Đây là niềm vui không chỉ đối với NCT mà còn là niềm vui chung của Nhân dân tỉnh Kon Tum bởi lần đầu tiên một đội nghệ thuật không chuyên của NCT đưa nhạc cụ dân tộc Sê Đăng đi biểu diễn ở Thủ đô trong thời gian dài.
Nữ Nghệ nhân Ưu tú Y Sinh, 59 tuổi, Chủ nhiệm CLB Văn nghệ Hội NCT, cho biết: Đội có 10 nghệ nhân, gồm 6 nữ, 4 nam là người dân tộc Sê Đăng, trong đó có cặp vợ chồng ông A Tũi và bà Y Thuận, hai chị em Y Sinh và A Bang, 6 người còn lại là A Brai, A Nhin, Y Reng, Y Doăn, Y Vân, Y Choan biểu diễn các loại nhạc cụ Teng ning, Klông pút, tơ rưng và múa phụ họa. Các nghệ nhân tuy không qua trường lớp nhưng được thừa hưởng giá trị từ ông cha, làm quen với các nhạc cụ truyền thống từ nhỏ, tham gia mùa lễ hội hằng năm như lễ hội máng nước, mừng lúa mới hay chơi đàn trong nhà rông.
Công lao thành lập Đội Nghệ thuật Dân tộc thuộc về nữ Nghệ nhân Ưu tú Y Sinh, Chủ tịch CLB văn nghệ Hội NCT huyện. Bà Y Sinh lớn lên ở làng Đắk Giá, xã Đắk Ang, huyện Ngọc Hồi, là giáo viên tiểu học nghỉ hưu về sống tại khối phố 3, thị trấn Đắk Tô, tham gia sinh hoạt Hội NCT, được phân công làm Chủ nhiệm CLB Văn nghệ Hội NCT huyện. Hiểu rõ ý nghĩa, mục đích, tầm quan trọng của công tác văn hóa, văn nghệ đối với NCT nói chung, NCT dân tộc thiểu số nói riêng, bà Y Sinh luôn trăn trở, tìm cách tổ chức sinh hoạt với nội dung phong phú, đa dạng gồm các ca khúc cách mạng, các làn điệu dân ca 3 miền Bắc, Trung, Nam, trong đó có các bản nhạc, lời ca, điệu múa của người Sê Đăng.
.jpg)
Nghệ nhân Y Sinh biểu diễn đàn Klông pút. Ảnh Lê Sang
Nhận thức được tầm quan trọng trong việc sử dụng các nhạc cụ truyền thống của dân tộc, bà cùng người em trai là A Bang cùng nghệ nhân A Tũi và một số nghệ nhân cao tuổi khác liên hệ với Hội NCT xã, thị trấn trong huyện bàn cách tổ chức, tập hợp, đồng thời trực tiếp truyền lại không chỉ cho NCT mà còn cho những người trẻ tuổi. Bà nói với mọi người: “Nếu mình không giữ gìn, không truyền lại coi như người Sê Đăng sẽ chẳng còn ai biết sử dụng nhạc cụ dân tộc truyền thống nữa”. Trong quá trình truyền dạy và tổ chức sinh hoạt, bà phát hiện ra 8 NCT không chỉ đam mê mà còn sử dụng điêu luyện các loại nhạc cụ, đề xuất, tập hợp, thành lập Đội Nghệ thuật Dân tộc gồm 10 nghệ nhân, trong đó bà và em trai A Bang làm nòng cốt.
Mặc dù không có kinh phí nhưng Đội nghệ thuật vẫn sinh hoạt đều đặn, nghiêm túc với các buổi tập luyện và tham gia biểu diễn phục vụ do Hội NCT huyện, tỉnh và chính quyền địa phương tổ chức. Mỗi khi biểu diễn, mỗi nghệ nhân đều như ngọn lửa cháy hết mình, đạt mức độ điêu luyện và hay đến mức không ai có thể bỏ đi giữa chừng. Tiết mục nào cũng được các nghệ nhân biểu diễn thành công, nhưng thành công nhất vẫn là tiết mục phục vụ lễ hội Onro-Kneng-Tea (lễ hội bắc máng nước). Bà Y Sinh tâm sự: “Theo phong tục của người Sê Đăng, vào tháng 3 dương lịch hằng năm, tháng cao điểm của mùa khô Tây Nguyên, dòng nước sông suối cạn dần, người Sê Đăng tổ chức sửa lại máng nước để đưa nước từ đầu nguồn về làng và tổ chức lễ hội này để ăn mừng. Lễ hội tượng trưng cho sức sống, tinh thần đoàn kết, tính cộng đồng dân cư. Ngày lễ hội, cả làng cùng quây quần theo điệu nhạc, đánh cồng chiêng, múa xoang trước nhà rông, quanh máng nước với ước vọng cầu mong có nguồn nước mát luôn tuôn chảy về với dân làng, đem lại sự ấm no, đầy đủ.
Được hỏi về việc được cử đi tham gia biểu diễn phục vụ đồng bào cả nước tại Làng Văn hóa du lịch các dân tộc Việt Nam, lần này, bà Y Sinh rất phấn khởi: “Ai cũng vui sướng và tự hào vì được Đảng, Nhà nước, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ban đại diện Hội NCT tỉnh quan tâm, được đem nhạc cụ dân tộc Sê Đăng ra Hà Nội biểu diễn trong thời gian dài đến 3 tháng, một sự thật dẫu có mơ cũng không thấy được. Ra Thủ đô biểu diễn, ai cũng thấy hạnh phúc không thể nói hết. Thay mặt các nghệ nhân NCT, tôi xin cảm ơn. Cảm ơn tất cả!”.
Lê Văn Thiềng
