Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 24)

Trong các kì trước chúng ta đã tìm hiểu về chức năng của tạng Thận trong Y học cổ truyền và so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa Y học cổ truyền và Y học hiện đại về chức năng của “Thận”. Trong kì này cùng tìm hiểu về phủ Bàng quang, có quan hệ biểu lí với tạng Thận…
E. Công năng tạng Thận với sức khỏe con người

4. Công năng phủ Bàng Quang

Bàng quang là nơi chứa đựng và bài tiết nước tiểu thông qua sự khí hóa và sự phối hợp của tạng thận.

Bàng quang có mối quan hệ biểu lí với tạng Thận. Sự khí hóa ở bàng quang tốt hay xấu đều dựa vào thận khí thịnh hay suy. Nếu thận khí kém sẽ gây chứng di niệu, tiểu không tự chủ, đái dầm, bí tiểu, đái rắt hoặc đái nhiều lần,….

5. So sánh sự giống và khác nhau giữa quan điểm Y học cổ truyền và Y học hiện đại về “Bàng quang”

Theo quan điểm Y học hiện đại, chức năng của bàng quang đó là nơi chứa nước tiểu do thận bài tiết ra và đào thải nước tiểu ra ngoài thông qua đường niệu đạo.

Bàng quang cũng có vai trò dự trữ nước tiểu cho cơ thể. Hoạt động của 3 lớp cơ của bàng quang sẽ đẩy nước tiểu ra ngoài theo từng đợt.

Lớp cơ trơn bàng quang chịu sự chi phối của thần kinh phó giao cảm xuất phát từ tủy, đây là cơ tống nước tiểu ra ngoài.

Ảnh minh hoạ
Ảnh minh hoạ

Cơ vòng ở cổ bàng quang và lỗ niệu đạo chịu sự chi phối của thần kinh giao cảm, có chức năng kiểm soát quá trình đi tiểu. Ở nam giới, cơ này còn có chức năng ngăn chặn tinh dịch không bị trào ngược vào bàng quang khi xuất tinh.

Cơ vân ở vòng ngoài có thể điều khiển theo ý muốn.

Chức năng chứa và bài tiết nước tiểu của bàng quang được kiểm soát và điều khiển bởi cơ chế thần kinh phức tạp do hệ phó giao cảm tủy cùng, các sợi giao cảm tủy ngực và một phần của thân não, tủy sống chi phối.

Khi bàng quang chứa đầy nước tiểu, các dây thần kinh tại đây sẽ gửi tín hiệu này về não. Khi nhận được tín hiệu này, não sẽ gửi tín hiệu phản hồi xuống bàng quang, làm cho thành bàng quang co lại, cùng với đó cơ thắt và van ở gần niệu đạo sẽ giãn dần và mở ra để nước tiểu chảy xuống và đi ra ngoài cơ thể.

Như vậy chúng ta có thể thấy chức năng của “Bàng quang” theo quan điểm Y học cổ truyền và Y học hiện đại đều có chức năng đó là nơi chứa nước tiểu do thận bài tiết và đào thải nước tiểu ra ngoài thông qua niệu đạo.

Tuy nhiên, điểm khác biệt giữa hai quan điểm đó là sự chi phối hoạt động của Bàng quang. Theo quan điểm Y học cổ truyền, hoạt động của Bàng quang có mối quan hệ mật thiết với chức năng của tạng Thận. Sự khí khóa của bàng quang có tốt hay không đều dựa vào thận khí thịnh hay suy. Khi Thận khí thịnh, sự khí hóa của bàng quang tốt, khi đó bàng quang chứa được nhiều nước tiểu, đi tiểu bình thường. Khi Thận khí suy giảm, sự khí hóa của bàng quang không tốt, thì bàng quang mới chứa được ít nước tiểu mà đã buồn đi tiểu, hoặc có các biểu hiện khác như tiểu són, tiểu không hết, đái dầm,…

Đồng thời thận còn có chức năng là chủ tiền âm, hậu âm. Tiền âm là nơi bài tiết nước tiểu, hậu âm là nơi bài tiết phân. Sự đóng mở của tiền âm và hậu âm chịu sự chi phối của thận, vì vậy nói “thận chủ nhị tiện”. Chính vì vậy chức năng lưu giữ bà bài tiết nước tiểu của Bàng quang phụ thuộc vào chức năng của tạng Thận.

Còn theo quan điểm của Y học hiện đại, sự điều khiển hoạt động của Bàng quang chủ yếu phụ thuộc vào hệ thần kinh. Sự chi phối, chỉ huy từ trên não, xuống tủy sống, sau đó qua các dây thần kinh và hệ thần kinh phó giao cảm truyền đến bàng quang.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bộ Y tế thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19

Bộ Y tế thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19

Chiều ngày 17/4, Bộ Y tế đã có thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19 khẳng định: Việc xem xét, phê duyệt có điều kiện vắc xin cho nhu cầu cấp bách trong phòng, chống dịch COVID-19 được Bộ Y tế thực hiện theo đúng quy định.
Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Theo Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, trong thực đơn bán trú bữa trưa và bữa phụ buổi chiều tại 2 trường học Isaac Newton, Pascal (Bắc Từ Liêm, Hà Nội) có 2 món thức ăn gồm: cá filebasa chiên bơ và pizza nhân xúc xích nghi ngờ là nguyên nhân khiến nhiều học sinh ngộ độc nhập viện.
Vụ bay lắc tại BV Tâm thần: Giám đốc tự nhận mức kỷ luật khiển trách

Vụ bay lắc tại BV Tâm thần: Giám đốc tự nhận mức kỷ luật khiển trách

Tại cuộc họp kiểm điểm trách nhiệm lãnh đạo Bệnh viện Tâm thần Trung ương I sau vụ bệnh nhân có tiền sử bệnh tâm thần "bay lắc", mua bán, sử dụng ma túy ngay trong bệnh viện, ông Vương Văn Tịnh, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương I đề xuất nhận mức kỷ luật là khiển trách.
Bộ Y tế “không được phép để bất cứ liều vắc xin nào phải huỷ do không tổ chức tiêm được”

Bộ Y tế “không được phép để bất cứ liều vắc xin nào phải huỷ do không tổ chức tiêm được”

Bộ Y tế yêu cầu các tỉnh/thành phố hoàn thành tiêm chủng vắc xin COVID-19 của COVAX trước ngày 5/5; địa phương nào không tổ chức tiêm hết, Bộ Y tế sẽ thu hồi
Chữa bệnh bằng ẩm thực liệu pháp Nam y

Chữa bệnh bằng ẩm thực liệu pháp Nam y

Ẩm thực liệu pháp là phương pháp cơ bản, đơn giản không chỉ đơn thuần có tác dụng bổ dưỡng nâng cao, điều hòa sức khỏe, chống mệt mỏi... cho con người mà còn góp phần phòng ngừa, điều trị bệnh tật, đặc biệt đối với NCT...

Tin khác

TP Hồ CHí Minh: Phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2021

TP Hồ CHí Minh: Phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2021
Để tăng cường công tác thông tin, truyền thông chính xác, kịp thời, toàn diện, có trách nhiệm, trung thực các vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm; đề cao vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trong việc thực thi pháp luật về an toàn thực phẩm, sáng 15/4, Ban Quản lý an toàn thực phẩm thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tuyên truyền phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2021.

Chung tay vì một cộng đồng khỏe mạnh hơn

Chung tay vì một cộng đồng khỏe mạnh hơn
Ngày 15/4, tại Hà Nội, Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng (VACHE) phối hợp với Hội Người cao tuổi Việt Nam, Viện Phát triển sức khỏe cộng đồng Ánh sáng (LIGHT) và các nhà tài trợ tổ chức Chương trình tọa đàm “2021 - sự thay đổi vì một cộng đồng khỏe mạnh hơn”.

Những quan niệm sai lầm khi dùng đông y trị liệu bất lực

Những quan niệm sai lầm khi dùng đông y trị liệu bất lực
Thường thì, khi lâm vào trạng thái bất lực ở các mức độ khác nhau, cánh “mày râu” hay tìm đến đông y để tư vấn và trị liệu. Đó là một thói quen tốt, bởi lẽ trong lĩnh vực này các biện pháp của y học cổ truyền tỏ ra có nhiều thế mạnh. Nhưng, điều đáng nói ở đây là, nhiều khi cả thầy thuốc và người bệnh đều bị mắc phải những quan niệm sai lầm không đáng có, từ đó dẫn đến hậu quả người bệnh thì “tiền mất tật mang”, còn thầy thuốc thì suy giảm uy tín. Vậy, những sai lầm đó là gì?

Xử phạt Công ty TNHH Doctor Beauty

Xử phạt Công ty TNHH Doctor Beauty
Quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nội dung trước khi thực hiện quảng cáo theo quy định, Công ty TNHH Doctor Beauty vừa bị xử phạt.

Lợi ích của các loại thảo mộc và gia vị quen thuộc

Lợi ích của các loại thảo mộc và gia vị quen thuộc
Các loại thảo mộc và gia vị được dùng hằng ngày với mục đích giúp món ăn ngon miệng hơn. Tuy nhiên, những gia vị này còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe hơn bạn nghĩ.
Xem thêm
Bộ Y tế thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19

Bộ Y tế thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19

Chiều ngày 17/4, Bộ Y tế đã có thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19 khẳng định: Việc xem xét, phê duyệt ...
Vụ bay lắc tại BV Tâm thần: Giám đốc tự nhận mức kỷ luật khiển trách

Vụ bay lắc tại BV Tâm thần: Giám đốc tự nhận mức kỷ luật khiển trách

Tại cuộc họp kiểm điểm trách nhiệm lãnh đạo Bệnh viện Tâm thần Trung ương I sau vụ bệnh nhân có tiền sử bệnh tâm thần "bay lắc", mua bán, ...
Tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 an toàn, góp phần đẩy lùi đại dịch

Tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 an toàn, góp phần đẩy lùi đại dịch

Tối 15/4, Bộ Y tế cùng Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp quốc (UNICEF) đã có thông cáo báo chí chung khẳng định ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Hít sặc là nguyên nhân thường gặp, gây nên tình trạng viêm phổi hít nặng và tử vong ở người cao tuổi. Đáng nói là tình trạng này dễ dàng ...
Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Theo Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, trong thực đơn bán trú bữa trưa và bữa phụ buổi chiều tại 2 trường học Isaac Newton, Pascal (Bắc Từ ...
Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm

Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm

Tại lễ phat động chiến dịch khách sạn, nhà hàng không khói thuốc tại Hà Nội sáng 3/4, TS. Kidong Park, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới ...
Cứu sống thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, lời cảnh tỉnh cho giới trẻ

Cứu sống thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, lời cảnh tỉnh cho giới trẻ

Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh vừa cứu sống nam thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim. Theo Ths Hoàng Minh Quang, ...
Phiên bản di động