từ khi còn khỏe: “Đám tang mẹ - cha không vòng hoa, không vàng mã, không ăn uống linh đình”. Với người cao tuổi sự giản dị không chỉ là nếp sống, mà còn là một cách dạy con cháu biết sống có trách nhiệm với cộng đồng.

Hội nghị thu hút nhiều đại biểu tham dự

Trình bày tại Hội nghị, ông Phạm Huy Giáp, Phó Chủ tịch Thường trực Hội NCT TP Hà Nội dẫn lại lời Bác Hồ từng viết năm 1941: “Nước nhà hưng, suy, tồn, vong, phụ lão đều gánh trách nhiệm rất nặng nề…”. Ông Giáp nhấn mạnh vai trò NCT trong mọi lĩnh vực, trong đó có xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, và chính từ việc tiễn đưa người qua đời theo nếp sống mới, tiết kiệm văn minh và nghĩa tình.

Theo ông Giáp, NCT không chỉ góp tiếng nói, mà đang từng ngày hành động, bằng việc tuyên truyền, vận động trong tổ dân phố, chi hội. Bằng chính những lời căn dặn với con cháu và cả những cách làm sáng tạo.

Ông Nguyễn Thế Toàn phát biểu tại buổi tọa đàm

Tham luận tại Hội nghị, ông Cao Duy Hùng, nguyên Chủ tịch Hội NCT xã Tân Triều ôn lại phong tục cũ cách đây nhiều năm, đó là tình trạng lưu giữ thi hài người qua đời nhiều ngày trong nhà, làm cỗ to mời khách, việc hỏa táng chưa được quan tâm… Được sự vào cuộc của các cấp các ngành, MTTQ và NCT, đến nay trên địa bàn phường đã cải tiến, xóa bỏ nhiều hủ tục lạc hậu.

"98% người qua đời được đưa đi hỏa táng, trong đám tang không làm cỗ linh đình, không bày thuốc lá", ông Hùng cho biết.

Theo ông Nguyễn Bá Anh, Chi hội 18 NCT phường Thanh Liệt, Chi hội NCT là cánh tay nối dài, có vai trò quan trọng vận động hội viên và người dân thực hiện nếp sống văn minh tại địa phương. Tại các buổi sinh hoạt Chi hội, đều lồng ghép tuyên truyền nội dung “tang văn minh, xóa bỏ hủ tục lạc hậu trong việc tang”. Đồng thời cử hội viên có sức khỏe tham gia ban tang lễ để hỗ trợ gia đình có người qua đời. Nhờ vậy, việc tang ở địa phương đã được cải tiến rõ rệt.

Chi hội trưởng NCT số 19 - Bà Nguyễn Thị Nga cho rằng, cần có đội tình nguyện viên hỗ trợ tang quyến, thực hiện vòng hoa luân phiên bảo đảm tiết kiệm và giữ vệ sinh môi trường. Đồng thời, tham gia tích cực xây dựng quy ước, hương ước và vận động con cháu, người dân cùng thực hiện.

Đại biểu tham luận tại Hội nghị

Nếp sống tang văn minh thành tiêu chuẩn sống mới

Dù ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực, các ý kiến tại tọa đàm cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại.

Theo đó, ở một số địa phương, vẫn có hiện tượng đám tang rườm rà, phô trương, sử dụng âm thanh lớn làm phiền hàng xóm; đốt vàng mã nhiều đến mức gây ô nhiễm môi trường, cản trở giao thông; ăn uống linh đình kéo dài... Không ít gia đình vì “sĩ diện” mà vay mượn tổ chức đám tang lớn khiến tang lễ từ một nghi thức văn hóa thành một cuộc trình diễn tốn kém, phản cảm.

Chính vì vậy, nhiều ý kiến đề xuất cần đưa nội dung “Tang lễ văn minh, tiến bộ” vào tiêu chí xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”, gắn với các phong trào thi đua như “Tuổi cao - Gương sáng”, “Người Hà Nội thanh lịch, văn minh”.

Kết luận buổi tọa đàm, ông Nguyễn Thế Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam, Chủ tịch Hội NCT TP Hà Nội nhấn mạnh: Từ năm 2024, Hội NCT TP Hà Nội đã tổ chức các buổi tọa đàm về xây dựng đời sống văn hóa. Năm nay, chủ đề “Phát huy vị trí, vai trò, uy tín, gương mẫu của NCT trong gia đình, cộng đồng, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh” đã được nâng lên 1 bước, trở thành chuyên đề sâu. Việc chọn chuyên đề trên của Hội là đúng hướng và có giá trị thực tiễn, phù hợp với NCT ở địa phương.

"NCT gương mẫu sẽ tạo ảnh hưởng lớn, làm gương trong gia đình và lan tỏa trong cộng đồng. Phát huy vai trò NCT trong thực hiện nếp sống tang văn minh không chỉ là việc làm của một năm, một giai đoạn. Đây là hành trình dài hơi, kiên trì, bền bỉ mà NCT chính là người giữ lửa", ông Toàn khẳng định.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm

Ông Toàn đề nghị các cấp Hội tiếp tục nhân rộng các mô hình hay, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền, MTTQ, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên… để tạo thành sức mạnh tổng hợp; tham gia xây dựng bộ quy tắc tang văn minh phù hợp điều kiện địa phương, đồng thời cụ thể hóa để triển khai, nhân rộng. “Cần biến việc tang văn minh thành tiêu chuẩn sống mới, thành sự tự nguyện lan tỏa chứ không chỉ là một yêu cầu hành chính”, ông Toàn nói.