Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 15)

Trong kì trước chúng ta đã cùng tìm hiểu về công năng của các tạng Tì và phủ Vị trong y học cổ truyền. Trong kì này chúng ta sẽ cùng so sánh sự giống và khác nhau giữa tạng Tì trong y học cổ truyền và tuyến Tụy trong y học hiện đại…
C. Công năng tạng Tì với sức khỏe con người

4. So sánh tạng Tì trong y học cổ truyền và tuyến Tụy trong y học hiện đại

Công năng của tạng Tì trong y học cổ truyền bao gồm:

Tì chủ vận hóa đồ ăn và thủy thấp

Tì thống huyết

Tì vị coi về trung khí

Tì chủ cơ nhục và tứ chi

Tì khai khiếu ra miệng

Tì vinh nhuận ra ở môi

Chức năng của tuyến Tụy trong y học hiện đại có hai chức năng chính đó là:

Chức năng ngoại tiết: Tạo ra dịch tụy có chứa các enzym để phân hủy thức ăn. Dịch tủy đổ vào phần trên của ruột non, còn được gọi là tá tràng. Có rất nhiều enzym khác nhau trong dịch tụy, một số enzym chính trong đó là:

Lipase: Enzyme này hoạt động cùng với dịch mật mà gan tạo ra để phân hủy chất béo trong đồ ăn. Nếu bạn không có đủ lipase, cơ thể bạn sẽ khó hấp thụ chất béo và các vitamin hòa tan trong chất béo quan trọng (A, D, E, K).

Protease: Enzyme phá vỡ protein trong chế độ ăn uống của bạn.

Amylase: Enzyme giúp phân hủy tinh bột thành đường, mà cơ thể bạn có thể sử dụng để làm năng lượng.

Chức năng nội tiết: Là sản xuất ra các hormone đưa vào trong máu, bao gồm:

Insulin: Là hormone giúp cơ thể bạn sử dụng đường để tạo năng lượng. Sau bữa ăn, lượng glucose máu (đường máu) tăng cao sẽ kích thích tiết insulin, dẫn đến tăng vận chuyển glucose vào tế bào. Nếu cơ không hoạt động, glucose được chuyển sang dạng dự trữ là glycogen. Nếu không có đủ insulin, lượng đường trong máu của bạn sẽ tăng và bạn sẽ phát triển bệnh tiểu đường.

Glucagon: Nếu lượng đường trong máu quá thấp, glucagon sẽ giúp nâng cao bằng cách gửi thông điệp đến gan để giải phóng lượng đường dự trữ.

Gastrin và amylin: Gastrin chủ yếu được tạo ra trong tế bào G trong dạ dày, nhưng một số cũng được tạo ra trong tuyến tụy. Nó kích thích dạ dày tạo ra axit dịch vị. Amylin được tạo ra trong tế bào beta và giúp kiểm soát sự thèm ăn và làm rỗng dạ dày.

Như vậy, chức năng chính của tuyến Tụy trong y học hiện đại đó là tạo ra dịch tụy tham gia vào quá trình tiêu hóa thức ăn. Và sản xuất ra các hormone đưa vào trong máu để kiểm soát lượng đường trong máu.

Điểm giống nhau giữa chức năng của tạng Tì trong y học cổ truyền và tuyến Tụy trong y học hiện đại đó là:

Cùng giống nhau về chức năng “vận hóa đồ ăn” - tiêu hóa đồ ăn.

Tuyến Tụy tiết ra các hormone điều hòa lượng đường máu trong cơ thể, mà đường là một thành phần chính cung cấp năng lượng cho các tế bào của cơ thể hoạt động, đặc biệt là hoạt động của các cơ. Vai trò này giống như chức năng “chủ cơ nhục và tứ chi” của tạng Tì trong Y học cổ truyền. Bởi nếu các cơ không được cung cấp năng lượng để hoạt động, bạn sẽ cảm thấy yếu mệt, không có sức để vận động.

Sự khác nhau giữa chức năng tạng Tì trong y học cổ truyền và tuyến Tụy trong y học hiện đại đó là tạng Tì có một số chức năng mà tuyến Tụy không có như là:

Tì thống huyết

Tì vị coi về trung khí

Tì khai khiếu ra miêng

Tì vinh nhuận ra ở môi

Còn về chức năng chủ cơ nhục và tứ chi của tạng Tì: Trong y học cổ truyền, không chỉ nói đến vai trò làm chủ cơ nhục ở tứ chi (chân tay) của tạng Tì, mà cơ nhục ở đây còn cả ở các cơ quan bộ phận khác như sinh dục, dạ dày, trực tràng. Khi Tì khí hư không làm chủ cơ nhục sẽ sinh ra các chứng như sa trực tràng, sa sinh dục,...

Như vậy có thể thấy các chức năng của tuyến Tụy trong y học hiện đại là một phần trong chức năng của tạng Tì trong y học cổ truyền. Cũng có thể nói y học hiện đại đã giúp chúng ta hiểu rõ hơn về chức năng “vận hóa đồ ăn”, “chủ cơ nhục và tứ chi” của tạng Tì.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Trời rét, nhiều người cao tuổi nhập viện trong tình trạng suy hô hấp

Trời rét, nhiều người cao tuổi nhập viện trong tình trạng suy hô hấp

Theo lời khuyên từ bác sĩ, để đảm bảo sức khỏe trong những ngày rét đậm, rét hại người cao tuổi nên hạn chế ra ngoài và luôn đảm bảo cơ thể được giữ ấm. Đặc biệt, cần duy trì chế độ vệ sinh họng, vệ sinh môi trường sạch sẽ, tránh bụi bặm trong nhà.
Đảm bảo các điều kiện phòng chống rét cho người bệnh trong ngày rét đậm, rét hại

Đảm bảo các điều kiện phòng chống rét cho người bệnh trong ngày rét đậm, rét hại

Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị cảnh báo để người dân cảnh giác nguy cơ cháy nổ, bỏng lửa, điện giật do sưởi ấm bằng điện và nhiễm độc khí than đốt do sưởi ấm bằng bếp than, củi trong nhà kín. Đối với cơ sở khám, chữa bệnh đảm bảo các điều kiện phòng, chống rét cho người bệnh...

Tin khác

39 tuổi đã bị đột quỵ não, người đàn ông Hưng Yên không thể qua khỏi

39 tuổi đã bị đột quỵ não, người đàn ông Hưng Yên không thể qua khỏi
Bệnh nhân được đưa vào bệnh viện cấp cứu đã ở trong tình trạng hôn mê sâu, chảy máu não ồ ạt. Bác sĩ không thể làm gì được, gia đình đành xin cho bệnh nhân về.

Phạt 85 triệu đồng, đình chỉ hoạt động đối với Công ty TNHH Đào tạo và dạy nghề Sang Sang

Phạt 85 triệu đồng, đình chỉ hoạt động đối với Công ty TNHH Đào tạo và dạy nghề Sang Sang
Ngoài bị phạt tiển, Công ty TNHH Đào tạo và dạy nghề Sang Sang còn bị đình chỉ hoạt động 4,5 tháng do có nhiều hành vi vi phạm.

Đề phòng cứng khớp khi trở trời

Đề phòng cứng khớp khi trở trời
Cứng khớp là triệu chứng của nhiều bệnh lí xương khớp, đặc biệt cứng khớp tái phát thường xảy ra khi chuyển mùa. Bị cứng khớp là hiện tượng các khớp vận động khó khăn, người bệnh khó thực hiện các động tác như co duỗi khớp gối, gấp duỗi khớp bàn tay, ngón tay, cúi người, xoay cổ,...

Dưỡng sinh ẩm thực mùa Xuân

Dưỡng sinh ẩm thực mùa Xuân
Phép dưỡng sinh nói chung và dưỡng sinh ẩm thực nói riêng là một trong những di sản quý giá của y học cổ truyền phương Đông.

Cách chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho trẻ nhỏ ngày giá rét

Cách chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho trẻ nhỏ ngày giá rét
Để phòng tránh các bệnh về đường hô hấp cho trẻ nhỏ ngày giá rét, các bậc cha mẹ nên vệ sinh mũi, họng hàng ngày cho bé, giữ ấm mỗi khi ra ngoài và chú trọng đến chế độ dinh dưỡng hàng ngày...

Thu hồi thuốc tiêm B-COMEN do Công ty Dược trung ương Mediplantex nhập khẩu

Thu hồi thuốc tiêm B-COMEN do Công ty Dược trung ương Mediplantex nhập khẩu
Thuốc tiêm B-COMEN (số lô 190811; ngày sản xuất: 11/8/2019; hạn dùng: 10/8/2022) do Công ty cổ phần Dược trung ương Mediplantex nhập khẩu bị thu hồi do không đạt tiêu chuẩn chất lượng về chỉ tiêu định lượng Vitamin B1, B6, B5 theo tiêu chuẩn cơ sở.

Điều trị chứng cảm lạnh bằng... thực phẩm!

Điều trị chứng cảm lạnh  bằng... thực phẩm!
Một số loại thực phẩm thông dụng có tác dụng rất tốt trong việc phòng ngừa và điều trị căn bệnh cảm lạnh...

Vị thuốc từ cây hoa hướng dương

Vị thuốc từ cây hoa hướng dương
Hoa hướng dương, tên khoa học là Helianthus annuus L., dân gian còn gọi là hướng nhật quỳ hoa, văn cúc, tây phan liên, nghênh dương hoa, vọng nhật liên, thái dương hoa, triều dương hoa…, là một loại hoa đẹp, có đặc điểm là luôn luôn hướng về phía mặt trời mà khoe sắc, nên vì thế mà gọi là hướng dương hoa.
Xem thêm
Trời rét, nhiều người cao tuổi nhập viện trong tình trạng suy hô hấp

Trời rét, nhiều người cao tuổi nhập viện trong tình trạng suy hô hấp

Theo lời khuyên từ bác sĩ, để đảm bảo sức khỏe trong những ngày rét đậm, rét hại người cao tuổi nên hạn chế ra ngoài và luôn đảm bảo ...
Đảm bảo các điều kiện phòng chống rét cho người bệnh trong ngày rét đậm, rét hại

Đảm bảo các điều kiện phòng chống rét cho người bệnh trong ngày rét đậm, rét hại

Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị cảnh báo để người dân cảnh giác nguy cơ cháy nổ, bỏng lửa, điện giật do sưởi ấm bằng điện và nhiễm ...
Phạt 85 triệu đồng, đình chỉ hoạt động đối với Công ty TNHH Đào tạo và dạy nghề Sang Sang

Phạt 85 triệu đồng, đình chỉ hoạt động đối với Công ty TNHH Đào tạo và dạy nghề Sang Sang

Ngoài bị phạt tiển, Công ty TNHH Đào tạo và dạy nghề Sang Sang còn bị đình chỉ hoạt động 4,5 tháng do có nhiều hành vi vi phạm.
Gia tăng người già nhập viện cấp cứu vì giá rét

Gia tăng người già nhập viện cấp cứu vì giá rét

Khoa Cấp cứu và Đột quỵ, Bệnh viện Lão khoa Trung ương có 100 giường thì đều đã kín, nhiều trường hợp nặng phải thở máy. Nhiệt độ giảm sâu ...
Chuyên đề "Những điều cần biết về bệnh đột quỵ" Bài 3: Chế độ dinh dưỡng hợp lý cho người bệnh sau đột quỵ

Chuyên đề "Những điều cần biết về bệnh đột quỵ" Bài 3: Chế độ dinh dưỡng hợp lý cho người bệnh sau đột quỵ

Người cao tuổi là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh đột quỵ rất cao, tỉ lệ tử vong gây ra lớn. Mặc dù người bệnh may mắn thoát khỏi ...
Chuyên đề “Những điều cần biết về bệnh đột quỵ” Bài 2: Dấu hiệu nhận biết sớm và cách xử trí khi bị đột quỵ

Chuyên đề “Những điều cần biết về bệnh đột quỵ” Bài 2: Dấu hiệu nhận biết sớm và cách xử trí khi bị đột quỵ

Đột quỵ (hay tai biến mạch máu não) hiện là một trong số những căn bệnh có tỉ lệ tử vong cao nhất ở nước ta, chỉ đứng thứ ba ...
39 tuổi đã bị đột quỵ não, người đàn ông Hưng Yên không thể qua khỏi

39 tuổi đã bị đột quỵ não, người đàn ông Hưng Yên không thể qua khỏi

Bệnh nhân được đưa vào bệnh viện cấp cứu đã ở trong tình trạng hôn mê sâu, chảy máu não ồ ạt. Bác sĩ không thể làm gì được, gia ...
Cách chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho trẻ nhỏ ngày giá rét

Cách chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho trẻ nhỏ ngày giá rét

Để phòng tránh các bệnh về đường hô hấp cho trẻ nhỏ ngày giá rét, các bậc cha mẹ nên vệ sinh mũi, họng hàng ngày cho bé, giữ ấm ...
Hút thuốc lá trong nhà hàng, quán cà phê sẽ bị phạt tới 500.000 đồng

Hút thuốc lá trong nhà hàng, quán cà phê sẽ bị phạt tới 500.000 đồng

Bộ Y tế vừa đưa ra dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện quy định về địa điểm cấm hút thuốc lá. Theo đó tại một số địa điểm ...
Phiên bản di động