Kì họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV: Xem xét thông qua Nghị quyết chung về công tác tư pháp

Số vụ giảm, nhưng mức độ nguy hiểm hơn

Những con số tích cực, như số vụ giết người giảm 3,9%, trộm cắp tài sản giảm 4,3%, cướp tài sản giảm 12,98%, gây rối trật tự công cộng giảm 45,32%... đã phản ánh phần nào nỗ lực của các cơ quan chức năng, bước đầu giúp đại biểu Quốc hội (ĐBQH), cử tri và người dân yên tâm hơn. Nhìn nhận thẳng thắn và khách quan, nhiều ĐBQH nêu rõ, tuy giảm về số lượng vụ việc, còn tính chất, mức độ nguy hiểm của các hành vi tội phạm có xu hướng nghiêm trọng hơn. ĐBQH Tô Văn Tám (Kon Tum) nêu ví dụ một số loại tội phạm như hiếp dâm tăng 7,99%, dâm ô trẻ em tăng 46,52%, giao cấu trẻ em tăng hơn 18%...

Theo ĐB Tám, tội phạm do nguyên nhân xã hội đang có xu hướng gia tăng và trở thành nỗi lo của xã hội. Nhiều nhóm thanh thiếu niên và người thân trong gia đình bột phát đánh nhau, gây thương tích, hoặc chết người… bắt nguồn từ mâu thuẫn nhỏ nhặt trong sinh hoạt, tư thù cá nhân, tranh chấp đất đai, mâu thuẫn nhất thời khi va chạm giao thông…

Ban hành nghị quyết chung về công tác tư pháp

Trước thực trạng tội phạm, vi phạm pháp luật diễn biến phức tạp, Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cáo, Tòa án Nhân dân Tối cao, Thanh tra Chính phủ đề nghị QH xem xét, ban hành một Nghị quyết chung về CTTP, nhằm giúp khắc phục việc có nhiều nghị quyết (10 nghị quyết) quy định tản mạn, trùng lặp về nội dung, dẫn tới những khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga phát biểu tại phiên họp

Với đề xuất này, trong dự thảo Nghị quyết chung về CTTP trình QH còn đưa ra nhiều chỉ tiêu khá cao cho các ngành kiểm sát, xét xử, điều tra. Các chỉ tiêu công tác tiếp nhận tin báo tội phạm, điều tra, truy tố, xét xử… dựa trên kết quả thực hiện trong những năm qua. Đến thời điểm báo cáo, một số chỉ tiêu của Nghị quyết 37, Nghị quyết 63 của QH về đấu tranh, phòng chống tội phạm đã đạt và vượt chỉ tiêu. Tương tự, một số chỉ tiêu thuộc về công tác truy tố, xét xử cũng đã hoàn thành.

Đề nghị QH cần cân nhắc về một số chỉ tiêu trong bối cảnh hiện nay, ĐBQH Bạch Thị Hương Thủy (Hòa Bình) cho rằng, hiện một số chỉ tiêu nghiệp vụ đặt ra trong các Nghị quyết hiện hành của QH đã khá cao, khó có thể đáp ứng trong điều kiện áp lực với công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ngày càng tăng.

Theo ĐB Mai Khanh (Ninh Bình), lần đầu tiên QH đã đặt chỉ tiêu cho ngành tòa án về giải quyết các vụ án hình sự, dân sự, kinh tế, hành chính. Nhưng đây là nhiệm vụ cần được cân nhắc, vì khi giải quyết các vụ án, ngành tòa án phải chấp hành nghiêm các quy định pháp luật liên quan đến thời hạn chuẩn bị xét xử, tố tụng. Nếu giao chỉ tiêu, thì vào những thời điểm nhất định có thể thời hạn chuẩn bị xét xử vẫn còn nhưng chỉ tiêu không hoàn thành lại vi phạm Nghị quyết.

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre) đánh giá cao việc dự thảo Nghị quyết của QH đưa ra chỉ tiêu xử lí các tin báo và tố giác tội phạm đạt 100%, đồng thời khẳng định nếu đạt được, thì đây “đúng là ước vọng của cử tri, người dân”, và “không thể hạ thấp các chỉ tiêu này”. Công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm cũng như phòng, chống tham nhũng liên quan mật thiết đến đời sống, được cử tri và Nhân dân cả nước quan tâm, theo dõi. Ban hành một Nghị quyết chung của QH về CTTP, cũng như các giải pháp nêu trong các báo cáo mới là “điều kiện cần”. “Điều kiện đủ” là phải triển khai thực hiện Nghị quyết cũng như các giải pháp đề ra một cách tích cực và thật sự hiệu quả, chứ không phải chỉ hoàn thành chỉ tiêu, tạo được thành tích”.