Một thoáng Vinh Hiền

Đến Vinh Hiền, du khách sẽ ngỡ ngàng khi được ngắm đã mắt màu xanh ngọc bích của nước biển. Ở đây, môi trường trong sạch và hoang sơ trở nên quyến rũ lạ thường; cư dân vui vẻ, hiếu khách như níu giữ bước chân du khách ở lại.

Cảnh đẹp trên phá Tam Giang

Cửa biển Tư Hiền nằm giữa xã Vinh Hiền và xã Lộc Bình nơi thông phá Tam Giang với biển Đông. Các bô lão vùng này kể rằng: Cửa biển này trước đây gọi là cửa Tử Dung. Sau này, Công chúa Huyền Trân con vua Trần Nhân Tông trước khi xuất giá sang Chiêm Thành ghé lên đây bái vọng tổ tiên. Từ đó cửa có tên Tư Dung do lòng thương nhớ dung nhan của Huyền Trân Công Chúa mà thành.

Được nghe câu chuyện Huyền Trân công chúa khi đến đây dừng kiệu lại quỳ xuống hướng về phương Bắc lạy tạ vua cha. Sau đó, xuống thuyền vượt biển sang thành Đồ Bàn làm vợ Chế Mân (Chămpa). Tương truyền lúc đó công chúa khóc như mưa, nước mắt rơi lã chã xuống vịnh Hải Bình, khiến tất cả loài trai ở đây đều có ngọc quý. Dân từ đó nuôi trai để lấy ngọc.

Theo sách xưa thì cửa biển này xưa thuộc về đất nước Chiêm Thành, đời Lý gọi là Ô Long. Đến đời Trần, vua Nhân Tông (1306) gả công chúa Huyền Trân cho vua Chiêm là Chế Mân, đưa công chúa tới đây, nên đổi tên thành Tư Dung (Tư là nghĩ đến, tưởng nhớ đến, dung là nét mặt, dung nhan, ý nghĩa cũng gần như chữ tư dung là vẻ mặt, là dáng dấp của người đàn bà đẹp). Dùng hai chữ Tư Dung để đặt tên cho cửa biển này, ý hẳn người Việt lúc bấy giờ một mặt muốn ghi lại cuộc hôn nhân giữa vua Chiêm và công chúa Việt, nhưng mặt khác cũng nhằm tưởng nhớ công ơn khách má hồng đã biết hi sinh hạnh phúc riêng tư cho việc mở mang bờ cõi.

Khu vực cửa biển Tư Dung có núi non cao ngất. Đế vương các đời như Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Duệ Tông đều có đem quân qua đó. Vào năm 1471, vua Lê Thánh Tông ngự giá chinh Chiêm, khi nghỉ chân tại cửa bể này có làm bài "Tư Dung hải môn lữ thứ" là một áng thơ hay, được đời sau truyền tụng. Về sau, cửa Tư Dung cạn dần, chiến thuyền từ biển đi vô không được nên hiểm hoạ ngoại bang đánh úp kinh thành Huế khó xảy ra nên triều Nguyễn đặt lại tên là Tư Hiền.

Xã Vinh Hiền nằm cuối hệ thống đầm phá nước lợ Thừa Thiên Huế (bao gồm phá Tam Giang, đầm Sam, đầm Chuồn, đầm Thuỷ Tú, đầm Đá Bạc, đầm Cầu Hai...) nối liền một mạch từ tỉnh Quảng Trị vào Thừa Thiên Huế, vốn nhiều tôm rằn, cá mú, cá hồng... thích ăn rong tảo, phù du mọc trong trầm tích đá vôi trôi ngoài cửa Tư Hiền vào, có diện tích mặt nước rộng hơn 22.000ha, vùng đầm phá rộng nhất châu Á.

Khu vực này có núi Linh Thái và Túy Vân và bên kia là Lộc Bình, Chân Mây trập trùng, hùng vĩ, ẩn hiện trong màu lam sương khói. Chùa Thánh Duyên trên núi Tuý Vân được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di sản Văn hoá Quốc gia. Ngoài ra, trên đỉnh Tuý Vân có tháp Điều Ngự, cao 3 tầng, nơi vua chúa ngày xưa vãn cảnh “nước non ngàn dặm”.

Chợ quê mua bán vào buổi chiều, với thuỷ hải sản phong phú từ đầm phá Cầu Hai nước lợ cho đến biển Đông như các loại cá, ốc đá, ốc hương, hàu, sò, nghêu… Riêng tôm có 12 loài như tôm hùm, tôm sú, tôm rằn… cua có 18 loài và nhiều loại thân mềm có giá trị như nuốc, rau câu... Bạn có thể thưởng thức món cháo hàu, hàu xào lá lốt rất béo, thơm và ngọt. Trong khi chờ đợi món ăn, người nhà dùng ghe đưa bạn đi thăm thú các mô hình nuôi cá, nuôi ghẹ… trên đầm nước mênh mông mà ít nơi có được.

Đặc biệt, chúng tôi rất ấn tượng khi nhìn thấy rất nhiều lồng nuôi cá vẩu, cá mú san sát của người dân xã Vinh Hiền ven đầm phá. Cá vẩu mới nuôi cách đây vài năm. Ở đây, ngon nhất và cũng "nổi danh" nhất là món cháo cá vẩu làm thực khách khó quên.