Đôi điều về việc mừng thọ

Lễ mừng thọ là nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Việt từ lâu đời. Cứ mỗi dịp Tết đến, Xuân về, hầu khắp các địa phương trong cả nước đều tổ chức lễ mừng thọ NCT, với ý nghĩa phát huy truyền thống “Kính lão, trọng thọ” trong gia đình, dòng họ, cộng đồng. Người viết bài này chưa già nhưng cũng không còn trẻ, xin được gom nhặt đôi điều thu lượm được từ cuộc sống hiện tại, để trao đổi những suy nghĩ của mình.

Năm mới thêm tuổi mới, cũng là dịp để người ta tổ chức lễ mừng thọ ông bà, cha mẹ lên các tuổi chẵn, tùy theo phong tục địa phương, có thể bắt đầu từ tuổi 60 hoặc 70. Đây là một mĩ tục của dân tộc ta, thể hiện sự quan tâm, kính trọng của con cháu, của cộng đồng đối với NCT.

Người già, do đặc điểm tâm sinh lí nên ngày càng thu hẹp không gian giao tiếp, dễ gây cho các cụ cảm giác bị lãng quên, nên dịp mừng thọ được con cháu xa gần, họ hàng nội ngoại, bạn bè gần xa đến thăm hỏi, chúc tụng, tặng quà khiến các cụ có thêm niềm vui, tinh thần phấn chấn, yêu cuộc sống hơn. Điều đó rất có ý nghĩa, cần được bảo lưu.

Trong tâm thức của người Việt, mỗi người sinh ra đều mong muốn đạt được Ngũ Phúc trong đời bao gồm: Phúc, Lộc, Thọ, Khang, Ninh. Trong đó, Thọ là yếu tố khó đạt được nhất nên cũng là điều mà mọi người mong muốn nhất. Tuổi thọ là điều quý giá nhất của đời người mà không phú quý nào sánh bằng. Người xưa cho rằng, những người sống thọ là có phúc lớn nên mới được “trời ban” cho sống lâu, sống khỏe, mới có con cháu đề huề. Bởi vậy, theo tục lệ, vào những năm chẵn tuổi của ông bà, con cháu sẽ tổ chức lễ mừng thọ cho ông bà. Mừng thọ chính là mừng cái phúc được sống lâu, sống khỏe với con cháu. Khi các cụ được 70, 80 tuổi, Hội NCT phường, xã đều tổ chức chúc mừng, trao thư, tặng quà và chụp ảnh lưu niệm. Những dịp như thế này mang lại tình cảm gắn kết các cụ với con cháu, cộng đồng.

Ảnh minh hoạ
Ảnh minh hoạ

Sống lâu, sống thọ là ước mong chính đáng của mọi người. Ngày xưa, khi tuổi thọ chưa cao, chỉ 50, 60 tuổi đã được tổ chức lễ mừng thọ. Nhưng ngày nay, điều kiện sống ngày một cải thiện nên tuổi thọ con người cũng dần được nâng cao, lễ mừng thọ thường được tổ chức từ 70 tuổi trở lên. Cá biệt, có nơi vẫn tổ chức mừng thọ ở tuổi 60 theo tục xưa; nhưng có những người 70 tuổi vẫn chưa cho con cháu tổ chức mừng thọ, vì theo họ vẫn chưa đến tuổi thọ trung bình của nước ta (theo báo cáo năm 2020, tuổi thọ trung bình của nước ta khoảng 74).

Không ai phủ nhận ý nghĩa nhân văn của việc tổ chức lễ mừng thọ. Ở đây, chúng tôi chỉ bàn về việc tổ chức mừng thọ tại các gia đình nên như thế nào. Trước hết, phải xác định việc mừng thọ cần đạt được mục đích gì? Nên chăng, thông qua việc mừng thọ làm cho con cháu, anh em trong gia đình thấy được công sinh thành, dưỡng dục của ông bà, cha mẹ. Từ đó, điểm lại thời gian qua, các bậc con cháu đã đối xử như thế nào,… đồng thời nhắc nhở nhau, từ nay về sau hãy luôn kính trọng chăm sóc, phụng dưỡng ông bà, cha mẹ tốt hơn.

Tuy nhiên, trên thực tế ở một số nơi vẫn còn không ít gia đình tổ chức ăn uống linh đình, lãng phí,… làm nhiều người tỏ ra ái ngại mỗi khi được mời đến dự lễ mừng thọ.

Thiết nghĩ, không phải cứ tổ chức lễ mừng thọ linh đình với sự phô trương, rườm rà mới là hiếu nghĩa. Lòng hiếu thảo của con cháu đối với ông bà, cha mẹ chính là trong suy nghĩ và sự chăm sóc thường xuyên hằng ngày. Đó là chưa kể đến có những gia đình, khi cha mẹ đang sống, sự quan tâm chăm sóc thiếu chu đáo, thậm chí có những cảnh chia nhau, đùn đẩy nhau “ngày thứ 31” nhưng khi tổ chức mừng thọ đến 40; 50 mâm, ăn uống, đọc thơ phú ồn ào. Một số người có địa vị trong xã hội còn tính chuyện lợi nhuận sau cuộc mừng thọ…

Chuyện rằng, vào những năm 70; 80 thế kỉ trước, khi cuộc sống rất khó khăn, cơ cực, người viết bài này từng chứng kiến, có người bác (cậu - theo cách gọi của người miền Trung) đã từng đi đây đi đó về hưu, chữ nghĩa kha khá, con cháu rất thuận hòa. Vào dịp Tết năm đó, mặc dầu ngày Tết mỗi gia đình chỉ độ một vài cân thịt (tính theo nhân khẩu, mỗi người từ 3 - 5 lạng do Ủy ban xã phân phối), con cháu định tổ chức vài ba mâm mừng thọ 80 cho hai ông bà, nhưng ông tuyệt đối không cho. Cụ bảo, mồng 2 Tết, tập trung con cháu ra đồng làm giúp ông bà mấy luống khoai, trưa về làm thịt một con gà, cả nhà ăn cơm tươi một tí gọi là “bữa cơm có thịt”, nói chuyện vui vẻ. Anh em đoàn kết, hiếu nghĩa với cha mẹ như thế là ông bà mừng lắm rồi. Nhớ lại mà thương, một thời khốn khó nhưng đầy tính nhân văn.

Gần đây, cuộc sống khá giả hơn nhiều nhưng một số gia đình con cháu ở xa, trăm công nghìn việc, ngày tết hai ông bà già ở nhà quê quá cô đơn, lạnh lẽo. Vậy khi tuổi chẵn 80, 90… có nên tổ chức mừng thọ linh đình mâm cao cỗ đầy, thơ phú ca ngợi công lao cha mẹ hay không? Cá biệt, có cụ 80, 90 tuổi, con cháu rất đông nhưng “bận việc” không về, ngày Xuân một mình đi đến nhà văn hóa khối xóm để nhận Thiệp mừng thọ của Hội NCT mà các cụ thường gọi là “Bằng NCT” !

Mừng thọ là một nét đẹp cần lưu giữ, phát huy, nhưng tổ chức sao cho vui, cho đẹp mà không lãng phí, phiền hà là điều đáng suy nghĩ trong những ngày đầu Xuân. Cao hơn việc mừng thọ, đó là sự hiếu thảo, kính trọng của con cháu, của lớp trẻ đối với các bậc ông bà, cha mẹ. Việc mừng thọ chỉ thực sự có ý nghĩa khi thường ngày sự chăm sóc NCT, phụng dưỡng ông bà, cha mẹ chu đáo trong điều kiện có thể. Vài điều cóp nhặt trên đây cũng là để góp vui khi Tết đến, Xuân về. Chúc mọi người, mọi nhà an lành, hạnh phúc.

Trần Hữu Hy

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Đôi điều về chữ  “Nhẫn” trong cuộc đời

Đôi điều về chữ “Nhẫn” trong cuộc đời

Trong tiếng Việt, nói chữ Nhẫn, người ta thường nghĩ đến: Nhẫn cưới, Nhẫn cỏ, Nhẫn là đồ trang sức. Rất ít người nghĩ đến chữ Nhẫn như người Trung Quốc dùng để chỉ nhân cách của con người. Muốn chỉ nhân cách con người thì người Việt Nam phải nói Nhẫn đi cùng với một chữ nữa: Nhẫn nhịn, Nhẫn nại, kiên Nhẫn, Nhẫn nhục, Nhẫn tâm, tàn Nhẫn...
Cần xây dựng và phát huy gia đình văn hóa

Cần xây dựng và phát huy gia đình văn hóa

Gia đình là hạt nhân của xã hội, nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt. Văn hóa gia đình được giữ gìn và phát triển, thì văn hóa xã hội mới trở nên tốt đẹp.
Học tập và làm theo gương Bác Hồ

Học tập và làm theo gương Bác Hồ

Sau hơn 30 năm xây dựng và trưởng thành, Hội Cựu Chiến binh (CCB) huyện Lương Tài không ngừng được củng cố và phát triển. Đến nay Hội có hơn 7.000 hội viên sinh hoạt ở 103 chi hội, thuộc 14 Hội CCB các xã, thị trấn và 3 Hội CCB khối cơ quan.
Sắt son niềm tin với Đảng,  thắp lên khát vọng hùng cường

Sắt son niềm tin với Đảng, thắp lên khát vọng hùng cường

Có lẽ chưa có dân tộc nào trên thế giới khi nói đến Đảng, Nhân dân lại có một sự trân trọng, tự hào, yêu quý như dân tộc Việt Nam. Đó là khát vọng “Không có gì quý hơn độc lập tự do” là “Xây dựng đất nước Việt Nam ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn, sánh vai cùng cường quốc năm châu”- như điều tâm nguyện của Bác Hồ kính yêu.
Lẽ ra đã không có thảm họa tháng 12/1972

Lẽ ra đã không có thảm họa tháng 12/1972

Hiệp định Pa-ri về hòa bình ở Việt Nam có thể được kí vào cuối tháng 10/1972. Trong phiên họp kín ngày 8/10/1972, tại biệt thự Lê-giê ở Gíp-suya Y-vet-tơ, phía Việt Nam đã đưa ra một bản dự thảo hiệp định. Tiến sĩ Kít-xinh-giơ đã đọc bản dự thảo đó đến lần thứ ba.

Tin khác

Đôi điều về việc mừng thọ

Đôi điều về việc mừng thọ
Lễ mừng thọ là nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Việt từ lâu đời. Cứ mỗi dịp Tết đến, Xuân về, hầu khắp các địa phương trong cả nước đều tổ chức lễ mừng thọ NCT, với ý nghĩa phát huy truyền thống “Kính lão, trọng thọ” trong gia đình, dòng họ, cộng đồng. Người viết bài này chưa già nhưng cũng không còn trẻ, xin được gom nhặt đôi điều thu lượm được từ cuộc sống hiện tại, để trao đổi những suy nghĩ của mình.

Chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi, nhiệm vụ trọng tâm của công tác dân số hiện nay

Chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi, nhiệm vụ trọng tâm của công tác dân số hiện nay
Nếu như giai đoạn 2011-2020, công tác chăm sóc sức khỏe NCT được quan tâm, khi nước ta bước vào giai đoạn già hóa dân số, thì ở giai đoạn 2021-2030, việc chăm sóc sức khỏe cho NCT là nhiệm vụ trọng tâm của công tác dân số...

Bác Hồ với Quân đội Nhân dân

Bác Hồ với Quân đội Nhân dân
Bác Hồ - vị Cha già của lực lượng vũ trang Nhân dân, suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người luôn chăm lo đến sự trưởng thành, vững mạnh của Quân đội Nhân dân, bởi Người ý thức rõ Quân đội là lực lượng luôn tiên phong trong cuộc cách mạng dân tộc dân chủ, thực hiện mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Thơ lục bát, truyền thống ngàn năm thăng hoa!

Thơ lục bát, truyền thống ngàn năm thăng hoa!
Lục bát là một thể thơ truyền thống của nước ta đã có từ lâu đời. Cùng với thơ Đường luật và ca dao, tục ngữ, thơ lục bát tồn tại, phát triển hàng nghìn năm trong lịch sử văn hoá Việt Nam. Nền văn học thuộc các triều đại trước đây và ngày nay, lục bát vẫn chiếm ưu thế trong dòng chảy thi ca. Từ xa xưa, lục bát đi vào đời sống xã hội bằng ca dao thuần Việt trong những bài hát ru, câu hò, giọng ví khắp ba miền đều từ lục bát hoặc là lục bát biến thể (song thất lục bát).

Phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực người cao tuổi

Phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực người cao tuổi
Bài 3: Trợ giúp NCT sống lang thang và các cơ sở bảo trợ xã hội

Phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực người cao tuổi

Phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực người cao tuổi
Bài 2: Công tác xã hội trong lĩnh vực NCT

Bác Vũ Oanh - nhà lãnh đạo tài năng

Bác Vũ Oanh - nhà lãnh đạo tài năng
Đầu năm 2009, viết xong cuốn hồi ức “Qua những chặng đường dựng nước, giữ nước, đổi mới và xây dựng đất nước”, bác Vũ Oanh muốn Đại tướng Võ Nguyên Giáp viết cho lời giới thiệu về bản thân mình.

Phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực người cao tuổi

Phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực người cao tuổi
Bài 1: Đặc điểm tâm sinh lí và hệ thống pháp luật đối với người cao tuổi

Lá cờ Việt Nam

Lá cờ Việt Nam
Xóm tôi rất nhiều thành phần: Lao động nghèo, công nhân viên chức, buôn bán, đại gia, ai cũng có công ăn việc làm ổn định, con cái được nuôi dạy đàng hoàng. Nếu bạn đến xóm tôi vào những ngày lễ, tết sẽ rất ngạc nhiên khi thấy một rừng cờ đỏ sao vàng thẳng tắp, đó là nhờ có bác tổ phó, tổ trưởng có tâm nhắc nhở.

Hồ Xuân Hương: Từ vợ ba Tổng Cóc trở thành Danh nhân Văn hóa

Hồ Xuân Hương: Từ vợ ba Tổng Cóc trở thành Danh nhân Văn hóa
Ngày 3/12, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức lễ Vinh danh Danh nhân văn hóa và kỉ niệm 250 năm năm sinh và 200 năm năm mất của nữ sĩ Hồ Xuân Hương. Nhân dịp này, Tạp chí Người cao tuổi xin giới thiệu về nữ sĩ Hồ Xuân Hương từ vợ ba ông Tổng Cóc trở thành Danh nhân Văn hóa…

Chăm sóc người tài để phát triển đất nước

Chăm sóc người tài để phát triển đất nước
Người xưa đã dạy “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”. Thời đại toàn cầu hóa hiện nay chất xám sẽ quyết định quốc gia nào tiến lên và ai là người tụt hậu. “Đất lành chim đậu”, nếu không có chính sách ưu đãi nhân tài và tạo điều kiện để họ phát triển thì “nguyên khí” sẽ bay đi...

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để có năng suất cao

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để có năng suất cao
Nguồn nhân lực chất lượng cao là nguồn nhân lực được đào tạo cơ bản, có trí tuệ, tay nghề, chuyên sâu, năng lực sáng tạo, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ thực tiễn của thị trường lao động trong công cuộc đổi mới. P

Văn hoá gia đình và giữ gìn những giá trị cốt lõi

Văn hoá gia đình và giữ gìn những giá trị cốt lõi
Theo quan điểm, đường lối Đại hội lần thứ XIII của Đảng, xây dựng văn hoá, con người Việt Nam thời kì đổi mới, hội nhập quốc tế phải giữ gìn những giá trị chuẩn mực phù hợp, phát huy giá trị gia đình Việt Nam gắn với hệ giá trị văn hoá, giá trị của quốc gia - dân tộc, kết hợp nhuần nhuyễn những giá trị truyền thống với giá trị thời đại: Yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỉ cương, sáng tạo…

Đợt sinh hoạt chính trị có ý nghĩa thiết thực

Đợt sinh hoạt chính trị có ý nghĩa thiết thực
Đoàn kết là một truyền thống quý báu, được hun đúc trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của Nhân dân ta, làm nên sức mạnh vô địch của dân tộc Việt Nam.

Chăm sóc người cao tuổi là trách nhiệm và tình cảm của toàn xã hội

Chăm sóc người cao tuổi là trách nhiệm và tình cảm của toàn xã hội
Những năm qua, các cấp, ngành, địa phương ở tỉnh Thừa Thiên Huế đã triển khai nhiều chương trình, hoạt động thiết thực trong công tác chăm sóc NCT. Qua đó, góp phần tạo điều kiện cho NCT sống vui, sống khỏe, phát huy vai trò, đóng góp vào công cuộc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh. Phóng viên (PV) Tạp chí Người cao tuổi vừa có cuộc trao đổi với ông Hồ Viết Lễ, Trưởng ban Đại diện NCT tỉnh Thừa Thiên Huế về vấn đề trên...
Xem thêm
Phiên bản di động