Hoàng Văn Thụ - một ánh sao muôn đời sáng soi

80 năm trước, vào ngày 24/5/1944, biết không thể khuất phục được người tù cộng sản Hoàng Văn Thụ nên thực dân Pháp đã đưa ông ra trường bắn. Năm đó ông vừa tròn 35 tuổi.

Còn nhớ, khi vào tuổi mười tám, đôi mươi, người thanh niên yêu nước dân tộc Tày ở vùng đất biên ải đã quyết tâm ra đi làm cách mạng. Tại Quảng Tây (Trung Quốc), ông tham gia tổ chức Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí Hội và sớm trở thành đảng viên đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng sôi nổi và nhiệt thành của mình, đặc biệt là trên cương vị Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ, Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng, ông đã có những đóng góp quan trọng tới thắng lợi của đường lối lãnh đạo của Đảng. Bác Hồ đã từng khẳng định, cùng với các đồng chí như Trần Phú, Lê Hồng Phong, Nguyễn Thị Minh Khai, Hà Huy Tập, Hoàng Văn Thụ và trăm nghìn đồng chí khác đã đặt lợi ích của Đảng, của cách mạng, của giai cấp, của dân tộc lên trên hết, lên trước hết. Các đồng chí đó đã tin tưởng sâu sắc, chắc chắn vào lực lượng vĩ đại và tương lai vẻ vang của giai cấp và của dân tộc. Các đồng chí ấy đã vui vẻ hi sinh hết thảy, hi sinh cả tính mệnh mình cho Đảng, cho giai cấp, cho dân tộc.

Là một nhà cách mạng yêu văn thơ và hay sáng tác thơ văn, nên trước khi bị đưa ra trường bắn, ông đã làm bài thơ gửi cho bạn tù, đồng thời là người bạn đời đã đính ước, đồng chí Phạm Thị Vân (Hoàng Ngân)- bài thơ “Nhắn bạn”- một bài thơ thể hiện khí phách kiên cường của người cộng sản: “Việc nước xưa nay có bại thành/ Miễn sao giữ được chọn thanh danh/ Phục thù, chí lớn không hề nản/ Ngọc nát còn hơn giữ ngói lành/ Thân dẫu lao tù lâm cảnh hiểm/ Chí còn theo dõi buổi tung hoành/ Hỡi bạn gần xa đang chiến đấu/ Trước sau xin giữ tấm lòng thành!”.

Tượng đài Hoàng Văn Thụ
Tượng đài Hoàng Văn Thụ

Bài thơ thể hiện ý chí sẵn sàng xả thân vì Tổ quốc, dù “ngọc nát” còn hơn “giữ ngói lành”, sự kiên trung đến giây phút cuối cùng của người chiến sĩ cách mạng. Cho đến bây giờ, bài thơ vẫn còn nguyên giá trị. Năm 1994, bài thơ được khắc vào bia đá đặt tại khuôn viên tượng đài đồng chí Hoàng Văn Thụ ở TP Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Trước bài thơ “Nhắn bạn”, năm 1940, nhà thơ, chiến sĩ cách mạng Hoàng Văn Thụ còn có bài thơ “Đoạn tuyệt” một bài thơ hay thể hiện được chí khí “giàu sang không thể quyến rũ, nghèo khó không thể chuyển lay, uy vũ không thể khuất phục”.

Theo nguồn tư liệu đáng tin cậy thì, trước khi đi hoạt động cách mạng, ông đã được cha mẹ cưới cô gái người dân tộc tên Nông Thị Bay, con gái ông đội Hiển, một võ quan sơ cấp của Pháp. Ông Hiển đã nhiều lần viết thư dụ Hoàng Văn Thụ về hợp tác với Pháp để có một cuộc sống vinh hoa, phú quý. Nhưng ông viết bài thơ Đoạn tuyệt để khẳng định quan điểm của mình: “Đọc mấy lời trong thư cha dụ dỗ/ Dòng lệ con hoen ố mảnh nhung y/ Nhớ ngày nào con cất bước ra đi/ Trong trí dũng con ghi đầy kiêu hãnh!/ Kìa lưỡi kiếm máu quân thù còn dính/ Mà anh hùng tim lạnh bả hư vinh/ Trong phong ba vùng vẫy bóng ngạc kình/ Tham mồi béo nên nộp mình cho ngư phủ/ Chốn rừng xanh tung hoành con mãnh hổ/ Ham mồi ngon nên ủ rũ chốn chuồng con!/ Bả vinh hoa làm mờ mịt cả tâm hồn/ Nào lay chuyển lòng son dạ sắt!/ Núi Hồng Lĩnh còn mịt mù u uất/ Dòng Nhị Hà còn chứa chất hờn căm/ Thì đời con là của cả giang sơn/ Dù giá rét mưa đông chi xá kể/…/ Cha hít thở những hương trầm thơm ngát/ Pha những mùi máu thịt của lê dân/ Thì mũi con đang ngạt thở, cổ khô khan/ Tai vọng tiếng hờn oan bao thảm cảnh/…/ Cha say mê bên thiếu nữ yêu kiều/ Con tận tụỵ với tình yêu Tổ quốc/ Cha thì đem tài năng và trí óc/ Mưu vinh thân là mục đích cuối cùng/ Thì con đang mang xương trắng máu hồng/ Để cứu vớt non sông là ý nguyện…”.

Ngoài ra, ông còn viết nhiều bài thơ chữ Hán, mà một trong số đó có bài “Nguyệt ảnh”, tạm dịch là “Trăng soi”: “Trăng sáng lung linh chiếu khắp nơi/ Những ai đau khổ, những ai cười/ Những ai đầm ấm đêm sum họp/ Bao kẻ lênh đênh ở cuối trời” (1941). Đây là bài thơ ông làm trong chuyến đưa các đại biểu từ miền xuôi lên Pác Bó dự Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ VIII. Đặc biệt, ông còn là tác giả của bài “Sli cách mạng”, dựa theo điệu Sli (Si)-lượn của đồng bào Tày-Nùng Việt Bắc. Trong đó có những câu thơ mãi nhớ: Người ta vẫn gọi xứ Đông Dương, xứ đẹp giàu/ Nhưng nay co quắp như con nhộng/ Chưa mọc cánh bay ra cuộc sống/ Từ Mục Nam Quan tới Cà Mau/ Sli ca nhiều tiếng, áo nhiều màu/ Muôn vạn trái tim cùng đập nhịp/ Muốn thoát xiềng gông, muốn ngửng đầu…

Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng cũng như những dòng thơ đầy chất “thép” mà vẫn mênh mông bát ngát tình của ông đã tạo nên nguồn cảm hứng cho giới văn nghệ sĩ và đồng bào, đồng chí sáng tạo ra nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị. Đáng chú ý là nhà cách mạng, nhà thơ, đồng thời là một trong những vị lãnh tụ tiền bối của Đảng - đồng chí Trường Chinh (bút danh Sóng Hồng) đã có những vần thơ như neo, như khắc làm lay động lòng người: “Hôm nay đứng trước mộ anh/ Bùi ngùi nhớ lại/ Những năm tháng cùng nhau bôn ba xuôi ngược/ Tuyên truyền cổ động, chinh phục lòng người/ Nhớ những khi ấp ủ giữa lòng dân/ Chia bát cơm khoai, bẻ đôi củ sắn/ Nhớ những phen thoát vòng vây địch/ Ngủ bờ ngủ bụi, vượt mọi chông gai/ Nhớ những độ lội suối trèo non/ Gặp bạn gần xa, ra vào biên giới/ Nhớ những đêm chụm đầu suy nghĩ/ Xem xét tình hình, bàn bạc phương châm, đường lối/ Và những lúc tìm nhân chắp mối, gây lại phong trào/ …/ Hỡi anh/ Người bạn chiến đấu quang vinh/ Người cộng sản anh hùng/ Đã cảm tử cho Đảng quyết sinh/ Anh nằm đây, nhưng chí anh vẫn/ Dọc ngang trời đất, Bốn biển tung hoành/ Anh không chết/ Không, anh vẫn sống” (Viếng mộ anh Hoàng Văn Thụ).

Tấm gương sáng trong của ông không chỉ là nguồn cảm hứng cho đồng đội, đồng chí cùng thời, mà còn là nguồn cảm hứng cho các thế hệ tiếp nối trên tất cả các lĩnh vực về văn học nghệ thuật. Nhạc sĩ Phạm Minh đã từng gọi ông là “Ánh sao tỏa sáng khắp nơi nơi”. Còn nhà văn Nguyễn Xuân Hưng dựa trên tiểu thuyết “Hoa bất tử” của nhà văn Nguyễn Trường Thanh, để viết kịch bản cho bộ phim “Tuổi trẻ Hoàng Văn Thụ”, do Hãng phim Hội Nhà văn sản xuất. Bộ phim xoay quanh cuộc đời chiến đấu của người Cộng sản kiên trung, đồng chí Hoàng Văn Thụ. Phim cũng có hình ảnh một số nhân vật lịch sử, những người bạn chiến đấu của Hoàng Văn Thụ như Lê Hồng Phong, Hồ Tùng Mậu, Tô Hiệu, Hoàng Ngân... “Tuổi trẻ Hoàng Văn Thụ” còn là tên một tác phẩm của nhà văn Tô Hoài được bạn đọc cả nước yêu thích.

Có thể nói, các tác phẩm văn học, nghệ thuật, thơ ca, âm nhạc ca ngợi tấm gương người chiến sĩ, liệt sĩ cách mạng anh hùng Hoàng Văn Thụ còn đó rất nhiều. Điều đó chứng tỏ rằng, ông không chỉ là nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng và cách mạng Việt Nam mà còn là một cán bộ không ham danh lợi, sống bình dị, nêu gương sáng về sự trung thành, lòng tận tụy phục vụ Tổ quốc, phục vụ Nhân dân; mẫu mực về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, khiêm tốn, giản dị, chí công vô tư… Vì vậy, hiện nay, ngoài việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, thì việc học tập tấm gương đạo đức cách mạng sáng ngời của các vị lãnh đạo tiền bối, trong đó có đồng chí Hoàng Văn Thụ, để qua đó mà sửa mình, mà nỗ lực phấn đấu vươn lên xây dựng đất nước mạnh giàu, đưa Việt Nam vươn lên sánh vai với các cường quốc năm châu, như Bác Hồ mong đợi lúc sinh thời.

Vâng, “Anh Thụ ơi! Kìa xem muôn vạn/ Lớp hùng binh ngạo nghễ tưng bừng/ Tuốt gươm thề thốt vang lừng/ Gương Hoàng Văn Thụ ta cùng noi theo…”.

Nguyễn Thị Thọ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

"Có lòng Dân là có tất cả, mất lòng Dân là mất sạch trơn"

"Có lòng Dân là có tất cả, mất lòng Dân là mất sạch trơn"

Nhân dịp tôi được mời về dự lễ kỉ niệm 100 năm ngày sinh đồng chí Võ Trung Thành (14/4/1924-14/4/2024), nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy các tỉnh Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Nghĩa Bình, Quảng Ngãi, tại xã Phổ Cường, thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi.
Chống “bệnh cố chấp” trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Chống “bệnh cố chấp” trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Ngay từ những ngày miền Bắc mới giải phóng, cuối năm 1954, Bác Hồ đã có một số bài viết với tiêu đề “Vững chắc và cố chấp” đề cập vấn đề này.
Một số bài báo nhà báo Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh viết 100 năm trước

Một số bài báo nhà báo Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh viết 100 năm trước

Trước khi trở thành Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới; trong những năm tháng đầu tiên trên chặng đường đi tìm hình của nước, lãnh tụ Hồ Chí Minh đã làm báo và luôn xem báo chí là một vũ khí tư tưởng sắc bén.
Chủ tịch Hồ Chí Minh với các nhà báo quốc tế

Chủ tịch Hồ Chí Minh với các nhà báo quốc tế

Ngay từ những năm đầu tiên hoạt động ở Pháp, Bác Hồ đã tiếp xúc với nhiều nhà báo cách mạng; học hỏi nghiệp vụ báo chí và liên tục viết báo. Người không nhận mình là nhà thơ, nhà văn, họa sĩ… nhưng vui vẻ nhận mình là nhà báo. Người khai sinh ra nền báo chí cách mạng Việt Nam; là bạn lớn của hàng trăm nhà báo quốc tế ở nhiều châu lục.
Cơ hội và thách thức

Cơ hội và thách thức

Ngày 21/6/1925, Nguyễn Ái Quốc xuất bản Báo Thanh Niên, cơ quan của Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội, tại Quảng Châu, Trung Quốc.

Tin khác

Báo chí là vũ khí sắc bén bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Báo chí là vũ khí sắc bén bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Báo chí có vai trò, trách nhiệm rất quan trọng, là tuyến đầu xung kích trong công tác tư tưởng, lí luận, luôn là vũ khí sắc bén trên mặt trận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch.

Bác Hồ với việc tổ chức tòa soạn báo Người cùng khổ

Bác Hồ với việc tổ chức tòa soạn báo Người cùng khổ
Tại cuộc họp của Hội Liên hiệp các dân tộc thuộc địa diễn ra vào ngày 19/2/1922 đã quyết định ra đời báo Người cùng khổ (Le Paria) làm cơ quan ngôn luận của tổ chức này. Chủ tịch Hồ Chí Minh khi đó là đảng viên Đảng Cộng sản Pháp, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Liên hiệp các dân tộc thuộc địa đã có những đóng góp tích cực để tờ báo này ra đời và phát triển...

Nhớ một bài báo của Bác Hồ 55 năm trước

Nhớ một bài báo của Bác Hồ 55 năm trước
Vào năm 1969, sắp đến kỉ niệm ngày thành lập Đảng, trước đó vẫn được tổ chức vào ngày 6/1 hằng năm. Nhưng từ khi Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III, Trung ương Đảng quyết định lấy ngày 3/2 là ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam cho tới nay...

Cán bộ, đảng viên “Cần phải xem báo Đảng”

Cán bộ, đảng viên “Cần phải xem báo Đảng”
Cách đây 70 năm, với bút danh C.B, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bài báo với nhan đề “Cần phải xem báo Đảng” đăng trên Báo Nhân dân số 197, từ ngày 22 đến 24/6/1954. Bài báo ngắn chưa đầy 400 từ, nhưng sâu sắc, có ý nghĩa không chỉ đối với bạn đọc, nhất là cán bộ, đảng viên, mà còn đối với các nhà báo nói chung, những người làm báo Đảng nói riêng, chẳng những trước đây mà còn cả ngày nay...

Anh hùng Núp với cách mạng Cuba

Anh hùng Núp với cách mạng Cuba
Sau khi cách mạng thành công (1959), Cuba đẩy mạnh việc tìm hiểu cuộc kháng chiến chống Pháp của Nhân dân Việt Nam và lấy đó làm bài học thực tiễn sinh động trong cuộc chiến chống chủ nghĩa đế quốc Mỹ của Nhân dân Cuba...

Bác Hồ và Đại hội V Quốc tế Cộng sản

Bác Hồ và Đại hội V Quốc tế Cộng sản
Đại hội lần thứ V Quốc tế Cộng sản, gồm có đại biểu của 49 Đảng Cộng sản trên thế giới đã họp tại Mát-xcơ-va từ ngày 17/6 đến 8/7/1924.

Nghĩ về văn hoá học đường

Nghĩ về văn hoá học đường
Nhà trường không chỉ dạy chữ, mà còn dạy làm người. Vai trò và nhiệm vụ vẻ vang ấy đòi hỏi học đường phải không ngừng khẳng định bản chất văn hoá tiêu biểu.

Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người khởi xướng phong trào thi đua yêu nước

Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người khởi xướng phong trào thi đua yêu nước
Ngày 11/6/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi thi đua ái quốc”, với mục tiêu vừa thiết thực, vừa to lớn: “Dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc”.

Già hoá dân số và dân số già

Già hoá dân số và dân số già
Hiện nay nước ta có khoảng 16 triệu NCT. Đây là nguồn lực nội sinh quý giá, là lực lượng hướng đạo trong cố kết cộng đồng, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo sức mạnh làm chủ xã hội và tự nhiên. Từ ngàn xưa, truyền thống dân tộc Việt Nam là trọng lão, coi NCT là rường cột xã tắc, được kế thừa và phát huy mạnh mẽ trong thời đại Hồ Chí Minh…

“Cai nghiện” mạng xã hội, chúng ta được gì?

“Cai nghiện” mạng xã hội, chúng ta được gì?
Khi công nghệ phát triển, các nền tảng mạng xã hội cũng trở nên thông minh hơn khiến độ “gây nghiện” của thế giới trực tuyến ngày càng cao. Xu hướng này đồng thời dấy lên nhiều lo ngại, chẳng hạn nguy cơ quyền riêng tư bị xâm phạm hoặc nghiêm trọng hơn là ảnh hưởng sức khỏe tâm thần của người dùng.

Những kiến nghị về thực trạng bộ máy và cán bộ cơ sở hiện nay

Những kiến nghị về thực trạng bộ máy và cán bộ cơ sở hiện nay
Theo Hiến pháp hiện hành, Nhà nước ta có 4 cấp, trong đó xã, phường, thị trấn là cấp cơ sở. Nhưng từ lâu cấp cơ sở đã trở thành trung gian, vì bộ máy còn nhiều tầng, nhiều lớp, nhiều đầu mối. Số lượng cán bộ ngày càng đông, chi phí ngân sách ngày càng nhiều nhưng hiệu lực, hiệu quả còn nhiều hạn chế, nhất là HĐND xã, nên rất cần phải có giải pháp cho cấp này.

Để Ngày Quốc tế Thiếu nhi thêm ý nghĩa

Để Ngày Quốc tế Thiếu nhi thêm ý nghĩa
Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6 tại Việt Nam còn gọi là ngày Tết Thiếu nhi và được coi như một ngày hội lớn của trẻ nhỏ. Việt Nam cũng là nước đầu tiên ở châu Á và nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước về quyền trẻ em. Những ngày này cha mẹ và các bé rất háo hức chờ đón cái Tết vui vẻ, hạnh phúc bên gia đình thân yêu…

Nâng cao ý thức cộng đồng về trách nhiệm chăm sóc và bảo vệ trẻ em

Nâng cao ý thức cộng đồng về trách nhiệm chăm sóc và bảo vệ trẻ em
Chăm sóc và bảo vệ trẻ em (CS&BVTE), nhất là đối với những trẻ em hoàn cảnh đặc biệt khó khăn là thách thức đối với các ngành chức năng và toàn xã hội. Với những mô hình trực tiếp chăm sóc (CS), bảo vệ (BV), giáo dục trẻ em (TE), các ngành chức năng hướng đến việc nâng cao ý thức của cộng đồng về trách nhiệm trong CS&BVTE, hướng đến mọi TE đều được chăm sóc tốt về đời sống vật chất và tinh thần…

Đôi điều về “thương cho roi cho vọt,...”

Đôi điều về “thương cho roi cho vọt,...”
Trẻ thơ, đó là một bộ phận quan trọng của nhân loại, một thế giới thiên thần kì diệu của hành tinh chúng ta. Chẳng phải ngẫu nhiên mà trong các ngày lễ hội, người ta cầm những bó hoa sặc sỡ và kiệu trên vai trẻ em tươi cười trong ánh mặt trời.

Phòng chống sét đánh ở khu vực nông thôn miền núi

Phòng chống sét đánh ở khu vực nông thôn miền núi
Theo báo An ninh Thủ đô, chiều tối ngày 19/5 vừa qua, tại tỉnh Thanh Hóa có 2 nạn nhân là bà L.T.N bị sét đánh khi đang làm đồng tại thôn Yên Bằng, xã Đông Yên, huyện Đông Sơn và chị B.T.P bị sét đánh khi tham gia giao thông tuyến đường nối TP Thanh Hoá đi Nghi Sơn, thuộc địa phận xã Đồng Tiến, huyện Triệu Sơn. Còn tại tỉnh Nam Định, vào khoảng 16h, nạn nhân tên N.V.T khi đang di chuyển qua khu vực xã Giao Hải, huyện Giao Thủy thì bị sét đánh dẫn đến tử vong.
Xem thêm
Phiên bản di động