Y tế 06/03/2026 21:07
Chị T.T.N., 48 tuổi, Xã Ngọc Tố, Thành phố Cần Thơ, bệnh nhân được chuyển đến bệnh viện lúc 9 giờ 25 phút ngày 3/3 trong tình trạng chảy máu nhiều từ mũi và miệng. Trước đó, bệnh nhân được xử trí cầm máu ban đầu tại tuyến trước.
 |
| Hình ảnh thoát mạch của bệnh nhân trước can thiệp |
Theo khai thác bệnh sử, bệnh nhân có tiền sử ung thư vòm hầu và đang trong quá trình hóa trị. Ngay sau khi nhập viện, bệnh nhân tiếp tục nôn ra máu đỏ tươi với lượng lớn, kèm khó thở và huyết áp giảm, rơi vào tình trạng nguy kịch. Ê-kíp cấp cứu lập tức tiến hành hồi sức tích cực, truyền máu khẩn cấp, đồng thời chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CT Scan) có tiêm thuốc cản quang để khảo sát vùng hầu – mũi – họng.
Kết quả CT Scan cho thấy khối tổn thương choán chỗ tại khoang niêm mạc hầu lệch phải, đã xâm lấn vào động mạch cảnh trong, kèm dấu hiệu thoát thuốc cản quang ra vùng hầu họng lân cận và hình thành ổ giả phình động mạch cảnh trong dưới nền sọ – nguyên nhân gây xuất huyết ồ ạt.
Trước nguy cơ mất máu nghiêm trọng, các bác sĩ quyết định thực hiện chụp mạch và can thiệp cầm máu bằng hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA). Thủ thuật do BS.CKII Trần Công Khánh, Phó trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh cùng ê-kíp thực hiện.
Kết quả chụp mạch xác định ổ giả phình động mạch cảnh trong phải đoạn cổ, dưới nền sọ, kích thước 4,2 x 4,8 mm, cổ túi phình rộng và đang chảy máu.
Ê-kíp tiến hành bóng chẹn dòng chảy để kiểm soát lượng máu, sau đó luồn vi ống thông siêu nhỏ tiếp cận chính xác vị trí túi phình. Các bác sĩ đã thả 9 vòng xoắn kim loại (coils) nhằm gây tắc hoàn toàn ổ giả phình và động mạch cảnh trong phải, qua đó kiểm soát triệt để nguồn chảy máu.
Kết quả chụp kiểm tra từ động mạch cảnh trong trái cho thấy hệ thống tuần hoàn bàng hệ nuôi não phải thông qua động mạch thông trước, bảo đảm tưới máu não sau can thiệp. Toàn bộ thủ thuật được hoàn tất trong 90 phút.
Đến ngày 6/3, bệnh nhân đã tỉnh táo, tiếp xúc tốt, niêm mạc hồng, không yếu liệt tay chân, sức khỏe phục hồi khả quan.
Theo BS.CKII Nguyễn Công Định, Phụ trách khoa Ung bướu, ung thư vòm hầu là một trong những loại ung thư vùng đầu – cổ có mức độ xâm lấn tại chỗ rất cao do vị trí giải phẫu đặc biệt. Vòm hầu nằm sâu dưới nền sọ, gần nhiều cấu trúc quan trọng như xoang bướm, khoang cạnh hầu, các dây thần kinh sọ và đặc biệt là động mạch cảnh trong.
 |
| Không còn hình ảnh thoát mạch của bệnh nhân sau can thiệp |
Khi bệnh tiến triển, khối u có thể xâm lấn vào thành động mạch, làm suy yếu thành mạch, gây giả phình hoặc vỡ mạch, dẫn đến xuất huyết ồ ạt, đe dọa tính mạng. Theo thống kê, khoảng 10% bệnh nhân ung thư từng gặp ít nhất một đợt xuất huyết, đặc biệt ở giai đoạn bệnh tiến xa.
Trong các trường hợp xuất huyết cấp do ung thư vùng đầu – mặt – cổ, can thiệp nội mạch hiện được xem là phương pháp điều trị hiệu quả, với tỷ lệ kiểm soát chảy máu từ 70–99% nhờ khả năng xác định chính xác vị trí tổn thương và xử trí trực tiếp nguồn chảy máu.
Đối với xuất huyết do ung thư vòm hầu xâm lấn động mạch cảnh, đây là tình huống hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm. Trong cấp cứu tối khẩn, chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) kết hợp nút mạch là giải pháp ít xâm lấn, giúp kiểm soát nhanh nguồn chảy máu, ổn định huyết động và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.
Can thiệp nội mạch được đánh giá là phương pháp điều trị hiệu quả cao, thời gian thực hiện nhanh và ít xâm lấn hơn so với phẫu thuật mở. Kỹ thuật này cho phép tiếp cận tổn thương qua đường lòng mạch, hạn chế tổn thương mô lành và rút ngắn thời gian hồi phục.
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của hệ thống chụp mạch DSA, vi ống thông và các vật liệu nút mạch thế hệ mới như coils, keo sinh học hay hạt tắc mạch, kỹ thuật can thiệp nội mạch ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong điều trị các bệnh lý u vùng đầu – mặt – cổ.
 |
| Bệnh nhân đã ổn định sau can thiệp |
Thành công của ca can thiệp một lần nữa khẳng định năng lực chuyên môn và sự phối hợp hiệu quả giữa các chuyên khoa tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ. Với hệ thống trang thiết bị hiện đại và đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, người dân Đồng bằng sông Cửu Long có thể tiếp cận các kỹ thuật y học chuyên sâu ngay tại địa phương.
Việc làm chủ những kỹ thuật khó, mang tính đột phá không chỉ giúp rút ngắn “thời gian vàng” trong cấp cứu, mà còn mở ra cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân mắc bệnh lý nguy hiểm.
