Tuổi cao gương sáng 09/12/2025 14:51
Trong suốt cuộc đời mình, nhà giáo, nhà thơ, nhà văn, cựu chiến binh Trần Tất Trừ không thể nào quên được những năm tháng lái xe trên Đường Trường Sơn thời bão lửa…
Năm 1968, thanh niên Trần Tất Trừ - 19 tuổi, gác lại việc học, xung phong nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, chiến sĩ trẻ được biên chế vào Đoàn 559, nhận nhiệm vụ lái xe tải vận chuyển hàng trên Đường Trường Sơn, chi viện cho miền Nam ruột thịt. Anh đã cùng đồng đội ra trận với một tâm thế kiên cường, bất khuất, với một niềm tin chiến thắng, một trái tim chỉ có hai tiếng miền Nam: “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước/Mà lòng phơi phới dậy tương lai”.
Đi trong chiến tranh, Trần Tất Trừ đã băng qua những “cung đường huyền thoại”, những phút vượt mưa bon bão đạn, thoát chết trong gang tấc; những thời khắc chứng kiến đồng đội hy sinh bên tay lái; những phút đau thương khi tự tay bọc đồng đội mình trong tấm nilon mà lòng căm thù giặc sục sôi…
 |
| Từ tay lái đường Trường Sơn đến trang giáo án, trong cuộc sống rồi những câu thơ, mạch văn chương… với người lính già ấy, tất cả đều chung một mạch nguồn: tình yêu Tổ quốc |
“Hình ảnh những đồng đội ngã xuống là nỗi đau khắc sâu vào tim tôi. Lúc đó tôi đã thầm hứa sẽ chạy tăng chuyến để chở hết số hàng mà đồng đội để lại, để ngày hòa bình đến nhanh hơn; để đồng bào, chiến sĩ không phải đổ máu xương thêm nữa” - Nhắc đến quá khứ thương đau, người lính già nghẹn ngào.
Giữ chắc tay lái, chiến sĩ Trần tất Trừ đã kiên cường, bền bỉ vượt qua cuộc chiến, cùng đồng đội đưa những chuyến hàng đến đích an toàn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần cùng quân và dân cả nước giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, tháng 11/1975 chiến sĩ Trần Tất Trừ xuất ngũ. Ông về quê nhà tại xã Quảng Lưu, huyện Quảng Xương (cũ), tỉnh Thanh Hóa, tiếp tục đi học rồi trở thành giáo viên dạy văn, sau đó lập gia đình cùng một cô giáo tại địa phương. Thầy giáo Trừ có 03 người con (2 gái 1 trai), cả 3 đều làm nghề giáo: Trần Thị Điệp - cử nhân, giáo viên THCS tại Thanh Hóa; Trần Đoan Trang - tiến sĩ, nhà văn, giáo viên THPT tại Thanh Hóa; Trần Tất Khiêm - Giáo sư, tiến sĩ giảng dạy tại Đại học Florida (Mỹ).
Trong suốt sự nghiệp “trồng người”, thầy Trần Tất Trừ đã truyền dạy cho các thế hệ học trò tình yêu, niềm đam mê với môn văn học; hơn cả là tinh thần nhân văn, là tình yêu quê hương đất nước. Dù làm công tác giảng dạy hay làm công tác quản lý, thầy Trừ vẫn giản dị, tâm huyết, với tác phong người lính luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; được học trò vô cùng yêu kính, được đồng nghiệp quý trọng.
 |
| Người lính lái xe Đường Trường Sơn năm nào giờ đã ở tuổi 76 |
Sau khi nghỉ hưu, thầy Trừ bắt đầu tập trung sáng tác thơ, văn. Trong thời gian qua, thầy đã xuất bản 08 tập thơ, 01 cuốn lý luận phê bình văn học và tác phẩm trường ca “Đường Trường Sơn trong tim”. Những giải thưởng đã đạt được: Giải thưởng của chương trình “Tìm trong kho báu” của Đài tiếng nói Việt Nam với bài “Tiếng tơ”; Giải thưởng của Hội Văn học Nghệ thuật Thanh Hóa: tác phẩm “Thơ và cảm nhận”, trường ca “Đường Trường Sơn trong tim”.
Trong số những tác phẩm mà nhà giáo, nhà thơ Trần Tất Trừ đã xuất bản, để lại ấn tượng trong lòng bạn đọc sâu đậm nhất chính là trường ca “Đường Trường Sơn trong tim”. Đây là khúc tráng ca mà một người lính già đã viết bằng ký ức, về những năm tháng lái xe dọc Đường Trường Sơn dưới những làn mưa bom bão đạn, trong những thời khắc sinh tử. Đường Trường Sơn đã trở thành ký ức thiêng liêng, là chất liệu hun đúc tâm hồn nhà thơ. Bằng ngôn ngữ thi ca, người lính chiến năm nào đã khắc họa sinh động muôn vàn khó khăn, gian khổ mà ông cùng đồng đội trải qua nơi chiến trường, nơi rừng Trường Sơn với trái tim vẫn luôn rực cháy ngọn lửa của tình yêu đất nước, tinh thần lạc quan tin tưởng vào ngày hòa bình. “Chúng tôi thuộc đường như lòng bàn tay/ Chỗ nào lướt nhanh/ Cung nào căng tay lái/ Đời lính xế trải dài trên tuyến lửa/ Dẫn đêm trường đến gặp bình minh”.
 |
| Trường ca "Đường Trường Sơn trong tim" của tác giả Trần Tất Trừ |
Đọc trường ca “Đường Trường Sơn trong tim” của tác giả Trần Tất Trừ, lớp thế hệ trẻ sinh ra trong hòa bình cũng sẽ cảm nhận được hiện thực về cuộc chiến đầy cam go, ác liệt mà rất đỗi hào hùng. Tác phẩm được thể hiện dưới góc nhìn của người trong cuộc, có “tinh thần thép”, “ý chí thép” của thế hệ cha ông - những tấm gương ngời sáng về chủ nghĩa anh hùng cách mạng; khơi dậy và lan tỏa niềm tự hào dân tộc, niềm tin, lòng yêu nước, yêu hòa bình cho hậu thế.
Nhà giáo, nhà thơ, cựu chiến binh Trần Tất Trừ nay đã ở tuổi 76. Để có khúc tráng ca “Đường Trường Sơn trong tim” để lại cho hậu thế, người lính già, người thầy giáo già ấy đã và đang từng ngày hăng say lao động. Tuổi cao nhưng lịch làm việc của ông vẫn đều đặn 10h/ngày, trong đó phân chia: 04h đọc tài liệu, sách báo; 02h viết (thơ, văn); 04h lao động chân tay: cắt tỉa cây cối, xới cỏ, chăm bón vườn nhà, chăm ao cá…
Từ tay lái Trường Sơn đến trang giáo án, trong cuộc sống rồi những câu thơ, mạch văn chương… với người lính già ấy, tất cả đều chung một mạch nguồn tình yêu: Yêu quê hương đất nước, yêu hòa bình, yêu con người, yêu cuộc đời. Với sự giản dị, mộc mạc đậm chất lính, ông đã sống, lao động và cống hiến không mệt mỏi.
 |
| Tác giả Trần Tất Trừ với tập bản thảo: Bút ký "Đi trong miền yêu thương" |
Nhà giáo, nhà thơ, nhà văn, cựu chiến binh Trần Tất Trừ chia sẻ: “Tôi vừa hoàn thành bút ký “Đi trong miền yêu thương” và sẽ ra mắt bạn đọc trong thời gian tới. Đây có thể nói là một tác phẩm về cuộc đời và sự nghiệp của tôi, là tình cảm, tình yêu thương với những nơi mà tôi đã đi qua, với những người mà tôi đã gặp, là tình đất, tình người. Trong thời gian tới, tôi sẽ tập trung thực hiện ý tưởng viết về quê hương, có thể là trường ca quê hương”.
Nhà giáo, nhà thơ, nhà văn, cựu chiến binh Trần Tất Trừ là một tấm gương sáng về tinh thần yêu nước, yêu cuộc sống; về tình yêu, niềm đam mê dành cho văn học và tinh thần yêu lao động, sáng tạo. Hi vọng rằng tác giả sẽ sớm cho ra mắt nhiều tác phẩm hơn nữa, truyền tải được những thông điệp ý nghĩa đến bạn đọc về cuộc sống, về tình yêu, với một “trái tim Trường Sơn” sáng mãi.
