Nét đẹp văn hóa trong Tết cổ truyền của đồng bào Mông xứ Thanh

Theo phong tục truyền thống, trước đây vào cuối tháng 11 âm lịch, thời điểm thu hoạch xong mùa màng, người Mông cùng nhau chuẩn bị đón Tết cổ truyền.
Nhưng những năm gần đây đồng bào Mông tổ chức ăn Tết cổ truyền theo người Kinh. Cứ mỗi độ Xuân về, khi những cánh hoa đào, hoa mận nở khắp núi rừng vùng cao biên giới Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa, các bản làng đồng bào người Mông lại tưng bừng đón Tết...

Mường Lát là huyện núi cao của tỉnh Thanh Hóa, giáp với nước bạn Lào, cách TP Thanh Hóa khoảng 250 km về phía Tây. Mường Lát hiện lên trong bài thơ Tây Tiến của nhà thơ Quang Dũng: “Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi/Mường Lát hoa về trong đêm hơi/Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm/Heo hút cồn mây súng ngửi trời...”; cho ta thấy quang cảnh thiên nhiên hùng vĩ và đầy thơ mộng như bức tranh hữu tình giữa con người và thiên nhiên.

Nét duyên dáng trong sắc màu truyền thống của người Mông
Nét duyên dáng trong sắc màu truyền thống của người Mông

Hiện ở huyện Mường Lát có 6 dân tộc anh em sinh sống (dân tộc Mông, Dao, Thái, Mường, Khơ Mú và Kinh). Toàn huyện có hơn 40.000 nhân khẩu /8.523 hộ, trong đó dân tộc Mông 3.196 hộ, với 16.782 khẩu. Đồng bào Mông sinh sống tại 38 bản thuộc các xã Quang Chiểu, Tam Chung, Pù Nhi, Nhi Sơn, Trung Lý và Mường Lý. Xã có số người Mông sinh sống đông nhất là Trung Lý; bản có đồng bào dân tộc Mông sinh sống đông nhất Pù Ngùa, xã Pù Nhi, với 223 hộ.

Vào Tết cổ truyền cũng như ngày Quốc khánh (2/9) hay các lễ, hội, đồng bào dân tộc Mông thường tổ chức trò chơi ném còn, đánh cù, đẩy gậy, thi bắn nỏ, bóng chuyền,... Một tập tục văn hóa không thể thiếu trong dịp Tết cổ truyền của người Mông là giấy bản. Vào dịp Tết hay các ngày lễ trọng, đồng bào Mông nhà nào cũng phải chuẩn bị đầy đủ giấy bản. Theo quan niệm của người Mông, giấy bản là tiền gửi cho người đã khuất...

Nét đẹp văn hóa trong Tết cổ truyền của đồng bào Mông xứ Thanh

Người Mông chuẩn bị Tết từ ngày 30, dọn dẹp nhà cửa, giã bánh dày, thịt gà, thịt lợn cúng tổ tiên. Đặc biệt trong 3 ngày Tết chính (mùng 1, mùng 2 và mùng 3), người Mông chỉ ăn các món bánh và thịt, tuyệt đối không ăn rau. Vì theo quan niệm, không ăn rau để tránh trong năm mới đi làm nương, làm rẫy cỏ mọc nhiều, mùa màng thất thu, chăn nuôi trâu bò không được thuận. Ẩm thực trong ngày Tết của người Mông chủ yếu là bánh dày, thịt gà, thịt lợn. Trong 3 ngày Tết chính, gia đình nào cũng đốt củi, giữ bếp đỏ lửa liên tục, vừa giữ ấm, vừa xua đuổi tà ma và cầu mong bình an, may mắn. Các đồ vật trong nhà cũng được “mặc áo mới” để đón Tết. "Áo mới" của các đồ vật là giấy bản được làm từ cây giang. Bình thường, loại giấy này được sử dụng trong đám cúng, đám ma hoặc sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên vào năm mới, giấy được cắt hình con chim, con phượng dán lên các đồ vật và các vị trí trong nhà để xua đuổi tà ma và cầu mong sự may mắn, tốt lành.

Nét đẹp văn hóa trong Tết cổ truyền của đồng bào Mông xứ Thanh
Các cô gái Mông náo nức tham gia nhiều trò chơi dân gian

Bên cạnh đó bàn thờ chính của người Mông được đặt ở gian chính giữa của nhà, ngoài ra còn hai bàn thờ phụ đặt ở hai bên cửa chính. Bên cạnh bàn thờ chính được bày biện các công cụ lao động như cuốc, thuổng, dao, rựa,... đã được mặc áo mới. Mâm cỗ cúng của người Mông thường bày một chiếc bánh dày to. Bánh dày được làm bằng gạo nếp nương, sau khi đồ chín, xôi vẫn còn nóng được đưa vào máng gỗ rồi dùng chày giã nhuyễn, sau đó lấy lòng đỏ trứng gà quết lên bề mặt. Theo quan niệm của người Mông, bánh dày tròn tượng trưng cho mặt trăng, mặt trời, đây cũng là món ăn chính trong những ngày Tết của người Mông.

Bà Trương Thị Huyên, Trưởng phòng Dân tộc huyện Mường Lát chia sẻ, nhờ có sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, thông qua các chương trình, chính sách, dự án mà vùng miền núi dân tộc nói chung và đồng bào dân tộc Mông nói riêng, kinh tế - xã hội trong huyện ngày càng phát triển có nhiều đổi thay. Bà con người Mông tích cực trồng ngô, trồng chè, nuôi lợn, gà, trâu bò, phát triển sản xuất, đời sống ngày càng ấm no, sung túc.

Trong những ngày Tết, bên cạnh nghi lễ tín ngưỡng, các chàng trai, cô gái Mông còn náo nức tham gia nhiều trò chơi dân gian quen thuộc như chơi Tulu, ném pao, bắn nỏ, kéo co, đẩy gậy, múa khèn... Tiếng cười nói rộn ràng khắp cả bản. Không khí lễ hội náo nức khắp núi rừng, bà con người Mông xúng xính quần áo đẹp đi dự hội Xuân. Các cô gái e lệ trong bộ váy rực rỡ sắc màu, vòng bạc, lúng liếng xuống hội. Các chàng trai mang theo kèn, trổ tài để chinh phục "người trong mộng". Ý thức tự giác và tự hào dân tộc được khơi dậy, bản sắc văn hóa được giữ gìn và phát huy, cuộc sống ấm no, theo kịp các dân tộc anh em khác.

Tới huyện biên giới vùng cao Mường Lát vào dịp Tết, bạn sẽ thấy cuộc sống của bà con, cảm nhận được sự nồng hậu, chân chất của đồng bào Mông, để thêm hiểu và trân trọng những giá trị văn hóa của dân tộc Mông đang được bảo tồn và phát huy, góp phần giữ vững an ninh biên cương Tổ quốc.

Đức Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Quy định mới về hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam

Quy định mới về hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam

Ngày 20/07/2021, Chính phủ ban hành Nghị định 70/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2013/NĐ-CP ngày 14/4/2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Quảng cáo, trong đó, sửa đổi, bổ sung Điều 13 về hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam.
Cây nhãn tổ trước cửa chùa Phố Hiến

Cây nhãn tổ trước cửa chùa Phố Hiến

Trước cửa chùa Phố Hiến, một di tích lịch sử được Bộ Văn hóa Thông tin và Thể thao xếp hạng, thuộc phường Hồng Châu, thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên có một cây nhãn đã hơn 300 tuổi.
Sức lan tỏa từ những câu chuyện tử tế

Sức lan tỏa từ những câu chuyện tử tế

Giữa cơn bão đại dịch Covid-19, cộng đồng một lần nữa lại được chứng kiến nhiều hành động, nghĩa cử cao đẹp, cùng giúp đỡ nhau vượt qua mọi khó khăn. Sự ấm áp của tình người, từ những suất cơm, chai nước, ổ bánh mì miễn phí đến những cây ATM gạo, tiệm rau tình thương, siêu thị 0 đồng, quán ăn miễn phí cho người nghèo, người yếu thế... đang lan tỏa rộng rãi sức mạnh của tình đoàn kết.
Thừa Thiên Huế lên kịch bản đón khách du lịch trở lại

Thừa Thiên Huế lên kịch bản đón khách du lịch trở lại

Thừa Thiên Huế là địa phương kiểm soát tốt dịch bệnh COVID- 19, chuẩn bị các kịch bản sẵn sàng đón du khách trở lại vừa khai thác, vừa phòng chống dịch hiệu quả.
Tượng nữ hoàng băng giá Elsa phiên bản "phù thủy" ở Sa Pa

Tượng nữ hoàng băng giá Elsa phiên bản "phù thủy" ở Sa Pa

Cộng đồng mạng lại được phen dậy sóng, truyền nhau bức ảnh chụp tượng nữ hoàng băng giá Elsa phiên bản “cực lỗi” xuất hiện tại điểm check-in Ansapa, nằm trên địa bàn phường Phan Si Păng, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai).

Tin khác

Bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa Việt Nam, giai đoạn 2021-2025

Bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa Việt Nam, giai đoạn 2021-2025
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa ký phê duyệt Chương trình Bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa Việt Nam, giai đoạn 2021-2025. Theo nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu, Chương trình này của Chính phủ là một trong những giải pháp mang tính đột phá về “chất” đối với công tác bảo tồn di sản văn hóa dân tộc.

Phát triển văn hóa truyền thông vì sự hoàn thiện nhân cách của con người

Phát triển văn hóa truyền thông vì sự hoàn thiện nhân cách của con người
Thế kỉ XXI là được coi thế kỉ của “văn hóa màn hình” với bước phát triển nhảy vọt, “làm mưa, làm gió” của các loại hình truyền thông, mà đặc biệt là truyền hình, phát thanh có hình, báo điện tử và các mạng xã hội dày đặc trên nền tảng internet. Giờ đây điện thoại thông minh, màn hình cảm ứng là “vật bất li thân” đối với hầu như tất cả mọi công dân (chỉ có số ít người cao tuổi là hiếm khi dùng đến). Sử dụng công năng ngày càng cải tiến, “lên đời” của các loại điện thoại thông minh trên thế giới, con người hiện nay đã và đang thực hiện hầu hết mọi nhu cầu giao tiếp, chụp ảnh, quay camera, xem phim, xem truyền hình, chơi games giải trí, trực tiếp viết các trạng thái cảm xúc, bình luận tin tức, kết nối, giao dịch, thực thi công việc hàng ngày tại công sở cũng như ở tư gia.

Văn nghệ sĩ cùng nhau truyền năng lượng tích cực trong dịch Covid-19

Văn nghệ sĩ cùng nhau truyền năng lượng tích cực trong dịch Covid-19
Trong bối cảnh sân khấu phải đóng cửa, khó khăn chồng chất, các văn nghệ sĩ TP.Hồ Chí Minh vẫn ngày đêm cống hiến hết mình cho công tác xã hội, tích cực tham gia các đội tình nguyện cùng lực lượng tuyến đầu.

TP Hà Nội: Xử phạt hành vi nhắn tin, gọi điện và quảng cáo sai quy định

TP Hà Nội: Xử phạt hành vi nhắn tin, gọi điện và quảng cáo sai quy định
Trong 6 tháng đầu năm, Sở Thông tin và Truyền thông (TT&TT) TP Hà Nội đã xử lí vi phạm hành chính đối với 2 tổ chức sử dụng đầu số ngắn, 86 cá nhân sử dụng số điện thoại thực hiện nhắn tin, gọi điện thoại và quảng cáo rao vặt sai quy định, với tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính 183 triệu đồng.

Cannes 2021 dành sự quan tâm đặc biệt cho các phim về môi trường

Cannes 2021 dành sự quan tâm đặc biệt cho các phim về môi trường
Các nhà làm phim tài liệu, các nhà hoạt động môi trường, gồm cả cô gái trẻ người Anh Bella Lack, hy vọng sẽ truyền cảm hứng cho những nỗ lực hơn nữa về biến đổi khí hậu.

Giải thưởng Hồ Chí Minh - Khoa học, công tâm và trách nhiệm

Giải thưởng Hồ Chí Minh - Khoa học, công tâm và trách nhiệm
Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật là giải thưởng lớn dành cho những tác phẩm đặc biệt xuất sắc, có giá trị rất cao về văn học, nghệ thuật, về nội dung tư tưởng; là sự ghi nhận và đánh giá cao của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với văn nghệ sĩ, trí thức; động viên, khuyến khích các tài năng tiếp tục cống hiến vì sự phát triển của nền văn hóa nghệ thuật nước nhà.
Xem thêm
Phú Quốc lần đầu lọt Top 100 điểm đến tuyệt vời nhất thế giới năm 2021

Phú Quốc lần đầu lọt Top 100 điểm đến tuyệt vời nhất thế giới năm 2021

Tạp chí hàng đầu thế giới TIME vừa công bố top 100 điểm đến tuyệt vời nhất thế giới năm 2021. Đảo Ngọc Phú Quốc của Việt Nam đã lần ...
Tạm dừng thu phí tham quan 3 điểm du lịch tại Sa Pa

Tạm dừng thu phí tham quan 3 điểm du lịch tại Sa Pa

Do những bất hợp lí trong việc thu phí và ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, UBND tỉnh Lào Cai vừa trình kì họp thứ 2 HĐND tỉnh khoá XVI ...
Những tháng năm nghiệt ngã của ngành du lịch toàn cầu

Những tháng năm nghiệt ngã của ngành du lịch toàn cầu

“Năm 2021, đại dịch Covid-19 sẽ gây thiệt hại cho nền kinh tế toàn cầu khoảng 2,4 nghìn tỉ usd do sự sụp đổ của ngành Du lịch quốc tế”, ...
Koeman và Cannavaro đánh giá Messi là ứng viên cho Quả bóng Vàng 2021

Koeman và Cannavaro đánh giá Messi là ứng viên cho Quả bóng Vàng 2021

Sau màn trình diễn ấn tượng trong cả màu áo Barcelona và tuyển Argentina, Messi được giới chuyên môn đánh giá cao trong cuộc đua giành Quả bóng Vàng 2021.
10 điều thú vị cần biết về kì Thế vận hội Olympic Tokyo 2020

10 điều thú vị cần biết về kì Thế vận hội Olympic Tokyo 2020

Thế vận hội Olympic Tokyo 2020 được tổ chức với rất nhiều điểm khác biệt so với các kì đại hội thể thao thế giới từng diễn ra trong lịch ...
Thể thao Việt Nam xuất quân lên đường dự Olympic Tokyo 2020

Thể thao Việt Nam xuất quân lên đường dự Olympic Tokyo 2020

Tối 13/7, Lễ xuất quân Đoàn Thể thao Việt Nam dự Olympic Tokyo 2020 đã được tổ chức trọng thể tại Hà Nội. Uỷ viên Bộ Chính trị, Phó Thủ ...
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Nhằm nhắc nhớ những khán giả trẻ về lòng hiếu thảo đặc biệt đối với mẹ, đồng thời hướng đến gây quỹ giúp đỡ những người yếu thế trong xã ...
Taylor Swift lọt Top ca sĩ được yêu thích nhất mọi thời đại

Taylor Swift lọt Top ca sĩ được yêu thích nhất mọi thời đại

Tạp chí âm nhạc Billboard đã vinh danh Taylor Swift là một trong những ca sĩ được yêu thích nhất mọi thời đại.
Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Cặp đôi Triệu Lệ Dĩnh, Phùng Thiệu Phong vừa ly dị sau 3 năm kết hôn. Thông tin cặp sao ly hôn đang gây xôn xao làng giải trí xứ ...
Phiên bản di động