Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 15)

Trong kì trước chúng ta đã cùng tìm hiểu về công năng của các tạng Tì và phủ Vị trong y học cổ truyền. Trong kì này chúng ta sẽ cùng so sánh sự giống và khác nhau giữa tạng Tì trong y học cổ truyền và tuyến Tụy trong y học hiện đại…
C. Công năng tạng Tì với sức khỏe con người

4. So sánh tạng Tì trong y học cổ truyền và tuyến Tụy trong y học hiện đại

Công năng của tạng Tì trong y học cổ truyền bao gồm:

Tì chủ vận hóa đồ ăn và thủy thấp

Tì thống huyết

Tì vị coi về trung khí

Tì chủ cơ nhục và tứ chi

Tì khai khiếu ra miệng

Tì vinh nhuận ra ở môi

Chức năng của tuyến Tụy trong y học hiện đại có hai chức năng chính đó là:

Chức năng ngoại tiết: Tạo ra dịch tụy có chứa các enzym để phân hủy thức ăn. Dịch tủy đổ vào phần trên của ruột non, còn được gọi là tá tràng. Có rất nhiều enzym khác nhau trong dịch tụy, một số enzym chính trong đó là:

Lipase: Enzyme này hoạt động cùng với dịch mật mà gan tạo ra để phân hủy chất béo trong đồ ăn. Nếu bạn không có đủ lipase, cơ thể bạn sẽ khó hấp thụ chất béo và các vitamin hòa tan trong chất béo quan trọng (A, D, E, K).

Protease: Enzyme phá vỡ protein trong chế độ ăn uống của bạn.

Amylase: Enzyme giúp phân hủy tinh bột thành đường, mà cơ thể bạn có thể sử dụng để làm năng lượng.

Chức năng nội tiết: Là sản xuất ra các hormone đưa vào trong máu, bao gồm:

Insulin: Là hormone giúp cơ thể bạn sử dụng đường để tạo năng lượng. Sau bữa ăn, lượng glucose máu (đường máu) tăng cao sẽ kích thích tiết insulin, dẫn đến tăng vận chuyển glucose vào tế bào. Nếu cơ không hoạt động, glucose được chuyển sang dạng dự trữ là glycogen. Nếu không có đủ insulin, lượng đường trong máu của bạn sẽ tăng và bạn sẽ phát triển bệnh tiểu đường.

Glucagon: Nếu lượng đường trong máu quá thấp, glucagon sẽ giúp nâng cao bằng cách gửi thông điệp đến gan để giải phóng lượng đường dự trữ.

Gastrin và amylin: Gastrin chủ yếu được tạo ra trong tế bào G trong dạ dày, nhưng một số cũng được tạo ra trong tuyến tụy. Nó kích thích dạ dày tạo ra axit dịch vị. Amylin được tạo ra trong tế bào beta và giúp kiểm soát sự thèm ăn và làm rỗng dạ dày.

Như vậy, chức năng chính của tuyến Tụy trong y học hiện đại đó là tạo ra dịch tụy tham gia vào quá trình tiêu hóa thức ăn. Và sản xuất ra các hormone đưa vào trong máu để kiểm soát lượng đường trong máu.

Điểm giống nhau giữa chức năng của tạng Tì trong y học cổ truyền và tuyến Tụy trong y học hiện đại đó là:

Cùng giống nhau về chức năng “vận hóa đồ ăn” - tiêu hóa đồ ăn.

Tuyến Tụy tiết ra các hormone điều hòa lượng đường máu trong cơ thể, mà đường là một thành phần chính cung cấp năng lượng cho các tế bào của cơ thể hoạt động, đặc biệt là hoạt động của các cơ. Vai trò này giống như chức năng “chủ cơ nhục và tứ chi” của tạng Tì trong Y học cổ truyền. Bởi nếu các cơ không được cung cấp năng lượng để hoạt động, bạn sẽ cảm thấy yếu mệt, không có sức để vận động.

Sự khác nhau giữa chức năng tạng Tì trong y học cổ truyền và tuyến Tụy trong y học hiện đại đó là tạng Tì có một số chức năng mà tuyến Tụy không có như là:

Tì thống huyết

Tì vị coi về trung khí

Tì khai khiếu ra miêng

Tì vinh nhuận ra ở môi

Còn về chức năng chủ cơ nhục và tứ chi của tạng Tì: Trong y học cổ truyền, không chỉ nói đến vai trò làm chủ cơ nhục ở tứ chi (chân tay) của tạng Tì, mà cơ nhục ở đây còn cả ở các cơ quan bộ phận khác như sinh dục, dạ dày, trực tràng. Khi Tì khí hư không làm chủ cơ nhục sẽ sinh ra các chứng như sa trực tràng, sa sinh dục,...

Như vậy có thể thấy các chức năng của tuyến Tụy trong y học hiện đại là một phần trong chức năng của tạng Tì trong y học cổ truyền. Cũng có thể nói y học hiện đại đã giúp chúng ta hiểu rõ hơn về chức năng “vận hóa đồ ăn”, “chủ cơ nhục và tứ chi” của tạng Tì.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Thu hồi giấy phép khám, chữa bệnh đối với Phòng khám Y học cổ truyền Phúc Hậu

Thu hồi giấy phép khám, chữa bệnh đối với Phòng khám Y học cổ truyền Phúc Hậu

Với vi phạm không đảm bảo về quy chế chuyên môn trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh và kê đơn thuốc,... Phòng khám Y học cổ truyền Phúc Hậu, thuộc Công ty cổ phần Đầu tư và Dịch vụ Mekong vừa bị sở Y tế Hà Nội thu hồi giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 28)

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 28)

Trong các kì trước của chuyên đề “Con người dưới cách nhìn của Y học cổ truyền”, chúng ta đã cùng tìm hiểu về công năng và bệnh lí của các tạng phủ trong cơ thể. Cùng với các tạng phụ đó còn có 12 đường kinh, là con đường vận hành của âm dương, khí huyết và tân dịch, giúp cho con người từ ngũ tạng, lục phủ, cân cơ, xương… kết nối với nhau thành một chỉnh thể thống nhất…
Quảng cáo thực phẩm gây hiểu lầm như thuốc chữa bệnh, Dược phẩm Khang Hải bị phạt 50 triệu đồng

Quảng cáo thực phẩm gây hiểu lầm như thuốc chữa bệnh, Dược phẩm Khang Hải bị phạt 50 triệu đồng

Quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe Khớp Khang Hải trên một số website gây hiểu lầm như thuốc chữa bệnh, Công ty TNHH Dược phẩm Khang Hải vừa bị Cục An toàn Thực phẩm xử phạt số tiền 50 triệu đồng.
Bị thu hồi Giấy chứng nhận do không đảm bảo điều kiện kinh doanh

Bị thu hồi Giấy chứng nhận do không đảm bảo điều kiện kinh doanh

Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại Nam Y Aurvini vừa bị Sở Y tế Hà Nội thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh thuốc và Giấy chứng nhận GPP, do không đảm bảo duy trì các điều kiện kinh doanh thuốc theo quy định.
Quảng cáo thực phẩm Boca gây hiểu lầm, Công ty TNHH Một Thành Viên Alifaco bị phạt 50 triệu đồng

Quảng cáo thực phẩm Boca gây hiểu lầm, Công ty TNHH Một Thành Viên Alifaco bị phạt 50 triệu đồng

Quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe Boca gây hiểu lầm như thuốc chữa bệnh, Công ty TNHH Một Thành Viên Alifaco vừa bị Cục An toàn Thực phẩm xử phạt 50 triệu đồng.

Tin khác

Sai lầm khi uống cà phê gây hại cho sức khỏe nhiều người thường mắc

Sai lầm khi uống cà phê gây hại cho sức khỏe nhiều người thường mắc
Nhâm nhi ly cà phê giúp tinh thần tỉnh táo, tuy nhiên việc uống quá nhiều, hoặc cho quá nhiều sữa, đường, chất tạo ngọt lại là những sai lầm gây hại cho sức khỏe.

Diện chẩn - phương pháp chữa bệnh kì lạ (Tiếp theo và hết)

Diện chẩn - phương pháp chữa bệnh kì lạ  (Tiếp theo và hết)
Tôi định viết một bài báo về ông - một thầy thuốc chữa bệnh bằng phương pháp “diện chẩn”, nhưng ông bảo: “Đừng viết! Tôi không muốn phô trương, quảng cáo. Cứ để tôi yên ổn chữa bệnh, giúp được người nào quý người ấy. Ai biết, ai tin thì đến. Bệnh nào chữa được thì tôi nhận, không thì thôi”…

Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo cảnh giác với 'chiêu' chào bán thực phẩm bảo vệ sức khỏe qua mạng

Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo cảnh giác với 'chiêu' chào bán thực phẩm bảo vệ sức khỏe qua mạng
Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo, người tiêu dùng cần cảnh giác với các cuộc gọi tự xưng là bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế tư vấn, “bắt bệnh” và giới thiệu để bán thực phẩm bảo vệ sức khỏe...

TP Hồ Chí Minh: Xử phạt Công ty TNHH Thẩm mỹ viện Saigon Star

TP Hồ Chí Minh: Xử phạt Công ty TNHH Thẩm mỹ viện Saigon Star
Với hành vi quảng cáo dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh không đúng phạm vi chuyên môn được ghi trong giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, Công ty TNHH Thẩm mỹ viện Saigon Star vừa bị phạt 25 triệu đồng.

Hiệu quả ấn tượng trong thực hiện phòng, chống dịch COVID-19

Hiệu quả ấn tượng trong thực hiện phòng, chống dịch COVID-19
Ngày 14/4/2020, Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp có Kế hoạch số 49/KH-SYT, nhằm kiểm tra, đánh giá các hoạt động phòng, chống dịch Covid-19 tại các cơ sở khám, chữa bệnh trong tỉnh Đồng Tháp. Các cơ sở khám, chữa bệnh đã nghiêm túc thực hiện tốt nội dung Kế hoạch và đây là một trong những yếu tố quan trọng tạo nên thành công của Sở Y tế trong phòng chống bệnh dịch cho đến bây giờ.

Diện chẩn - phương pháp chữa bệnh kì lạ

Diện chẩn - phương pháp chữa bệnh kì lạ
Tôi định viết một bài báo về ông - một thầy thuốc chữa bệnh bằng phương pháp “diện chẩn”, nhưng ông bảo: “Đừng viết! Tôi không muốn phô trương, quảng cáo. Cứ để tôi yên ổn chữa bệnh, giúp được người nào quý người ấy. Ai biết, ai tin thì đến. Bệnh nào chữa được thì tôi nhận, không thì thôi”…
Xem thêm
Việt Nam sẵn sang hỗ trợ Campuchia trong công tác phòng, chống dịch COVID - 19

Việt Nam sẵn sang hỗ trợ Campuchia trong công tác phòng, chống dịch COVID - 19

Nhằm cập nhật thông tin, chia sẻ kinh nghiệm trong công tác phòng, chống COVID-19 với mong muốn hợp tác, hỗ trợ Campuchia cùng thực hiện hiệu quả, đẩy lùi, ...
Thu hồi giấy phép khám, chữa bệnh đối với Phòng khám Y học cổ truyền Phúc Hậu

Thu hồi giấy phép khám, chữa bệnh đối với Phòng khám Y học cổ truyền Phúc Hậu

Với vi phạm không đảm bảo về quy chế chuyên môn trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh và kê đơn thuốc,... Phòng khám Y học cổ truyền Phúc Hậu, ...
Quảng cáo thực phẩm gây hiểu lầm như thuốc chữa bệnh, Dược phẩm Khang Hải bị phạt 50 triệu đồng

Quảng cáo thực phẩm gây hiểu lầm như thuốc chữa bệnh, Dược phẩm Khang Hải bị phạt 50 triệu đồng

Quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe Khớp Khang Hải trên một số website gây hiểu lầm như thuốc chữa bệnh, Công ty TNHH Dược phẩm Khang Hải vừa ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Hít sặc là nguyên nhân thường gặp, gây nên tình trạng viêm phổi hít nặng và tử vong ở người cao tuổi. Đáng nói là tình trạng này dễ dàng ...
Sai lầm khi uống cà phê gây hại cho sức khỏe nhiều người thường mắc

Sai lầm khi uống cà phê gây hại cho sức khỏe nhiều người thường mắc

Nhâm nhi ly cà phê giúp tinh thần tỉnh táo, tuy nhiên việc uống quá nhiều, hoặc cho quá nhiều sữa, đường, chất tạo ngọt lại là những sai lầm ...
Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Theo Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, trong thực đơn bán trú bữa trưa và bữa phụ buổi chiều tại 2 trường học Isaac Newton, Pascal (Bắc Từ ...
Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm

Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm

Tại lễ phat động chiến dịch khách sạn, nhà hàng không khói thuốc tại Hà Nội sáng 3/4, TS. Kidong Park, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới ...
Phiên bản di động