Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 15)

Trong kì trước chúng ta đã cùng tìm hiểu về công năng của các tạng Tì và phủ Vị trong y học cổ truyền. Trong kì này chúng ta sẽ cùng so sánh sự giống và khác nhau giữa tạng Tì trong y học cổ truyền và tuyến Tụy trong y học hiện đại…
C. Công năng tạng Tì với sức khỏe con người

4. So sánh tạng Tì trong y học cổ truyền và tuyến Tụy trong y học hiện đại

Công năng của tạng Tì trong y học cổ truyền bao gồm:

Tì chủ vận hóa đồ ăn và thủy thấp

Tì thống huyết

Tì vị coi về trung khí

Tì chủ cơ nhục và tứ chi

Tì khai khiếu ra miệng

Tì vinh nhuận ra ở môi

Chức năng của tuyến Tụy trong y học hiện đại có hai chức năng chính đó là:

Chức năng ngoại tiết: Tạo ra dịch tụy có chứa các enzym để phân hủy thức ăn. Dịch tủy đổ vào phần trên của ruột non, còn được gọi là tá tràng. Có rất nhiều enzym khác nhau trong dịch tụy, một số enzym chính trong đó là:

Lipase: Enzyme này hoạt động cùng với dịch mật mà gan tạo ra để phân hủy chất béo trong đồ ăn. Nếu bạn không có đủ lipase, cơ thể bạn sẽ khó hấp thụ chất béo và các vitamin hòa tan trong chất béo quan trọng (A, D, E, K).

Protease: Enzyme phá vỡ protein trong chế độ ăn uống của bạn.

Amylase: Enzyme giúp phân hủy tinh bột thành đường, mà cơ thể bạn có thể sử dụng để làm năng lượng.

Chức năng nội tiết: Là sản xuất ra các hormone đưa vào trong máu, bao gồm:

Insulin: Là hormone giúp cơ thể bạn sử dụng đường để tạo năng lượng. Sau bữa ăn, lượng glucose máu (đường máu) tăng cao sẽ kích thích tiết insulin, dẫn đến tăng vận chuyển glucose vào tế bào. Nếu cơ không hoạt động, glucose được chuyển sang dạng dự trữ là glycogen. Nếu không có đủ insulin, lượng đường trong máu của bạn sẽ tăng và bạn sẽ phát triển bệnh tiểu đường.

Glucagon: Nếu lượng đường trong máu quá thấp, glucagon sẽ giúp nâng cao bằng cách gửi thông điệp đến gan để giải phóng lượng đường dự trữ.

Gastrin và amylin: Gastrin chủ yếu được tạo ra trong tế bào G trong dạ dày, nhưng một số cũng được tạo ra trong tuyến tụy. Nó kích thích dạ dày tạo ra axit dịch vị. Amylin được tạo ra trong tế bào beta và giúp kiểm soát sự thèm ăn và làm rỗng dạ dày.

Như vậy, chức năng chính của tuyến Tụy trong y học hiện đại đó là tạo ra dịch tụy tham gia vào quá trình tiêu hóa thức ăn. Và sản xuất ra các hormone đưa vào trong máu để kiểm soát lượng đường trong máu.

Điểm giống nhau giữa chức năng của tạng Tì trong y học cổ truyền và tuyến Tụy trong y học hiện đại đó là:

Cùng giống nhau về chức năng “vận hóa đồ ăn” - tiêu hóa đồ ăn.

Tuyến Tụy tiết ra các hormone điều hòa lượng đường máu trong cơ thể, mà đường là một thành phần chính cung cấp năng lượng cho các tế bào của cơ thể hoạt động, đặc biệt là hoạt động của các cơ. Vai trò này giống như chức năng “chủ cơ nhục và tứ chi” của tạng Tì trong Y học cổ truyền. Bởi nếu các cơ không được cung cấp năng lượng để hoạt động, bạn sẽ cảm thấy yếu mệt, không có sức để vận động.

Sự khác nhau giữa chức năng tạng Tì trong y học cổ truyền và tuyến Tụy trong y học hiện đại đó là tạng Tì có một số chức năng mà tuyến Tụy không có như là:

Tì thống huyết

Tì vị coi về trung khí

Tì khai khiếu ra miêng

Tì vinh nhuận ra ở môi

Còn về chức năng chủ cơ nhục và tứ chi của tạng Tì: Trong y học cổ truyền, không chỉ nói đến vai trò làm chủ cơ nhục ở tứ chi (chân tay) của tạng Tì, mà cơ nhục ở đây còn cả ở các cơ quan bộ phận khác như sinh dục, dạ dày, trực tràng. Khi Tì khí hư không làm chủ cơ nhục sẽ sinh ra các chứng như sa trực tràng, sa sinh dục,...

Như vậy có thể thấy các chức năng của tuyến Tụy trong y học hiện đại là một phần trong chức năng của tạng Tì trong y học cổ truyền. Cũng có thể nói y học hiện đại đã giúp chúng ta hiểu rõ hơn về chức năng “vận hóa đồ ăn”, “chủ cơ nhục và tứ chi” của tạng Tì.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Theo dòng sự kiện

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Những tác dụng thần kì  của quả đu đủ với bệnh ung thư

Những tác dụng thần kì của quả đu đủ với bệnh ung thư

Đu đủ là một loại quả tuyệt vời bởi nó giúp cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa, làm sạch đường ruột, tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ phổi, khớp và cũng là “vũ khí” chống ung thư hiệu quả...
Hội thảo trực tuyến "Phát kiến mới trong điều trị ung thư buồng trứng"

Hội thảo trực tuyến "Phát kiến mới trong điều trị ung thư buồng trứng"

Vừa qua, Viện Nghiên cứu phòng chống ung thư phối hợp với Công ty AstraZeneca Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học về những tiêu chuẩn mới trong điều trị trúng đích ung thư buồng trứng tại Việt Nam tác động lên khả năng chỉnh sửa đoạn gien (DNA) bị tổn thương của tế bào. Loại thuốc với cơ chế tác dụng mới này vừa có mặt tại Việt Nam.
Nếu từ chối tiêm vắc xin thì có bị phạt?

Nếu từ chối tiêm vắc xin thì có bị phạt?

Nhiều người khá băn khoăn về việc đăng ký tiêm vắc xin phòng Covid-19. Vậy nếu từ chối không tiêm thì có bị phạt hay không?”.
Bộ Y tế sẽ điều chuyển vaccine Covid-19 nếu địa phương, đơn vị tiêm chậm

Bộ Y tế sẽ điều chuyển vaccine Covid-19 nếu địa phương, đơn vị tiêm chậm

Bộ Y tế vừa có công văn khẩn số 6198/BYT-DP gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Cục Y tế Bộ Công an; Cục Quân y Bộ Quốc phòng; các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur; các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế và Trường Đại học đề nghị báo cáo tiến độ tiếp nhận, phân bổ và tiêm chủng vaccine Covid-19.
Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, trong quý III, số lượng vaccine COVID-19 về có thể chưa nhiều nhưng tới quý IV.2021 thì dồn dập. Riêng vaccine Pfizer sẽ về Việt Nam khoảng 47- 50 triệu liều.

Tin khác

Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19

Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19
150 y, bác sĩ và điều dưỡng viên của Bệnh viện Đa khoa Bưu điện TP Hồ Chí Minh (VNPT) đã đồng hành cùng chính quyền và Nhân dân TP trên tuyến đầu chống dịch Covid-19.

TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người

TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người
Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, trong ngày 1/8, TP đã tiêm vaccine Covid-19 cho 144.970 người. Như vậy, tổng số người đã được tiêm vaccine trong đợt 5 là 767.885. Tốc độ tiêm chủng tại TP đang cải thiện rõ rệt, số lượng mũi tiêm tăng nhanh hơn và người trì hoãn tiêm trong đợt này cũng giảm nhiều.

Đình chỉ hoạt động Phòng khám Đa khoa Minh Ngọc do vi phạm quy định phòng chống Covid-19

Đình chỉ hoạt động Phòng khám Đa khoa Minh Ngọc do vi phạm quy định phòng chống Covid-19
Trong khi toàn thành phố Hà Nội đang tập trung mọi nguồn lực để tập trung phòng chống và đẩy lùi dịch bệnh Covid-19 thì Phòng khám Đa khoa Minh Ngọc lại không tuân thủ các quy định này, dẫn tới việc Sở Y tế Hà Nội đã ra quyết định đình chỉ hoạt động của phòng khám này.

Bộ Y tế ban hành hướng dẫn mới để xác định các trường hợp F0, F1, F2

Bộ Y tế ban hành hướng dẫn mới để xác định các trường hợp F0, F1, F2
Nhằm hỗ trợ các địa phương nhanh chóng xác định các trường hợp nghi ngờ mắc Covid-19, các trường hợp liên quan để sắp xếp việc cách ly y tế phù hợp, mới đây, Bộ Y tế đã ban hành "Hướng dẫn tạm thời giám sát và phòng, chống Covid-19" thay thế cho quyết định được ban hành trước đó vào tháng 8/2020.

Điều chỉnh quy trình tiêm vaccine phòng COVID-19 phù hợp với tình hình thực tiễn

Điều chỉnh quy trình tiêm vaccine phòng COVID-19 phù hợp với tình hình thực tiễn
Ngày 1/8, Văn phòng Chính phủ ban hành văn bản số 5256/VPCP-KGVX truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam về việc phân bổ, tổ chức tiêm vaccine phòng COVID-19.

Bộ Y tế yêu cầu làm rõ trách nhiệm vụ 12 loại thuốc hỗ trợ điều trị COVID

Bộ Y tế yêu cầu làm rõ trách nhiệm vụ 12 loại thuốc hỗ trợ điều trị COVID
Ngày 31.7, Bộ Y tế đã có văn bản yêu cầu Cục Quản lý Y dược Cổ truyền nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm cá nhân, tập thể liên quan việc xây dựng công văn 5944 hướng dẫn sử dụng sản phẩm Đông y hỗ trợ điều trị COVID-19.
Xem thêm
Hội thảo trực tuyến "Phát kiến mới trong điều trị ung thư buồng trứng"

Hội thảo trực tuyến "Phát kiến mới trong điều trị ung thư buồng trứng"

Vừa qua, Viện Nghiên cứu phòng chống ung thư phối hợp với Công ty AstraZeneca Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học về những tiêu chuẩn mới trong điều ...
Nếu từ chối tiêm vắc xin thì có bị phạt?

Nếu từ chối tiêm vắc xin thì có bị phạt?

Nhiều người khá băn khoăn về việc đăng ký tiêm vắc xin phòng Covid-19. Vậy nếu từ chối không tiêm thì có bị phạt hay không?”.
Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, trong quý III, số lượng vaccine COVID-19 về có thể chưa nhiều nhưng tới quý IV.2021 thì dồn dập. Riêng vaccine ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Khỏe mạnh và sống lâu

Khỏe mạnh và sống lâu

Chăm sóc, giữ gìn sức khỏe luôn là mối quan tâm của tất cả mọi người, ở mọi lứa tuổi.
Khỏe mạnh và sống lâu

Khỏe mạnh và sống lâu

Khi ta mệt mỏi, chán chường chính là lúc ta quên mất vui cười. Nhưng đó mới chính là lúc ta thật sự cần những tiếng cười thật lớn.
Quả mướp giải khát chữa bệnh

Quả mướp giải khát chữa bệnh

Nói đến quả mướp người ta thường nghĩ ngay đến món canh mướp, mùng tơi và rau đay nấu với cua đồng hoặc tôm khô ăn kèm với vài quả ...
Phiên bản di động