Bệnh âm thầm, biến chứng đáng lo ngại
Theo thông tin từ các chuyên gia y tế, Việt Nam hiện có khoảng 8 triệu người trưởng thành mắc đái tháo đường, trong đó đái tháo đường típ 2 chiếm phần lớn. Đáng chú ý, khoảng 55% người đã được chẩn đoán mắc bệnh đang sống chung với các biến chứng, trong khi chỉ 36% người mắc đái tháo đường típ 2 đạt mục tiêu kiểm soát đường huyết (HbA1c).
Các biến chứng thường gặp gồm bệnh lý về mắt (39,5%), thần kinh ngoại biên (37,9%), tim mạch (33,4%) và thận (24,1%). Đây đều là những tổn thương có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, khả năng lao động, đồng thời làm gia tăng chi phí điều trị và gánh nặng cho gia đình, xã hội.
![]() |
| Người dân tham gia tim hiểu về bệnh Đái tháo đường. |
Theo PGS.TS.BS Trần Quang Nam, Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, đái tháo đường típ 2 thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Không ít người chỉ phát hiện mắc bệnh khi đã xuất hiện biến chứng ở tim mạch, thận, mắt hoặc hệ thần kinh.
Thực trạng này cũng được phản ánh qua các số liệu dịch tễ. Theo kết quả điều tra năm 2020, tỷ lệ mắc đái tháo đường toàn quốc tăng lên 7,3% so với năm 2012, trong khi tỷ lệ tiền đái tháo đường là 17,8%. Đáng chú ý, khoảng 60% người mắc đái tháo đường tại Việt Nam chưa được chẩn đoán và hơn một nửa số người trưởng thành chưa từng xét nghiệm đường huyết để phát hiện bệnh.
Không chỉ ảnh hưởng đến NCT, đái tháo đường còn là vấn đề đáng quan tâm ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Điều tra năm 2023 tại ba khu vực Bắc, Trung và Nam Bộ cho thấy, tỷ lệ mắc đái tháo đường thai kỳ ở phụ nữ mang thai là 23,7%; trong đó, khu vực thành thị là 29%, nông thôn là 19,6%. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người mẹ và thể chất trẻ sơ sinh, để lại những hệ lụy về sau.
![]() |
| Các bác sĩ của Bệnh viện Nội tiết Trung ương tư vấn, khám sàng lọc miễn phí bệnh đái tháo đường cho người dân. |
Trên thế giới, gánh nặng bệnh tật cũng ngày càng gia tăng. Theo Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF), năm 2025 có khoảng 589 triệu người trưởng thành từ 20-79 tuổi sống chung với bệnh, chiếm 11,1% dân số trong nhóm tuổi này. Khoảng 252 triệu người, tương đương 43%, chưa được điều trị. IDF dự báo đến năm 2050, số người mắc bệnh trên toàn cầu có thể tăng lên 852 triệu người.
Chủ động kiểm tra, kiểm soát đường huyết
Một trong những thách thức lớn của bệnh đái tháo đường típ 2 là các dấu hiệu ban đầu thường không rõ ràng. Theo khuyến cáo của IDF, những triệu chứng thường gặp gồm khát nhiều, tiểu nhiều, mệt mỏi, nhìn mờ và sụt cân không rõ nguyên nhân. Tuy nhiên, người bệnh có thể không xuất hiện triệu chứng rõ rệt trong thời gian dài.
![]() |
Vì vậy, không nên chờ đến khi cơ thể xuất hiện những biểu hiện bất thường mới đi khám. Những người thừa cân, béo phì, ít vận động, tăng huyết áp hoặc có người thân mắc đái tháo đường cần chủ động kiểm tra đường huyết định kỳ.
PGS.TS.BS Trần Quang Nam cho biết, kiểm tra đường huyết lúc đói và sau ăn giúp đánh giá tình trạng đường huyết, hỗ trợ phát hiện bệnh và có hướng can thiệp kịp thời.
Bên cạnh việc kiểm tra sức khỏe, thay đổi lối sống có vai trò quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát bệnh. Người dân cần duy trì chế độ ăn uống hợp lý, tăng cường rau xanh, hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường, chất béo và năng lượng; thường xuyên vận động, tập luyện thể dục thể thao, hạn chế lối sống ít vận động và duy trì cân nặng hợp lý.
Đối với người đã được chẩn đoán mắc bệnh, cần tuân thủ hướng dẫn điều trị của nhân viên y tế, tái khám định kỳ và theo dõi các chỉ số đường huyết, huyết áp, mỡ máu. Việc kiểm soát tốt bệnh không chỉ giúp hạn chế biến chứng mà còn góp phần duy trì chất lượng cuộc sống.
Đái tháo đường là bệnh có thể phòng ngừa và kiểm soát. Tuy nhiên, để tránh những tổn thương lâu dài, mỗi người cần chủ động nhận diện nguy cơ, kiểm tra sức khỏe và không chủ quan trước những dấu hiệu bất thường của cơ thể.



