Dân ta phải biết sử ta!

Dân ta phải biết sử ta/ Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam… Đó là 2 câu đầu của bài thơ lục bát “Lịch sử nước ta” của Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng tác vào năm 1942.

Bài diễn ca trên gồm 210 câu ca ngợi những trang sử vẻ vang chống ngoại xâm, bảo vệ nền độc lập dân tộc, các anh hùng tiêu biểu… từ thời Hồng Bàng dựng nước đến năm 1942 khi tác phẩm ra đời.

Tôi nghĩ, một trong những điều giúp cho học trò khó quên về những trang sử vàng đấu tranh của dân tộc là ở mỗi bài dạy đều có câu ấn tượng để dễ nhớ, dễ thuộc và khắc ghi trong tâm trí lâu dài hơn. Ví dụ như “Ngồi đan sọt mà lo việc nước” thì nhớ ngay là Phạm Ngũ Lão hay “Cờ lau tập trận” là Đinh Bộ Lĩnh; “Dâng sớ chém đầu 7 nịnh thần” là Chu Văn An; “Thà làm quỷ nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc” biết ngay là Trần Bình Trọng; “Phá cường địch báo hoàng ân” là Trần Quốc Toản; “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây” biết ngay là Nguyễn Trung Trực…

Tr6- Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương vừa được UNESCO vinh danh là di sản của nhân loại.
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương vừa được UNESCO vinh danh là di sản của nhân loại.

Những trang sử vàng đấu tranh chói lọi của dân tộc Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh cùng nhiều nhân vật lịch sử được đưa vào giảng dạy trong trường học. Cụ thể những câu nói bất hủ làm học sinh liên tưởng đến các danh nhân như như Chủ tịch Hồ Chí Minh “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”; Đại tướng Võ Nguyên Giáp “Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa…”; Bế Văn Đàn “lấy thân mình làm giá súng”; Phan Đình Giót “lấy thân mình lấp lỗ châu mai”; Nguyễn Viết Xuân “nhằm thẳng quân thù mà bắn”… Hay những tác phẩm văn học “Sống như anh” biết ngay là Nguyễn Văn Trỗi; “Hòn đất” là chị Sứ - Phan Thị Ràng; tác phẩm “Người con gái Đất đỏ” là Võ Thị Sáu…

Thiết nghĩ, việc dạy và học Lịch sử ngày nay nên kết hợp với các tác phẩm văn học nghệ thuật như truyện, tiểu thuyết, kí sự văn học… để tăng thêm tính hấp dẫn, sinh động, nhưng vẫn không làm sai lệch đi chính sử. Ví dụ: “Ngay sau khi chiến thắng trong trận đánh Ngọc Hồi - Đống Đa mùa Xuân năm Kỷ Dậu (1789), vua Quang Trung đã cho người lập tức mang cành đào bích trở về Phú Xuân báo tin chiến thắng cho Công chúa Ngọc Hân”. Hình ảnh quá đẹp khi Ngọc Hân công chúa cầm cành đào báo tin thắng trận của vua Quang Trung đã đi vào nhiều giai thoại văn học thơ ca Việt Nam. Có thể chi tiết này là hư cấu, bởi, lúc bấy giờ quân lính di chuyển trên đường bộ bằng chiến mã, mà từ Thăng Long phi ngựa vượt cả ngàn cây số mang cành đào về Phú Xuân có khi mất cả tháng trời. Như vậy, hoa và cành đào làm sao còn “tươi thắm”. Nhưng, chi tiết hư cấu này thật quá ấn tượng và mang giá trị đẹp đẽ nên mọi người đều chấp nhận.

Tuy nhiên, thời gian qua, trên một số phương tiện truyền thông đại chúng lại trích dẫn những câu nổi tiếng mà nêu không chính xác tên tác giả nên gây hiểu lầm, khó chịu cho người nghe. Ví dụ 2 câu thơ: Dễ trăm lần không dân cũng chịu/ Khó vạn lần dân liệu cũng xong được trích trong bài thơ “Dân no thì lính cũng no” sáng tác vào năm 1948 trong cuộc vận động Nhân dân đóng thuế nông nghiệp của tác giả là nhà thơ Thanh Tịnh, vậy mà có không ít cơ quan thông tin đại chúng lại tuyên truyền “sai lệch đáng tiếc” tên người sáng tác 2 câu thơ nổi tiếng trên…

Để thu hút học trò quan tâm học tập và tự hào về những trang sử vàng đấu tranh của dân tộc thì việc dạy và học môn Lịch sử không nên bị gò bó trong những số liệu về ngày, tháng, năm mà phải ghi chép chính xác tên tác giả, những sự kiện quan trọng đã diễn ra… và có chút “hư cấu” hấp dẫn, sinh động… nhưng không sai lệch chính sử!

Trần Trọng Trung

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Vài suy nghĩ về "chọn bạn mà chơi"

Vài suy nghĩ về "chọn bạn mà chơi"

Trong cuộc sống chúng ta có hai loại người sống ngang hàng, bằng vai, phải lứa với ta, đó là anh em và bạn bè.
Nữ sĩ Hồ Xuân Hương ứng viên  trình UNESCO  vinh danh- danh nhân văn hóa.

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương ứng viên trình UNESCO vinh danh- danh nhân văn hóa.

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương được mệnh danh là “Bà chúa thơ Nôm” tác phẩm của bà không chỉ nổi tiếng trong nước mà có tầm ảnh hưởng ra thế giới. Hơn 10 năm qua mặc dù có hồ sơ ứng viên danh nhân văn hóa, nhưng bà chưa được tổ chức UNESCO vinh danh vì hồ sơ thân thế chưa rõ, còn có ý kiến bất đồng
Mĩ tục xưa ở làng Giẽ Hạ

Mĩ tục xưa ở làng Giẽ Hạ

Ở làng Giẽ Hạ, xã Phú Yên, huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội ngày xưa có tục đậy lá sen lên quang gánh. Tục này bắt nguồn từ câu chuyện sau đây:
Chất vấn ở Quốc hội là tiếng nói của dân

Chất vấn ở Quốc hội là tiếng nói của dân

Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) do cử tri lựa chọn bầu từ những người ưu tú, đủ tiêu chuẩn và bản lĩnh gánh vác công việc do Nhân dân ủy quyền. Cả nước với hơn 93 triệu dân (khoảng 65 triệu cử tri) mà có gần 500 ĐBQH, phải chăng mỗi vị ĐBQH trung bình đại diện cho 19 vạn dân.
Già hóa tích cực và lành mạnh

Già hóa tích cực và lành mạnh

Hội thảo quốc tế “Tăng cường hợp tác giữa các bên nhằm thúc đẩy già hóa năng động và sức khỏe tâm thần NCT trong ASEAN” vừa diễn ra tại Hà Nội là động thái tích cực nằm trong khuôn khổ năm ASEAN 2020.

Tin khác

Vinh quang truyền thống “tôn sư trọng đạo”

Vinh quang truyền thống “tôn sư trọng đạo”
Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống “tôn sư trọng đạo”. Mấy chục năm nay, thấm nhuần đạo lí “uống nước nhớ nguồn”, Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 trở thành ngày hội “tôn vinh người thầy” của toàn dân.

Chuyện về người phụ nữ 20 năm kiên trì phấn đấu vào Đảng

Chuyện về người phụ nữ 20 năm kiên trì phấn đấu vào Đảng
Tôi đã đi nhiều nơi trên mảnh đất xứ Thanh, gặp nhiều người trở thành đảng viên ở tuổi U40, U50. Họ vào Đảng không phải vì lợi ích chính trị hay kinh tế mà họ thực sự có niềm tin lớn lao với Đảng...

Rừng tự nhiên, rừng phòng hộ đầu nguồn ở miền Trung tăng hay giảm?

Rừng tự nhiên, rừng phòng hộ đầu nguồn ở miền Trung tăng hay giảm?
Báo cáo của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội, cho thấy độ che phủ của rừng Việt Nam hiện đã lên trên 42%, diện tích rừng là 14,6 triệu ha tăng 5,6 triệu ha so với 30 năm trước… Như vậy chỉ có tăng không có chuyện phá rừng, nhất là phá rừng tự nhiên, rừng đầu nguồn xây hồ thủy lợi, xây công trình thủy điện trong 30 năm qua?

Sức mạnh đoàn kết dân tộc của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Sức mạnh đoàn kết dân tộc của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Đại đoàn kết dân tộc là nguồn cội sức mạnh, một tài sản tinh thần quý báu của Việt Nam ta, truyền thống này đã được bồi đắp, phát huy qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Nó quy tụ mọi giai cấp, mọi tầng lớp Nhân dân thành một khối vững chắc, quyết định sự tồn vong của dân tộc ta.

Những vấn đề người dân quan tâm, mong đợi ở cán bộ mặt trận

Những vấn đề người dân quan tâm, mong đợi ở cán bộ mặt trận
Ở tầm vĩ mô, mục tiêu, nhiệm vụ và các chương trình hoạt động của Nghị quyết Đại hội MTTQ lần thứ VIII đề ra hoàn toàn đúng đắn, đầy đủ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị và nguyện vọng của người dân.

Chăm sóc người cao tuổi: Cần lắm những yêu thương

Chăm sóc người cao tuổi: Cần lắm những yêu thương
Trong việc chăm sóc NCT, điều cần thiết nhất là yêu thương và kính trọng. Người ta thường nói “Tuổi già như là một bệnh viện, họ phải nhận đủ thứ bệnh”. Chính vì vậy, NCT cần được yêu thương, chăm sóc một cách hết sức đặc biệt.
Xem thêm
Phiên bản di động