Đôi điều về chữ “Nhẫn” trong cuộc đời

Trong tiếng Việt, nói chữ Nhẫn, người ta thường nghĩ đến: Nhẫn cưới, Nhẫn cỏ, Nhẫn là đồ trang sức. Rất ít người nghĩ đến chữ Nhẫn như người Trung Quốc dùng để chỉ nhân cách của con người. Muốn chỉ nhân cách con người thì người Việt Nam phải nói Nhẫn đi cùng với một chữ nữa: Nhẫn nhịn, Nhẫn nại, kiên Nhẫn, Nhẫn nhục, Nhẫn tâm, tàn Nhẫn...
Rất nhiều gia đình Việt có treo những chữ Hán rất to đẹp ở phòng khách, ở nơi trang trọng, như: Phúc, Lộc, Thọ, An, Khang, Ninh, Đức, Tâm, Thiện... Chắc là mong đạt được và nhắc nhở, giáo dục mọi người sống phải như thế!

Có một số người treo chữ Nhẫn tiếng Việt, có nhiều dòng chữ phía dưới nói về cái tốt của chữ Nhẫn. Nhưng có gia đình treo chữ Nhẫn (chữ Hán), không có lời chú thích gì. Hầu hết mọi người ngắm nhìn cảm thấy đẹp về hình thức, chưa hiểu hoặc không hiểu được nội hàm của chữ Nhẫn thì học được gì, giáo dục được điều gì? Chữ Nhẫn có nội hàm, phức tạp hơn mấy chữ Phúc, Lộc, Thọ... Nếu học và làm theo chữ Nhẫn thì có đúng và có sai? Có nên học và không nên học? Tại sao như vậy?

Chữ viết của người Trung Quốc là chữ tượng hình, chữ Nhẫn gồm hai phần (chính): Phần trên là bộ đao (có hình hai cái đao, như hai mũi tên có ngạnh, sắc nhọn) chọc thẳng xuống phía (phần) dưới, là bộ tâm, chữ Tâm, có thể hiểu là trái tim. Chữ Nhẫn hiểu nghĩa bóng là: Trái tim bị đâm bởi hai mũi đao sắc nhọn, rất đau đớn. Chữ Nhẫn theo hình ảnh tượng hình này là biểu tượng của sự đau đớn, kéo dài! Đúng là thế nhưng không phải tất cả là thế, tại sao? Sau nhiều ngày sưu tầm tài liệu, tra cứu trên mạng, đọc bài nói về chữ Nhẫn khá nhiều, nội dung chủ yếu nói về khuyên dạy con người nên Nhẫn theo hướng thiện. Trăn trở, suy nghĩ về hình tượng chữ Nhẫn, kết hợp trí thức, kinh nghiệm... tôi đã “phác họa” về chữ Nhẫn như sau:

Người trải qua một Hội là 60 năm đầu (giai đoạn thứ nhất) và sống tiếp ở Hội thứ hai từ 61 tuổi trở đi. Cho nên chữ Nhẫn được gắn với cuộc đời của con người theo 2 giai đoạn.

Đôi điều về chữ  “Nhẫn” trong cuộc đời

A -Giai đoạn thứ nhất (dưới 60 tuổi)

Trong thời kì này, con người mưu sinh cuộc sống để tạo nên địa vị, công danh, của cải... nên chữ Nhẫn có “đất” để nảy sinh, phát huy, phát triển. Mỗi người đều có ít nhiều tính Nhẫn, nhiều tính Nhẫn thì được lắm cũng mất nhiều. Cụ thể:

1. Nhẫn nại, nhẫn nhịn, kiên nhẫn

- Nhẫn nại là thể hiện đức tính tốt, kiên trì, chịu khó, vượt qua mọi khó khăn, thách thức trong thời gian khá dài để đạt được điều mong muốn.

- Nhẫn nhịn là bạc (quý như vàng bạc). Nhẫn nhịn là đức tính tốt, nhịn nhường con đường công danh cho người khác; nhịn bỏ những tham lam vật chất, danh vọng. “Một điều nhịn là chín điều lành”! Nhẫn nhịn trong lời ăn tiếng nói, việc làm, nhường nhịn với mọi người trong thời gian khá dài.

- Kiên nhẫn là đức tính tốt, mức độ cao hơn kiên trì, trong thời gian khá dài nhằm tiến thân, để tăng tài, để tăng danh vọng, tăng uy... mưu cầu lợi lộc cho bản thân nhưng chính đáng.

Trong 3 dạng trên, ta hiểu là: Hai cái đao đâm vào trái tim là do bản thân mình muốn đạt được nguyện vọng và ước mơ thì phải Nhẫn (cảm thấy như tự đâm vào tim mình), tuy rằng “đau” nhưng vẫn cố gắng chịu đựng để hoàn thành, đem lại kết quả tốt cho mình. Cũng như ta phải tiêm thuốc bổ (bị đau) để ta khỏe mạnh.

Ba dạng Nhẫn trên là hướng thiện, tốt, mọi người nên học Nhẫn. Nhất là những người dưới 60 tuổi, càng phải học Nhẫn: Nhẫn nhịn, Nhẫn nại, kiên Nhẫn.

2. Nhẫn nhục

Nhẫn nhục có thể hiểu theo hai trường hợp:

- Nhẫn nhục là kiên trì, bền gan, chịu đựng sự khổ (chịu khổ thân và tâm) của người công bộc để tìm đường tiến thân, để tăng tài, để tăng dang vọng, tăng uy... mưu cầu lợi lộc cho bản thân. Nhẫn nhục có thể là kiên trì mai phục, chờ thời cơ thuận lợi để vươn lên hạ gục đối thủ.

- Nhẫn nhục là kiên trì chịu nhục vì cuộc sống đời thường nhằm yên ổn gia đình, dòng họ...

Hai trường hợp này là: Trái tim của mình bị người khác đâm - đó là hình tượng của Nhẫn - rất đau, kéo dài và đem lại kết quả mong muốn. Con người chịu đựng Nhẫn nhục hay không là tùy trong hoàn cảnh thực tế cụ thể. Nhẫn nhịn tăng thêm mức độ sẽ thành Nhẫn nhục và Nhẫn nhục giảm bớt sẽ thành Nhẫn nhịn.

3. Nhẫn tâm

- “Họ độc ác, Nhẫn tâm làm hại người ta đến thế là cùng”, thi thoảng có người như vậy! Vậy Nhẫn tâm là đức tính xấu, làm tổn hại về thể xác, tinh thần mức ghê gớm, có thể còn hơn cả giết người! Trong trường hợp này, họ (Nhẫn tâm) là người mang hai cái đao sắc nhọn đâm vào trái tim của người khác - đó là hình tượng của chữ Nhẫn (Nhẫn tâm). Nhẫn tâm là theo hướng ác, là nhân cách thâm hiểm, “giết người không cần dao”. Người mà Nhẫn tâm thì gây ra hiểm họa kinh khủng cho người khác. Nhẫn tâm xem ra cũng gần với phạm tội! Người Nhẫn tâm thì nhận quả báo cũng rất tồi tệ ghê gớm!

4. Tàn nhẫn

- Tàn Nhẫn là hành động có ý thức, ý định để thực hiện vụ việc gây ra tổn thương rất nặng về thể xác, về tinh thần hoặc giết chết một con người và có thể giết chết nhiều người! Chữ Nhẫn trong trường hợp này là đao đâm vào trái tim người khác chảy máu! Tàn Nhẫn là tội phạm nghiêm trọng! Người ác độc, dã man hơn ma quỷ! Giới giang hồ, xã hội đen thường xăm trên cánh tay, trên lưng chữ Nhẫn, kiên trì thực hiện việc Nhẫn tâm, tàn Nhẫn! Người có trí thức càng cao thì Nhẫn tâm, tàn Nhẫn càng lớn, càng khủng khiếp! Nhẫn tâm đến mức độ cao sẽ thành tàn Nhẫn, chuyển từ dã tâm, ác tâm thành hành động tàn ác!

B - Giai đoạn thứ hai

Người đã qua một hội, đã trên 60 tuổi nên học chữ Nhẫn theo hướng thiện hoặc không cần phải Nhẫn nữa.

1. Nhẫn hướng thiện là để tăng thêm tâm thiện, lòng yêu thương

- NCT nhi thuận, vẫn phải Nhẫn nhịn trong cuộc sống gia đình, xã hội.

- Người trung niên, đặc biệt là NCT nếu phát huy và học Nhẫn theo hướng thiện (tốt) thì kéo theo những đức tính tốt khác. Đó là:

+ Nhẫn để hiểu biết rõ ràng đúng sai; Nhẫn tỉnh giải ngu; Nhẫn để an toàn.

+ Nhẫn để vị tha, Nhẫn để thêm bạn bớt thù. Nhẫn để tăng bạn bè giao thiệp.

+ Nhẫn để yêu thương; để khoan dung; để kính người trọng ta; Nhẫn để ta vui người cùng vui.

+ Nhẫn để vô thường, không không sắc sắc đoạn trường trần ai.

+ Nhẫn để chuyển vần: Thiên thời, địa lợi, Nhân tâm hiệp hoà.

+ Nhẫn dưỡng tâm đức.

2. NCT nói chung là không cần phải “Nhẫn”

- NCT không cần phải Nhẫn nại, kiên Nhẫn vì sức khỏe không thể làm được nên đừng “tham công tiếc việc” nữa. NCT vẫn còn phải Nhẫn nại, kiên Nhẫn vì “bát cơm, manh áo” là người khổ suốt đời.

- NCT không cần Nhẫn nhục vì sức khỏe tâm thần đã yếu kém nên không chịu được nhục trong xã hội! Nhưng trong gia đình thì tùy theo từng hoàn cảnh mà chấp nhận hay không?!

- NCT phải loại bỏ triệt để Nhẫn tâm, tàn Nhẫn, ngay cả trong ý nghĩ!

C - Quan hệ giữa Nhẫn và Sức khoẻ

- Qua nội dung trên, nếu thực hiện Nhẫn nại, Nhẫn nhịn, kiên Nhẫn để đạt được mục đích của mình thì sức khỏe phải giảm bớt. Có được có mất!

- Nếu thực hiện Nhẫn nhục thì sức khỏe giảm sút nghiêm trọng.

- Còn người Nhẫn tâm, tàn Nhẫn thì sức khỏe không những giảm sút mà còn có thể chết mất mạng.

Kết luận

Nếu việc bé thiếu chữ Nhẫn thì không làm được, dẫn đến việc to cũng không làm được. Người làm được việc lớn đều có đức tính Nhẫn: Việc lớn tốt nếu Nhẫn hướng thiện; việc lớn xấu nếu Nhẫn hướng ác. Việc lớn muốn thành công phải Nhẫn từ việc nhỏ.

Ở đời học lấy chữ Nhân/ Học thêm chữ Nhẫn muôn phần bình an. Đã học được chữ Nhân là người tốt, nếu học thêm chữ Nhẫn (hướng thiện) thì bình an suốt đời và giúp đỡ nhiều người khác!

ThS Đặng Văn Hương

Tin liên quan

Tin khác

Cần xây dựng và phát huy gia đình văn hóa

Cần xây dựng và phát huy gia đình văn hóa
Gia đình là hạt nhân của xã hội, nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt. Văn hóa gia đình được giữ gìn và phát triển, thì văn hóa xã hội mới trở nên tốt đẹp.

Học tập và làm theo gương Bác Hồ

Học tập và làm theo gương Bác Hồ
Sau hơn 30 năm xây dựng và trưởng thành, Hội Cựu Chiến binh (CCB) huyện Lương Tài không ngừng được củng cố và phát triển. Đến nay Hội có hơn 7.000 hội viên sinh hoạt ở 103 chi hội, thuộc 14 Hội CCB các xã, thị trấn và 3 Hội CCB khối cơ quan.

Sắt son niềm tin với Đảng, thắp lên khát vọng hùng cường

Sắt son niềm tin với Đảng,  thắp lên khát vọng hùng cường
Có lẽ chưa có dân tộc nào trên thế giới khi nói đến Đảng, Nhân dân lại có một sự trân trọng, tự hào, yêu quý như dân tộc Việt Nam. Đó là khát vọng “Không có gì quý hơn độc lập tự do” là “Xây dựng đất nước Việt Nam ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn, sánh vai cùng cường quốc năm châu”- như điều tâm nguyện của Bác Hồ kính yêu.

Lẽ ra đã không có thảm họa tháng 12/1972

Lẽ ra đã không có thảm họa tháng 12/1972
Hiệp định Pa-ri về hòa bình ở Việt Nam có thể được kí vào cuối tháng 10/1972. Trong phiên họp kín ngày 8/10/1972, tại biệt thự Lê-giê ở Gíp-suya Y-vet-tơ, phía Việt Nam đã đưa ra một bản dự thảo hiệp định. Tiến sĩ Kít-xinh-giơ đã đọc bản dự thảo đó đến lần thứ ba.

Đôi điều về việc mừng thọ

Đôi điều về việc mừng thọ
Lễ mừng thọ là nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Việt từ lâu đời. Cứ mỗi dịp Tết đến, Xuân về, hầu khắp các địa phương trong cả nước đều tổ chức lễ mừng thọ NCT, với ý nghĩa phát huy truyền thống “Kính lão, trọng thọ” trong gia đình, dòng họ, cộng đồng. Người viết bài này chưa già nhưng cũng không còn trẻ, xin được gom nhặt đôi điều thu lượm được từ cuộc sống hiện tại, để trao đổi những suy nghĩ của mình.

Chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi, nhiệm vụ trọng tâm của công tác dân số hiện nay

Chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi, nhiệm vụ trọng tâm của công tác dân số hiện nay
Nếu như giai đoạn 2011-2020, công tác chăm sóc sức khỏe NCT được quan tâm, khi nước ta bước vào giai đoạn già hóa dân số, thì ở giai đoạn 2021-2030, việc chăm sóc sức khỏe cho NCT là nhiệm vụ trọng tâm của công tác dân số...

Bác Hồ với Quân đội Nhân dân

Bác Hồ với Quân đội Nhân dân
Bác Hồ - vị Cha già của lực lượng vũ trang Nhân dân, suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người luôn chăm lo đến sự trưởng thành, vững mạnh của Quân đội Nhân dân, bởi Người ý thức rõ Quân đội là lực lượng luôn tiên phong trong cuộc cách mạng dân tộc dân chủ, thực hiện mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Thơ lục bát, truyền thống ngàn năm thăng hoa!

Thơ lục bát, truyền thống ngàn năm thăng hoa!
Lục bát là một thể thơ truyền thống của nước ta đã có từ lâu đời. Cùng với thơ Đường luật và ca dao, tục ngữ, thơ lục bát tồn tại, phát triển hàng nghìn năm trong lịch sử văn hoá Việt Nam. Nền văn học thuộc các triều đại trước đây và ngày nay, lục bát vẫn chiếm ưu thế trong dòng chảy thi ca. Từ xa xưa, lục bát đi vào đời sống xã hội bằng ca dao thuần Việt trong những bài hát ru, câu hò, giọng ví khắp ba miền đều từ lục bát hoặc là lục bát biến thể (song thất lục bát).

Phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực người cao tuổi

Phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực người cao tuổi
Bài 3: Trợ giúp NCT sống lang thang và các cơ sở bảo trợ xã hội

Phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực người cao tuổi

Phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực người cao tuổi
Bài 2: Công tác xã hội trong lĩnh vực NCT

Bác Vũ Oanh - nhà lãnh đạo tài năng

Bác Vũ Oanh - nhà lãnh đạo tài năng
Đầu năm 2009, viết xong cuốn hồi ức “Qua những chặng đường dựng nước, giữ nước, đổi mới và xây dựng đất nước”, bác Vũ Oanh muốn Đại tướng Võ Nguyên Giáp viết cho lời giới thiệu về bản thân mình.

Phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực người cao tuổi

Phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực người cao tuổi
Bài 1: Đặc điểm tâm sinh lí và hệ thống pháp luật đối với người cao tuổi

Lá cờ Việt Nam

Lá cờ Việt Nam
Xóm tôi rất nhiều thành phần: Lao động nghèo, công nhân viên chức, buôn bán, đại gia, ai cũng có công ăn việc làm ổn định, con cái được nuôi dạy đàng hoàng. Nếu bạn đến xóm tôi vào những ngày lễ, tết sẽ rất ngạc nhiên khi thấy một rừng cờ đỏ sao vàng thẳng tắp, đó là nhờ có bác tổ phó, tổ trưởng có tâm nhắc nhở.

Hồ Xuân Hương: Từ vợ ba Tổng Cóc trở thành Danh nhân Văn hóa

Hồ Xuân Hương: Từ vợ ba Tổng Cóc trở thành Danh nhân Văn hóa
Ngày 3/12, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức lễ Vinh danh Danh nhân văn hóa và kỉ niệm 250 năm năm sinh và 200 năm năm mất của nữ sĩ Hồ Xuân Hương. Nhân dịp này, Tạp chí Người cao tuổi xin giới thiệu về nữ sĩ Hồ Xuân Hương từ vợ ba ông Tổng Cóc trở thành Danh nhân Văn hóa…

Chăm sóc người tài để phát triển đất nước

Chăm sóc người tài để phát triển đất nước
Người xưa đã dạy “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”. Thời đại toàn cầu hóa hiện nay chất xám sẽ quyết định quốc gia nào tiến lên và ai là người tụt hậu. “Đất lành chim đậu”, nếu không có chính sách ưu đãi nhân tài và tạo điều kiện để họ phát triển thì “nguyên khí” sẽ bay đi...
Xem thêm
Phiên bản di động